\n
![\"Kosmiczny](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/f12099136448338128872c4fe7ab.jpeg\")
\n<\/p>\n
\nAstronomowie og\u0142osili odkrycie obiektu, kt\u00f3ry wygl\u0105da jak gigantyczna gwiazda, ale\u00a0w\u00a0rzeczywisto\u015bci jest czym\u015b zupe\u0142nie innym. MoM-BH*-1, jak oficjalnie nazwano ten obiekt, to\u00a0prawdopodobnie pierwsza potwierdzona \u201egwiazda czarnej dziury\u201d (black hole star), czyli hybryda, w\u00a0kt\u00f3rej centraln\u0105 rol\u0119 odgrywa rosn\u0105ca czarna dziura otoczona g\u0119st\u0105 pow\u0142ok\u0105 gazu. Odkrycie, opublikowane w\u00a0presti\u017cowym czasopi\u015bmie \u201eNature\u201d w\u00a0sierpniu 2026 roku, mo\u017ce wyja\u015bni\u0107 jedn\u0105 z\u00a0najwi\u0119kszych zagadek ostatnich lat zaobserwowanych przez teleskop kosmiczny Jamesa Webba: tajemnicze \u201ema\u0142e czerwone kropki\u201d.
\n<\/p>\n
Bardzo nietypowa gwiazda <\/p>\n
\nObiekt odkryto w\u00a0ramach programu obserwacyjnego prowadzone z\u00a0u\u017cyciem teleskopu Jamesa Webba pod\u00a0nazw\u0105 \u201eMirage or\u00a0Miracle\u201d (MoM) \u2013\u00a0st\u0105d te\u017c pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 nazwy obiektu. \u201eBH*\u201d oznacza \u201eblack hole star\u201d, za\u015b\u00a0\u201e-1\u201d wskazuje, \u017ce\u00a0to\u00a0pierwszy taki zidentyfikowany przypadek.
\n<\/p>\n
\n\u015awiat\u0142o MoM-BH*-1 dotar\u0142o do\u00a0nas z\u00a0czas\u00f3w, gdy Wszech\u015bwiat mia\u0142 zaledwie oko\u0142o 660 milion\u00f3w lat. Obiekt oddalony jest od\u00a0nas o\u00a0oko\u0142o 13 miliard\u00f3w lat \u015bwietlnych. Znajduje si\u0119 on w\u00a0gwiazdozbiorze Wieloryba.
\n<\/p>\n
\n
\n<\/p>\n
\nZ perspektywy teleskopu, MoM-BH*-1 wygl\u0105da jak czerwona plamka. To, co\u00a0jednak najbardziej zaskoczy\u0142o badaczy, to\u00a0jego spektrum. Obiekt wykazuje ekstremalnie silny tzw. skok Balmera, czyli ostry spadek jasno\u015bci w\u00a0okre\u015blonym zakresie fal. Jego warto\u015b\u0107 (ok. 7,7) znacznie przekracza teoretyczne maksimum mo\u017cliwe do\u00a0uzyskania przez jak\u0105kolwiek populacj\u0119 gwiazd. \u017badna zwyk\u0142a gwiazda ani nawet najstarsza populacja gwiazdowa nie\u00a0jest w\u00a0stanie wyprodukowa\u0107 tak silnego efektu. Jednocze\u015bnie obiekt emituje energi\u0119 rz\u0119du 100 miliard\u00f3w razy wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c\u00a0jakakolwiek znana gwiazda zasilana fuzj\u0105 j\u0105drow\u0105.
\n<\/p>\n
\nWyja\u015bnienie, kt\u00f3re zaproponowali badacze z\u00a0Uniwersytetu Hawajskiego, mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ce. Jak pisz\u0105, w\u00a0centrum MoM-BH*-1 znajduje si\u0119 czarna dziura o\u00a0masie od\u00a0kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy do\u00a0kilku milion\u00f3w mas S\u0142o\u0144ca. Otacza j\u0105 niezwykle g\u0119sta, turbulentna otoczka wodoru o\u00a0rozmiarach por\u00f3wnywalnych z\u00a0ca\u0142ym Uk\u0142adem S\u0142onecznym (kilkadziesi\u0105t jednostek astronomicznych). Materia opadaj\u0105ca na\u00a0czarn\u0105 dziur\u0119 generuje ogromne ilo\u015bci energii. Promieniowanie przechodzi przez gazow\u0105 pow\u0142ok\u0119, kt\u00f3ra nadaje mu cechy typowe dla\u00a0\u015bwiat\u0142a gwiazdowego. St\u0105d nazwa \u201eblack hole star\u201d: obiekt wygl\u0105da jak gwiazda, ale\u00a0nie \u015bwieci dzi\u0119ki fuzji j\u0105drowej, lecz dzi\u0119ki akrecji na\u00a0czarn\u0105 dziur\u0119.
\n<\/p>\n
\nSzczeg\u00f3lnie ciekawe jest to, \u017ce\u00a0MoM-BH*-1 niemal ca\u0142kowicie przy\u0107miewa swoj\u0105 galaktyk\u0119. Jest to\u00a0niewielka, kar\u0142owata galaktyka o\u00a0masie mniejszej ni\u017c\u00a010^8,5 mas S\u0142o\u0144ca. Dzi\u0119ki temu astronomowie obserwuj\u0105 prawie \u201eczyste\u201d \u015bwiat\u0142o samego obiektu, bez silnego zanieczyszczenia \u015bwiat\u0142em gwiazd galaktyki. To\u00a0sprawia, \u017ce\u00a0nowo poznany obiekt to\u00a0wyj\u0105tkowy miejsce do\u00a0badania proces\u00f3w zachodz\u0105cych we\u00a0wczesnym Wszech\u015bwiecie.
\n<\/p>\n
Ma\u0142e czerwone kropki <\/p>\n
\nOdkrycie ma\u00a0jednocze\u015bnie znaczenie daleko wykraczaj\u0105ce poza ten konkretny obiekt. Od\u00a02022 roku teleskop Jamesa Webba systematycznie odkrywa kolejne tzw. little red dots, czyli \u201ema\u0142e czerwone kropki\u201d: zwarte, maj\u0105ce czerwony kolor \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a z\u00a0czas\u00f3w kosmicznych \u201epocz\u0105tk\u00f3w\u201d. Ich natura wci\u0105\u017c pozostaje zagadk\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy spekulowa\u0142a dot\u0105d o\u00a0niezwyk\u0142ych populacjach gwiazd, czy\u00a0o\u00a0aktywnych j\u0105drach galaktyk.
\n<\/p>\n
\n![\""Ma\u0142e](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/0d379cee1d63e2c4ff31c9011f1a.jpeg\")
\n<\/p>\n
\nObiekt nazwany MoM-BH*-1 dostarcza nowych, przekonuj\u0105cych danych. Wiele z\u00a0tych czerwonych kropek mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bnie \u201egwiazdami czarnych dziur\u201d osadzonymi w\u00a0galaktykach-gospodarzach. Gdyby do\u00a0\u015bwiat\u0142a MoM-BH*-1 doda\u0107 typowe \u015bwiat\u0142o m\u0142odej galaktyki, spektrum bardzo dobrze odpowiada\u0142oby temu, co\u00a0widzimy przy wi\u0119kszo\u015bci \u201elittle red dot\u201d.
\n<\/p>\n
\nMoM-BH*-1 mo\u017ce te\u017c dostarczy\u0107 nowej wiedzy na\u00a0temat szybkiego wzrostu supermasywnych czarnych dziur, kt\u00f3re istnia\u0142y ju\u017c u\u00a0zarania istnienia Wszech\u015bwiata. Standardowe modele wzrostu przez akrecj\u0119 maj\u0105 trudno\u015bci z\u00a0wyja\u015bnieniem tak szybkiego przyrostu masy. Quasi-gwiazdy, czyli obiekty podobne do\u00a0MoM-BH*-1, od\u00a0dawna by\u0142y rozwa\u017cane teoretycznie jako mo\u017cliwe \u201enasiona\u201d supermasywnych czarnych dziur. Po\u00a0raz pierwszy mamy jednak kandydata, kt\u00f3rego spektrum tak dobrze pasuje do\u00a0tego scenariusza.
\n<\/p>\n
\nNaukowcy badaj\u0105cy ten obiekt wskazuj\u0105, \u017ce\u00a0cho\u0107 ich interpretacja jest obecnie najlepszym wyja\u015bnieniem opartym na\u00a0dost\u0119pnych danych, to\u00a0nie jest jeszcze ostateczna. Kolejne obserwacje pozwol\u0105 te\u017c by\u0107 mo\u017ce sprawdzi\u0107, czy\u00a0podobne obiekty wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej, czy\u00a0MoM-BH*-1 jest wyj\u0105tkiem.
\n<\/p>\n
\nW ten spos\u00f3b teleskop Jamesa Webba po\u00a0raz kolejny zmienia nasze postrzeganie Wszech\u015bwiata.
\n<\/p>\n
\n Czytaj te\u017c:
Niezwyk\u0142a technologia. Sumerowie znali techniki in\u017cynieryjne, kt\u00f3re stosujemy dzisiaj<\/a> Czytaj te\u017c:
Chrystus z\u00a0G\u0142\u0119bin. Podwodny stra\u017cnik pami\u0119ci i… atrakcja turystyczna<\/a> Czytaj te\u017c:
Ukryty \u015bwiat w\u00a0okolicy Machu Picchu. Nowe zaskakuj\u0105ce znaleziska<\/a> Czytaj te\u017c:
Przyja\u017a\u0144 od\u00a0tysi\u0119cy lat. Jak \u0142owcy-zbieracze „ukszta\u0142towali” pierwsze psy<\/a>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Astronomowie og\u0142osili odkrycie obiektu, kt\u00f3ry wygl\u0105da jak gigantyczna gwiazda, ale\u00a0w\u00a0rzeczywisto\u015bci jest czym\u015b zupe\u0142nie innym. MoM-BH*-1, jak oficjalnie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":630388,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[4624,208,31353,98,23237,291,124056,4626,124054,4622,10670,124051,120,118,119,124055,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117,39876,124053,124052],"class_list":["post-630387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-anna-szczepanska","tag-ciekawostki","tag-czarna-dziura","tag-dorzeczy","tag-gwiazda","tag-historia","tag-historia-kosmosu","tag-historia-wspolczesna","tag-james-webb","tag-kosmos","tag-ludzie","tag-mom-bh-1","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-nowe-obserwacje","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-technika","tag-technology","tag-teleskop","tag-wczesny","tag-wszechswiart"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=630387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/630388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=630387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=630387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=630387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}