![\"Gibraltar](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/c11k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy80OGQzMzVhNmM1N2MyYmYwZDM1Zjc1YThlY2U5YWQwMS5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\nW czasach, kiedy w Europie coraz wi\u0119cej granic istnieje tylko na papierze, ogrodzenie oddzielaj\u0105ce terytorium brytyjskie od hiszpa\u0144skiego by\u0142o wstydliwym wyrzutem sumienia dla Starego Kontynentu. Cho\u0107 bardzo r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od tego dziel\u0105cego obie cz\u0119\u015bci Berlina, a miejscami by\u0142o zwyk\u0142\u0105 drucian\u0105 siatk\u0105, nikt nie o\u015bmiela\u0142 si\u0119 go forsowa\u0107 \u2014 konsekwencje takiej zuchwa\u0142o\u015bci mog\u0142y by\u0107 powa\u017cne.<\/p>\n
Tego lata Gibraltar zosta\u0142 obj\u0119ty uni\u0105 celn\u0105 z UE i zintegrowany ze stref\u0105 Schengen. Zmiany te oznaczaj\u0105 swobodny przep\u0142yw os\u00f3b przez \u2014 wcze\u015bniej obfituj\u0105ce w zasieki i p\u0142oty \u2014 rozleg\u0142e przej\u015bcie graniczne we wschodniej cz\u0119\u015bci Gibraltaru.<\/p>\n
Cho\u0107 w wielu mediach znajdziemy informacje, \u017ce Gibraltar wszed\u0142 do Schengen, formalnie pozostaje on poza stref\u0105 swobodnego przemieszczania. W praktyce jednak, pod nadzorem Hiszpanii, b\u0119d\u0105 obowi\u0105zywa\u0142y go te same zasady, co innych cz\u0142onk\u00f3w strefy. Podw\u00f3jne, unijne i brytyjskie, kontrole maj\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 ju\u017c tylko w porcie i na lotnisku w Gibraltarze, kt\u00f3re obs\u0142uguje jednak niewiele lot\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z i do Londynu. Tam odprawy b\u0119d\u0105 przeprowadzane zar\u00f3wno przez Hiszpan\u00f3w, jak i s\u0142u\u017cby Gibraltaru.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideoUlga dla Andaluzyjczyk\u00f3w i turyst\u00f3w<\/p>\n
Zajmuj\u0105cy powierzchni\u0119 6,5 km kw. Gibraltar zamieszkiwany jest przez niespe\u0142na 38 tys. ludzi. Tak niewielka powierzchnia powoduje, \u017ce najlepszych \u015brodkiem przemieszczania si\u0119 po niej s\u0105\u2026 nasze nogi, a tak\u017ce cz\u0119sto widywane na przej\u015bciu granicznym rowery. Po\u0142o\u017cony na skalistym i w\u0105skim p\u00f3\u0142wyspie Gibraltar (zaledwie 14 km od brzeg\u00f3w Maroka) od p\u00f3\u0142nocy graniczy z hiszpa\u0144skim miastem La L\u00ednea de la Concepci\u00f3n.<\/p>\n
<\/p>\n
La Terase \/ shutterstock \/ Shutterstock<\/p>\n
Gibraltar <\/p>\n
I to w\u0142a\u015bnie z tej i do tej hiszpa\u0144skiej miejscowo\u015bci codziennie przemieszczaj\u0105 si\u0119 tysi\u0105ce os\u00f3b. Wed\u0142ug danych hiszpa\u0144skich to nawet 15 tys. os\u00f3b na dob\u0119. Pow\u00f3d tej intensywnej, codziennej migracji jest banalny. Mieszka\u0144cy Gibraltaru nale\u017c\u0105 do najlepiej zarabiaj\u0105cych na \u015bwiecie. Ci z kolei, kt\u00f3rzy zamieszkuj\u0105 ponad 60-tysi\u0119czne La L\u00ednea de la Concepci\u00f3n, zaliczaj\u0105 si\u0119 do najs\u0142abiej uposa\u017conych w Hiszpanii. Bezrobocie na terenach po\u0142udniowej Andaluzji si\u0119ga dzi\u015b 25 proc.<\/p>\n
Symbolem male\u0144kiego Gibraltaru, przyci\u0105gaj\u0105cym najliczniejsze rzesze turyst\u00f3w, jest wnosz\u0105ca si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 426 m ska\u0142a. W rezerwacie wok\u00f3\u0142 Ska\u0142y Gibraltarskiej \u017cyje ok. 250 ma\u0142p magot\u00f3w. S\u0105 jedynymi wolno \u017cyj\u0105cymi tego typu ma\u0142pami w Europie.<\/p>\n
Pocz\u0105wszy od tego lata, tak\u017ce polscy tury\u015bci, by wspi\u0105\u0107 si\u0119 na s\u0142ynn\u0105 Ska\u0142\u0119 Gibraltarsk\u0105 i zwiedzi\u0107 gibraltarskie katedry, zamek czy pomnik gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego (ods\u0142oni\u0119ty w 2013 r.), z Hiszpanii do Gibraltaru dostan\u0105 si\u0119 bez kontroli granicznych.<\/p>\n
![\"Ma\u0142py](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/qYrk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kNDQwNjI1ZjNmNjhkMjQxNzdiZGMwMmJjNGM1OWZjOS5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\n
farec \/ Shutterstock<\/p>\n
Ma\u0142py z Gibraltaru \u2014 magoty.<\/p>\n
Na otwarciu granicy korzystaj\u0105 nie tylko mieszka\u0144cy i tury\u015bci, ale i bukmacherzy. Od pocz\u0105tku XXI w. Gibraltar jest bowiem siedzib\u0105 wielu firm bukmacherskich oraz sektora gier online. To zas\u0142uga sprzyjaj\u0105cego systemu fiskalnego i braku tradycyjnego podatku VAT. Bran\u017ca gier i zak\u0142ad\u00f3w odpowiada tam za prawie 25 proc. lokalnego PKB. Zwi\u0105zane z ni\u0105 firmy warte s\u0105 dzi\u015b 15 mld euro i zatrudniaj\u0105 ponad 3 tys. os\u00f3b. Obecnie w Gibraltarze znajduje si\u0119 ponad 33 tys. firm korzystaj\u0105cych ze specjalnego statusu brytyjskiego terytorium. A znaczna cz\u0119\u015b\u0107 gospodarki pozostaje w szarej strefie.<\/p>\n
Bud\u017cet Gibraltaru uzupe\u0142niaj\u0105 te\u017c wp\u0142ywy pochodz\u0105ce z sektora \u017ceglugi morskiej, turystyki i handlu.<\/p>\n
Tak Rafa\u0142 Trzaskowski zwolni\u0142 wiceprezydentk\u0119. „Aldona, mia\u0142a\u015b pecha”![\"Aldona](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/00hk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81ZjIyYTA2YjBmNDQyN2JmODgxNjFjMDNiZWQ3MTFiYS5qcGeRlQLNA.jpeg\")
To nie koniec spor\u00f3w?<\/p>\n
Hiszpan Jos\u00e9 Luis Mart\u00ednez Gordo (zmar\u0142 w 1969 r.) w patriotycznym utworze „Gibraltar Espa\u00f1ol” (hiszpa\u0144ski Gibraltar) \u015bpiewa\u0142, \u017ce „B\u00f3g wie, i\u017c Gibraltar by\u0142 i b\u0119dzie hiszpa\u0144ski”. S\u0142owa tego utworu przemawia\u0142y i chyba wci\u0105\u017c przemawiaj\u0105 do wielu hiszpa\u0144skich dusz. Bo jaka\u017c to by\u0142a granica pa\u0144stwa, skoro przebiega\u0142a tylko przez terytorium hiszpa\u0144skie. I to tak kr\u00f3tko.<\/p>\n
Gibraltar, skalisty p\u00f3\u0142wysep na styku po\u0142udnia Europy i p\u00f3\u0142nocy Afryki, od wiek\u00f3w by\u0142 \u015bwiadkiem wielu bitew i spor\u00f3w zwi\u0105zanych z jego suwerenno\u015bci\u0105. Brytyjskie terytorium zale\u017cne przez 13 lat by\u0142o odci\u0119te od \u015bwiata blokad\u0105, kt\u00f3r\u0105 w mrocznych dla Hiszpanii latach 70. wprowadzi\u0142 gen. Francisco Franco. Trwa\u0142a ona do po\u0142owy lat 80. Re\u017cim w Madrycie uzna\u0142, \u017ce odci\u0119cie enklawy rzuci j\u0105 gospodarczo na kolana i zmusi Wielk\u0105 Brytani\u0119 do zrzeczenia si\u0119 zwierzchno\u015bci nad tym terytorium. Dzisiejsza Hiszpania pozostaje w czo\u0142\u00f3wce, je\u015bli chodzi o swobody obyczajowe i polityczne oraz globalne zaanga\u017cowanie w prawa cz\u0142owieka (vide postawa Madrytu w stosunku do Palesty\u0144czyk\u00f3w). Mimo to kolejne pokolenia Gibraltarczyk\u00f3w postrzegaj\u0105 j\u0105 wci\u0105\u017c przez pryzmat dyktatury frankistowskiej. I postawy, wobec kt\u00f3rej nale\u017cy zachowa\u0107 daleko id\u0105ca czujno\u015b\u0107.<\/p>\n
Ta swoista polityczna czujno\u015b\u0107 dobitnie wybrzmia\u0142a w czasie referendum, kt\u00f3re 10 lat temu zdecydowa\u0142o o brexicie. W 2016 r. a\u017c 96 proc. (!) mieszka\u0144c\u00f3w Gibraltaru zag\u0142osowa\u0142o za tym, by Zjednoczone Kr\u00f3lestwo pozosta\u0142o cz\u0142onkiem Unii Europejskiej. W Wielkiej Brytanii wyniki by\u0142y zupe\u0142nie inne \u2014 tam a\u017c 51,9 proc. obywateli by\u0142o za opuszczeniem UE. Stanowisko Gibraltarczyk\u00f3w wynika\u0142o przede wszystkim z obaw, \u017ce opuszczenie Unii zach\u0119ci Hiszpani\u0119 do roszcze\u0144 wobec ich suwerenno\u015bci oraz stanie si\u0119 przyczyn\u0105 ca\u0142kiem realnych problem\u00f3w logistycznych.<\/p>\n
Premier Hiszpanii Pedro S\u00e1nchez przyzna\u0142, \u017ce podpisanie lipcowego porozumienia jest korzystne dla obywateli obu kraj\u00f3w i stosunk\u00f3w z Wielk\u0105 Brytani\u0105. Z dum\u0105 stwierdzi\u0142 o „zaleczeniu raz na zawsze otwartej, hiszpa\u0144sko-brytyjskiej rany”. Jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0142, \u017ce post\u0119p w sprawie granicy nie oznacza „rezygnacji z roszcze\u0144 do zwrotu Gibraltaru”, kt\u00f3ry od 1713 r., na mocy traktatu z Utrechtu, znajduje si\u0119 pod jurysdykcj\u0105 brytyjsk\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w hiszpa\u0144skich dopinguje premiera, by ten nie zapomina\u0142 o hiszpa\u0144skim rodowodzie tego miejsca.<\/p>\n
![\""Tygodnik](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/izmk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy82YjE4NGRmOThkNDVkNzEwMTNiYzQxMjU0MmIwODZkMi5qcGeRkwXNB.jpeg\")
<\/p>\n
Tygodnik Przegl\u0105d<\/p>\n
„Tygodnik Przegl\u0105d” nr 34<\/p>\n
Mury wci\u0105\u017c dziel\u0105<\/p>\n
W wielu europejskich mediach mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce lipcowa likwidacja muru mi\u0119dzy Hiszpani\u0105 a brytyjskim Gibraltarem oznacza, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie nie ma ju\u017c mur\u00f3w dziel\u0105cych kraj czy miasto. Niestety, tak nie jest.<\/p>\n
Mur, p\u0142ot i kolczaste druty wci\u0105\u017c rozdzielaj\u0105 np. dwie cz\u0119\u015bci Nikozji \u2014 greck\u0105 (po\u0142udnie) i tureck\u0105 (p\u00f3\u0142noc). Ogrodzenie (a dok\u0142adniej strefa buforowa i linia rozgraniczaj\u0105ca zwana Zielon\u0105 Lini\u0105) powsta\u0142a po raz pierwszy w 1964 r., a jej ostateczna, obecna forma ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w 1974 r.<\/p>\n
Niewiele wskazuje na to, \u017ce to dziel\u0105ce obie cz\u0119\u015bci miasta ogrodzenie wkr\u00f3tce zniknie. Tak wi\u0119c udaj\u0105c si\u0119 na spacer z cz\u0119\u015bci greckiej (i prawos\u0142awnej) do tureckiej (muzu\u0142ma\u0144skiej), musimy na granicy pokaza\u0107 dokument to\u017csamo\u015bci. Ma\u0142o os\u00f3b wie, \u017ce od kilku ju\u017c lat do Turcji, a tak\u017ce tureckiego Cypru P\u00f3\u0142nocnego, wejdziemy czy wjedziemy za okazaniem dowodu osobistego. To niew\u0105tpliwe u\u0142atwienie, zw\u0142aszcza w sezonie letnim, cho\u0107 Cypr dla wielu jest krajem odleg\u0142ym, „przedsionkiem” Bliskiego Wschodu i tl\u0105cego si\u0119 tam od dekad konfliktu.<\/p>\n
Twierdzenie, \u017ce ostatecznie pozbyli\u015bmy si\u0119 dzi\u015b mur\u00f3w dziel\u0105cych miasta w kontynentalnej Europie, nie dotyczy te\u017c miast Narwa i Iwangorod na styku Estonii i Rosji. Kiedy\u015b by\u0142 to jeden zwarty organizm miejski, kt\u00f3ry dzieli\u0142a jedynie wartko p\u0142yn\u0105ca rzeka Narwa. Dzi\u015b to dwa zupe\u0142nie inne \u015bwiaty. W czasach Zwi\u0105zku Radzieckiego nikomu nie przychodzi\u0142o do g\u0142owy, \u017ce most na rzece u podn\u00f3\u017cy twierdz po\u0142o\u017conych na obu jej brzegach stanie si\u0119 mostem granicznym. Jeszcze do niedawna mostem na rosyjsko-esto\u0144skim przej\u015bciu mog\u0142y przeje\u017cd\u017ca\u0107 samochody. Po rozpocz\u0119ciu pe\u0142noskalowej wojny w Ukrainie w\u0142adze esto\u0144skie zezwoli\u0142y jedynie na ruch pieszych.<\/p>\n
To miejsce naszpikowane kontroln\u0105 elektronik\u0105 stanowi strategiczn\u0105 granic\u0119 unijn\u0105, od strony esto\u0144skiej jest zatem nieustannie wzmacniane. System zasiek\u00f3w za\u015b zacz\u0105\u0142 przypomina\u0107 ten, kt\u00f3ry w minionych czasach broni\u0142 granicy mi\u0119dzy ZSRR a Polsk\u0105 i innymi tzw. bratnimi pa\u0144stwami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W czasach, kiedy w Europie coraz wi\u0119cej granic istnieje tylko na papierze, ogrodzenie oddzielaj\u0105ce terytorium brytyjskie od hiszpa\u0144skiego…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":638649,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[61195,32,33,17205,27,267,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,12318,80,29,30,4278,26,82,83,84],"class_list":["post-638648","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-gibraltar","tag-headlines","tag-hiszpania","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-screening_general","tag-strefa_schengen","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-turystyka","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117137600680510342","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=638648"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638648\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/638649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=638648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=638648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=638648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}