{"id":628164,"date":"2026-08-17T15:31:13","date_gmt":"2026-08-17T15:31:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/628164\/"},"modified":"2026-08-17T15:31:13","modified_gmt":"2026-08-17T15:31:13","slug":"ponad-60-mld-zl-wyplywa-z-polski-polska-traci-cyfrowa-suwerennosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/628164\/","title":{"rendered":"Ponad 60 mld z\u0142 wyp\u0142ywa z Polski. Polska traci cyfrow\u0105 suwerenno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p>\t\t&#13;<br \/>\nRaport \u201eCyfrowa racja stanu\u201d Polskiej Sieci Ekonomii i Polskiej Chmury ostrzega, \u017ce Polska zbyt s\u0142abo wzmacnia suwerenno\u015b\u0107 cyfrow\u0105 kluczow\u0105 dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa.&#13;<br \/>\nFrancja, Dania i instytucje UE przyspieszaj\u0105 dzia\u0142ania na rzecz suwerennych rozwi\u0105za\u0144, gdy tymczasem w Polsce brakuje m.in. ustawy chmurowej i sp\u00f3jnych narz\u0119dzi certyfikacji.&#13;<br \/>\nDeficyt handlowy Polski w produktach cyfrowych przekroczy\u0142 w 2025 roku 60 mld z\u0142, a do 2030 import cyfrowy mo\u017ce przewy\u017cszy\u0107 \u0142\u0105czne koszty importu surowc\u00f3w energetycznych.&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Jeste\u015bmy w tej chwili w punkcie zwrotnym. Nasz\u0105 suwerenno\u015b\u0107 cyfrow\u0105 mo\u017cemy obroni\u0107, ale te\u017c bardzo \u0142atwo j\u0105 straci\u0107. To jest zagro\u017cenie, kt\u00f3re Zwi\u0105zek Polska Chmura dostrzeg\u0142 dawno temu. Temat by\u0142 przez nas wielokrotnie podnoszony na forum publicznym. Teraz jest w ko\u0144cu omawiany i bardzo intensywnie pracuj\u0105 nad nim m.in. Francja i Niemcy \u2013 m\u00f3wi agencji Newseria Wies\u0142aw Wilk, przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Polska Chmura.<\/p>\n<p>W kwietniu 2026 roku francuska Mi\u0119dzyresortowa Dyrekcja ds. Cyfryzacji og\u0142osi\u0142a rozpocz\u0119cie najwi\u0119kszej w historii Europy migracji administracji publicznej z systemu operacyjnego Windows na Linux. Celem jest ograniczenie zale\u017cno\u015bci pa\u0144stwa od ameryka\u0144skich technologii i wzmocnienie suwerenno\u015bci cyfrowej. Migracja ma obj\u0105\u0107 2,5 mln stanowisk w administracji, z czego 500 tys. do ko\u0144ca 2027 roku.<\/p>\n<p>        <a href=\"https:\/\/www.pulshr.pl\/prawo-pracy\/big-techy-zaplaca-nowy-podatek-w-polsce-jest-projekt-3-proc-daniny-cyfrowej,120866.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n        \t            <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/138270_r0_300.jpg\" class=\"read-more-box-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Big techy zap\u0142ac\u0105 nowy podatek w Polsce? Jest projekt 3 proc. daniny cyfrowej\" width=\"300\" height=\"200\"\/><br \/>\n                    <\/a><\/p>\n<p>W 2025 roku du\u0144skie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zapowiedzia\u0142o migracj\u0119 z Microsoft 365 na LibreOffice. W tym samym czasie decyzje o odej\u015bciu od ekosystemu Microsoftu og\u0142osi\u0142y Kopenhaga i Aarhus. W debacie publicznej wskazywano m.in. na rosn\u0105ce ryzyka geopolityczne i kwestie bezpiecze\u0144stwa danych w kontek\u015bcie m.in. kwestii Grenlandii i obaw o potencjalne szpiegostwo.<\/p>\n<p>Europa ogranicza zale\u017cno\u015b\u0107 od USA. Co robi Polska?<\/p>\n<p>Podobne inicjatywy wida\u0107 tak\u017ce na forum Unii Europejskiej. W kwietniu 2026 roku Komisja Europejska rozstrzygn\u0119\u0142a przetarg o warto\u015bci 180 mln euro na dostaw\u0119 suwerennej chmury obliczeniowej dla instytucji, organ\u00f3w, urz\u0119d\u00f3w i agencji UE. W przetargu wybrano czterech europejskich dostawc\u00f3w. Zosta\u0142 on og\u0142oszony w ramach dzia\u0142a\u0144 Komisji maj\u0105cych na celu wzmocnienie suwerenno\u015bci cyfrowej podmiot\u00f3w unijnych, a tak\u017ce zach\u0119cenie rynku do oferowania suwerennych rozwi\u0105za\u0144 cyfrowych. Z danych Synergy Research Group wynika, \u017ce ameryka\u0144skie firmy kontroluj\u0105 dzi\u015b ok. 70 proc. europejskiej infrastruktury chmurowej, a europejscy dostawcy \u2013 ok. 15 proc.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Kwestia suwerenno\u015bci cyfrowej jest tematem podobnym do bezpiecze\u0144stwa cyfrowego, ale nie to\u017csamym ani zamiennym. Bezpiecze\u0144stwo cyfrowe to jest bezpiecze\u0144stwo system\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna zostawi\u0107 fachowcom, informatykom, administratorom system\u00f3w, \u017ceby kto\u015b nieuprawniony nie dosta\u0142 si\u0119 do danych \u2013 wyja\u015bnia Wies\u0142aw Wilk. \u2013 Suwerenno\u015b\u0107 cyfrowa to jest temat znacznie szerszy, kt\u00f3ry dotyczy nawet bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Zgodnie z definicj\u0105 przedstawion\u0105 w raporcie Zwi\u0105zku Polska Chmura i PSE suwerenno\u015b\u0107 cyfrowa to zdolno\u015b\u0107 pa\u0144stwa i jego instytucji do egzekwowania swoich praw oraz interes\u00f3w, w tym bezpiecze\u0144stwa narodowego, w kontek\u015bcie infrastruktury cyfrowej przy jednoczesnym zachowaniu konkurencyjnego poziomu produkt\u00f3w i us\u0142ug.<\/p>\n<p>        <a href=\"https:\/\/www.pulshr.pl\/prawo-pracy\/ai-pod-lupa-panstwa-nowy-urzad-bedzie-mogl-nakladac-milionowe-kary,121146.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n        \t            <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/138610_r0_300.jpg\" class=\"read-more-box-img\" loading=\"lazy\" alt=\"AI pod lup\u0105 pa\u0144stwa. Nowy urz\u0105d b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 nak\u0142ada\u0107 milionowe kary\" width=\"300\" height=\"200\"\/><br \/>\n                    <\/a><\/p>\n<p>Suwerenno\u015b\u0107 cyfrowa a bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa i kontrola nad danymi<\/p>\n<p>\u2013 Przy tym stopniu ucyfrowienia us\u0142ug publicznych i naszego zaanga\u017cowania w ca\u0142\u0105 infosfer\u0119 kontrola nad tym, gdzie s\u0105 dane, kto ma dost\u0119p do system\u00f3w, kto mo\u017ce zablokowa\u0107 ich dzia\u0142anie, jest tematem priorytetowym w Unii Europejskiej. W Polsce na razie ten temat nie jest podnoszony z tak\u0105 atencj\u0105, na jak\u0105 zas\u0142uguje \u2013 uwa\u017ca przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Polska Chmura. \u2013 Pa\u0144stwo nie mo\u017ce ignorowa\u0107 faktu, \u017ce oddaje kontrol\u0119 nad systemami, a nie ma pewno\u015bci, kto je kontroluje. Tak w rzeczywisto\u015bci w tej chwili jest, a my, kt\u00f3rzy zale\u017cymy od us\u0142ug pa\u0144stwa, b\u0119dziemy ofiarami tego, gdy kto\u015b to wy\u0142\u0105czy.<\/p>\n<p>Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w przywo\u0142ywanych w raporcie Zwi\u0105zku Polska Chmura dotyczy dzia\u0142ania Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Karnego w Hadze. W maju 2025 roku, po tym, gdy administracja Donalda Trumpa obj\u0119\u0142a sankcjami g\u0142\u00f3wnego prokuratora MTK Karima Khana, utraci\u0142 on dost\u0119p do swojej s\u0142u\u017cbowej poczty elektronicznej hostowanej przez Microsoft. Trybuna\u0142 zdecydowa\u0142 si\u0119 ostatecznie na przej\u015bcie z ameryka\u0144skiego systemu na alternatywny zestaw us\u0142ug opartych na wolnym lub otwartym oprogramowaniu.<\/p>\n<p>\u2013 Mamy te\u017c g\u0142o\u015bno omawian\u0105 spraw\u0119 z Holandii udost\u0119pnienia danych urz\u0119dnik\u00f3w odpowiedzialnych za kontrol\u0119 danych organom, kt\u00f3re o nie wyst\u0105pi\u0142y. Nie nast\u0105pi\u0142o \u017cadne przest\u0119pstwo, przynajmniej w my\u015bl tamtejszej jurysdykcji, ale dla urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwa holenderskiego budzi to pytanie, czy oni mog\u0105 w tej sytuacji czu\u0107 si\u0119 chronieni przez suwerenne pa\u0144stwo. Nie do ko\u0144ca \u2013 uwa\u017ca Wies\u0142aw Wilk. \u2013 Apelujemy o to, \u017ceby takie przyk\u0142ady u\u015bwiadomi\u0142y naszym decydentom odpowiedzialno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 na siebie bior\u0105.<\/p>\n<p>Brak ustawy chmurowej i luki w certyfikacji. Jakie ryzyka wskazuje raport?<\/p>\n<p>Jak podkre\u015blaj\u0105 autorzy raportu, przekazywanie kluczowych us\u0142ug cyfrowych podmiotom funkcjonuj\u0105cym poza polsk\u0105 i europejsk\u0105 jurysdykcj\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 z szeregiem zagro\u017ce\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Zagro\u017cenie wynika z mo\u017cliwo\u015bci sprawowania kontroli nad danymi i us\u0142ugami przez podmiot podlegaj\u0105cy jurysdykcji pa\u0144stwa trzeciego, niezale\u017cnie od fizycznej lokalizacji infrastruktury. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w Polska nie posiada wystarczaj\u0105cych regulacji, kt\u00f3re gwarantowa\u0142yby bezpiecze\u0144stwo kluczowej infrastruktury cyfrowej pa\u0144stwa. Zwracaj\u0105 uwag\u0119 m.in. na brak ustawy chmurowej, niewi\u0105\u017c\u0105cy charakter obowi\u0105zuj\u0105cych wytycznych czy te\u017c luki w systemie certyfikacji.<\/p>\n<p>        <a href=\"https:\/\/www.pulshr.pl\/zarzadzanie\/trzy-na-piec-wdrozen-ai-konczy-sie-porazka-firmy-wydaja-miliony-ale-zyski-nie-rosna,121142.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n        \t            <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/138605_r0_300.jpg\" class=\"read-more-box-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Trzy na pi\u0119\u0107 wdro\u017ce\u0144 AI ko\u0144czy si\u0119 pora\u017ck\u0105. Firmy wydaj\u0105 miliony, ale zyski nie rosn\u0105\" width=\"300\" height=\"200\"\/><br \/>\n                    <\/a><\/p>\n<p>\u2013 To ju\u017c nawet nie jest kwestia technologii, tylko przepis\u00f3w, kt\u00f3re egzekwuj\u0105 w\u0142adze. Zreszt\u0105 utrata integralno\u015bci to jest dost\u0119p os\u00f3b, kt\u00f3rych nie upowa\u017cnili\u015bmy do danych. Ju\u017c sam fakt, \u017ce kto\u015b, kto nie mia\u0142 naszego upowa\u017cnienia, mia\u0142 dost\u0119p do danych, jest traktowany jako utrata ich integralno\u015bci. Nawet je\u015bli dane nie zosta\u0142y zmienione \u2013 wyja\u015bnia przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Polska Chmura. \u2013 To jest w\u0142a\u015bnie ta cienka granica, gdzie ca\u0142y ten stos technologiczny musi by\u0107 kontrolowany, poniewa\u017c nad tym elementem ministerstwo nie ma nadzoru. Dostawca na pewno mo\u017ce z tych danych skorzysta\u0107. Nie twierdz\u0119, \u017ce ma z\u0142e intencje, natomiast przezorne podej\u015bcie polega na tym, \u017ce zapobiegamy nieuprawnionemu dost\u0119powi.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug specjalnego badania Eurobarometr z 2026 roku 82 proc. obywateli Unii Europejskiej uwa\u017ca, \u017ce Unia powinna zmniejszy\u0107 swoj\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 od technologii z pa\u0144stw trzecich. Jeszcze wi\u0119cej wskazuje, \u017ce UE powinna priorytetowo traktowa\u0107 inwestycje w us\u0142ugi cyfrowe, kt\u00f3re s\u0105 opracowywane i kontrolowane w Europie. Blisko sze\u015bciu na 10 Europejczyk\u00f3w podkre\u015bla, \u017ce by\u0142oby sk\u0142onnych przej\u015b\u0107 na dostawc\u0119 us\u0142ug cyfrowych z siedzib\u0105 w UE, nawet je\u015bli oznacza\u0142oby to nieco wy\u017csze koszty.<\/p>\n<p>Test suwerenno\u015bci w zam\u00f3wieniach publicznych i edukacja cyfrowa<\/p>\n<p>W opinii ekspert\u00f3w Zwi\u0105zku Polska Chmura i PSE Polska potrzebuje ambitnej polityki suwerenno\u015bci cyfrowej jako ko\u0142a zamachowego nowego modelu rozwoju gospodarczego, buduj\u0105cego local content, czyli krajowe kompetencje, miejsca pracy i przewagi konkurencyjne w gospodarce cyfrowej. W\u015br\u00f3d proponowanych rozwi\u0105za\u0144 jest wprowadzenie testu suwerenno\u015bci jako standardu w zam\u00f3wieniach publicznych. Test powinien obejmowa\u0107 takie kryteria, jak: ocena operacyjna wp\u0142ywu infrastruktury na funkcje pa\u0144stwa, interoperacyjno\u015b\u0107, podleg\u0142o\u015b\u0107 jurysdykcyjna, wp\u0142yw na ekonomi\u0119 i demokracj\u0119 czy warunki \u015brodowiskowe. W\u015br\u00f3d rekomendacji znajduje si\u0119 m.in. edukacja cyfrowa dzieci i doros\u0142ych. Wed\u0142ug raportu pa\u0144stwo musi przeznaczy\u0107 \u015brodki na systemowe szkolenia pracownik\u00f3w administracji publicznej zar\u00f3wno przed wdro\u017ceniem nowych rozwi\u0105za\u0144, jak i w trakcie procesu migracji.<\/p>\n<p>\u2013 Suwerenno\u015b\u0107 cyfrowa nie jest tematem wewn\u0119trznym dzia\u0142u informatyki w instytucji. Jest zagadnieniem, kt\u00f3rym powinno si\u0119 zaj\u0105\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci jej kierownictwo. Ono ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za wszystkie uchybienia. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie par\u0119 miesi\u0119cy temu, wyra\u017anie to wskazuje, ale tej \u015bwiadomo\u015bci na razie nie ma \u2013 uwa\u017ca Wies\u0142aw Wilk.<\/p>\n<p>Zam\u00f3wienia publiczne i ustawa o krajowym systemie certyfikacji cyberbezpiecze\u0144stwa powinny by\u0107 g\u0142\u00f3wnymi narz\u0119dziami budowania bezpiecze\u0144stwa, tworz\u0105c realne zach\u0119ty do wyboru suwerennych rozwi\u0105za\u0144 i eliminuj\u0105c z post\u0119powa\u0144 dostawc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie spe\u0142niaj\u0105 kryteri\u00f3w jurysdykcyjnych.<\/p>\n<p>        <a href=\"https:\/\/www.pulshr.pl\/zarzadzanie\/powstanie-polska-piaskownica-ai-ma-pomoc-firmom-spelnic-wymogi-ai-act,121036.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n        \t            <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/138474_r0_300.jpg\" class=\"read-more-box-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Powstanie polska piaskownica AI. Ma pom\u00f3c firmom spe\u0142ni\u0107 wymogi AI Act\" width=\"300\" height=\"200\"\/><br \/>\n                    <\/a><\/p>\n<p>Deficyt cyfrowy Polski. Ponad 60 mld z\u0142 i rosn\u0105ce koszty importu<\/p>\n<p>Zdaniem autor\u00f3w raportu, je\u015bli Polska nie podejmie dzia\u0142a\u0144 na rzecz zwi\u0119kszania suwerenno\u015bci cyfrowej, a tym samym budowania odporno\u015bci i sprawczo\u015bci pa\u0144stwa, mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do pog\u0142\u0119biania katastrofalnej w skutkach zale\u017cno\u015bci technologicznej od globalnych dostawc\u00f3w, a tym samym zwi\u0119kszenia zagro\u017ce\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Koszty ekonomiczne tej zale\u017cno\u015bci tak\u017ce b\u0119d\u0105 ros\u0142y. W publikacji wskazano, \u017ce w 2025 roku deficyt handlowy Polski w obszarze produkt\u00f3w cyfrowych przekroczy\u0142 60 mld z\u0142. Eksperci szacuj\u0105, \u017ce do 2030 roku wydatki na import produkt\u00f3w cyfrowych mog\u0105 przewy\u017cszy\u0107 \u0142\u0105czne koszty importu wszystkich surowc\u00f3w energetycznych.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\u2013 To jest powa\u017cna kwota, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa z bud\u017cetu Polski i w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci nie trafia na polski rynek. Wymieniamy atomy za bity, czyli sprzedajemy konkretne produkty, kt\u00f3re kto\u015b musia\u0142 wytworzy\u0107, zu\u017cy\u0107 energi\u0119, materia\u0142y, surowce, zostawi\u0107 \u015blad w \u015brodowisku, za bity, czyli za rzeczy niematerialne \u2013 podkre\u015bla przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Polska Chmura.<\/p>\n<p>W 2024 roku \u0142\u0105czne roczne nak\u0142ady na wytworzenie i utrzymanie system\u00f3w teleinformatycznych w administracji publicznej przekroczy\u0142y 7 mld z\u0142. Ministerstwo Cyfryzacji nie poda\u0142o jednak danych na temat tego, czy i jak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi zakup us\u0142ug chmurowych i licencji na oprogramowanie.<\/p>\n<p>\u2013 Maj\u0105c takie systemy, nie jeste\u015bmy w stanie powiedzie\u0107, ile wydali\u015bmy na licencje podstawowe, utrzymywanie system\u00f3w oraz infrastruktury, zakup, serwisowanie. To s\u0105 informacje, kt\u00f3re jako podatnicy powinni\u015bmy zna\u0107. W tej chwili cierpimy z powodu pewnej resortowo\u015bci. Ka\u017cdy resort te dane ma w swoim bilansie. My za to p\u0142acimy i wiemy na pewno, \u017ce te pieni\u0105dze opuszczaj\u0105 nasz kraj, ale nie wiemy ju\u017c, jaka to jest skala i dynamika zmian przep\u0142yw\u00f3w. Nikt tego nie mierzy i jest to troch\u0119 przera\u017caj\u0105ca perspektywa \u2013 zaznacza Wies\u0142aw Wilk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#13; Raport \u201eCyfrowa racja stanu\u201d Polskiej Sieci Ekonomii i Polskiej Chmury ostrzega, \u017ce Polska zbyt s\u0142abo wzmacnia suwerenno\u015b\u0107&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":628165,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[664,85873,123687,123684,123682,123685,85871,42,38,40,39,41,123683,123686,85872],"class_list":["post-628164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-typedefinedterm","tag-39370-html","tag-44870-html","tag-52069-html","tag-namebezpieczeu0144stwo-cyfrowe","tag-namecyberzagrou017cenia","tag-namecyfryzacja","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-urlhttps-www-pulshr-pl-lista-bezpieczenstwo-cyfrowe","tag-urlhttps-www-pulshr-pl-lista-cyberzagrozenia","tag-urlhttps-www-pulshr-pl-lista-cyfryzacja"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117111573233390242","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/628164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=628164"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/628164\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/628165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=628164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=628164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=628164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}