![\"Kamil](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ja2.jpg\" "\\"Kamil")
<\/p>\nOd wej\u015bcia Polski do Unii Europejskiej min\u0119\u0142y ponad dwie dekady. Bia\u0142ystok przez ten czas zmieni\u0142 si\u0119 wizualnie nie do poznania. Wyremontowano ulice, chodniki, place, budynki i przestrzenie publiczne. Powsta\u0142y nowe drogi, stadion, kampus, parki i kolejne miejsca rekreacji. Miasto jest niew\u0105tpliwie bardziej estetyczne i wygodniejsze do \u017cycia ni\u017c w 2004 roku. Tylko \u017ce pi\u0119kne miasto nie musi by\u0107 miastem silnym gospodarczo.<\/p>\n
Najwi\u0119kszym problemem Bia\u0142egostoku ostatnich dw\u00f3ch dekad nie jest bowiem brak inwestycji. Problem polega na tym, \u017ce ogromna cz\u0119\u015b\u0107 publicznej energii zosta\u0142a skierowana na nadrabianie zaleg\u0142o\u015bci infrastrukturalnych, podczas gdy nie uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 dziedziny, z kt\u00f3r\u0105 Bia\u0142ystok by\u0142by jednoznacznie kojarzony w Polsce i Europie.<\/p>\n
Partnerzy portalu:<\/p>\n
Pozna\u0144 ma silny przemys\u0142, logistyk\u0119, handel i technologie. Wroc\u0142aw przez lata budowa\u0142 pozycj\u0119 jednego z najwa\u017cniejszych polskich o\u015brodk\u00f3w IT, nowych technologii, przemys\u0142u i centr\u00f3w badawczo-rozwojowych. Krak\u00f3w wykorzysta\u0142 potencja\u0142 swoich uczelni, przyci\u0105gaj\u0105c mi\u0119dzynarodowe firmy technologiczne i centra us\u0142ug.<\/p>\n
A Bia\u0142ystok? Trudno wskaza\u0107 odpowied\u017a. I w\u0142a\u015bnie to powinno niepokoi\u0107 najbardziej.<\/p>\n
Nie mo\u017cna przez kolejne 20 lat remontowa\u0107 miasta<\/p>\n
Inwestycje infrastrukturalne by\u0142y potrzebne. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy staj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie jedyn\u0105 wizj\u0105 rozwoju. Nie da si\u0119 bez ko\u0144ca budowa\u0107 przewagi gospodarczej miasta na kolejnych remontach ulic, rewitalizacjach plac\u00f3w czy wymianie nawierzchni chodnik\u00f3w.\u00a0Takie inwestycje poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia, ale nie powoduj\u0105 automatycznie, \u017ce powstaj\u0105 wysoko p\u0142atne miejsca pracy. Nie zatrzymuj\u0105 absolwent\u00f3w uczelni. Nie \u015bci\u0105gaj\u0105 naukowc\u00f3w. Nie tworz\u0105 przedsi\u0119biorstw sprzedaj\u0105cych swoje produkty na \u015bwiecie. Potrzebna jest specjalizacja.<\/p>\n
Bia\u0142ystok prawdopodobnie nie zostanie drugim Poznaniem pod wzgl\u0119dem przemys\u0142u. Nie dogoni Warszawy jako centrum finansowego. Trudno b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c powt\u00f3rzy\u0107 drog\u0119 Krakowa czy Wroc\u0142awia, kt\u00f3re swoj\u0105 przewag\u0119 w sektorze mi\u0119dzynarodowych us\u0142ug i IT budowa\u0142y przez lata. Ale w\u0142a\u015bnie teraz pojawi\u0142o si\u0119 co\u015b, czego dwadzie\u015bcia lat temu praktycznie nie by\u0142o. To sztuczna inteligencja. To jedna z najwi\u0119kszych zmian technologicznych od czasu upowszechnienia internetu. I jednocze\u015bnie rynek, kt\u00f3rego podzia\u0142 dopiero trwa.<\/p>\n
Wy\u015bcig ju\u017c si\u0119 rozpocz\u0105\u0142<\/p>\n
Problem w tym, \u017ce inne miasta r\u00f3wnie\u017c to zauwa\u017cy\u0142y. Pozna\u0144 buduje dzi\u015b swoj\u0105 pozycj\u0119 mi\u0119dzy innymi wok\u00f3\u0142 PIAST-AI. Pozna\u0144skie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe wraz z partnerami tworzy jedn\u0105 z polskich fabryk sztucznej inteligencji nale\u017c\u0105cych do europejskiej sieci AI Factories. Komisja Europejska zalicza PIAST AIF do europejskiej infrastruktury maj\u0105cej umo\u017cliwia\u0107 przedsi\u0119biorstwom, naukowcom i startupom korzystanie z zaawansowanych zasob\u00f3w AI.<\/p>\n
To niezwykle wa\u017cne, bo za kilka czy kilkana\u015bcie lat zdanie \u201ePozna\u0144 jest jednym z polskich centr\u00f3w sztucznej inteligencji\u201d mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie naturalne jak dzisiejsze skojarzenie Wroc\u0142awia z sektorem IT. Bia\u0142ystok nie ma jeszcze takiej pozycji. Ale nie oznacza to, \u017ce startuje od zera.<\/p>\n
Bia\u0142ystok ma ludzi. Tylko trzeba stworzy\u0107 im miejsce.<\/p>\n
Politechnika Bia\u0142ostocka posiada Wydzia\u0142 Informatyki i ju\u017c prowadzi projekty dotycz\u0105ce sztucznej inteligencji. Jest mi\u0119dzy innymi liderem mi\u0119dzynarodowego projektu MAESTRO-AI, realizowanego wsp\u00f3lnie z uczelniami z Grecji, Rumunii i Portugalii, dotycz\u0105cego wykorzystania AI w nauczaniu matematyki i programowania. Uczelnia wprowadzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne zasady dotycz\u0105ce stosowania generatywnej sztucznej inteligencji, rozwija kompetencje pracownik\u00f3w i student\u00f3w oraz wykorzystanie AI w badaniach, dydaktyce i administracji.<\/p>\n
Jest Uniwersytet w Bia\u0142ymstoku, na kt\u00f3rym w roku akademickim 2025\/2026 kszta\u0142ci si\u0119 ponad 8,5 tys. student\u00f3w. S\u0105 kolejne uczelnie, przedsi\u0119biorcy oraz m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy dzi\u015b po uko\u0144czeniu informatyki, matematyki czy kierunk\u00f3w technicznych nie zawsze znajduj\u0105 w Bia\u0142ymstoku prac\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 ich ambicjom. I tutaj pojawia si\u0119 zasadnicze pytanie.<\/p>\n
Co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby Bia\u0142ystok podj\u0105\u0142 polityczn\u0105 i gospodarcz\u0105 decyzj\u0119, by by\u0107 jednym z najwa\u017cniejszych polskich o\u015brodk\u00f3w zastosowa\u0144 sztucznej inteligencji?<\/p>\n
Nie jako has\u0142o promocyjne na konferencj\u0119. Jako plan na dziesi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n
Bia\u0142ystok nie musi budowa\u0107 w\u0142asnego ChatGPT<\/p>\n
Sztuczna inteligencja to znacznie wi\u0119cej ni\u017c ChatGPT i generowanie tekst\u00f3w. W du\u017cym uproszczeniu jest to grupa technologii, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 komputerom analizowa\u0107 ogromne ilo\u015bci danych, rozpoznawa\u0107 w nich wzorce, przewidywa\u0107 zdarzenia i podejmowa\u0107 lub wspiera\u0107 decyzje. AI potrafi analizowa\u0107 zdj\u0119cia rentgenowskie, wykrywa\u0107 wady produkt\u00f3w na linii produkcyjnej, przewidywa\u0107 awarie maszyn, sterowa\u0107 ruchem, rozpoznawa\u0107 choroby ro\u015blin, optymalizowa\u0107 zu\u017cycie energii czy pomaga\u0107 w projektowaniu nowych lek\u00f3w. Chatboty s\u0105 wi\u0119c tylko jednym z najbardziej widocznych zastosowa\u0144 sztucznej inteligencji. Jej prawdziwa gospodarcza si\u0142a kryje si\u0119 przede wszystkim tam, gdzie pozwala wykonywa\u0107 zadania szybciej, dok\u0142adniej i taniej albo rozwi\u0105zywa\u0107 problemy, kt\u00f3rych cz\u0142owiek nie by\u0142by w stanie samodzielnie przeanalizowa\u0107 ze wzgl\u0119du na ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 danych.<\/p>\n
Pr\u00f3ba konkurowania z najwi\u0119kszymi \u015bwiatowymi firmami w tworzeniu gigantycznych modeli AI by\u0142aby absurdalna. Potrzebne s\u0105 do tego miliardy, ogromna infrastruktura obliczeniowa i tysi\u0105ce specjalist\u00f3w. Ale gospodarka oparta na sztucznej inteligencji jest znacznie szersza. Najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0105 Bia\u0142egostoku mog\u0142yby by\u0107 praktyczne zastosowania AI w konkretnych bran\u017cach. Podlaskie jest jednym z najwa\u017cniejszych region\u00f3w rolniczych i spo\u017cywczych w Polsce. Mo\u017cna rozwija\u0107 tutaj AI dla rolnictwa, mleczarstwa i przemys\u0142u spo\u017cywczego: analiz\u0119 obrazu, automatyk\u0119, robotyk\u0119, przewidywanie produkcji, wykrywanie chor\u00f3b ro\u015blin, kontrol\u0119 jako\u015bci czy optymalizacj\u0119 zu\u017cycia energii.<\/p>\n
Bia\u0142ystok posiada silne \u015brodowisko medyczne. To naturalna przestrze\u0144 dla rozwoju system\u00f3w wspieraj\u0105cych diagnostyk\u0119, analiz\u0119 obraz\u00f3w medycznych, zarz\u0105dzanie ochron\u0105 zdrowia czy badania nad wykorzystaniem danych. Mamy przemys\u0142 maszynowy, firmy technologiczne i produkcyjne. Tutaj sztuczna inteligencja mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana do automatyzacji, analizy jako\u015bci produkcji, robotyki czy przewidywania awarii urz\u0105dze\u0144. To w\u0142a\u015bnie w takich niszach mo\u017cna budowa\u0107 specjalizacj\u0119. Nie \u201eAI do wszystkiego\u201d. AI do rzeczy, w kt\u00f3rych Podlasie ju\u017c posiada do\u015bwiadczenie.<\/p>\n
Pierwszy krok ju\u017c wykonano. Ale to zdecydowanie za ma\u0142o.<\/p>\n
W lipcu 2026 roku og\u0142oszono projekt \u201eAI4Business \u2013 Centrum Sztucznej Inteligencji i Wsparcia Transformacji Cyfrowej Przedsi\u0119biorstw\u201d. Jego warto\u015b\u0107 wynosi 6,3 mln z\u0142, z czego 5,3 mln z\u0142 pochodzi z funduszy europejskich. Projekt ma pom\u00f3c co najmniej 65 podlaskim ma\u0142ym i \u015brednim przedsi\u0119biorstwom mi\u0119dzy innymi w audytach, pilota\u017cach i przygotowaniu wdro\u017ce\u0144 wykorzystuj\u0105cych AI. To bardzo dobry kierunek. Tylko \u017ce 65 przedsi\u0119biorstw nie zmieni gospodarczej pozycji regionu. Potrzebujemy my\u015blenia w znacznie wi\u0119kszej skali.<\/p>\n
Wyobra\u017amy sobie Bia\u0142ostockie Centrum Sztucznej Inteligencji stworzone wsp\u00f3lnie przez miasto, wojew\u00f3dztwo, Politechnik\u0119 Bia\u0142ostock\u0105, Uniwersytet w Bia\u0142ymstoku, \u015brodowisko medyczne oraz przedsi\u0119biorc\u00f3w. Nie kolejny urz\u0105d z sekretariatem, dyrektorem i kilkoma konferencjami rocznie. Prawdziwe centrum badawczo-wdro\u017ceniowe.<\/p>\n
Miejsce posiadaj\u0105ce infrastruktur\u0119 obliczeniow\u0105, laboratoria, zespo\u0142y badawcze i fundusz umo\u017cliwiaj\u0105cy finansowanie eksperymentalnych projekt\u00f3w. Miejsce, do kt\u00f3rego przedsi\u0119biorca przychodzi z problemem technologicznym, a naukowcy i programi\u015bci pomagaj\u0105 stworzy\u0107 rozwi\u0105zanie wykorzystuj\u0105ce AI. Obok niego powinien powsta\u0107 program przyci\u0105gania startup\u00f3w technologicznych. Tanie lub bezp\u0142atne biura. Dost\u0119p do infrastruktury. Granty na pierwsze projekty. Wsp\u00f3\u0142praca z uczelniami. Dost\u0119p do przedsi\u0119biorstw, w kt\u00f3rych mo\u017cna testowa\u0107 rozwi\u0105zania.<\/p>\n
A przede wszystkim bardzo jasny komunikat wysy\u0142any przez nast\u0119pne dziesi\u0119\u0107 lat: Je\u017celi chcesz rozwija\u0107 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 w Polsce, mo\u017cesz robi\u0107 to w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n
Trzeba zatrzyma\u0107 najlepszych student\u00f3w<\/p>\n
Bia\u0142ystok co roku kszta\u0142ci m\u0142odych ludzi, a nast\u0119pnie wysy\u0142a ich do Warszawy, Krakowa, Wroc\u0142awia czy za granic\u0119. To jeden z najbardziej absurdalnych mechanizm\u00f3w rozwojowych. Pa\u0144stwo i samorz\u0105dy wydaj\u0105 pieni\u0105dze na szko\u0142y. Miasto tworzy infrastruktur\u0119. Uczelnie kszta\u0142c\u0105 specjalist\u0119 przez pi\u0119\u0107 lat. A kiedy cz\u0142owiek osi\u0105ga wiek, w kt\u00f3rym zaczyna generowa\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, wyje\u017cd\u017ca, poniewa\u017c gdzie indziej czeka na niego lepsza praca.<\/p>\n
Je\u017celi Bia\u0142ystok chce zatrzymywa\u0107 ambitnych dwudziesto- i trzydziestolatk\u00f3w, potrzebuje gospodarki oferuj\u0105cej im co\u015b wi\u0119cej ni\u017c argument, \u017ce tutaj s\u0105 mniejsze korki i ta\u0144sze mieszkania ni\u017c w Warszawie. Potrzebuje ambitnych miejsc pracy. AI mo\u017ce takie miejsca stworzy\u0107.<\/p>\n
By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ma\u0142e miasto ma swoj\u0105 przewag\u0119<\/p>\n
Bia\u0142ystok nie musi kopiowa\u0107 Warszawy. Odleg\u0142o\u015bci s\u0105 niewielkie. Uczelnie, przedsi\u0119biorcy i administracja znajduj\u0105 si\u0119 blisko siebie. Znacznie \u0142atwiej stworzy\u0107 \u015brodowisko, w kt\u00f3rym rektor, przedsi\u0119biorca, prezydent miasta, marsza\u0142ek i tw\u00f3rca startupu rzeczywi\u015bcie mog\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Na r\u00f3wnych zasadach. W technologiach cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie takie skupiska tworz\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107. Warunek jest jeden: wszyscy musz\u0105 wiedzie\u0107, dok\u0105d zmierzaj\u0105.<\/p>\n
Je\u017celi ka\u017cdy b\u0119dzie realizowa\u0142 w\u0142asny niewielki projekt, organizowa\u0142 w\u0142asn\u0105 konferencj\u0119 i wydawa\u0142 kolejne kilka milion\u00f3w z\u0142otych z funduszy europejskich, za dziesi\u0119\u0107 lat prawdopodobnie b\u0119dziemy dok\u0142adnie w tym samym miejscu. Tylko chodniki b\u0119d\u0105 jeszcze r\u00f3wniejsze.<\/p>\n
Potrzeba decyzji<\/p>\n
Najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej brakowa\u0142o Bia\u0142emustokowi po 2004 roku, nie by\u0142y pieni\u0105dze. Tych dzi\u0119ki cz\u0142onkostwu Polski w Unii Europejskiej pojawi\u0142o si\u0119 bardzo du\u017co. Brakowa\u0142o wielkiej gospodarczej ambicji. Odpowiedzi na pytanie w czym Bia\u0142ystok ma by\u0107 naprawd\u0119 dobry.\u00a0Przez ponad dwadzie\u015bcia lat takiej odpowiedzi nie znale\u017ali\u015bmy. Sztuczna inteligencja daje mo\u017cliwo\u015b\u0107, aby spr\u00f3bowa\u0107 jeszcze raz.<\/p>\n
Nie chodzi o og\u0142oszenie Bia\u0142egostoku \u201epolsk\u0105 Dolin\u0105 Krzemow\u0105\u201d. Takie has\u0142o szybko sta\u0142oby si\u0119 karykaturalne. Nie chodzi r\u00f3wnie\u017c o kolejn\u0105 strategi\u0119 licz\u0105c\u0105 200 stron, kt\u00f3ra po konferencji trafi na p\u00f3\u0142k\u0119 archiwum. Potrzeba kilku konkretnych decyzji: specjalizacji, centrum badawczo-wdro\u017ceniowego, pieni\u0119dzy na startupy i badania, wsp\u00f3\u0142pracy uczelni z przedsi\u0119biorstwami, przyci\u0105gania specjalist\u00f3w oraz konsekwentnego budowania marki miasta przez wiele lat.<\/p>\n
Efekty nie pojawi\u0105 si\u0119 po jednej kadencji samorz\u0105du. Ale w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b rozwija\u0142y si\u0119 miasta, kt\u00f3rym dzi\u015b zazdro\u015bcimy ich pozycji. W 2040 roku Bia\u0142ystok mo\u017ce by\u0107 miastem, o kt\u00f3rym m\u00f3wi si\u0119 w Polsce: tam powstaj\u0105 ciekawe rozwi\u0105zania wykorzystuj\u0105ce sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.\u00a0Mo\u017ce te\u017c by\u0107 miastem z kolejnymi pi\u0119knie wyremontowanymi ulicami, z kt\u00f3rego najbardziej ambitni m\u0142odzi ludzie nadal wyje\u017cd\u017caj\u0105 rozwija\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 gdzie indziej. Tym razem warto nie przespa\u0107 swojej szansy.<\/p>\n
<\/p>\n
Zdj\u0119cie wygenerowane przez Sztuczn\u0105 Inteligencj\u0119<\/p>\n
Kamil Gopaniuk<\/p>\n
Redaktor naczelny Podlaskie TV, dziennikarz z krwi i ko\u015bci, a od niedawna tak\u017ce pisarz, kt\u00f3ry postanowi\u0142 \u015bredniowieczne opowie\u015bci przenie\u015b\u0107 z komputera na papier. Z wykszta\u0142cenia prawnik-administratywista i filolog polski, z ducha \u2014 cz\u0142owiek pogranicza. Z dziada Bia\u0142ostoczanin, z pradziada Kresowiak, nios\u0105cy w sobie t\u0119 mieszank\u0119 uporu, nostalgii i ciekawo\u015bci \u015bwiata. Fascynuje go wszystko, co ma w sobie ruch i sens: transport, samorz\u0105d, turystyka, przyroda i historia. O tych tematach mo\u017ce pisa\u0107 d\u0142ugo, nami\u0119tnie i bez ko\u0144ca \u2014 bo w ka\u017cdym z nich znajduje opowie\u015b\u0107 wart\u0105 opowiedzenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od wej\u015bcia Polski do Unii Europejskiej min\u0119\u0142y ponad dwie dekady. Bia\u0142ystok przez ten czas zmieni\u0142 si\u0119 wizualnie nie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":629766,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51614],"tags":[2151,56427,42,38,40,39,41],"class_list":["post-629765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-bialystok","tag-bialystok","tag-id01","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117115923179022927","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/629765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=629765"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/629765\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/629766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=629765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=629765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=629765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}