{"id":637143,"date":"2026-08-21T14:01:12","date_gmt":"2026-08-21T14:01:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/637143\/"},"modified":"2026-08-21T14:01:12","modified_gmt":"2026-08-21T14:01:12","slug":"tak-upada-sektor-ktory-ratowal-rosyjski-eksport-wielu-nie-przetrwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/637143\/","title":{"rendered":"Tak upada sektor, kt\u00f3ry ratowa\u0142 rosyjski eksport. „Wielu nie przetrwa”"},"content":{"rendered":"

\u2014 Rolnicy znale\u017ali si\u0119 w bardzo trudnej sytuacji \u2014 m\u00f3wi Nowej Gaziecie analityk europejskiej firmy konsultingowej, kt\u00f3ry poprosi\u0142 o zachowanie anonimowo\u015bci.<\/p>\n

Ukrai\u0144skie si\u0142y zdo\u0142a\u0142y w nieco ponad miesi\u0105c wywo\u0142a\u0107 kryzys w jednej z kluczowych ga\u0142\u0119zi rosyjskiej gospodarki. Ukrai\u0144cy obrali za cel porty i \u017ceglug\u0119 na Morzach Azowskim i Czarnym. Te kierunki eksportu maj\u0105 kluczowe znaczenie dla rosyjskich rolnik\u00f3w: to w\u0142a\u015bnie t\u0119dy wywozi si\u0119 prawie 90 proc. eksportowanych zbior\u00f3w zbo\u017ca, czyli 46 z 53 mln t. Z tego samego powodu gwa\u0142townie spad\u0142y dostawy innego wa\u017cnego towaru eksportowego \u2014 oleju s\u0142onecznikowego.<\/p>\n

Rosja jest najwi\u0119kszym dostawc\u0105 pszenicy na rynek \u015bwiatowy. Sprzeda\u017c ma istotne znaczenie dla dochod\u00f3w skarbu pa\u0144stwa. Zgodnie z planami bud\u017cet federalny w latach 2026\u20132028 ma corocznie uzyskiwa\u0107 od 135 do 158 mld rubli (wed\u0142ug aktualnego kursu od 6 do 7 mld z\u0142) z ce\u0142 eksportowych na zbo\u017ce.<\/p>\n

Liczba ta nie wydaje si\u0119 zbyt du\u017ca \u2014 odpowiada za ok. 2 proc. dochod\u00f3w z ropy i gazu spodziewanych w tym roku. Jednak gdy gospodarka znalaz\u0142a si\u0119 na skraju recesji, wyczerpa\u0142y si\u0119 wszystkie rezerwy, a deficyt ro\u015bnie, liczy si\u0119 ka\u017cda kopiejka. Ponadto rolnicy mog\u0105 potrzebowa\u0107 dotacji pa\u0144stwowych z powodu kryzysu \u2014 w ten spos\u00f3b dochody bud\u017cetowe z bran\u017cy zamieni\u0105 si\u0119 w wydatki.<\/p>\n

Nowa ropa naftowa<\/p>\n

Ataki Ukrainy na infrastruktur\u0119 zbo\u017cow\u0105 s\u0105 dla Rosji wra\u017cliwe politycznie, poniewa\u017c \u017cywno\u015b\u0107, obok nawoz\u00f3w i energii j\u0105drowej wykorzystywanej do cel\u00f3w pokojowych, stanowi ostatni du\u017cy zas\u00f3b eksportowy kraju. Kreml, pozostaj\u0105c w konflikcie z Zachodem, buduje pas sojusznik\u00f3w spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w tzw. globalnego Po\u0142udnia \u2014 a to w\u0142a\u015bnie one s\u0105 najwa\u017cniejszymi globalnymi importerami \u017cywno\u015bci.<\/p>\n

Ponadto si\u0142y Kijowa chc\u0105 pozbawi\u0107 dochod\u00f3w z eksportu klany z otoczenia Putina. Chodzi o rodzin\u0119 Patruszew\u00f3w, szefa banku pa\u0144stwowego WTB Andrieja Kostina, a tak\u017ce Rosatom \u2014 jego radzie nadzorczej przewodniczy zast\u0119pca szefa administracji kremlowskiej Siergiej Kirijenko, a koncernem kieruje jego znajomy z lat 80. Aleksiej Lichaczow.<\/p>\n

W czasie wojny grupy te przej\u0119\u0142y kontrol\u0119 nad du\u017cymi podmiotami zajmuj\u0105cymi si\u0119 handlem produktami rolnymi oraz kompleksami zajmuj\u0105cymi si\u0119 wysy\u0142k\u0105 towar\u00f3w rolnych w Tamaniu i Noworosyjsku. Klany kremlowskie uzna\u0142y, \u017ce zbo\u017ce to nowa ropa naftowa, a w handlu tym towarem nie ma miejsca dla prywatnych przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy od lat 2000\u20132010 a\u017c do pocz\u0105tku wojny kontrolowali handel zbo\u017cem.<\/p>\n

„Przegrywamy”. Nawet Rosjanie szykuj\u0105 si\u0119 na najgorsze. „Wszyscy gromadz\u0105 zapasy” [OPINIA]\"W\u0142adimir<\/p>\n

Katastrofa dla rolnik\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 7 lipca, kiedy ukrai\u0144skie drony zacz\u0119\u0142y przeprowadza\u0107 intensywne ataki na statki wyp\u0142ywaj\u0105ce z rosyjskich port\u00f3w na Morzu Azowskim. Dos\u0142ownie kilka dni p\u00f3\u017aniej Rosja zamkn\u0119\u0142a \u017ceglug\u0119 na tym akwenie. Tylko z port\u00f3w azowskich wysy\u0142ana jest ok. jedna czwarta rosyjskiego eksportu zbo\u017ca i oleju s\u0142onecznikowego.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 tych przep\u0142yw\u00f3w mo\u017cna przekierowa\u0107 do port\u00f3w nad Morzem Czarnym, ale teraz one r\u00f3wnie\u017c s\u0105 zamkni\u0119te. Spo\u015br\u00f3d pi\u0119ciu g\u0142\u0119bokowodnych terminali morskich (umo\u017cliwiaj\u0105cych wysy\u0142anie statk\u00f3w o du\u017cym tona\u017cu) na Morzu Czarnym cztery wstrzyma\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107. S\u0105 to port w Tamaniu, kt\u00f3ry wstrzyma\u0142 za\u0142adunki pod koniec lipca, a tak\u017ce wszystkie terminale zbo\u017cowe w Noworosyjsku, kt\u00f3re przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107 po atakach 12 i 13 sierpnia. Wszystkie te obiekty to najwi\u0119ksze rosyjskie kompleksy prze\u0142adunkowe o wydajno\u015bci od 5,5 do 8 mln t rocznie.<\/p>\n

Cios dla rolnik\u00f3wW rezultacie Rosji pozosta\u0142 w basenie azowsko-czarnomorskim tylko jeden niewielki terminal g\u0142\u0119bokowodny w Tuapse<\/a>, kt\u00f3ry mo\u017ce za\u0142adowa\u0107 do 3 mln t rocznie. Jednocze\u015bnie wiosn\u0105 port sam zosta\u0142 celem ataku. Ukrai\u0144cy uderzyli w\u00f3wczas w terminal naftowy i rafineri\u0119.<\/p>\n

W kontek\u015bcie atak\u00f3w rynek zbo\u017cowy odebra\u0142 bombardowanie portu w Ust-\u0141udze 14 sierpnia jako kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 unieruchomienia pozosta\u0142ej infrastruktury zbo\u017cowej. Terminal naftowy w Zatoce Fi\u0144skiej m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 uszkodzony, ale w jego s\u0105siedztwie znajduje si\u0119 du\u017cy kompleks zbo\u017cowy o wydajno\u015bci 7 mln t. \u2014 Dla Rosji Morze Ba\u0142tyckie w \u017cadnym wypadku nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 Morza Czarnego, ale i tak co\u015b uda si\u0119 wywie\u017a\u0107 \u2014 wyja\u015bnia analityk europejskiej firmy konsultingowej. Nie oznacza to, \u017ce blokada b\u0119dzie trwa\u0107 wiecznie.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 terminali prawdopodobnie wznowi dzia\u0142alno\u015b\u0107, ale „zupe\u0142nie nie wiadomo, kiedy dok\u0142adnie sytuacja si\u0119 unormuje i [pszenica na eksport] zacznie p\u0142yn\u0105\u0107” \u2014 pisze na Telegramie dyrektor firmy konsultingowej SovEcon Andriej Sizow.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

„Przewidywania, \u017ce wszystko, czego nie uda\u0142o si\u0119 teraz wywie\u017a\u0107, uda si\u0119 wys\u0142a\u0107 p\u00f3\u017aniej, r\u00f3wnie\u017c wydaj\u0105 si\u0119 zbyt optymistyczne \u2014 zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119 zimowe burze, zamarzanie rzek i Morza Azowskiego. Nie da si\u0119 dodatkowo wcisn\u0105\u0107 zbo\u017ca do rury eksportowej, kt\u00f3ra i tak dzia\u0142a na granicy przepustowo\u015bci” \u2014 doda\u0142.<\/p>\n

Zatrzymanie dzia\u0142alno\u015bci tych terminali i \u017ceglugi na Morzu Azowskim oznacza, \u017ce rosyjskie przedsi\u0119biorstwa rolnicze nie mog\u0105 obecnie sprzedawa\u0107 na rynki zagraniczne nawet 3,3 mln t zbo\u017ca miesi\u0119cznie \u2014 ok. 75 proc. ca\u0142ego eksportu. To ogromny cios dla rolnik\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 Zbo\u017ce „uwi\u0119zione” w Rosji z powodu nadprodukcji spowodowa\u0142o za\u0142amanie wewn\u0119trznych cen w rublach \u2014 t\u0142umaczy Nowej Gaziecie analityk rynku spo\u017cywczego. \u2014 W ci\u0105gu od p\u00f3\u0142 roku do roku doprowadzi to do bankructwa niekt\u00f3rych przedsi\u0119biorstw rolniczych, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 w stanie sp\u0142aca\u0107 swoich d\u0142ug\u00f3w.<\/p>\n

„Nie wszyscy przetrwaj\u0105”<\/p>\n

Ceny zbo\u017ca w Rosji spad\u0142y ju\u017c o ok. jedn\u0105 trzeci\u0105 do poziom\u00f3w, na kt\u00f3rych w normalnej sytuacji produkty te powinny znajdowa\u0107 si\u0119 w szczycie sezonu \u2014 informuj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a z bran\u017cy rolniczej.<\/p>\n

Jeszcze niedawno, na pocz\u0105tku czerwca, czyli przed atakami si\u0142 Ukrainy na porty, pszenic\u0119 i j\u0119czmie\u0144 mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 po 16 tys. rubli (711 z\u0142) za ton\u0119 wraz z podatkiem VAT.<\/p>\n

\u2014 By\u0142o jasne, \u017ce [w miar\u0119 post\u0119pu zbior\u00f3w] cena spadnie do 13 do 14 tys. (577 do 622 z\u0142). Zamro\u017cenie eksportu spowodowa\u0142o spadek cen poni\u017cej 10 tys. (444 z\u0142) \u2014 m\u00f3wi nam jeden z rolnik\u00f3w. \u2014 Je\u015bli eksport nie zostanie wznowiony, ceny mog\u0105 spa\u015b\u0107 jeszcze bardziej. Mar\u017ca jest ju\u017c ujemna. Nie wszyscy przetrwaj\u0105.<\/p>\n

To samo dzieje si\u0119 z cenami innej wa\u017cnej rosyjskiej uprawy eksportowej \u2014 s\u0142onecznika. Ceny nowego zbioru spad\u0142y o jedn\u0105 trzeci\u0105 \u2014 wynika z danych SovEcon. „Eksport oleju s\u0142onecznikowego w lipcu gwa\u0142townie zwolni\u0142 na tle eskalacji konfliktu na Morzu Czarnym” \u2014 pisze firma analityczna.<\/p>\n

Kryzys eksportu zb\u00f3\u017c mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kropl\u0105, kt\u00f3ra przeleje czar\u0119 goryczy. Pa\u0144stwo czerpa\u0142o z tej bran\u017cy \u015brodki od 2021 r., wprowadzaj\u0105c c\u0142a eksportowe. Do tego dosz\u0142y drogie kredyty, kt\u00f3rych oprocentowanie wzros\u0142o od 2023 r. wraz ze wzrostem stopy procentowej banku centralnego \u2014 a rolnicy s\u0105 w du\u017cym stopniu uzale\u017cnieni od po\u017cyczek. Ponadto bran\u017ca boryka si\u0119 z niedoborem si\u0142y roboczej, wy\u015bcigiem p\u0142ac i silnym rublem, a w tym roku dodatkowo z niedoborem oleju nap\u0119dowego oraz wzrostem jego cen<\/a>.\"Pole<\/p>\n

Igor IVANKO \/ AFP \/ East News<\/p>\n

Pole pszenicy pod Moskw\u0105, 17 sierpnia 2026 r.<\/p>\n

\u2014 Praktycznie nikt w uprawie ro\u015blin nie ma rezerw finansowych. Wielu osobom nie starcza nawet pieni\u0119dzy na zbiory, a przed nami jeszcze siew \u2014 m\u00f3wi jeden z rolnik\u00f3w.<\/p>\n

„Sytuacja na rynku rublowym (zbo\u017ca) b\u0119dzie nadal si\u0119 pogarsza\u0107 z powodu skrajnie ograniczonego popytu eksportowego. My\u015bl\u0119, \u017ce wielu nie przetrwa tego sezonu \u2014 zw\u0142aszcza po kilku latach pogarszania si\u0119 sytuacji finansowej producent\u00f3w z powodu ce\u0142 eksportowych” \u2014 pisze na Telegramie Andriej Sizow.<\/p>\n

Uratowa\u0107 rolnictwo<\/p>\n

Je\u015bli wojna morska si\u0119 przed\u0142u\u017cy, a kryzys eksportowy doprowadzi do bankructwa rolnik\u00f3w, bran\u017ca mo\u017ce z donatora bud\u017cetu sta\u0107 si\u0119 beneficjentem pomocy pa\u0144stwowej. \u2014 Pa\u0144stwo najprawdopodobniej b\u0119dzie musia\u0142o podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania wspieraj\u0105ce, aby ratowa\u0107 rolnictwo \u2014 m\u00f3wi analityk rynku spo\u017cywczego.<\/p>\n

Jak zauwa\u017caj\u0105 rolnicy i eksperci z bran\u017cy, bankructwo plantator\u00f3w spowoduje zmniejszenie area\u0142\u00f3w uprawnych. Z tego powodu zbiory w 2027 r. mog\u0105 spa\u015b\u0107 \u2014 uwa\u017ca analityk rynku \u017cywno\u015bciowego. \u2014 W\u00f3wczas nie b\u0119dzie czym uzupe\u0142ni\u0107 brakuj\u0105cych zasob\u00f3w, a ceny krajowe mog\u0105 wzrosn\u0105\u0107 \u2014 zauwa\u017ca. Wzrost cen zbo\u017ca odbije si\u0119 na ca\u0142ym \u0142a\u0144cuchu produkcji artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych i pobudzi inflacj\u0119.<\/p>\n

D\u0142ugotrwa\u0142e wstrzymanie eksportu grozi r\u00f3wnie\u017c tym, \u017ce Rosja mo\u017ce straci\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w \u015bwiatowym rynku zbo\u017ca, kt\u00f3ry tak starannie budowa\u0142a przez ostatnie 10 lat. Jej g\u0142\u00f3wnym towarem rolnym jest pszenica, kt\u00f3ra odpowiada za ok. jedn\u0105 czwart\u0105 \u015bwiatowego rynku (46,5 mln z 200 mln t wed\u0142ug wynik\u00f3w roku rolnego 2025\u20132026). Jednocze\u015bnie kraje uzale\u017cnione od rosyjskiego zbo\u017ca znajd\u0105 innych dostawc\u00f3w, co oznacza, \u017ce to gospodarka Kremla b\u0119dzie mia\u0142a problemy.<\/p>\n

\u2014 Utrata takiego eksportera z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie odczuwalna na rynku, ale nie dramatyzowa\u0142bym. S\u0105 inni dostawcy. Rynek \u015bwiatowy sobie z tym poradzi \u2014 wyja\u015bnia analityk ds. \u017cywno\u015bci.<\/p>\n

Dwa kraje, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej uzale\u017cnione od rosyjskiego zbo\u017ca, to Turcja i Egipt, a ten ostatni nie jest w stanie zapewni\u0107 sobie zaopatrzenia bez importu \u2014 m\u00f3wi europejski analityk rolno-przemys\u0142owy. Jednak jak dot\u0105d nabywcy z tych kraj\u00f3w nie rzucaj\u0105 si\u0119 na rynek, aby pilnie kupowa\u0107 dostawy i zwi\u0119ksza\u0107 zapasy: w tym roku zbiory w Turcji i Egipcie s\u0105 dobre.<\/p>\n

„Sytuacja b\u0119dzie trudna”<\/p>\n

Ekspert ds. \u017cywno\u015bci twierdzi, \u017ce \u015bwiatowe ceny zbo\u017ca mog\u0105 wzrosn\u0105\u0107 od 5 do 15 proc. Ceny pszenicy mog\u0105 rosn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c z powodu tego, \u017ce inny najwi\u0119kszy dostawca na rynek \u015bwiatowy, Ukraina, od po\u0142owy lata praktycznie ca\u0142kowicie wstrzyma\u0142 eksport produkt\u00f3w rolnych z powodu wojny.<\/p>\n

Czarnomorskie porozumienie zbo\u017cowe, kt\u00f3re na pewien czas zapewni\u0142o bezpiecze\u0144stwo \u017ceglugi na morzu, obowi\u0105zywa\u0142o przez rok \u2014 od po\u0142owy 2022 r. do po\u0142owy 2023 r. Po obj\u0119ciu urz\u0119du prezydenta przez Donalda Trumpa w 2025 r. Stany Zjednoczone rozwa\u017ca\u0142y z Moskw\u0105 i Kijowem mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownego zawarcia takiego rozejmu, ale do umowy nie dosz\u0142o. Obecnie Turcja proponuje powr\u00f3t do porozumienia, a Rosja odrzuca t\u0119 propozycj\u0119.<\/p>\n

\u2014 Z Ukrainy, w uj\u0119ciu warunkowym, od po\u0142owy lipca prawie nic nie wyp\u0142ywa. Na Morzu Czarnym zdarzaj\u0105 si\u0119 pojedyncze przypadki, gdy statki s\u0105 gotowe do zawini\u0119cia do portu. Rynek zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce sytuacja b\u0119dzie trudna, i postanowi\u0142 nie ryzykowa\u0107 \u2014 t\u0142umaczy europejski analityk rynku zb\u00f3\u017c.<\/p>\n

Wed\u0142ug jego danych \u015brednie dzienne wysy\u0142ki ukrai\u0144skiego zbo\u017ca z du\u017cych port\u00f3w spad\u0142y 10-krotnie: do 120 tys. t w sierpniu \u2014 z 2,4 mln t w lipcu 2026 r. Ukrainie uda\u0142o si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 eksport Dunajem do 210 tys. t w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni sierpnia \u2014 z 105 tys. w lipcu. Nie jest to jednak rozwi\u0105zanie problemu: poziom najwi\u0119kszej rzeki w UE znacznie si\u0119 obni\u017cy\u0142 z powodu suszy, a rosyjskie si\u0142y zbrojne nieustannie ostrzeliwuj\u0105 port Izmai\u0142 na Dunaju.<\/p>\n

W rezultacie z powodu wojny zyski wynikaj\u0105ce ze wzrostu cen zgarn\u0105 inni dostawcy \u2014 z Europy, USA i Australii. I to w ich stron\u0119 zwr\u00f3c\u0105 si\u0119 kraje Azji i Afryki, tradycyjni nabywcy zbo\u017ca z regionu Morza Czarnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2014 Rolnicy znale\u017ali si\u0119 w bardzo trudnej sytuacji \u2014 m\u00f3wi Nowej Gaziecie analityk europejskiej firmy konsultingowej, kt\u00f3ry poprosi\u0142…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":637144,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,61195,32,33,27,76,34,35,19592,28,31,48,25,46,40,41,2155,87,47,80,29,30,26,82,83,84,37167],"class_list":["post-637143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-headlines","tag-inwazja_rosji_na_ukraine","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-morze_czarne","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-rolnictwo_rolnicy","tag-rosja","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews","tag-zboze"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117133868066663664","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=637143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637143\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/637144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=637143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=637143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=637143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}