{"id":634335,"date":"2026-08-20T10:34:09","date_gmt":"2026-08-20T10:34:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/634335\/"},"modified":"2026-08-20T10:34:09","modified_gmt":"2026-08-20T10:34:09","slug":"finansowa-potega-sie-chwieje-usa-wpadaja-w-spirale-zadluzenia-przerazajace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/634335\/","title":{"rendered":"Finansowa pot\u0119ga si\u0119 chwieje? USA wpadaj\u0105 w spiral\u0119 zad\u0142u\u017cenia. &#8222;Przera\u017caj\u0105ce&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Sta\u0142o si\u0119 to, co od dawna by\u0142o nieuniknione. A jednak liczba jest tak wysoka, \u017ce trudno j\u0105 sobie wyobrazi\u0107. 40 bln 47 mld 425 mln 768 tys. 420 dol. (148 bln 18 mln 689 mln 671 tys. 270 z\u0142). Tyle, wed\u0142ug danych na \u015brodowy wiecz\u00f3r, wynosi ameryka\u0144ski d\u0142ug publiczny.<\/p>\n<p>Pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy temu przekroczy\u0142 on pr\u00f3g 39 bln dol. (144 bln z\u0142), a w pa\u017adzierniku poprzedniego roku \u2014 38 bln dol. (140 bln z\u0142). Tempo wzrostu ameryka\u0144skiego zad\u0142u\u017cenia staje si\u0119 coraz szybsze. To z\u0142y znak dla Trumpa, kt\u00f3ry obieca\u0142 uporz\u0105dkowa\u0107 bud\u017cet.<\/p>\n<p>Sytuacja ta budzi niepok\u00f3j nie tylko w perspektywie kr\u00f3tkoterminowej.<\/p>\n<p>Kiedy w 2016 r. Donald Trump po raz pierwszy ubiega\u0142 si\u0119 o fotel w Bia\u0142ym Domu, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce w ci\u0105gu o\u015bmiu lat zlikwiduje d\u0142ug publiczny poprzez zawarcie nowych um\u00f3w handlowych i pobudzenie wzrostu gospodarczego. Tak si\u0119 faktycznie sta\u0142o \u2014 tylko \u017ce od tego czasu d\u0142ug publiczny si\u0119 podwoi\u0142.<\/p>\n<p>To wstyd dla Bia\u0142ego Domu: przekroczenie granicy 40 bln dol. (148 bln z\u0142) nast\u0105pi\u0142o kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej, ni\u017c jeszcze niedawno przewidywali analitycy. G\u0142\u00f3wn\u0105 tego przyczyn\u0105 s\u0105 miliardy dolar\u00f3w, kt\u00f3re pa\u0144stwo straci\u0142o. Od miesi\u0119cy trwa bowiem zwrot nadp\u0142aconych ce\u0142 \u2014 proces ten zacz\u0105\u0142 si\u0119 po tym, jak S\u0105d Najwy\u017cszy USA uzna\u0142 podstaw\u0119 prawn\u0105 ce\u0142 Trumpa og\u0142oszonych w ramach Dnia Wyzwolenia za niezgodn\u0105 z prawem.<\/p>\n<p>Do tego dochodzi fakt, \u017ce tylko w bie\u017c\u0105cym roku bud\u017cetowym Waszyngton prawdopodobnie zaci\u0105gnie ponad 2 bln dol. (7,4 bln z\u0142) nowego d\u0142ugu. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tej kwoty trafia obecnie po prostu na sp\u0142at\u0119 odsetek od ju\u017c istniej\u0105cego zad\u0142u\u017cenia \u2014 wed\u0142ug oblicze\u0144 think tanku Komitet na rzecz Odpowiedzialnego Bud\u017cetu Federalnego (Committee for a Responsible Federal Budget, CRFB) stanowi to oko\u0142o po\u0142owy tegorocznego deficytu. \u2014 Najbardziej przera\u017caj\u0105ce jest to, \u017ce na w\u0142asne oczy mo\u017cna obserwowa\u0107, jak zaczyna si\u0119 spirala zad\u0142u\u017cenia \u2014 powiedzia\u0142 dyrektor ds. polityki CRFB, Marc Goldwein, w rozmowie z CNN.<\/p>\n<p>Zad\u0142u\u017cenie USA wynosi obecnie 123 proc. PKB. To o 4 pkt proc. wi\u0119cej ni\u017c w momencie obj\u0119cia urz\u0119du przez Trumpa. Niemniej jednak warto\u015b\u0107 procentowa jest ni\u017csza ni\u017c sze\u015b\u0107 lat temu. Wtedy, pod wp\u0142ywem szoku zwi\u0105zanego z pandemi\u0105 COVID-19, wska\u017anik ten gwa\u0142townie wzr\u00f3s\u0142 do 133 proc. PKB. Nawet to 123 proc. to jednak warto\u015b\u0107 zdecydowanie zbyt wysoka \u2014 ostrzegaj\u0105 ekonomi\u015bci. W d\u0142ugoterminowej perspektywie wzrost ten jest bowiem znaczny.<\/p>\n<p>Dla por\u00f3wnania \u2014 nieca\u0142e 10 lat temu d\u0142ug ten po raz pierwszy przekroczy\u0142 pr\u00f3g 100 proc. W 2007 r., tu\u017c przed kryzysem finansowym, wska\u017anik ten wynosi\u0142 62 proc., czyli nieco mniej ni\u017c po\u0142owa obecnego poziomu. A na pocz\u0105tku pierwszej dekady XXI w. oscylowa\u0142 on wok\u00f3\u0142 poziomu 55 proc.<\/p>\n<p>P\u0119d ku zad\u0142u\u017ceniu<\/p>\n<p>Eksperci maj\u0105 jednoznaczne wyja\u015bnienie, jak dosz\u0142o do ostatniego wzrostu zad\u0142u\u017cenia. Niemal jednocze\u015bnie zbieg\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 trzy czynniki. Po pierwsze: wojna z Iranem. Ju\u017c w pierwszym jej tygodniu przedstawiciele Pentagonu m\u00f3wili o kosztach przekraczaj\u0105cych 11 mld dol. (40,7 mld z\u0142), a ekonomista Kent Smetters z Penn Wharton Budget Model szacowa\u0142, \u017ce dziennie wynosz\u0105 one oko\u0142o 800 mln dol. (ok. 3 mld z\u0142).<\/p>\n<p>Po drugie: uniewa\u017cnione c\u0142a. W lutym S\u0105d Najwy\u017cszy uchyli\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 &#8222;ce\u0142 nadzwyczajnych&#8221;, kt\u00f3re na\u0142o\u017cy\u0142 Trump. W rezultacie pa\u0144stwo ameryka\u0144skie musia\u0142o w pierwszym etapie zwr\u00f3ci\u0107 przedsi\u0119biorstwom 160 mld dol. (591 mld z\u0142) \u2014 by\u0142y to pieni\u0105dze uwzgl\u0119dnione ju\u017c w bud\u017cecie. CRFB szacuje, \u017ce utrata tych dochod\u00f3w mo\u017ce spowodowa\u0107 wzrost wska\u017anika zad\u0142u\u017cenia USA do 2036 r. do 125 zamiast prognozowanych 120 proc. PKB.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p>Po trzecie: obni\u017cki podatk\u00f3w z 2025 r. Sekretarz skarbu USA Scott Bessent zamierza\u0142 zmniejszy\u0107 deficyt z ponad 6 do 3 proc. PKB. Obecnie zmierza jednak w przeciwnym kierunku. Ameryka\u0144skie przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 od razu w ca\u0142o\u015bci odliczy\u0107 koszty nowych fabryk, zamiast rozk\u0142ada\u0107 je na lata, co r\u00f3wnie\u017c przyczynia si\u0119 do wzrostu zad\u0142u\u017cenia.<\/p>\n<p>Do tego dochodzi fakt, \u017ce Wielka pi\u0119kna ustawa Trumpa poch\u0142ania ogromne kwoty \u2014 s\u0105 one wydawane na programy dotacyjne i udzia\u0142y pa\u0144stwowe, zw\u0142aszcza w sektorach technologicznym, energetycznym, g\u00f3rniczym i wojskowym. Godne uwagi jest r\u00f3wnie\u017c to, jak nie powiod\u0142y si\u0119 obietnice Elona Muska z ubieg\u0142ego roku. Za\u0142o\u017cony przez niego <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/miala-byc-wielka-rewolucja-jest-wielka-porazka-musk-odchodzi-w-odstawke\/pycmykj\" id=\"86c93813-139a-489a-9af0-9195c1eece89\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Departament Efektywno\u015bci Rz\u0105du (DOGE) mia\u0142 zaoszcz\u0119dzi\u0107 co najmniej bilion dolar\u00f3w<\/a> (3,7 bln z\u0142), co znacznie odci\u0105\u017cy\u0142oby bud\u017cet USA. Wed\u0142ug w\u0142asnych danych uda\u0142o mu si\u0119 jednak zaoszcz\u0119dzi\u0107 tylko nieco ponad 200 mld dol. (740 mld z\u0142) \u2014 a i t\u0119 liczb\u0119 badacze z Government Accountability Office, instytucji kontrolnej Kongresu Stan\u00f3w Zjednoczonych, uwa\u017caj\u0105 za niewiarygodn\u0105.Eksperci podzieleni<\/p>\n<p>Opinie ekspert\u00f3w co do tego, w jakim stopniu zad\u0142u\u017cenie staje si\u0119 konkretnym zagro\u017ceniem dla USA, s\u0105 podzielone. \u2014 Wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu nie jest nie do ud\u017awigni\u0119cia. Ale kierunek, w kt\u00f3rym on zmierza, ju\u017c tak \u2014 powiedzia\u0142 wiosn\u0105 by\u0142y szef Fed Jerome Powell. Decyduj\u0105ce znaczenie ma nie tyle sama g\u00f3ra d\u0142ugu, ile tempo, w jakim ro\u015bnie ona w stosunku do wynik\u00f3w gospodarczych. Stosunek ten, zdaniem Powella, zmierza tylko w jednym kierunku.  \u2014 Je\u015bli wkr\u00f3tce nie podejmiemy dzia\u0142a\u0144, nie sko\u0144czy si\u0119 to dobrze \u2014 stwierdzi\u0142.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie ten argument \u2014 \u017ce samo wysokie zad\u0142u\u017cenie nie jest jeszcze katastrof\u0105 \u2014 przedstawia r\u00f3wnie\u017c laureat Nobla w dziedzinie ekonomii Paul Krugman. Jego g\u0142\u00f3wny argument brzmi: Stany Zjednoczone zad\u0142u\u017caj\u0105 si\u0119 w swojej w\u0142asnej walucie, dolarze, i tym samym nie mo\u017cna ich por\u00f3wna\u0107 z krajami, kt\u00f3re zaci\u0105gaj\u0105 kredyty w walucie obcej i mog\u0105 zbankrutowa\u0107. Wska\u017anik zad\u0142u\u017cenia w stosunku do PKB utrzymuje si\u0119 mniej wi\u0119cej na poziomie z ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej \u2014 i nadal jest wyra\u017anie ni\u017cszy ni\u017c w Japonii, w kt\u00f3rej nie wybuch\u0142 \u017caden kryzys zad\u0142u\u017cenia.<\/p>\n<p>Znacznie bardziej zaniepokojona wydaje si\u0119 natomiast Maya MacGuineas, prezeska CRFB. Dostrzega ona ryzyko kryzysu finansowego, inflacyjnego lub walutowego, je\u015bli nie nast\u0105pi korekta kursu. Podobne g\u0142osy dochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c z Wall Street. Szef BlackRock Larry Fink, szef JPMorgan Jamie Dimon oraz szef Bank of America Brian Moynihan nieraz niezale\u017cnie od siebie ostrzegali przed wzrostem zad\u0142u\u017cenia. Z kolei za\u0142o\u017cyciel Citadel Ken Griffin spos\u00f3b, w jaki Stany Zjednoczone radz\u0105 sobie ze swoim zad\u0142u\u017ceniem, nazwa\u0142 &#8222;nieodpowiedzialnym&#8221;.<\/p>\n<p>Jeden dzie\u0144 mo\u017ce zmieni\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 Trumpa. Co prezydent USA ma do stracenia [WYJA\u015aNIAMY]<img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/p-7k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy83M2Q2MjAwNmM4MTEyZjJkNmNhMDQwNThkZjU0NTc2MS5qcGeRlQLNA.jpeg\" height=\"254\" width=\"450\" alt=\"Donald Trump\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"low\" decoding=\"async\"\/><\/p>\n<p>Obawy narastaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w Niemczech. Stany Zjednoczone nie s\u0105 bowiem jedynym krajem borykaj\u0105cym si\u0119 z rosn\u0105cym zad\u0142u\u017ceniem, wzrostem st\u00f3p procentowych oraz potencjalnym ryzykiem obni\u017cenia ratingu kredytowego i wzrostu cen niemieckich obligacji skarbowych. \u2014 Nale\u017cy martwi\u0107 si\u0119 o stabilno\u015b\u0107 globalnych rynk\u00f3w obligacji \u2014 powiedzia\u0142 ekonomista Gabriel Felbermayr w rozmowie z Handelsblatt. \u2014 Ryzyko powa\u017cnego globalnego kryzysu zad\u0142u\u017cenia publicznego jest obecnie bardzo wysokie.<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku ze wzrostem koszt\u00f3w odsetkowych Stanom Zjednoczonym, Japonii, ale tak\u017ce wielu pa\u0144stwom europejskim grozi wpadni\u0119cie w b\u0142\u0119dne ko\u0142o coraz wy\u017cszego zad\u0142u\u017cenia i rosn\u0105cej obs\u0142ugi d\u0142ugu. R\u00f3wnie\u017c Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) w swojej analizie ostrzega przed ryzykiem &#8222;eksplozji zad\u0142u\u017cenia&#8221;.<\/p>\n<p>Wiele ojc\u00f3w kryzysu<\/p>\n<p>W perspektywie kr\u00f3tkoterminowej USA pozostaj\u0105 jednak najbezpieczniejsz\u0105 przystani\u0105 na \u015bwiecie: \u017caden inny rynek obligacji nie jest nawet w przybli\u017ceniu tak g\u0142\u0119boki, tak p\u0142ynny ani tak kluczowy dla globalnego systemu finansowego. Ekonomi\u015bci nieustannie podkre\u015blaj\u0105 ponadto, \u017ce nie ma prawdziwych zamiennik\u00f3w dla dolara jako waluty rezerwowej. W\u0142a\u015bnie dlatego inwestorzy nadal kupuj\u0105 ameryka\u0144skie obligacje skarbowe, pomimo wszystkich ostrze\u017ce\u0144. Czy zatem Stany Zjednoczone s\u0105 &#8222;zbyt du\u017ce, by upa\u015b\u0107&#8221;?<\/p>\n<p>Cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje o niebezpiecze\u0144stwie reakcji \u0142a\u0144cuchowej. Im mniej inwestorzy ufaj\u0105 pa\u0144stwu, tym wy\u017cszych odsetek wymagaj\u0105. Wydaje si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie to wkr\u00f3tce nast\u0105pi zar\u00f3wno w USA, jak i w Europie. Rentowno\u015b\u0107 30-letnich obligacji skarbowych USA osi\u0105gn\u0119\u0142a najwy\u017cszy poziom od prawie 20 lat.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c stanowi ona punkt odniesienia dla niemal wszystkich innych kredyt\u00f3w, rosn\u0105 r\u00f3wnie\u017c oprocentowania kredyt\u00f3w hipotecznych i kredyt\u00f3w dla przedsi\u0119biorstw. Oprocentowanie 30-letnich kredyt\u00f3w hipotecznych wynosi obecnie prawie 6,7 proc. Ostatecznie zap\u0142aci za to ka\u017cdy, kto chce sfinansowa\u0107 zakup domu lub firmy. Do tego dochodzi fakt, \u017ce wy\u017csze stopy procentowe powoduj\u0105 wzrost koszt\u00f3w obs\u0142ugi istniej\u0105cego d\u0142ugu publicznego, deficyt nadal ro\u015bnie, konieczne staje si\u0119 zaci\u0105ganie nowych d\u0142ug\u00f3w \u2014 to b\u0142\u0119dne ko\u0142o. \u2014 Pa\u0144stwo trwale wydaje wi\u0119cej, ni\u017c zarabia \u2014 twierdzi Margaret Spellings z Bipartisan Policy Center.<\/p>\n<p>Wielokrotnie przewidywany &#8222;krach systemu&#8221; najwyra\u017aniej nie jest jednak jeszcze bliski. Powodem tego jest solidny rozw\u00f3j gospodarczy. Dop\u00f3ki PKB ro\u015bnie, Stany Zjednoczone s\u0105 w stanie sp\u0142aca\u0107 swoje d\u0142ugi. Dopiero w przypadku spowolnienia gospodarczego sytuacja stanie si\u0119 krytyczna. Na razie jednak nic na to nie wskazuje.<\/p>\n<p>W 2025 r., w pierwszym roku rz\u0105d\u00f3w administracji &#8222;Trump 2.0&#8221;, wzrost wyni\u00f3s\u0142 2,1 proc. To mniej ni\u017c w ostatnim roku kadencji Joego Bidena, ale i tak jest to przyzwoity wzrost. R\u00f3wnie\u017c na rok 2026 ekonomi\u015bci przewiduj\u0105 pozytywny rozw\u00f3j sytuacji. MFW spodziewa si\u0119 2,4 proc., a Bank \u015awiatowy 2,2 proc. \u2014 mimo \u017ce prognozy na bie\u017c\u0105cy rok zosta\u0142y skorygowane w d\u00f3\u0142 z powodu wojny z Iranem.<\/p>\n<p>W obliczu rekordowego zad\u0142u\u017cenia alarmistyczne g\u0142osy dochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c ze strony Demokrat\u00f3w. Nie jest to pozbawione ironii: nie tylko administracja Trumpa przyczyni\u0142a si\u0119 bowiem do wzrostu d\u0142ugu. Zrobi\u0142y to r\u00f3wnie\u017c ekipy Baracka Obamy i Joego Bidena \u2014 czy to przez kontrowersyjne pakiety stymulacyjne, programy zdrowotne, zbrojenia, czy te\u017c przez walk\u0119 z pandemi\u0105 COVID-19.<\/p>\n<p>Nie ma wi\u0119c w tym nic dziwnego: obie strony najg\u0142o\u015bniej domagaj\u0105 si\u0119 oszcz\u0119dno\u015bci w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy nie sprawuj\u0105 w\u0142adzy. Wydaje si\u0119, \u017ce w Waszyngtonie nie ma \u017cadnego konkretnego planu sp\u0142aty tej g\u00f3ry d\u0142ug\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sta\u0142o si\u0119 to, co od dawna by\u0142o nieuniknione. A jednak liczba jest tak wysoka, \u017ce trudno j\u0105 sobie&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":634336,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[56,113,61195,112,44,388,48,46,42,38,40,39,41,47,80,71,5126],"class_list":["post-634335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-article_premium","tag-biznes","tag-bottomfeed_styl","tag-business","tag-donald_trump","tag-finanse","tag-nat_styl","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-usa","tag-zadluzenie"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117127391787632129","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/634335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=634335"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/634335\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/634336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=634335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=634335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=634335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}