Zachodni przyw\u00f3dcy rzadko wykazuj\u0105 si\u0119 zdecydowaniem i determinacj\u0105 w obliczu problem\u00f3w geopolitycznych. Cz\u0119\u015bciej reaguj\u0105 symbolicznie \u2014 wyra\u017caj\u0105 g\u0142\u0119bokie zaniepokojenie, nie maj\u0105c odwagi, by interweniowa\u0107.<\/p>\n
By\u0142y jednak wyj\u0105tki. Kilka razy w najnowszej historii zachodni przyw\u00f3dcy naprawd\u0119 stan\u0119li na wysoko\u015bci zadania. Do takiej sytuacji dosz\u0142o na przyk\u0142ad w marcu 2022 r. \u2014 zachodnie rz\u0105dy podj\u0119\u0142y w\u00f3wczas zdecydowan\u0105 interwencj\u0119. Zablokowa\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 rosyjskich aktyw\u00f3w pa\u0144stwowych (RSA) przechowywanych poza Rosj\u0105.<\/p>\n
Zamrozi\u0142y oko\u0142o 300 mld dol. (1,1 bln z\u0142)<\/a>, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 znajdowa\u0142a si\u0119 w krajach na terenie Unii Europejskiej, g\u0142\u00f3wnie w Belgii (Euroclear). \u015arodki te zosta\u0142y zablokowane we wszystkich krajach UE. Dzi\u0119ki ponadpartyjnemu przyw\u00f3dztwu Kongresu Stan\u00f3w Zjednoczonych prezydent USA jest dodatkowo upowa\u017cniony do zaj\u0119cia, konfiskaty i przeniesienia wszystkich rosyjskich aktyw\u00f3w pa\u0144stwowych znajduj\u0105cych si\u0119 w jurysdykcji USA w celu pomocy Ukrainie.<\/p>\n R\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 \u2014 i brzemienn\u0105 w skutkach dla Ukrainy \u2014 decyzj\u0119 zachodni politycy podj\u0119li w czerwcu 2024 r. podczas szczytu przyw\u00f3dc\u00f3w G7.<\/p>\n Zgodzili si\u0119 w\u00f3wczas udzieli\u0107 jej po\u017cyczki w wysoko\u015bci 50 mld dol. (182 mld z\u0142)<\/a> w ramach programu Extraordinary Revenue Acceleration (ERA) \u2014 zabezpieczona jest ona dochodami generowanymi przez zamro\u017cone rosyjskie aktywa. Ten prze\u0142omowy krok wymaga\u0142 szeregu zobowi\u0105za\u0144 i gwarancji ze strony poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, w tym przede wszystkim Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3re pomog\u0142y zainicjowa\u0107 t\u0119 inicjatyw\u0119.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w z ERA zosta\u0142a przekazana Ukrainie, kt\u00f3ra wykorzysta\u0142a je do wsparcia gospodarki zniszczonej przez wstrz\u0105s spowodowany rosyjsk\u0105 agresj\u0105. Na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 2025 r. fundusze te stanowi\u0142y trzecie co do wielko\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania zewn\u0119trznego tego kraju, ust\u0119puj\u0105c jedynie \u015brodkom pozyskanym od UE i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Pomimo tych wysi\u0142k\u00f3w wojna nadal trwa \u2014 Ukraina pilnie potrzebuje dziesi\u0105tek miliard\u00f3w dolar\u00f3w, by broni\u0107 si\u0119 przed nieustannymi atakami Rosji i zapewni\u0107 sobie przetrwanie gospodarcze.<\/p>\n W 2022 r. prezydent Ukrainy Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski zasugerowa\u0142, \u017ce wojna przypomina manichejsk\u0105 walk\u0119 przedstawion\u0105 w „Gwiezdnych wojnach”. Doda\u0142, \u017ce „\u015bwiat\u0142o zwyci\u0119\u017cy ciemno\u015b\u0107”. Przenie\u015bmy si\u0119 do wrze\u015bnia 2025 r., kiedy to prezydent USA Donald Trump wydawa\u0142 si\u0119 zgadza\u0107, \u017ce przy wsparciu Europy Ukrai\u0144cy rzeczywi\u015bcie mog\u0105 „walczy\u0107 i odzyska\u0107 ca\u0142\u0105 Ukrain\u0119 w jej pierwotnej formie”.<\/p>\n Ukraina nie mo\u017ce jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 tego zwyci\u0119stwa bez natychmiastowej, szeroko zakrojonej pomocy finansowej ze strony zachodnich sojusznik\u00f3w. Jak niedawno stwierdzi\u0142a Chrystia Freeland, by\u0142a wicepremier Kanady i obecna przedstawicielka ds. odbudowy Ukrainy, Zach\u00f3d „musi dzi\u015b wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Ukrain\u0105, wspiera\u0107 j\u0105 i jej gospodark\u0119 wojenn\u0105 oraz po\u0142o\u017cy\u0107 podwaliny pod jej przysz\u0142y dobrobyt”.<\/p>\n Zachodni przyw\u00f3dcy ponownie maj\u0105 wi\u0119c okazj\u0119 podj\u0105\u0107 zdecydowane dzia\u0142ania. Zamro\u017cone rosyjskie aktywa mog\u0105 zaspokoi\u0107 potrzeby militarne i gospodarcze Kijowa, nawet bez ich pe\u0142nej konfiskaty prawnej. Pierwsze kroki w tym kierunku zosta\u0142y ju\u017c zrobione<\/a>. W swoim przem\u00f3wieniu na temat stanu Europy w zesz\u0142ym miesi\u0105cu przewodnicz\u0105ca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wezwa\u0142a do natychmiastowego udost\u0119pnienia Ukrainie zamro\u017conych \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych znajduj\u0105cych si\u0119 w Euroclear \u2014 oko\u0142o 170 mld euro (720 mld z\u0142) \u2014 w formie po\u017cyczki reparacyjnej wraz z kolejnym programem Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego dla tego kraju.<\/p>\n Kanclerz Niemiec Friedrich Merz r\u00f3wnie\u017c ostatnio popar\u0142 ten pomys\u0142, proponuj\u0105c „nieoprocentowan\u0105 po\u017cyczk\u0119” zabezpieczon\u0105 zamro\u017conymi aktywami rosyjskimi. Mia\u0142aby ona zosta\u0107 sp\u0142acona „dopiero po tym, jak Rosja zrekompensuje Ukrainie szkody wyrz\u0105dzone podczas tej wojny”. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce te nowo zmobilizowane \u015brodki wystarcz\u0105, by „zabezpieczy\u0107 zdolno\u015bci obronne Ukrainy na kilka lat”.<\/p>\n