{"id":631935,"date":"2026-08-19T09:17:09","date_gmt":"2026-08-19T09:17:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/631935\/"},"modified":"2026-08-19T09:17:09","modified_gmt":"2026-08-19T09:17:09","slug":"gdansk-czytanie-performatywne-odnalezionego-opowiadania-jaroslawa-iwaszkiewicza-starosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/631935\/","title":{"rendered":"Gda\u0144sk. Czytanie performatywne odnalezionego opowiadania Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza \u201eStaro\u015b\u0107\u201d"},"content":{"rendered":"<p>To prawdziwa sensacja literacka. Zaprezentujemy odnalezione opowiadanie Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza \u2013 \u201eStaro\u015b\u0107\u201d, o kt\u00f3rego istnieniu nikt nie wiedzia\u0142. Cho\u0107 tekst ma 65 lat, to podnosi nader aktualny temat przemijania w godno\u015bci i wolno\u015bci, niezale\u017cnie od wieku i woli rodziny, a robi to w przejmuj\u0105cy do granic spos\u00f3b. Czytanie odb\u0119dzie si\u0119 10 wrze\u015bnia o godz. 18 w ramach Prologu Gda\u0144skich Targ\u00f3w Ksi\u0105\u017cki.\u00a0<\/p>\n<p>            <a data-lightbox=\"article-gallery\" href=\"https:\/\/e-teatr.pl\/files\/multimedias\/157514\/kiszkis.jpg\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">&#13;<br \/>\n        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/thumb_kiszkis.jpg\" alt=\"\" title=\"Jerzy Kiszkis\" width=\"1100\" height=\"1100\"\/>      <\/a><\/p>\n<p>fot. mat. teatru<\/p>\n<p>Nieznane opowiadanie Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza zosta\u0142o odnalezione w archiwum Muzeum im. Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w w Stawisku. Na r\u0119kopis natrafi\u0142 Robert Papieski, wybitny znawca tw\u00f3rczo\u015bci Iwaszkiewicza, opiekun muzealnego archiwum literackiego i korespondencyjnego, w jednym z czterech 60-kartkowych zeszyt\u00f3w zawieraj\u0105cych notatki pisarza dotycz\u0105ce zbioru esej\u00f3w \u201eGniazdo \u0141ab\u0119dzi. Szkice z Danii\u201d. Najpewniej nikt tekstu nie odnalaz\u0142 wcze\u015bniej, s\u0105dz\u0105c, \u017ce zgodnie z opisem zeszyt zawiera jedynie materia\u0142y do ksi\u0105\u017cki o Danii. Nadto w dzienniku Iwaszkiewicza nie ma \u015bladu wspomnienia o tym utworze.<\/p>\n<p>\u201eW sp\u00f3\u017anionej o sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat publikacji \u00bbStaro\u015bci\u00ab widz\u0119 pomy\u015blny uk\u0142ad zdarze\u0144. Gdyby wysz\u0142a drukiem w roku 1961, nie zrobi\u0142aby szczeg\u00f3lnego wra\u017cenia, b\u0119d\u0105c jeszcze jednym utworem Iwaszkiewicza [\u2026]; natomiast teraz, w roku 2026, mo\u017ce na sobie skupi\u0107 ca\u0142\u0105 uwag\u0119 sympatyk\u00f3w jego pisarstwa\u201d \u2013 pisa\u0142 na \u0142amach \u201eTw\u00f3rczo\u015bci\u201d w nocie edytora Robert Papieski, kt\u00f3ry b\u0119dzie go\u015bciem czytania performatywnego.<\/p>\n<p>czytanie performatywne | Jerzy Kiszkis<br \/>&#13;<br \/>\nmuzyka | Piotr Sutt<br \/>&#13;<br \/>\nrozmowa | Agata Ko\u015bcielna-Ratowska, Robert Papieski<br \/>&#13;<br \/>\nprowadzenie | Katarzyna \u017belazek<br \/>&#13;<br \/>\nt\u0142umaczenie na PJM | \u0141ukasz Lenczewski, Eliza \u0141osiewicz-Lenczewska ze stowarzyszenia Okno na \u015awiat<\/p>\n<p>W r\u0119kopisie opowiadanie \u201eStaro\u015b\u0107\u201d liczy ok. 10 stron. Iwaszkiewicz napisa\u0142 je p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem 14 lutego 1961 roku w hotelowym pokoju w Toarminie na Sycylii. Do W\u0142och sprowadzi\u0142o go posiedzenie Wsp\u00f3lnoty Europejskich Pisarzy. Mia\u0142 w\u00f3wczas 67 lat, przed nim by\u0142o jeszcze 19 kolejnych.<\/p>\n<p>\u201eStaro\u015b\u0107\u201d jest poruszaj\u0105ca, nie daje czytelnikowi o sobie zapomnie\u0107. Mno\u017cy pytania. Czy dusza cz\u0142owieka starzeje si\u0119 tak, jak jego cia\u0142o? Na ile staro\u015b\u0107 robi z nas innych ludzi, a na ile innymi widzi nas \u015bwiat? Czy eutanazja jest wybawieniem, a je\u015bli tak, to dla kogo? O psie D\u017ceku te\u017c nie spos\u00f3b zapomnie\u0107, bo bole\u015bnie jego natura istoty zale\u017cnej staje si\u0119 wsp\u00f3lna z losem seniora. Podleg\u0142o\u015b\u0107 wieku starczego najpierw nakazuje cz\u0142owiekowi wycofanie si\u0119 z dotychczasowych r\u00f3l, a p\u00f3\u017aniej odbiera prawo do samostanowienia.<\/p>\n<p>Opowiadanie \u201eStaro\u015b\u0107\u201d mia\u0142o sw\u00f3j pierwodruk na \u0142amach pisma literackiego \u201eTw\u00f3rczo\u015b\u0107\u201d 2 (963)\/2026. Warto wiedzie\u0107, \u017ce redaktorem naczelnym \u201eTw\u00f3rczo\u015bci\u201d w latach 1955\u20131980 by\u0142 Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz.<br \/>&#13;<br \/>\nZa udzielenie praw do przeczytania tekstu dzi\u0119kujemy Muzeum im. Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w w Stawisku.<\/p>\n<p>CZYTANIE PERFORMATYWNE<br \/>&#13;<br \/>\nJerzy Kiszkis | Aktor, przez 37 lat wyst\u0119powa\u0142 na deskach Teatru Wybrze\u017ce w Gda\u0144sku (1966\u20132003), ma na swoim koncie wiele wybitnych r\u00f3l, aktywny w czasach opozycji demokratycznej w PRL, internowany w stanie wojennym<\/p>\n<p>MUZYKA<br \/>&#13;<br \/>\nPiotr Sutt | Solista perkusista, kameralista, dyrygent, promotor sztuki perkusyjnej, nauczyciel akademicki, kt\u00f3ry dokona\u0142 wielu nagra\u0144 solistycznych i kameralnych klasyki perkusyjnej oraz muzyki najnowszej<\/p>\n<p>GO\u015aCIE<br \/>&#13;<br \/>\nAgata Ko\u015bcielna-Ratowska | Dyrektorka Muzeum im. Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w w Stawisku, socjolog i muzealnik. Autorka koncepcji merytorycznej wydarze\u0144 kulturalnych, wystaw czasowych oraz Festiwalu \u201eStawisko \u2013 miejsce symbiozy sztuk i kultur\u201d<\/p>\n<p>Robert Papieski | Eseista, t\u0142umacz, edytor i krytyk literacki, wybitny znawca tw\u00f3rczo\u015bci Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza, opiekun archiwum literackiego i korespondencyjnego w Muzeum im. Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w w Stawisku<\/p>\n<p>Prowadz\u0105ca<br \/>&#13;<br \/>\nKatarzyna \u017belazek | Dziennikarka, redaktorka, animatorka kultury, kuratorka wydarze\u0144 literackich<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To prawdziwa sensacja literacka. Zaprezentujemy odnalezione opowiadanie Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza \u2013 \u201eStaro\u015b\u0107\u201d, o kt\u00f3rego istnieniu nikt nie wiedzia\u0142. Cho\u0107&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":631936,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[2434,8588,6588,17490,1048,16331,51630,42,38,40,39,41,649,650,11541,51629,8815,51631,8767,51628,800,8816],"class_list":["post-631935","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-aktor","tag-aktorzy","tag-festiwal","tag-festiwale","tag-gdansk","tag-kariera","tag-kariery","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-premiera","tag-premiery","tag-realizacja","tag-realizacje","tag-repertuar","tag-ruch-teatralny","tag-sztuka","tag-sztuki","tag-teatr","tag-teatry"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117121427493934897","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=631935"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631935\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/631936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=631935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=631935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=631935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}