{"id":635547,"date":"2026-08-20T21:47:12","date_gmt":"2026-08-20T21:47:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/635547\/"},"modified":"2026-08-20T21:47:12","modified_gmt":"2026-08-20T21:47:12","slug":"postep-w-leczeniu-czerniaka-pacjenci-dostaja-personalizowana-szczepionke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/635547\/","title":{"rendered":"Post\u0119p w leczeniu czerniaka. Pacjenci dostaj\u0105 personalizowan\u0105 szczepionk\u0119"},"content":{"rendered":"

Nowotwory<\/a> s\u0105 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zgon\u00f3w na \u015bwiecie, dlatego poszukiwanie skuteczniejszych metod leczenia i profilaktyki jest jednym z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnej medycyny. Coraz wi\u0119ksze nadzieje budz\u0105 szczepionki przeciwnowotworowe, kt\u00f3re ucz\u0105 uk\u0142ad odporno\u015bciowy rozpoznawania i zwalczania kom\u00f3rek rakowych.Szczepionka na czerniaka. Wyniki, kt\u00f3re rozbudzi\u0142y wielkie nadziejeNajg\u0142o\u015bniej jest obecnie o spersonalizowanej szczepionce mRNA przeciw czerniakowi<\/a> (wi\u0119cej przeczytasz o niej w naszym artykule TUTAJ<\/a>), rozwijanej przez firmy Moderna i MSD (firma znana w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie jako Merck). W badaniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 1 tys. pacjent\u00f3w po chirurgicznym usuni\u0119ciu nowotworu, u kt\u00f3rych istnia\u0142o wysokie ryzyko nawrotu choroby.Preparat, podawany wraz z immunoterapi\u0105 Keytruda, pom\u00f3g\u0142 wyd\u0142u\u017cy\u0107 czas wolny od nawrotu choroby i ograniczy\u0107 ryzyko pojawienia si\u0119 przerzut\u00f3w (TUTAJ przeczytasz o tym, jakie objawy daj\u0105 przerzuty raka<\/a>). Wcze\u015bniejsze dane wskazywa\u0142y, \u017ce po\u0142\u0105czenie szczepionki z immunoterapi\u0105<\/a> zmniejsza\u0142o ryzyko nawrotu lub zgonu nawet o 49 proc. w por\u00f3wnaniu z samym leczeniem immunologicznym.\u2014 To dopiero pocz\u0105tek nowej ery w nauce \u2014 komentuje Jane Healy, wiceprezes do spraw onkologii w MSD (Merck). \u2014 Naszym priorytetem jest, by pacjenci mogli d\u0142u\u017cej \u017cy\u0107 bez strachu przed kolejnymi nawrotami raka<\/a>.<\/p>\n

Firmy licz\u0105, \u017ce preparat b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 trafi\u0107 na rynek ju\u017c w 2027 r., je\u015bli dalsze analizy potwierdz\u0105 jego skuteczno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n

Ka\u017cdy pacjent dostaje w\u0142asn\u0105 szczepionk\u0119<\/p>\n

Tym, co wyr\u00f3\u017cnia nowy preparat, jest jego ca\u0142kowicie spersonalizowany charakter. Nie jest to jednak gotowa szczepionka podawana wszystkim chorym wed\u0142ug jednego schematu. Jak t\u0142umaczy prof. dr hab. n. med. Natalia Marek-Trzonkowska, dla ka\u017cdego pacjenta dobierany jest indywidualny zestaw antygen\u00f3w nowotworowych. Najpierw analizowany jest materia\u0142 pobrany z guza oraz pr\u00f3bka krwi chorego. Nast\u0119pnie naukowcy identyfikuj\u0105 mutacje charakterystyczne wy\u0142\u0105cznie dla kom\u00f3rek nowotworowych.<\/p>\n

\u2014 \u017beby zosta\u0107 w\u0142\u0105czonym do takiego badania, trzeba mie\u0107 zabezpieczon\u0105 tkank\u0119 guza<\/a>. Bardzo cz\u0119sto pacjenci maj\u0105 tzw. bloczki parafinowe ze swoim fragmentem nowotworu. I w\u0142a\u015bnie z takiego bloczka oraz pr\u00f3bki krwi izoluje si\u0119 DNA i analizuje mutacje \u2014 wyja\u015bnia Marek-Trzonkowska.<\/p>\n

Ekspertka podkre\u015bla, \u017ce celem jest bardzo dok\u0142adna selekcja cel\u00f3w terapeutycznych. Spo\u015br\u00f3d wielu mutacji wybierane s\u0105 te, kt\u00f3re maj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 zosta\u0107 rozpoznane przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy konkretnego pacjenta.<\/p>\n

Jak wyja\u015bnia, w zale\u017cno\u015bci od wynik\u00f3w analizy do szczepionki trafia zwykle od kilkunastu do kilkudziesi\u0119ciu antygen\u00f3w. Nast\u0119pnie ich sekwencje s\u0105 zapisywane w postaci mRNA (ang. messenger RNA, czyli cz\u0105steczka, kt\u00f3ra przenosi instrukcj\u0119 zapisan\u0105 w DNA do miejsca w kom\u00f3rce, gdzie powstaj\u0105 bia\u0142ka), kt\u00f3re zostaje zamkni\u0119te w specjalnych nanocz\u0105steczkach i podane choremu.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideoJak dzia\u0142a szczepionka mRNA przeciw nowotworowi?Mechanizm dzia\u0142ania przypomina rozwi\u0105zania wykorzystane wcze\u015bniej podczas pandemii COVID-19<\/a>. Tym razem jednak mRNA nie dostarcza informacji o wirusie, ale o charakterystycznych cechach guza.Po podaniu preparatu kom\u00f3rki organizmu produkuj\u0105 fragmenty bia\u0142ek charakterystycznych dla nowotworu, dzi\u0119ki czemu uk\u0142ad odporno\u015bciowy uczy si\u0119 je rozpoznawa\u0107. W efekcie limfocyty<\/a> mog\u0105 skuteczniej wyszukiwa\u0107 i niszczy\u0107 kom\u00f3rki raka, kt\u00f3re pozosta\u0142y w organizmie po leczeniu.<\/p>\n

Jak zaznacza prof. Marek-Trzonkowska, sama szczepionka cz\u0119sto nie wystarcza. Dlatego jest podawana razem z lekami stymuluj\u0105cymi odpowied\u017a immunologiczn\u0105. \u2014 Uk\u0142ad odporno\u015bciowy pacjent\u00f3w z nowotworami cz\u0119sto dzia\u0142a s\u0142abiej i nawet je\u015bli podamy szczepionk\u0119, on nie jest w stanie na ni\u0105 zareagowa\u0107 \u2014 t\u0142umaczy badaczka.<\/p>\n

Nie tylko leczenie raka. Trwaj\u0105 te\u017c prace nad szczepionkami zapobiegaj\u0105cymi rakowiSzczepionki przeciwnowotworowe rozwijane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w innym kierunku. W USA i Wielkiej Brytanii trwaj\u0105 badania nad preparatami dla os\u00f3b z zespo\u0142em Lyncha<\/a>, dziedziczn\u0105 chorob\u0105 genetyczn\u0105 znacz\u0105co zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 ryzyko rozwoju nowotwor\u00f3w.U takich pacjent\u00f3w rak jelita grubego<\/a>, a tak\u017ce nowotwory jajnika<\/a>, trzonu macicy<\/a>, \u017co\u0142\u0105dka<\/a> czy trzustki<\/a> mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 znacznie wcze\u015bniej ni\u017c w populacji og\u00f3lnej.Jedna z eksperymentalnych szczepionek, r\u00f3wnie\u017c oparta na technologii mRNA, ma nauczy\u0107 uk\u0142ad odporno\u015bciowy rozpoznawania zmutowanych kom\u00f3rek jeszcze na etapie przednowotworowym. Pierwsze wyniki s\u0105 obiecuj\u0105ce. W badaniu przeprowadzonym w MD Anderson Cancer Center badacze obserwowali u cz\u0119\u015bci uczestnik\u00f3w mniejsz\u0105 liczb\u0119 polip\u00f3w jelita grubego<\/a>, z kt\u00f3rych mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 nowotwory.To pocz\u0105tek nowej ery czy wci\u0105\u017c eksperyment?<\/p>\n

Cho\u0107 badania nad szczepionkami przeciwnowotworowymi wci\u0105\u017c trwaj\u0105, wyniki uzyskane w przypadku czerniaka nale\u017c\u0105 do najbardziej obiecuj\u0105cych w historii tej technologii. Jak wyja\u015bnia prof. dr hab. n. med. Natalia Marek-Trzonkowska, szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 d\u0142ugoterminowe obserwacje pacjent\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 To s\u0105 ponad pi\u0119cioletnie obserwacje i wida\u0107, \u017ce pacjenci leczeni szczepionk\u0105 d\u0142u\u017cej pozostaj\u0105 bez objaw\u00f3w choroby \u2014 podkre\u015bla ekspertka.<\/p>\n

Naukowcy nie analizowali jednak wy\u0142\u0105cznie efekt\u00f3w klinicznych. R\u00f3wnolegle badacze prowadzili tzw. immunomonitoring, kt\u00f3ry pozwala \u015bledzi\u0107 reakcj\u0119 uk\u0142adu odporno\u015bciowego na terapi\u0119.<\/p>\n

Badania wykaza\u0142y, \u017ce po podaniu szczepionki zwi\u0119ksza si\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 limfocyt\u00f3w T, czyli kom\u00f3rek odpowiedzialnych za rozpoznawanie i niszczenie kom\u00f3rek nowotworowych. To wa\u017cny sygna\u0142, poniewa\u017c pokazuje nie tylko, \u017ce pacjenci odnosz\u0105 korzy\u015bci z leczenia, ale tak\u017ce pozwala lepiej zrozumie\u0107 mechanizm dzia\u0142ania preparatu.<\/p>\n

Kolejny krok? Sprawdzi\u0107, co naprawd\u0119 widzi uk\u0142ad odporno\u015bciowy<\/p>\n

Zdaniem prof. Marek-Trzonkowskiej technologi\u0119 mo\u017cna jeszcze udoskonali\u0107. Obecnie dob\u00f3r antygen\u00f3w do szczepionek opiera si\u0119 w du\u017cej mierze na zaawansowanych analizach bioinformatycznych, kt\u00f3re przewiduj\u0105, jakie mutacje powinny zosta\u0107 rozpoznane przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/p>\n

Jak zaznacza ekspertka, kolejnym etapem rozwoju tej technologii powinno by\u0107 potwierdzenie biologiczne tych przewidywa\u0144. \u2014 Dzi\u015b wiele rzeczy oceniamy na podstawie analiz bioinformatycznych. Przewidujemy, kt\u00f3re antygeny powinny zosta\u0107 rozpoznane przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy, ale nie zawsze pokazujemy to bezpo\u015brednio biologicznie. Obecnie mamy ju\u017c narz\u0119dzia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 to zweryfikowa\u0107 \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Wed\u0142ug badaczki w\u0142a\u015bnie takie potwierdzenie mog\u0142oby jeszcze bardziej zwi\u0119kszy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 przysz\u0142ych generacji szczepionek przeciwnowotworowych.<\/p>\n

mRNA daje onkologii to, czego dotychczas brakowa\u0142o<\/p>\n

Ekspertka nie ma te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce najbli\u017csze lata b\u0119d\u0105 nale\u017ca\u0142y do technologii mRNA. Jej zdaniem pozwala ona na wyj\u0105tkowo precyzyjne projektowanie terapii dopasowanych do indywidualnych cech nowotworu pacjenta, a jednocze\u015bnie cechuje si\u0119 korzystnym profilem bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

\u2014 My\u015bl\u0119, \u017ce kolejne lata to b\u0119dzie rzeczywi\u015bcie rozw\u00f3j szczepionek opartych na mRNA, poniewa\u017c one gwarantuj\u0105 precyzyjne podej\u015bcie do leczenia i s\u0105 bezpieczne \u2014 ocenia prof. Marek-Trzonkowska.<\/p>\n

Jak dodaje, sam materia\u0142 mRNA pozostaje w organizmie stosunkowo kr\u00f3tko. Dzi\u0119ki temu ryzyko d\u0142ugotrwa\u0142ych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, takich jak nadmierne reakcje zapalne czy choroby autoimmunologiczne, jest ograniczone.<\/p>\n

Wypowiedzi prof. dr hab. n. med. Natalii Marek-Trzonkowskiej pochodz\u0105 z XVI Letniej Akademii Onkologicznej dla dziennikarzy<\/p>\n

Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nowotwory s\u0105 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zgon\u00f3w na \u015bwiecie, dlatego poszukiwanie skuteczniejszych metod leczenia i profilaktyki jest jednym…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":635548,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[16],"tags":[113,112,8358,5763,1845,8591,47994,124776,48,2095,18682,23240,46,42,38,40,39,41,124775,2096,47,531],"class_list":["post-635547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-biznes","tag-biznes","tag-business","tag-choroba_nowotworowa","tag-choroby_nowotworowe","tag-choroby_od_a_do_z","tag-czerniak","tag-leczenie_nowotworow","tag-mrna","tag-nat_styl","tag-nowotwor","tag-nowotwor_skory","tag-nowotwor_zlosliwy","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-profilaktyka_nowotworu","tag-rak","tag-screening_general","tag-szczepionka"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117130038202927887","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=635547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/635548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=635547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=635547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=635547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}