Cho\u0107 za\u0107mienie od lat budzi ogromne emocje, okuli\u015bci nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: nieodpowiednia obserwacja mo\u017ce doprowadzi\u0107 do uszkodzenia siatk\u00f3wki. Prof. Jakub Ka\u0142u\u017cny z Katedry Zdrowia Publicznego Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy i Kliniki Okulistycznej OFTALMIKA podkre\u015bla w rozmowie z Medonetem, \u017ce skutecznych metod ochrony jest niewiele, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 popularnych domowych sposob\u00f3w nie zapewnia bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Nie ka\u017cda os\u0142ona chroni oczy<\/p>\n
Jak zaznacza prof. Ka\u0142u\u017cny, bezpieczna obserwacja za\u0107mienia wymaga zastosowania specjalistycznych \u015brodk\u00f3w ochrony. W gr\u0119 wchodz\u0105 przede wszystkim okulary przeznaczone dla spawaczy lub certyfikowane filtry s\u0142oneczne. \u2014 Te filtry maj\u0105 odpowiednie atesty i w okularach je zawieraj\u0105cych za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017cna bezpiecznie obserwowa\u0107 \u2014 wyja\u015bnia ekspert.<\/p>\n
Profesor zwraca uwag\u0119, \u017ce wszystkie domowe sposoby w rodzaju przydymionego szk\u0142a czy nawet zwyk\u0142ych okular\u00f3w przeciws\u0142onecznych nie gwarantuj\u0105 odpowiedniej ochrony. Jak t\u0142umaczy, korzystanie z takich rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 uszkodzeniem wzroku<\/a>.<\/p>\n Je\u017celi nie dysponujemy specjalnymi filtrami, bezpieczniejsz\u0105 alternatyw\u0105 jest obserwacja po\u015brednia. Mo\u017cna przygotowa\u0107 niewielki otw\u00f3r w kartce papieru i rzutowa\u0107 obraz S\u0142o\u0144ca na jasn\u0105 powierzchni\u0119. To spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala \u015bledzi\u0107 przebieg zjawiska bez patrzenia bezpo\u015brednio w niebo.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideoS\u0142o\u0144ce dzia\u0142a jak soczewka skupiaj\u0105ca<\/p>\n Dlaczego obserwowanie za\u0107mienia jest tak niebezpieczne? Prof. Ka\u0142u\u017cny por\u00f3wnuje sytuacj\u0119 do eksperymentu z soczewk\u0105 skupiaj\u0105c\u0105 \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne na kartce papieru. Skoncentrowana energia mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 miejscowe uszkodzenia, a podobny mechanizm zachodzi w ludzkim oku.<\/p>\n Jak wyja\u015bnia specjalista, uk\u0142ad optyczny oka skupia promienie s\u0142oneczne na bardzo ma\u0142ym obszarze siatk\u00f3wki. Efektem mo\u017ce by\u0107 tzw. retinopatia s\u0142oneczna, czyli uszkodzenie fotoreceptor\u00f3w i innych kom\u00f3rek odpowiedzialnych za odbieranie bod\u017ac\u00f3w wzrokowych.<\/p>\n \u2014 Dochodzi do bardzo silnego skupienia energii na niewielkiej powierzchni \u2014 podkre\u015bla profesor, opisuj\u0105c mechanizm powstawania zmian.<\/p>\n Skutki mog\u0105 zosta\u0107 na ca\u0142e \u017cycie<\/p>\n Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w uszkodzenia s\u0105 odwracalne. Siatk\u00f3wka potrafi si\u0119 regenerowa\u0107, a dolegliwo\u015bci cz\u0119sto ust\u0119puj\u0105 po kilku tygodniach lub miesi\u0105cach.<\/p>\n Prof. Ka\u0142u\u017cny zastrzega jednak, \u017ce wiele zale\u017cy od skali ekspozycji. Je\u017celi uszkodzenie oka jest rozleg\u0142e, powr\u00f3t do pe\u0142nej sprawno\u015bci mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niemo\u017cliwy. W\u00f3wczas pacjentowi mo\u017ce towarzyszy\u0107 trwa\u0142e pogorszenie ostro\u015bci wzroku.<\/p>\n Jak m\u00f3wi okulista, konsekwencj\u0105 mo\u017ce by\u0107 pojawienie si\u0119 „mroczka”, czyli ciemnego punktu w polu widzenia. Niekiedy lokalizuje si\u0119 on centralnie, utrudniaj\u0105c czytanie czy rozpoznawanie twarzy. Mo\u017cliwe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaburzenia widzenia barw oraz metamorfopsje, czyli zniekszta\u0142cenia obrazu. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w objawy z czasem s\u0142abn\u0105, ale nie zawsze ust\u0119puj\u0105 ca\u0142kowicie.<\/p>\n Latem nie tylko za\u0107mienie stanowi zagro\u017cenieEkspert przypomina, \u017ce ochrona wzroku przed s\u0142o\u0144cem jest wa\u017cna nie tylko podczas za\u0107mie\u0144. D\u0142ugotrwa\u0142a ekspozycja na promieniowanie UV<\/a> mo\u017ce mie\u0107 znaczenie w rozwoju lub nasilaniu niekt\u00f3rych schorze\u0144 oczu, takich jak za\u0107ma<\/a> czy zwyrodnienie plamki<\/a> zwi\u0105zane z wiekiem.Najlepszym zabezpieczeniem pozostaj\u0105 dobrej jako\u015bci okulary przeciws\u0142oneczne (Jakie okulary przeciws\u0142oneczne wybra\u0107? Wa\u017cne rady okulisty<\/a>) z odpowiednimi filtrami. Prof. Ka\u0142u\u017cny rekomenduje zwracanie uwagi na kategori\u0119 zastosowanego filtra, wskazuj\u0105c, \u017ce skuteczn\u0105 ochron\u0119 zapewniaj\u0105 modele wyposa\u017cone w filtry drugiej i trzeciej kategorii.<\/p>\n Pomocne s\u0105 tak\u017ce czapki z daszkiem i inne elementy os\u0142aniaj\u0105ce twarz. Jak podkre\u015bla specjalista, wszystko, co ogranicza bezpo\u015bredni dost\u0119p promieni s\u0142onecznych do oczu, dzia\u0142a na ich korzy\u015b\u0107.<\/p>\n Najwa\u017cniejsza zasada<\/p>\n Przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniem warto pami\u0119ta\u0107 o jednej rzeczy. Jak m\u00f3wi prof. Jakub Ka\u0142u\u017cny, nie nale\u017cy „intensywnie wpatrywa\u0107 si\u0119 w \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne” bez odpowiednich zabezpiecze\u0144. Wyj\u0105tkowe zjawisko astronomiczne potrwa zaledwie chwil\u0119, natomiast skutki nieostro\u017cno\u015bci mog\u0105 pozosta\u0107 z nami na lata.<\/p>\n Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cho\u0107 za\u0107mienie od lat budzi ogromne emocje, okuli\u015bci nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: nieodpowiednia obserwacja mo\u017ce doprowadzi\u0107 do uszkodzenia siatk\u00f3wki.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":615174,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[48,120,118,119,14116,46,42,38,40,39,41,116,114,115,47,131,1984,121,117,121445,253,2216],"class_list":["post-615173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-nat_styl","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-oko","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-screening_general","tag-siatkowka","tag-slonce","tag-technika","tag-technology","tag-uszkodzenie_wzroku","tag-zdrowie","tag-zdrowie_dla_kazdego"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117077339448765493","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/615173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=615173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/615173\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/615174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=615173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=615173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=615173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}