Newsweek: Przez lata obecno\u015b\u0107 kobiet w Wojsku Polskim budzi\u0142a sensacj\u0119, a w najlepszym razie by\u0142a traktowana jako ciekawostka. Czy dzisiejsze niemal 20 proc. kobiet w polskiej armii to rzeczywista, kulturowa zmiana, czy jedynie sprawnie odgrywany spektakl inkluzywno\u015bci na u\u017cytek zachodnich sojusznik\u00f3w?<\/p>\n
\n Edyta \u017bem\u0142a, dziennikarka Onetu: Kobiety w wojsku to dzi\u015b co\u015b ca\u0142kowicie naturalnego. Pisz\u0119 o wojsku od dziesi\u0119cioleci i pami\u0119tam pocz\u0105tki, kiedy obecno\u015b\u0107 kobiet wywo\u0142ywa\u0142a ogromny pop\u0142och w\u015br\u00f3d kadry. W wojsku silnie zakorzenione by\u0142o my\u015blenie rodem z marynarki wojennej, gdzie powtarzano, \u017ce baba na okr\u0119cie przynosi pecha. Dzisiaj kobiety s\u0105 dow\u00f3dcami okr\u0119t\u00f3w. Zmieni\u0142a si\u0119 mentalno\u015b\u0107, tym bardziej \u017ce to one rokrocznie s\u0105 prymuskami w Akademi Marynarki Wojennej i Akademi Wojsk L\u0105dowych we Wroc\u0142awiu. Babki zawojowa\u0142y wojsko i sta\u0142o si\u0119 to organicznie \u2014 t\u0119 zmian\u0119 nap\u0119dza m.in. sytuacja demograficzna.\n <\/p>\n
To, \u017ce wychodz\u0105 z uczelni wojskowych jako prymuski, nie dziwi \u2014 statystycznie dziewcz\u0119ta radz\u0105 sobie w systemie edukacji lepiej. Pytanie brzmi: co dzieje si\u0119 z nimi dalej? Czy nie uderzaj\u0105 w sufit ze szk\u0142a hartowanego?<\/p>\n
\n \u2014 Trafiaj\u0105 na niego i to z pe\u0142n\u0105 si\u0142\u0105. Ten trend edukacyjny zacz\u0105\u0142 si\u0119 bardzo dawno temu, co oznacza, \u017ce te dziewczyny, kt\u00f3re wtedy by\u0142y prymuskami, dzisiaj powinny dowodzi\u0107 ca\u0142o\u015bci\u0105 si\u0142 zbrojnych. A na najwy\u017cszych stanowiskach dow\u00f3dczych widzimy je rzadko \u2014 to wci\u0105\u017c pojedyncze przypadki. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, od czego zaczynali\u015bmy. Na pocz\u0105tku kobiety trafia\u0142y g\u0142\u00f3wnie do personelu medycznego, czy wojsk pomocniczych. Szlaki przeciera\u0142a w\u00f3wczas komandor Bo\u017cena Szubi\u0144ska \u2014 niesamowita posta\u0107, kt\u00f3ra postawi\u0142a sobie za cel wyr\u00f3wnanie szans kobiet w armii. Zosta\u0142a pe\u0142nomocniczk\u0105 ministra obrony narodowej do spraw r\u00f3wnego traktowania. Widz\u0105c standardy w NATO, zaczyna\u0142a wdra\u017ca\u0107 regulacje dotycz\u0105ce r\u00f3wnouprawnienia czy przeciwdzia\u0142ania molestowaniu. Wielu uwa\u017ca\u0142o, \u017ce dzieje si\u0119 to za wolno, ale u pod\u0142o\u017ca le\u017ca\u0142a \u015bciana w g\u0142owach samych \u017co\u0142nierzy.\n <\/p>\n
Co to znaczy „w g\u0142owach”? Jak ten op\u00f3r mentalny wygl\u0105da\u0142 w codziennej praktyce koszarowej?<\/p>\n
\n \u2014 \u017bo\u0142nierze maj\u0105 w sobie g\u0142\u0119boko zakorzenion\u0105 opieku\u0144czo\u015b\u0107, kt\u00f3ra w warunkach wojskowych staje si\u0119 paternalizmem. Pami\u0119tam doroczny egzamin z wychowania fizycznego. Kiedy podci\u0105ga\u0142a si\u0119 kobieta, \u017co\u0142nierz potrafi\u0142 podbiec i podsadzi\u0107 j\u0105 za pup\u0119, \u017ceby u\u0142atwi\u0107 jej zadanie. Dop\u00f3ki m\u0119\u017cczy\u017ani w wojsku nie przestan\u0105 najpierw widzie\u0107 kobiet\u0119, a nie po prostu \u017co\u0142nierza, dop\u00f3ty b\u0119dziemy boryka\u0107 si\u0119 z problemem.\n <\/p>\n
\n Ale ten czas przesz\u0142y, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0119, jest celowy \u2014 to si\u0119 autentycznie zmienia. Dzi\u015b kobiety s\u0105 wsz\u0119dzie: dowodz\u0105 czo\u0142gami, brygadami, kompaniami, batalionami i wspomnianymi okr\u0119tami. Ju\u017c nie s\u0105 traktowane jak maskotki \u2014 cho\u0107 odk\u0105d zacz\u0119to o tym g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi\u0107, pojawia si\u0119 te\u017c drugie zjawisko: niekt\u00f3re potrafi\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 wykorzystywa\u0107 swoj\u0105 seksualno\u015b\u0107 do uzyskania przywilej\u00f3w, co r\u00f3wnie\u017c wymaga nieustannej edukacji i uwa\u017cno\u015bci.\n <\/p>\n
Prze\u0142omem w my\u015bleniu o bezpiecze\u0144stwie kobiet w armii okaza\u0142 si\u0119 rok 2017 i reporta\u017ce Onetu o molestowaniu w \u017bandarmerii Wojskowej. Co te historie zmieni\u0142y w strukturach w\u0142adzy?<\/p>\n
\n \u2014 One ods\u0142oni\u0142y patologi\u0119 na samych szczytach wojska, w elitarnych formacjach. Piszemy o tym od lat, \u015bledz\u0105c dramaty \u017candarmek, kt\u00f3re mia\u0142y odwag\u0119 stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem ze swoimi oprawcami. System wojskowej prokuratury i s\u0105d\u00f3w sta\u0142 w\u00f3wczas murem po stronie sprawc\u00f3w, a nie ofiar. Te kobiety po\u015bwi\u0119ci\u0142y zdrowie, karier\u0119 i \u017cycie prywatne, ale wygra\u0142y. Dzi\u0119ki ich heroizmowi dzi\u015b m\u0119\u017cczy\u017ani w mundurach wiedz\u0105, \u017ce molestowanie mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 zarzutami, wydaleniem ze s\u0142u\u017cby i realnymi konsekwencjami. Wojsko musia\u0142o wdro\u017cy\u0107 nowe procedury i obowi\u0105zkowe szkolenia.\n <\/p>\n
A jak obecno\u015b\u0107 kobiet wp\u0142ywa na sam styl dowodzenia? Czy armia wymaga tradycyjnej, bezwzgl\u0119dnej si\u0142y, czy pojawia si\u0119 przestrze\u0144 na nowe modele zarz\u0105dzania lud\u017ami?<\/p>\n
\n \u2014 Pocz\u0105tkowo pierwsze kobiety na stanowiskach dow\u00f3dczych pr\u00f3bowa\u0142y by\u0107 „bardziej m\u0119skie od m\u0119\u017cczyzn”, niezwykle ostre, wr\u0119cz okrutne w egzekwowaniu rozkaz\u00f3w, bo musia\u0142y udowodni\u0107 swoj\u0105 warto\u015b\u0107. Z czasem to min\u0119\u0142o. Sp\u00f3jrzmy na pani\u0105 pu\u0142kownik Izabel\u0119 Wiz\u0142\u0119 \u2014 pierwsz\u0105 kobiet\u0119 dowodz\u0105c\u0105 du\u017cymi jednostkami liniowymi, m.in. 21. Brygad\u0105 Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich. To by\u0142a dow\u00f3dczyni bez kompleks\u00f3w, \u017co\u0142nierz z krwi i ko\u015bci, szanowana zar\u00f3wno przez podw\u0142adnych, jak i prze\u0142o\u017conych. By\u0142a naturaln\u0105 kandydatk\u0105 na pierwszego genera\u0142a w sp\u00f3dnicy, a jej odej\u015bcie z wojska to ogromna strata.\n <\/p>\n
\n Niestety, wojsko to wci\u0105\u017c miniatura polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rej silnie rz\u0105dz\u0105 uk\u0142ady, kliki i nepotyzm. Je\u015bli na najwy\u017cszych szczeblach dominuj\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani, kobieta musi by\u0107 nie dwa, ale trzy razy lepsza, by przebi\u0107 ten sufit towarzyskich zale\u017cno\u015bci.\n <\/p>\n
Czy do\u015bwiadczenia wojny w Ukrainie, gdzie rola nowoczesnych technologii, dron\u00f3w czy cyberprzestrzeni ro\u015bnie wyk\u0142adniczo, redefiniuj\u0105 potrzeb\u0119 fizycznej si\u0142y w armii i otwieraj\u0105 drog\u0119 dla jeszcze wi\u0119kszej liczby kobiet?<\/p>\n
\n \u2014 Zdecydowanie tak. Wsp\u00f3\u0142czesne pole walki to drony, \u0142\u0105czno\u015b\u0107 kosmiczna i systemy cyfrowe. \u015alepa, fizyczna si\u0142a potrzebna do za\u0142adowania ci\u0119\u017ckiej haubicy ust\u0119puje miejsca kompetencjom analitycznym i technologicznym. Cho\u0107 sama bolej\u0119 nad tym, \u017ce w procesie rekrutacji i szkole\u0144 obni\u017ca si\u0119 wymagania sprawno\u015bciowe \u2014 bo dyscyplina i kondycja fizyczna wci\u0105\u017c s\u0105 fundamentem \u017co\u0142nierskiego rzemios\u0142a \u2014 to spodziewam si\u0119, \u017ce za 25 lat armia b\u0119dzie sk\u0142ada\u0142a si\u0119 w po\u0142owie z kobiet i w po\u0142owie z m\u0119\u017cczyzn. I stanie si\u0119 to ca\u0142kowicie naturalne.\n <\/p>\n
Na tle innych armii Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego wypadamy blado, czy trzymamy krok?<\/p>\n
\n \u2014 Niczym si\u0119 nie r\u00f3\u017cnimy. Z odsetkiem bliskim 18\u201320 proc. kobiet w szeregach dogonili\u015bmy standardy zachodnie. Amerykanie czy Brytyjczycy notuj\u0105 bardzo zbli\u017cone wska\u017aniki. Sojusz wymusi\u0142 na nas pewne standardy, ale kluczowy okaza\u0142 si\u0119 fakt, \u017ce mamy armi\u0119 zawodow\u0105, ochotnicz\u0105. W warunkach, w kt\u00f3rych ch\u0119tnych do noszenia broni brakuje, \u017cadna nowoczesna armia nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na luksus odrzucania po\u0142owy spo\u0142ecze\u0144stwa.\n <\/p>\n
A gdyby\u015bmy \u2014 hipotetycznie \u2014 wr\u00f3cili do powszechnego poboru na wz\u00f3r modelu izraelskiego? Jak zareagowa\u0142oby polskie spo\u0142ecze\u0144stwo?<\/p>\n
\n \u2014 Ostatnie badania pokazuj\u0105 jasno: Polacy nie garn\u0105 si\u0119 do wojaczki, a spo\u0142ecze\u0144stwo jest w mia\u017cd\u017c\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci przeciwne przywr\u00f3ceniu poboru. W obliczu realnego zagro\u017cenia ze strony Rosji ch\u0119tnych z karabinem w r\u0119ku nie by\u0142oby zbyt wielu. Dawna armia z poboru kojarzy si\u0119 z patologi\u0105 i s\u0142ynn\u0105 „fal\u0105” \u2014 dobrze wi\u0119c, \u017ce zosta\u0142a zawieszona. Dzi\u015b to jest oczywi\u015bcie historia. Gdyby jednak politycy zdecydowali si\u0119 na odwieszenie powszechnej s\u0142u\u017cby wojskowej \u2014 cho\u0107 wywo\u0142a\u0142oby to gigantyczny op\u00f3r spo\u0142eczny \u2014 kobiety musia\u0142yby mu podlega\u0107 na takich samych zasadach jak m\u0119\u017cczy\u017ani. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Newsweek: Przez lata obecno\u015b\u0107 kobiet w Wojsku Polskim budzi\u0142a sensacj\u0119, a w najlepszym razie by\u0142a traktowana jako ciekawostka.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":625001,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[1587,42,38,40,39,41,31720,892,161,2583],"class_list":["post-625000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-mon","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-sily-zbrojne","tag-wojna","tag-wojsko","tag-zolnierze"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117102890506212663","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/625000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=625000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/625000\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/625001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=625000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=625000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=625000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}