![\"Biskupi](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/2zqk9kpTURBXy8xMDUzMzZmYjc4MDc0ZjQ4OGE0ODdmMmMzNGJiYTYyMC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Waldemar Deska \/ PAP<\/p>\nW Polsce z Ko\u015bcio\u0142em jest jak z pi\u0142k\u0105 no\u017cn\u0105 \u2014 wszyscy si\u0119 na tym znaj\u0105. Dlatego gdy w \u015brod\u0119 ukaza\u0142 si\u0119 sonda\u017c wskazuj\u0105cy na ogromny spadek zaufania Polak\u00f3w do Ko\u015bcio\u0142a, w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych natychmiast pojawi\u0142a si\u0119 lawina komentarzy. Dominowa\u0142y dwie opinie. Krytycy Ko\u015bcio\u0142a przekonywali, \u017ce to efekt skandali z udzia\u0142em ksi\u0119\u017cy i biskup\u00f3w. Z kolei obro\u0144cy dowodzili, \u017ce spadek zaufania to skutek trwaj\u0105cej od lat medialnej nagonki na duchownych.<\/p>\n
Obie strony maj\u0105 troch\u0119 racji \u2014 us\u0142ysza\u0142em od ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rych poprosi\u0142em o wyt\u0142umaczenie, sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten gwa\u0142towny spadek zaufania Polak\u00f3w do Ko\u015bcio\u0142a i towarzysz\u0105cy mu wzrost nieufno\u015bci. R\u00f3wnie gwa\u0142towny, bo z badania IBRIS wynika, \u017ce Ko\u015bcio\u0142owi nie ufa dzi\u015b a\u017c 47 proc.<\/p>\n
Ks. Piotr Mazurkiewicz, profesor nauk spo\u0142ecznych i wyk\u0142adowca UKSW, na pocz\u0105tku rozmowy zaznacza, \u017ce do bada\u0144 opinii o Ko\u015bciele podchodzi z dystansem. To jednak go zaniepokoi\u0142o, bo pokazuje ostr\u0105 tendencj\u0119 spadkow\u0105, kt\u00f3ra zmusza do zadawania pyta\u0144, dlaczego tak si\u0119 dzieje. Odpowied\u017a jego zdaniem nie jest \u0142atwa. I na pewno nie mo\u017cna jej sprowadzi\u0107 do g\u0142o\u015bnych w ostatnich latach afer z udzia\u0142em ksi\u0119\u017cy.<\/p>\n
\u2014 Ujawnienie r\u00f3\u017cnego rodzaju skandali dotycz\u0105cych duchownych, kt\u00f3re by\u0142y szokuj\u0105ce dla wiernych, ale te\u017c dla samych ksi\u0119\u017cy, na pewno si\u0119 przyczyni\u0142o do kryzysu zaufania \u2014 m\u00f3wi. Nie jest to jednak jego zdaniem g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d. Bardziej znacz\u0105ce jest to, \u017ce zmieni\u0142y si\u0119 realia i Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie ma ju\u017c takiej si\u0142y przyci\u0105gania i docierania do ludzi ze swoim przes\u0142aniem.<\/p>\n
\u2014 Ja wst\u0105pi\u0142em do seminarium duchownego w 1983 r., czyli w momencie, kiedy ko\u0144czy\u0142 si\u0119 stan wojenny. Wtedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 dla mnie, ale te\u017c dla wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, by\u0142 alternatyw\u0105 dla w\u0142adzy komunistycznej. To, co g\u0142osi\u0142, by\u0142o poci\u0105gaj\u0105ce. To nauczanie si\u0119 nie zmieni\u0142o, Ewangelia si\u0119 nie zmieni\u0142a. Ale zmieni\u0142y si\u0119 czasy, procesy sekularyzacji powoduj\u0105, \u017ce wzorce chrze\u015bcija\u0144skie nie s\u0105 ju\u017c powszechnie przyjmowane jako naturalne. To, co kiedy\u015b ludzi przyci\u0105ga\u0142o w Ko\u015bciele, dzi\u015b dla wielu, zw\u0142aszcza m\u0142odych, jest niemodne, niekiedy wr\u0119cz nieakceptowalne \u2014 wyja\u015bnia ks. prof. Mazurkiewicz.<\/p>\n
Jego zdaniem zmiany cywilizacyjne wymagaj\u0105 od ksi\u0119\u017cy szukania nowych sposob\u00f3w docierania do ludzi. Bo podstaw\u0105 zaufania jest osobisty kontakt, a tego dzi\u015b brakuje. \u2014 Opr\u00f3cz spadku zaufania w ostatnich latach mamy te\u017c spadek liczby os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w niedzielnej mszy \u015bwi\u0119tej. Co oznacza, \u017ce coraz wi\u0119cej os\u00f3b nie ma tego osobistego kontaktu z wsp\u00f3lnot\u0105 parafialn\u0105, swoim proboszczem czy ksi\u0119\u017cmi z parafii. Jak obie strony maj\u0105 sobie ufa\u0107, skoro si\u0119 nie znaj\u0105 i niewiele o sobie wiedz\u0105? \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Brak relacji mi\u0119dzy duchownymi a wiernymi jako pow\u00f3d spadku zaufania wymienia te\u017c ks. prof. Robert N\u0119cek, wyk\u0142adowca Uniwersytetu Papieskiego Jana Paw\u0142a II w Krakowie. \u2014 Do ludzi mo\u017cna dotrze\u0107, zyska\u0107 ich zaufanie, gdy si\u0119 ich normalnie traktuje. Papie\u017c Franciszek w pierwszych dniach pontyfikatu powiedzia\u0142, \u017ce Chrystus nie sta\u0142 na balkonie i nie patrzy\u0142 na ludzi z g\u00f3ry, ale towarzyszy\u0142 im w ich \u017cyciu. To wskaz\u00f3wka dla nas, ksi\u0119\u017cy. Trzeba wyj\u015b\u0107 do ludzi, a nie tylko czeka\u0107 na balkonach czy ambonach, a\u017c oni przyjd\u0105 \u2014 m\u00f3wi. I dodaje, \u017ce z tym niekt\u00f3rzy ksi\u0119\u017ca maj\u0105 problem. \u2014 Wed\u0142ug mnie jednym z powod\u00f3w widocznego w tym sonda\u017cu spadku zaufania jest paternalistyczne traktowanie wiernych \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Waldemar Deska \/ PAP<\/p>\n
Biskupi podczas mszy, zdj\u0119cie ilustracyjne<\/p>\n
Na ten sam problem wskazuje te\u017c inny m\u00f3j rozm\u00f3wca. Jest socjologiem religii i wyk\u0142adowc\u0105 akademickim. Nie chce podawa\u0107 nazwiska ani uczelni, \u017ceby nie mie\u0107 nieprzyjemnej rozmowy z biskupem. \u2014 Te dziewi\u0119\u0107 lat, o kt\u00f3rych mowa w sonda\u017cu, to by\u0142 czas nag\u0142a\u015bniania grzech\u00f3w ksi\u0119\u017cy, przest\u0119pstw seksualnych czy niedawnego zab\u00f3jstwa, kt\u00f3rego dopu\u015bci\u0142 si\u0119 duchowny. \u017beby by\u0142o jasne, to s\u0105 rzeczy straszne i nie powinny by\u0142y si\u0119 zdarzy\u0107 \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Ale od razu dodaje, \u017ce nie tu jest \u017ar\u00f3d\u0142o utraty zaufania wiernych. \u2014 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi w Polsce wybryki ksi\u0119\u017cy zna z relacji w mediach. Nie do\u015bwiadczyli krzywdy osobi\u015bcie, bo proboszcz czy wikary z ich parafii niczego z\u0142ego im nie zrobi\u0142. Ale te\u017c nie przeprosi\u0142, nie pokaja\u0142 si\u0119, nie pot\u0119pi\u0142. A niekt\u00f3rzy ujawnianie skandali z udzia\u0142em duchownych nazywali atakiem na Ko\u015bci\u00f3\u0142. I to jest najwi\u0119kszy pow\u00f3d utraty zaufania. \u0179le poj\u0119ta solidarno\u015b\u0107 duchownych i traktowanie wiernych jak dzieci, kt\u00f3rym mo\u017cna wszystko wm\u00f3wi\u0107 \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n
Drugi kluczowy pow\u00f3d to wed\u0142ug niego nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 docierania do ludzi, zw\u0142aszcza m\u0142odych. \u2014 Czasy si\u0119 zmieni\u0142y, podej\u015bcie do Ko\u015bcio\u0142a si\u0119 zmieni\u0142o, mentalno\u015b\u0107 si\u0119 zmieni\u0142a. Musz\u0105 si\u0119 wi\u0119c te\u017c zmieni\u0107 sposoby g\u0142oszenia Ewangelii i nauki Ko\u015bcio\u0142a. To ju\u017c si\u0119 dzieje, wielu ksi\u0119\u017cy wykorzystuje media spo\u0142eczno\u015bciowe i skutecznie przyci\u0105ga ludzi. Ale wielu wci\u0105\u017c tkwi w przekonaniu, \u017ce wystarczy w niedziele przeczyta\u0107 kazanie z po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ej ze staro\u015bci kartki \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Na potrzeb\u0119 znalezienia nowego j\u0119zyka wskazuje te\u017c ks. prof. Mazurkiewicz. Wskazuje przy tym na realia, w jakich dzia\u0142ali misjonarze, kt\u00f3rzy jechali do ludzi, kt\u00f3rzy nie znali chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n
\u2014 Oni musieli pozna\u0107 tych ludzi, ich kultur\u0119, obyczaje, mentalno\u015b\u0107. Dzi\u015b spora cz\u0119\u015b\u0107 ludzi w Europie, tak\u017ce w Polsce, jest takim „innym kontynentem”. Nast\u0105pi\u0142a zmiana cywilizacyjna, zmiana podej\u015bcia do moralno\u015bci, do sfery \u017cycia seksualnego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce zmieni\u0107 swojego nauczania w tych obszarach. Ale musi rozumie\u0107 istot\u0119 zmian i znale\u017a\u0107 nowy j\u0119zyk przekazu \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n
Inny dobry przyk\u0142ad zdaniem ks. Prof. Mazurkiewicza to pierwsi chrze\u015bcijanie. \u2014 Gdy oni rozpoczynali ewangelizacj\u0119 Imperium Rzymskiego, ludzie pos\u0142ugiwali si\u0119 w nim j\u0119zykiem greckim koine, dopasowanym do panteistycznego poga\u0144stwa. Aposto\u0142owie przej\u0119li ten zrozumia\u0142y dla ludzi, cho\u0107 obcy im kulturowo j\u0119zyk i zacz\u0119li w nim opowiada\u0107 o Jezusie Chrystusie. W ten spos\u00f3b koine poga\u0144stwa sta\u0142a si\u0119 j\u0119zykiem prawdziwie chrze\u015bcija\u0144skim. Dzisiaj powinni\u015bmy nauczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka, kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0105 ludzie, po to, aby da\u0107 im szans\u0119 na zrozumienie tego, co chcemy im przekaza\u0107 \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
I dodaje: \u2014 Dzi\u015b mamy spory dystans mi\u0119dzy sposobem wyra\u017cania wiary w Ko\u015bciele a tym, jak faktycznie \u017cyj\u0105 ludzie. I trzeba znale\u017a\u0107 spos\u00f3b, by ten dystans niwelowa\u0107.<\/p>\n
Na inny pow\u00f3d kryzysu zaufania wskazuje o. Wojciech \u017bmudzi\u0144ski, jezuita, dyrektor Europejskiego Centrum Komunikacji i Kultury w Warszawie. \u2014 Nie zawsze potrafimy pokaza\u0107, jak wiele dobra dzieje si\u0119 w Ko\u015bciele. Powinni\u015bmy si\u0119 tego uczy\u0107. Mam r\u00f3wnie\u017c nadziej\u0119, \u017ce tego typu sonda\u017ce zainspiruj\u0105 wiernych \u015bwieckich do regularnej ewaluacji pracy swoich duszpasterzy, a nie tylko oceniania tych, kt\u00f3rzy dopu\u015bcili si\u0119 karygodnych czyn\u00f3w \u2014 komentuje.<\/p>\n
Sonda\u017c IBRiS, jak przyznaje, powinien by\u0107 przedmiotem g\u0142\u0119bokiej refleksji, bo wyniki nie s\u0105 tak jednoznaczne, jak si\u0119 wydaje na pierwszy rzut oka. \u2014 Najbardziej mnie rozczarowa\u0142a bardzo ma\u0142a liczba Polak\u00f3w „zdecydowanie ufaj\u0105cych” Ko\u015bcio\u0142owi. Z niemal 30 proc. w 2016 r. pozosta\u0142o niewiele ponad 7 proc. Wydaje si\u0119 wi\u0119c zrozumia\u0142e, \u017ce komentarze, jakie pojawi\u0142y si\u0119 w mediach zwracaj\u0105 uwag\u0119 jedynie na spadek zaufania do Ko\u015bcio\u0142a na przestrzeni dziewi\u0119ciu lat. Wyniki sonda\u017cu pokazuj\u0105 jednak, \u017ce nie jest to spadek po r\u00f3wni pochy\u0142ej. By\u0142y lata, gdy to zaufanie spada\u0142o i lata, w kt\u00f3rych s\u0142upki nieznacznie ros\u0142y \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
![\"Ksi\u0105dz\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/3fRk9kpTURBXy8zYzE3ZGFkNjVjNGU1OGYzMzQyZDdhN2NiNTQ5NzA2Yi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
\u0141ukasz G\u0105g\u00f3lski \/ PAP<\/p>\n
Ksi\u0105dz<\/p>\n
Jako przyk\u0142ad podaje dane z roku 2020, kiedy poziom zaufania do Ko\u015bcio\u0142a by\u0142 ni\u017cszy ni\u017c p\u00f3\u017aniej, w latach 2021-2023. \u2014 Drastyczny spadek zaufania do Ko\u015bcio\u0142a odnotowany przez IBRiS w roku 2020 to efekt tego, \u017ce w tamtym czasie polscy widzowie zobaczyli trzy filmy: „Kler”, „Tylko nie m\u00f3w nikomu” i „Zabawa w chowanego”. R\u00f3wnie\u017c wtedy wp\u0142yn\u0119\u0142a rekordowa liczba blisko 400 zg\u0142osze\u0144 dotycz\u0105cych wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich przez osoby duchowne. Ale w kolejnych latach uda\u0142o si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi nieco odbudowa\u0107 sw\u00f3j wizerunek. Wbrew temu, co sugeruj\u0105 niekt\u00f3re tytu\u0142y prasowe i komentarze w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, nie jest to wi\u0119c ci\u0105g\u0142y spadek zaufania na przestrzeni dziewi\u0119ciu lat. Zmiany s\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone. Raz zaufanie wzrasta, a innym razem maleje \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Ojciec \u017bmudzi\u0144ski zauwa\u017ca jednak, \u017ce z odzyskiwaniem zaufania Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie radzi sobie najlepiej. \u2014 Z tabeli podsumowuj\u0105cej sonda\u017c wyczyta\u0142em ciekawe zjawisko. W pa\u017adzierniku 2024 roku 24,7 proc. badanych deklarowa\u0142o oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec Ko\u015bcio\u0142a. Natomiast w tym roku oboj\u0119tnych jest zdecydowanie mniej, 17,8 proc. Gdzie podziali si\u0119 oboj\u0119tni ludzie sprzed roku. Zasilili liczb\u0119 tych, kt\u00f3rzy „raczej ufaj\u0105” i tych, kt\u00f3rzy „raczej” lub „zdecydowanie nie ufaj\u0105”. Uda\u0142o si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi odbudowa\u0107 zaufanie wobec oboj\u0119tnych tylko w niewielkim stopniu. Pozostali oboj\u0119tni stracili je lub nadal patrz\u0105 na Ko\u015bci\u00f3\u0142 oboj\u0119tnie \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Jego zdaniem Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma du\u017ce szanse, by odzyska\u0107 zaufanie wielu wiernych. \u2014 Ale z pewno\u015bci\u0105 nie ma powrotu do czas\u00f3w, gdy zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mu ufa\u0142a. Podobnego zdania jest ksi\u0105dz, kt\u00f3ry prosi\u0142 o zachowanie anonimowo\u015bci. \u2014 Na razie nie widz\u0119 w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u ksi\u0119\u017cy, a zw\u0142aszcza biskup\u00f3w, refleksji nad sygna\u0142ami ostrzegawczymi. Po opublikowaniu tego badania biskup Artur Wa\u017cny napisa\u0142, \u017ce bije si\u0119 w piersi. Reszta milcza\u0142a. Dop\u00f3ki nie b\u0119dzie wi\u0119kszej pokory, ukr\u00f3cenia ci\u0105got do jawnego popierania konkretnych partii politycznych i rozmawiania z wiernymi, a nie ci\u0105g\u0142ego pouczania, to zaufanie nie wzro\u015bnie \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Innego zdania jest ks. prof. Mazurkiewicz. \u2014 Ja jestem optymist\u0105. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce kiedy kardyna\u0142 Wojty\u0142a zostawa\u0142 papie\u017cem, Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce by\u0142 w kryzysie. I to wydarzenie wszystko zmieni\u0142o. To pokazuje, \u017ce czasem wystarczy jedna charyzmatyczna osoba, by odwr\u00f3ci\u0107 negatywne tendencje. Czes\u0142aw Mi\u0142osz w jednym ze swoich wierszy napisa\u0142, \u017ce „lawina bieg od tego zmienia, po jakich toczy si\u0119 kamieniach”.<\/p>\n
Zaznacza jednak, \u017ce duchowni powinni sta\u0107 si\u0119 takimi kamieniami, kt\u00f3re zmieni\u0105 lawinowy spadek zaufania. \u2014 Trzeba wykazywa\u0107 si\u0119 inicjatyw\u0105, zw\u0142aszcza wobec m\u0142odych. Oni prze\u017cywaj\u0105 mn\u00f3stwo dramat\u00f3w. I przychodz\u0105, gdy dostaj\u0105 sygna\u0142, \u017ce s\u0105 mile widziani. Jeden z moich koleg\u00f3w w swojej parafii chodzi po r\u00f3\u017cnych zakamarkach, gdzie siedz\u0105 m\u0142odzi, pij\u0105 piwo, pal\u0105 papierosy. I on ich zaprasza do ko\u015bcio\u0142a, daje im sygna\u0142, \u017ce mu na nich zale\u017cy \u2014 opowiada ks. prof. Mazurkiewicz.<\/p>\n
Nie jest to \u0142atwe, bo ksi\u0119\u017ca maj\u0105 sporo obowi\u0105zk\u00f3w. \u2014 Przez to \u0142atwo przeoczy\u0107, \u017ce s\u0105 ludzie, kt\u00f3rym nie po drodze z Ko\u015bcio\u0142em, do kt\u00f3rych trzeba wyj\u015b\u0107. Ale niekt\u00f3rzy, jak wspomniany kolega, to robi\u0105, wi\u0119c si\u0119 da. Dzi\u015b ludzi trzeba szuka\u0107, chcie\u0107 do nich wyj\u015b\u0107 \u2014 stwierdza.<\/p>\n
To samo m\u00f3wi ks. prof. Robert N\u0119cek. \u2014 Nie ma co si\u0119 oburza\u0107 na wiernych, \u017ce si\u0119 zrazili do ko\u015bcio\u0142a z powodu rozpolitykowania niekt\u00f3rych ksi\u0119\u017cy czy skandali obyczajowych, cho\u0107 tych niegodnych czyn\u00f3w dopuszcza si\u0119 zdecydowana mniejszo\u015b\u0107 duchownych. Ale stare przys\u0142owie m\u00f3wi, \u017ce \u0142y\u017cka dziegciu mo\u017ce zepsu\u0107 ca\u0142\u0105 beczk\u0119 miodu. Wystarczy, \u017ce wszyscy duchowni b\u0119d\u0105 realizowa\u0107 swoje powo\u0142anie we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b i nie b\u0119dzie medialnych doniesie\u0144 o zgorszeniu. No i za rad\u0105 papie\u017ca Franciszka zej\u015b\u0107 z balkon\u00f3w i by\u0107 bli\u017cej ludzi \u2014 m\u00f3wi wyk\u0142adowca Uniwersytetu Papieskiego Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Polsce z Ko\u015bcio\u0142em jest jak z pi\u0142k\u0105 no\u017cn\u0105 \u2014 wszyscy si\u0119 na tym znaj\u0105. Dlatego gdy w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6330,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,244,470,36,37,27,67,2707,703,2709,261,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,2847,41,2708,1270,47,366,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-6329","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-ctr_tst","11":"tag-educate_me","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-intextvideo_splayer","16":"tag-kosciol","17":"tag-kryzys","18":"tag-ksieza","19":"tag-kultura","20":"tag-latest-news","21":"tag-latestnews","22":"tag-naglowki","23":"tag-najwazniejsze-artykuly","24":"tag-new_header","25":"tag-news","26":"tag-onet3","27":"tag-onet3d","28":"tag-onet3d_2i","29":"tag-phx","30":"tag-pl","31":"tag-poland","32":"tag-polish","33":"tag-polska","34":"tag-polska_polak_polka_polacy_polki","35":"tag-polski","36":"tag-religia","37":"tag-religia_wiara","38":"tag-screening_general","39":"tag-sondaz","40":"tag-top-stories","41":"tag-topstories","42":"tag-v2021","43":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6329"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6329\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}