{"id":616978,"date":"2026-08-12T12:10:18","date_gmt":"2026-08-12T12:10:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/616978\/"},"modified":"2026-08-12T12:10:18","modified_gmt":"2026-08-12T12:10:18","slug":"europa-ruszyla-na-zakupy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/616978\/","title":{"rendered":"Europa ruszy\u0142a na zakupy"},"content":{"rendered":"


\n \"\"
\n Spo\u015br\u00f3d 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej 19 wyrazi\u0142o ch\u0119\u0107 skorzystania z d\u0142ugoterminowych, nisko oprocentowanych po\u017cyczek z instrumentu SAFE \u2013 utworzonego w maju 2025 roku narz\u0119dzia finansowego Wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3rego celem jest przyspieszenie gotowo\u015bci obronnej przez umo\u017cliwienie szybkich i szeroko zakrojonych inwestycji w zdolno\u015bci militarne. Na cel ten przewidziano 150 miliard\u00f3w euro. \n<\/p>\n

Po\u017cyczki z instrumentu SAFE mog\u0105 uzyskiwa\u0107 wy\u0142\u0105cznie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, ale ustalono, \u017ce na tych samych zasadach w SAFE, gdy chodzi o kwalifikowalno\u015b\u0107 do wsp\u00f3lnych zam\u00f3wie\u0144 oraz zam\u00f3wie\u0144 od ich przemys\u0142\u00f3w obronnych, mog\u0105 uczestniczy\u0107 od pocz\u0105tku Ukraina oraz kraje tworz\u0105ce Europejskich Obszar Gospodarczy. Poza cz\u0142onkami UE s\u0105 nimi Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria, nale\u017c\u0105ce do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, czyli EFTA. We wsp\u00f3lnych zam\u00f3wieniach publicznych mog\u0105 uczestniczy\u0107 kraje przyst\u0119puj\u0105ce, kandyduj\u0105ce i potencjalne kraje kandyduj\u0105ce do UE, a tak\u017ce te, kt\u00f3re podpisa\u0142y partnerstwa w dziedzinie bezpiecze\u0144stwa i obrony z UE.<\/p>\n


\n \"\"
\n Skyranger 35 Air Defence Systems. Zdj\u0119cie ilustracyjne. \n<\/p>\n

We wrze\u015bniu 2025 roku Komisja Europejska wst\u0119pnie rozdysponowa\u0142a ponad 140 miliard\u00f3w euro. Nast\u0119pnie w pierwszych miesi\u0105cach 2026 roku wraz z Rad\u0105 Unii Europejskiej zatwierdzi\u0142a ostateczne kwoty po\u017cyczek dla narodowych plan\u00f3w inwestycyjnych na rzecz wzmocnienia zdolno\u015bci obronnych. Zielone \u015bwiat\u0142o zapalono dla 18 kraj\u00f3w, dla kt\u00f3rych zatwierdzono \u015brodki w wysoko\u015bci niemal 129 miliard\u00f3w euro. Nie zapad\u0142a ostateczna decyzja w sprawie planu przes\u0142anego przez W\u0119gry, kt\u00f3rym wst\u0119pnie przydzielono ponad 16,2 miliard\u00f3w euro.<\/p>\n

Wszystkie 18 pa\u0144stw otrzyma\u0142o tre\u015bci um\u00f3w po\u017cyczkowych w ramach SAFE przygotowane przez Bruksel\u0119 w kwietniu. Pierwsze z nich Komisja Europejska podpisa\u0142a 8 maja z Polsk\u0105 i 9 maja z Litw\u0105. Do ko\u0144ca tego\u017c miesi\u0105ca zawarto je jeszcze z Belgi\u0105, Chorwacj\u0105 i Rumuni\u0105. W czerwcu umowy po\u017cyczkowe podpisa\u0142y Cypr, Francja, Grecja i \u0141otwa, a w lipcu Bu\u0142garia, Czechy, Estonia i S\u0142owacja. Od 29 maja, poczynaj\u0105c od Polski, Komisja Europejska dokonuje przelew\u00f3w 15-procentowych zaliczek na poczet zawartych um\u00f3w kredytowych. Dot\u0105d nie podpisa\u0142y ich W\u0142ochy, Dania, Finlandia, Hiszpania i Portugalia. Przy czym rz\u0105d tej ostatniej 6 sierpnia zatwierdzi\u0142 krajowy model zarz\u0105dzania SAFE.<\/p>\n

Poza Polsk\u0105 gros funduszy przeznaczonych na projekty militarne ju\u017c wykorzysta\u0142y Rumunia i Portugalia. W przypadku tych dw\u00f3ch kraj\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 zam\u00f3wie\u0144 trafi\u0142a do firm zagranicznych. Przy czym w\u0142adze w Bukareszcie z przyznanej kwoty 16,7 miliarda euro na programy realizowane przez tamtejsze ministerstwo obrony przeznaczy\u0142y ostatecznie nieco ponad 9 miliard\u00f3w euro, gdy\u017c du\u017ce \u015brodki postanowi\u0142y wykorzysta\u0107 na zakupy dla resortu spraw wewn\u0119trznych oraz inwestycje infrastrukturalne \u2013 sfinansowanie strategicznych odcink\u00f3w autostrad \u0142\u0105cz\u0105cych ich kraj z Ukrain\u0105 i Mo\u0142dawi\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rumu\u0144skich zam\u00f3wie\u0144 wojskowych trafi\u0142a do Niemiec, g\u0142\u00f3wnie do firmy Rheinmetall. \u0141\u0105czna warto\u015b\u0107 kontrakt\u00f3w wynosi oko\u0142o 5,7 miliarda euro. W maju z firm\u0105 t\u0105 zosta\u0142y podpisane umowy m.in. na 298 bojowych woz\u00f3w piechoty KF 41 Lynx, 2 okr\u0119ty patrolowe, 24 systemy przeciwlotnicze Skyranger 35 oraz 7 system\u00f3w przeciwlotniczych Skynex.<\/p>\n

Znaczne rumu\u0144skie zam\u00f3wienia finansowane z SAFE trafi\u0142y te\u017c do Francji. 17 lipca podpisano umowy na 12 \u015bmig\u0142owc\u00f3w wielozadaniowych 225M od Airbusa za oko\u0142o 757 milion\u00f3w euro (poza tym dla resortu spraw wewn\u0119trznych kupiono siedem H160 i pi\u0119\u0107 H145) oraz 12 radar\u00f3w Thales Ground Master 200 MM\/A za oko\u0142o 247 milion\u00f3w euro. We Francji zam\u00f3wiono r\u00f3wnie\u017c 231 wyrzutni z 934 pociskami systemu przeciwlotniczego Mistral 3 za ponad 625 milion\u00f3w euro. Rumunii nie uda\u0142o si\u0119 jednak podpisa\u0107 du\u017cych kontrakt\u00f3w. Jak podano, z powod\u00f3w formalnych i technicznych nie podpisano do ko\u0144ca maja um\u00f3w, kt\u00f3re zamierzano realizowa\u0107 samodzielnie, w tym na ko\u0142owe transportery opancerzone Piranha 5, ci\u0119\u017car\u00f3wki firmy Iveco oraz bro\u0144 strzeleck\u0105 w standardzie natowskim. Ten ostatni projekt przesuni\u0119to z resortu obrony do ministerstwa spraw wewn\u0119trznych.<\/p>\n

Gdy chodzi o nowo podpisany pojedynczy kontrakt w ramach SAFE, z pomini\u0119ciem Polski, rekord nale\u017cy do Portugalii. W lipcu podpisa\u0142a ona umow\u0119 z W\u0142ochami na trzy fregaty FREMM EVO za 3,9 miliarda euro. Jest to zam\u00f3wienie wsp\u00f3lne, w ramach kt\u00f3rego dwie takie jednostki zostan\u0105 zbudowane dla w\u0142oskiej marynarki wojennej. Je\u015bli zam\u00f3wienie na fregaty zostanie w ca\u0142o\u015bci sfinansowane z SAFE, to Portugalia wykorzysta dwie trzecie z 5,84 miliarda euro, jakie przyznano jej w ramach tego instrumentu.<\/p>\n


\n
\n SAFE nad Ba\u0142tykiem
\n \n<\/p>\n

Trzy kraje ba\u0142tyckie: Estonia, Litwa i \u0141otwa otrzymaj\u0105 z SAFE \u0142\u0105cznie 12 miliard\u00f3w euro. Kwoty po\u017cyczek w przypadku tych pa\u0144stw przewy\u017cszaj\u0105 ich roczne bud\u017cety. Litwa, kt\u00f3rej przyznano blisko 6,4 miliarda euro, op\u0142aci z SAFE m.in. zakup \u2013 do 2030 roku \u2013 300 ko\u0142owych transporter\u00f3w opancerzonych Patria 6×6. Po\u017cyczka unijna sfinansuje te\u017c cz\u0119\u015bciowo umow\u0119 o warto\u015bci oko\u0142o miliarda euro na specjalistyczne ci\u0119\u017car\u00f3wki Daimler Truck oraz pojazdy terenowe Mercedes-Benz. Litwa chce wyda\u0107 gros \u015brodk\u00f3w na uzbrojenie i sprz\u0119t dla swojej dywizji wojsk l\u0105dowych. Natomiast s\u0105siednia \u0141otwa poza zakupami dla si\u0142 zbrojnych wykorzysta po\u017cyczk\u0119 m.in. do wzmocnienia stra\u017cy granicznej, dla kt\u00f3rej zam\u00f3wiono pod koniec maja trzy \u015bmig\u0142owce AW139 za 80 milion\u00f3w euro. \u0141otysze sfinansuj\u0105 z tego \u017ar\u00f3d\u0142a tak\u017ce zakup 84 bojowych woz\u00f3w piechoty ASCOD. Podobnie post\u0105pi Chorwacja, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a 1,7 miliarda euro z SAFE. Z tych pieni\u0119dzy zostan\u0105 w du\u017cej mierze sfinansowane wsp\u00f3lne zam\u00f3wienia (umowy zawarto wcze\u015bniej) m.in. na 44 czo\u0142gi Leopard 2A8 i 18 samobie\u017cnych haubic Caesar kalibru 155 mm.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw chce wykorzysta\u0107 po\u017cyczki z SAFE na zakupy uzbrojenia i sprz\u0119tu wojskowego podobnych klas. S\u0105 to m.in. systemy bezza\u0142ogowe i obrony powietrznej, w tym zdolne zwalcza\u0107 drony, pojazdy taktyczne i opancerzone, \u2060systemy przeciwpancerne i artyleryjskie, amunicja i miny, a tak\u017ce urz\u0105dzenia do walki elektronicznej oraz radary. Co wa\u017cne, zawsze b\u0119d\u0105 to nowe kontrakty, bo SAFE umo\u017cliwia finansowanie ju\u017c zawartych wcze\u015bniej transakcji. Wiele pa\u0144stw stara si\u0119 te\u017c tak realizowa\u0107 kontrakty, by jak najwi\u0119cej zyska\u0142y na nich narodowe firmy zbrojeniowe.<\/p>\n


\n
\n B\u0119d\u0105 dodatkowe pieni\u0105dze?
\n \n<\/p>\n

Niewykluczone, \u017ce b\u0119dzie druga runda sk\u0142adania wniosk\u00f3w o po\u017cyczki, bo do rozdysponowania mo\u017ce by\u0107 od kilku do nawet ponad 20 miliard\u00f3w euro. Sk\u0105d b\u0119d\u0105 na to pieni\u0105dze? Jak wspomnia\u0142em, akceptacji nie otrzyma\u0142 jeszcze w\u0119gierski plan inwestycji. Nowy rz\u0105d w Budapeszcie, kt\u00f3ry powsta\u0142 po wyborach parlamentarnych w kwietniu, zapowiedzia\u0142 przegl\u0105d planu. Niewykluczone, \u017ce W\u0119gry wyst\u0105pi\u0105 o mniejsz\u0105 pul\u0119 \u015brodk\u00f3w z programu SAFE. Jednocze\u015bnie sprzeczne sygna\u0142y nadchodz\u0105 z W\u0142och, kt\u00f3rym przyznano z tego instrumentu finansowego 14,9 miliarda euro. Ot\u00f3\u017c rz\u0105d premier Giorgii Meloni rozwa\u017ca\u0142 rezygnacj\u0119 z cz\u0119\u015bci tych funduszy i wzi\u0119cie kredyt\u00f3w (5\u20139 miliarda euro) tylko na ju\u017c realizowane projekty wojskowe. Wp\u0142yw mia\u0142a kryzysowa sytuacja w energetyce kraju, gdy po wybuchu wojny USA z Iranem wzros\u0142y ceny paliw i energii elektrycznej. A do tego zbrojenia nie ciesz\u0105 si\u0119 zbyt wysokim poparciem W\u0142och\u00f3w. W ko\u0144cu lipca rz\u0105d w Rzymie zasygnalizowa\u0142 jednak, \u017ce nadal mo\u017ce wykorzysta\u0107 ca\u0142\u0105 przyznan\u0105 kwot\u0119 z SAFE, ale chce wi\u0119cej czasu na podj\u0119cie ostatecznej decyzji \u2013 do ko\u0144ca roku. Na to nie chce przysta\u0107 KE, kt\u00f3ra oczekuje od W\u0142och szybkiej i jasnej deklaracji. Po przydzieleniu limit\u00f3w po\u017cyczkowych 19 pa\u0144stwom KE zachowa\u0142a w rezerwie kilka miliard\u00f3w euro.<\/p>\n

Ch\u0119tnych na dodatkowe pieni\u0105dze nie powinno brakowa\u0107, bo jak wyjawi\u0142 we wrze\u015bniu 2025 roku, tu\u017c po wst\u0119pnym rozdziale puli kredyt\u00f3w, Andrius Kubilius, komisarz UE ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, wiele kraj\u00f3w by\u0142o zainteresowanych wi\u0119kszymi po\u017cyczkami, ni\u017c uzyska\u0142y. Na przyk\u0142ad \u0141otwa wnioskowa o kwoty od 3,8 miliarda euro do 8,4 miliarda euro, a ostatecznie otrzyma\u0142a 3,5 miliarda euro.<\/p>\n

Potrzeby pa\u0144stw europejskich, gdy chodzi o uzbrojenie i sprz\u0119t wojskowy, s\u0105 ogromne. Po zako\u0144czeniu zimnej wojny wszystkie pa\u0144stwa zmniejszy\u0142y \u015brodki przeznaczane na modernizacj\u0119 techniczn\u0105 si\u0142 zbrojnych. Redukowano liczb\u0119 \u017co\u0142nierzy i kluczowych system\u00f3w uzbrojenia. W wojskach l\u0105dowych w latach 1992\u20132021 zasoby czo\u0142g\u00f3w podstawowych zmniejszy\u0142y si\u0119 o 77% \u2013 z 16 851 do 3883, dzia\u0142 o 65% \u2013 z 4600 do 1600 (r\u00f3wnocze\u015bnie zapasy amunicji kalibr\u00f3w 152 mm i 155 mm spad\u0142y o 64%), a wyrzutni rakietowych o 48% \u2013 z 884 do 456. Du\u017cych ci\u0119\u0107 nie unikn\u0119\u0142o europejskie lotnictwo wojskowe, w kt\u00f3rym liczba samolot\u00f3w bojowych spad\u0142a z 3477 do 1456, czyli niemal o 58%. Zmniejszy\u0142 si\u0119 te\u017c potencja\u0142 europejskich si\u0142 morskich: liczba du\u017cych okr\u0119t\u00f3w nawodnych obni\u017cy\u0142a si\u0119 o 40% \u2013 z 128 do 78, a okr\u0119t\u00f3w podwodnych o 45% \u2013 z 85 do 47. Przez dekady po zako\u0144czeniu zimnej wojny Europejczycy poza wycofywaniem z u\u017cycia starszego uzbrojenia zwlekali z opracowaniem nowych system\u00f3w. W przypadku projekt\u00f3w, kt\u00f3re zachowano, zam\u00f3wienia by\u0142y znacz\u0105co ograniczane w stosunku do pierwotnych plan\u00f3w. Brak kontrakt\u00f3w doprowadzi\u0142 do obni\u017cenia zdolno\u015bci produkcyjnych zbrojeni\u00f3wki, kt\u00f3ra nastawi\u0142a si\u0119 na powoln\u0105, niewielk\u0105 produkcj\u0119 skomplikowanych i kosztownych system\u00f3w, oraz do zmniejszenia zapas\u00f3w w magazynach.<\/p>\n

Kredyty z SAFE s\u0105 szans\u0105 na szybsze zape\u0142nienie przynajmniej cz\u0119\u015bci luk w zdolno\u015bciach obronnych powsta\u0142ych w czasach, gdy Europa szeroko korzysta\u0142a z pokojowej dywidendy po zako\u0144czeniu konfrontacji NATO z Uk\u0142adem Warszawskim. Z kredyt\u00f3w postanowi\u0142a wi\u0119c skorzysta\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w UE. Ale w ich gronie brakuje m.in. Niderland\u00f3w, Niemiec i Szwecji. Dlaczego? Mi\u0119dzy innymi z powodu rating\u00f3w kredytowych, kt\u00f3re \u2013 jak w przypadku naszego zachodniego s\u0105siada \u2013 pozwalaj\u0105 zaci\u0105ga\u0107 po\u017cyczki na zbrojenia na korzystniejszych warunkach ni\u017c UE. Jednak inne pa\u0144stwa nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci uzyskania niskiego oprocentowania kredyt\u00f3w, jakie oferuje SAFE.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Spo\u015br\u00f3d 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej 19 wyrazi\u0142o ch\u0119\u0107 skorzystania z d\u0142ugoterminowych, nisko oprocentowanych po\u017cyczek z…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":616979,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[2891,425,9114,23206,8660,52570,18211,365,42,38,2279,40,39,50002,52571,41,1030,16864,22721,28760,161,5041,52569,6573],"class_list":["post-616978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-armia","tag-bezpieczenstwo","tag-czolg","tag-marynarka-wojenna","tag-ministerstwo-obrony-narodowej","tag-obrona-narodowa","tag-oficer","tag-okret","tag-pl","tag-poland","tag-poligon","tag-polish","tag-polska","tag-polska-zbrojna","tag-polska-zbrojna-pl","tag-polski","tag-samolot","tag-sily-powietrzne","tag-sluzba-wojskowa","tag-wojska-ladowe","tag-wojsko","tag-wojsko-polskie","tag-zawodowy","tag-zolnierz"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/616978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=616978"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/616978\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/616979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=616978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=616978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=616978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}