![\"Za\u0142adunek](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/YDok9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8wMjViNjYwYjNlYzE0OGJjMzU1OTAxNzk4YzRhODA4YS5qcGeRlQLNA.jpeg\")
<\/p>\nFifield to ma\u0142a wioska po\u0142o\u017cona w g\u0142\u0119bi l\u0105du australijskiego stanu Nowa Po\u0142udniowa Walia, sze\u015b\u0107 godzin jazdy samochodem od Sydney. W t\u0119 odleg\u0142\u0105 miejscowo\u015b\u0107, o kt\u00f3rej nawet w Australii prawie nikt nie s\u0142ysza\u0142, Departament Obrony USA inwestuje 400 mln dol. (1 mld 492 mln z\u0142) \u2014 a dok\u0142adniej w realizowany tam projekt wydobycia skandu, Scandium Syerston, prowadzony przez australijsk\u0105 firm\u0119 Sunrise Energy Metals.<\/p>\n
Prezydent USA Donald Trump og\u0142osi\u0142 przyznanie tej po\u017cyczki w ubieg\u0142y pi\u0105tek w Waszyngtonie przed ponad 200 mened\u017cerami z bran\u017cy wydobywczej, inwestorami i przedstawicielami rz\u0105du. Finansowanie to stanowi cz\u0119\u015b\u0107 pakietu o warto\u015bci 3 mld dol. (11 mld 190 mln z\u0142) przeznaczonego na projekty w dziedzinie akumulator\u00f3w i minera\u0142\u00f3w krytycznych.<\/p>\n
Po\u017c\u0105dany surowiec<\/p>\n
Skand jest metalem niszowym o du\u017cym znaczeniu strategicznym: pierwiastek ten sprawia, \u017ce stopy aluminium s\u0105 odporne na wysok\u0105 temperatur\u0119, a jednocze\u015bnie lekkie \u2014 jest to kluczowa w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 dla samolot\u00f3w bojowych, rakiet i statk\u00f3w kosmicznych, ale tak\u017ce dla coraz cz\u0119\u015bciej stosowanych ogniw paliwowych z tlenkiem sta\u0142ym, kt\u00f3re zasilaj\u0105 centra danych sztucznej inteligencji.<\/p>\n
Co prawda zapotrzebowanie na ten surowiec jest raczej skromne w por\u00f3wnaniu z innymi surowcami. Wed\u0142ug US Geological Survey w 2025 r. na ca\u0142ym \u015bwiecie zu\u017cyto jedynie oko\u0142o 80 ton tlenku skandu. Jednak przedsi\u0119biorstwa spodziewaj\u0105 si\u0119 znacznie wi\u0119kszego popytu w nadchodz\u0105cych latach. Na przyk\u0142ad ameryka\u0144ska firma zajmuj\u0105ca si\u0119 poszukiwaniem i eksploatacj\u0105 surowc\u00f3w mineralnych NioCorp szacuje, \u017ce w 2026 r. zapotrzebowanie na skand wyniesie ponad 117 ton.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie zale\u017cno\u015b\u0107 od jednego dostawcy jest znaczna: Chiny kontroluj\u0105 oko\u0142o 80 proc. \u015bwiatowej poda\u017cy oraz niemal ca\u0142e moce rafineryjne. Tak stwierdzi\u0142 dyrektor generalny Sunrise, Sam Riggall, w rozmowie z „Australian Financial Review”. Natomiast oko\u0142o 95 proc. nabywc\u00f3w pochodzi ze Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n
Trwa globalny wy\u015bcig o surowce. Jeden kraj na czele, p\u00f3\u017aniej d\u0142ugo, d\u0142ugo nikt<\/p>\n
W ubieg\u0142ym roku Chiny zaostrzy\u0142y ograniczenia eksportowe dotycz\u0105ce metali ziem rzadkich, w tym skandu \u2014 co znacznie przyspieszy\u0142o ameryka\u0144skie poszukiwania alternatywnych \u017ar\u00f3de\u0142 zaopatrzenia. Stany Zjednoczone od 1969 r. nie wydobywaj\u0105 ju\u017c skandu na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p>\n
W tym miejscu do gry wkracza firma Sunrise, kt\u00f3ra \u2014 jak sama twierdzi \u2014 zamierza zbudowa\u0107 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie kopalni\u0119 skandu jako surowca pierwotnego. Dotychczas metal ten pozyskiwano na ca\u0142ym \u015bwiecie wy\u0142\u0105cznie jako produkt uboczny innych proces\u00f3w wydobywczych, r\u00f3wnie\u017c w Chinach.<\/p>\n
Z\u0142o\u017ce Syerston, na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Dubbo, szacuje si\u0119 na oko\u0142o 32 tys. ton skandu \u2014 wystarczy to na \u015bwiatow\u0105 produkcj\u0119 przez dziesi\u0119ciolecia, twierdzi Riggall. Szef firmy pos\u0142uguje si\u0119 ju\u017c dumnym por\u00f3wnaniem: „Stany Zjednoczone maj\u0105 Dolin\u0119 Krzemow\u0105. My mamy Dolin\u0119 Skandium”.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Po\u017cyczka z Pentagonu, udzielona przez Office of Strategic Capital, wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak z pewnymi warunkami. W zamian za to ameryka\u0144ski Departament Obrony zapewnia sobie prawo pierwokupu cz\u0119\u015bci przysz\u0142ej produkcji. Wed\u0142ug Riggalla ostateczna decyzja inwestycyjna ma zapa\u015b\u0107 za oko\u0142o miesi\u0105c. Rozpocz\u0119cie budowy przewidziano na koniec 2026 r. lub pocz\u0105tek 2027 r., a rozpocz\u0119cie produkcji \u2014 na po\u0142ow\u0119 2028 r.<\/p>\n
Ju\u017c w zesz\u0142ym roku firma Sunrise zawar\u0142a pi\u0119cioletni\u0105 umow\u0119 z koncernem zbrojeniowym Lockheed Martin \u2014 na dostaw\u0119 do 15 ton tlenku skandu rocznie. W ten spos\u00f3b Lockheed Martin zapewnia sobie jedn\u0105 czwart\u0105 produkcji w ci\u0105gu pierwszych pi\u0119ciu lat.<\/p>\n
„Nadrobienie zaleg\u0142o\u015bci zajmie lata”<\/p>\n
Australijska minister ds. surowc\u00f3w Madeleine King okre\u015bli\u0142a w o\u015bwiadczeniu finansowanie ze strony Pentagonu jako „silny znak zaufania” do zdolno\u015bci kraju do zaopatrywania Stan\u00f3w Zjednoczonych i ich sojusznik\u00f3w w minera\u0142y krytyczne.<\/p>\n
Peter Zuckerman z Office of Strategic Capital wyrazi\u0142 ameryka\u0144ski cel znacznie bardziej bezpo\u015brednio: d\u0105\u017cy si\u0119 do stworzenia \u0142a\u0144cucha dostaw skandu, kt\u00f3ry b\u0119dzie dostosowany do interes\u00f3w ameryka\u0144skich i „zagwarantuje, \u017ce nasze si\u0142y zbrojne i przemys\u0142 nie b\u0119d\u0105 ju\u017c zale\u017cne od konkurent\u00f3w”.<\/p>\n
Dla Australii umowa ta wpisuje si\u0119 w proces trwaj\u0105cy ju\u017c od ponad roku. Ju\u017c w kwietniu 2025 r., kiedy Chiny po raz pierwszy wprowadzi\u0142y ograniczenia eksportowe dotycz\u0105ce ci\u0119\u017ckich pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich, kraj ten zaprezentowa\u0142 si\u0119 jako interesuj\u0105ca alternatywa zar\u00f3wno dla Waszyngtonu, jak i dla innych sojusznik\u00f3w. Australia dysponuje oko\u0142o czterema procentami \u015bwiatowych zasob\u00f3w pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich oraz posiada znaczne, cz\u0119\u015bciowo jeszcze niewykorzystane z\u0142o\u017ca minera\u0142\u00f3w krytycznych.<\/p>\n
Premier Australii Anthony Albanese og\u0142osi\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas utworzenie krajowej rezerwy surowc\u00f3w o warto\u015bci 1,2 mld dol. australijskich (3 mld 160 mln z\u0142), aby ugruntowa\u0107 pozycj\u0119 Australii jako niezawodnego partnera dla Zachodu.<\/p>\n
W pa\u017adzierniku Trump i Albanese podpisali nast\u0119pnie porozumienie w sprawie minera\u0142\u00f3w krytycznych, w kt\u00f3rym oba kraje zadeklarowa\u0142y gotowo\u015b\u0107 zainwestowania po miliard dolar\u00f3w ameryka\u0144skich w odpowiednie projekty \u2014 umowa dotycz\u0105ca projektu Syerston jest jak dot\u0105d najbardziej namacalnym rezultatem tego porozumienia.<\/p>\n
![\"Prezydent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/2hjk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9mMGE1MmVkZjI4YTc0NTdkZjQzZTQ2ZjM5M2IxNzIxNC5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\n
SAUL LOEB \/ POOL \/ AFP \/ AFP<\/p>\n
Prezydent USA Donald Trump i premier Australii Anthony Albanese w Waszyngtonie, 20 pa\u017adziernika 2025 r.<\/p>\n
Jednak nawet je\u015bli Canberra strategicznie sk\u0142ania si\u0119 ku Stanom Zjednoczonym, Chiny pozostaj\u0105 nadal jej najwi\u0119kszym partnerem handlowym. Utrzymanie r\u00f3wnowagi w tym zakresie przy jednoczesnej dywersyfikacji pozostaje ci\u0105g\u0142ym wyzwaniem. Ponadto oko\u0142o 90 proc. \u015bwiatowego przetw\u00f3rstwa metali ziem rzadkich nadal odbywa si\u0119 w Chinach. W przypadku ci\u0119\u017ckich metali ziem rzadkich udzia\u0142 Pekinu w rynku wynosi nawet 98 proc.<\/p>\n
Wed\u0142ug niemieckiego eksperta ds. surowc\u00f3w, Franka Leschhorna, Chiny dominuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w dziedzinie technologii przetwarzania, dysponuj\u0105c znaczn\u0105 przewag\u0105 w zakresie know-how nad Zachodem. Stany Zjednoczone s\u0105 jak dot\u0105d niemal ca\u0142kowicie uzale\u017cnione od chi\u0144skiego przetw\u00f3rstwa.<\/p>\n
\u2014 Nadrobienie tych zaleg\u0142o\u015bci zajmie lata, wi\u0119c zale\u017cno\u015b\u0107 od Chin utrzyma si\u0119 jeszcze przez d\u0142ugi czas \u2014 tak brzmi ocena eksperta. R\u00f3wnie\u017c Australia nie jest w stanie w kr\u00f3tkim czasie prze\u0142ama\u0107 chi\u0144skiej dominacji \u2014 mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce jest krajem o wysokich kosztach produkcji i surowych wymogach \u015brodowiskowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fifield to ma\u0142a wioska po\u0142o\u017cona w g\u0142\u0119bi l\u0105du australijskiego stanu Nowa Po\u0142udniowa Walia, sze\u015b\u0107 godzin jazdy samochodem od…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":617737,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[56,995,113,61195,112,44,10137,48,56812,46,42,38,40,39,41,47,80,71],"class_list":["post-617736","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-article_premium","tag-australia","tag-biznes","tag-bottomfeed_styl","tag-business","tag-donald_trump","tag-metale_ziem_rzadkich","tag-nat_styl","tag-newbb_tst0","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-usa"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117084382827932509","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/617736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=617736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/617736\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/617737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=617736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=617736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=617736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}