{"id":638940,"date":"2026-08-22T09:12:16","date_gmt":"2026-08-22T09:12:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/638940\/"},"modified":"2026-08-22T09:12:16","modified_gmt":"2026-08-22T09:12:16","slug":"dlaczego-ubytek-ludnosci-jest-najwiekszy-na-zachodzie-polski-ekspert-wyjasnia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/638940\/","title":{"rendered":"Dlaczego ubytek ludno\u015bci jest najwi\u0119kszy na zachodzie Polski? Ekspert wyja\u015bnia"},"content":{"rendered":"

Pawe\u0142 Dybicz, „Tygodnik Przegl\u0105d”: Jakie najwa\u017cniejsze wnioski wynikaj\u0105 z prac badawczych zwi\u0105zanych z pana ksi\u0105\u017ck\u0105 „Alarm dla Ziem Odzyskanych” wydan\u0105 przez „Przegl\u0105d”?<\/p>\n

Prof. Andrzej Karpi\u0144ski: Moim zdaniem, obok potwierdzenia prze\u0142omowych sukces\u00f3w z lat 1945-2025, najwa\u017cniejszym wnioskiem z tych prac jest dramatyczne wr\u0119cz zagro\u017cenie p\u0142yn\u0105ce z prognozy ludno\u015bci Polski, szczeg\u00f3lnie na tych ziemiach. Wynika z niej bowiem, \u017ce w perspektywie do 2060 r. prawdopodobna jest g\u0142\u0119boka depopulacja \u2014 czyli zmniejszenie si\u0119 liczby ludno\u015bci zamieszka\u0142ej w Polsce. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w \u0142\u0105czna liczba ludno\u015bci mo\u017ce si\u0119 obni\u017cy\u0107 z 37 mln obecnie do 30,9 mln w 2060 r., czyli prawie o jedn\u0105 pi\u0105t\u0105. Wprawdzie przyczyn\u0105 tego prognozowanego spadku s\u0105 przede wszystkim procesy demograficzne, zw\u0142aszcza spadek liczby urodze\u0144, kt\u00f3ry w ci\u0105gu ostatnich 10 lat wyni\u00f3s\u0142 a\u017c 38 proc., ale jest to tak\u017ce w du\u017cym stopniu wynik masowej emigracji zarobkowej Polak\u00f3w w latach 1994-2004. By\u0142a ona spowodowana przedwczesn\u0105 i niczym obiektywnie nieuzasadnion\u0105 dezindustrializacj\u0105 Polski.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideoZiemiom Odzyskanym grozi depopulacja<\/p>\n

Jakie najwi\u0119ksze b\u0142\u0119dy wed\u0142ug pana w\u00f3wczas pope\u0142niono?<\/p>\n

Jednym z podstawowych b\u0142\u0119d\u00f3w by\u0142 brak ochrony najnowocze\u015bniejszych polskich zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, maj\u0105cych kluczowe znaczenie dla modernizacji ca\u0142ej struktury przemys\u0142u. W rezultacie po przej\u0119ciu przez zachodnie koncerny w drodze prywatyzacji zak\u0142ady te z regu\u0142y w pierwszej kolejno\u015bci ulega\u0142y likwidacji. Sta\u0142y si\u0119 pierwsz\u0105 ofiar\u0105 transformacji. Dla tych koncern\u00f3w by\u0142y bowiem jedyn\u0105 konkurencj\u0105 istniej\u0105c\u0105 na polskim rynku.<\/p>\n

\"Ziemie<\/p>\n

Materia\u0142y prasowe Wydawnictwa Znak Literanova<\/p>\n

Ziemie Odzyskane<\/p>\n

Z tych samych wzgl\u0119d\u00f3w zachodnie koncerny uruchomi\u0142y niezwykle intensywn\u0105 kampani\u0119 propagandow\u0105, by upowszechni\u0107 u nas pogl\u0105d, \u017ce w przemy\u015ble w\u0142asno\u015b\u0107 polska ma niewielki sens, a szans\u0119 na rozw\u00f3j maj\u0105 tylko ma\u0142e i \u015brednie zak\u0142ady.<\/p>\n

W jaki spos\u00f3b likwidacja najnowocze\u015bniejszych zak\u0142ad\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142a na spadek liczby ludno\u015bci w naszym kraju?<\/p>\n

Ten wp\u0142yw pokazuj\u0105 twarde dane o emigracji. W jej wyniku Polsk\u0119 opu\u015bci\u0142a znaczna liczba kobiet w wieku rozrodczym. Nast\u0119pstwem tego by\u0142a du\u017ca liczba polskich dzieci urodzonych za granic\u0105. Tylko w Wielkiej Brytanii urodzi\u0142o si\u0119 ich ok. 100 tys. Przewa\u017caj\u0105ca ich cz\u0119\u015b\u0107 nie wraca ju\u017c z rodzicami do kraju.<\/p>\n

Ta depopulacja mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie odczuwalna na Ziemiach Odzyskanych. Ludno\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 tam zmniejszy\u0107 z 10,2\u201410,4 mln w 2023 r. do 8,1\u20148,4 mln w 2060 r., czyli o 20 proc. Dezindustrializacja Polski po 1989 r. wywo\u0142a\u0142a masowe bezrobocie. W szczytowym momencie obj\u0119\u0142o ono ponad 3 mln ludzi, co stanowi\u0142o najwy\u017cszy w\u00f3wczas poziom w Unii Europejskiej. Walka z bezrobociem przez emigracj\u0119 by\u0142a klasycznym wr\u0119cz przyk\u0142adem rozwi\u0105zywania i przezwyci\u0119\u017cania bie\u017c\u0105cych trudno\u015bci kosztem pogorszenia warunk\u00f3w dla rozwoju w p\u00f3\u017aniejszym okresie.<\/p>\n

Tak Rafa\u0142 Trzaskowski zwolni\u0142 wiceprezydentk\u0119. „Aldona, mia\u0142a\u015b pecha”\"Aldona<\/p>\n

Nie brakuje u nas badaczy, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nic si\u0119 nie stanie, je\u017celi b\u0119dzie nas o 6-7 mln mniej ni\u017c obecnie, bo ten ubytek zast\u0105pi\u0105 automatyzacja i sztuczna inteligencja.<\/p>\n

Znam takie opinie, ale zar\u0119czam, \u017ce tak du\u017cy ubytek ludno\u015bci musi mie\u0107 negatywne konsekwencje, zw\u0142aszcza w przemy\u015ble, ale i w ca\u0142ej gospodarce, mimo automatyzacji produkcji i us\u0142ug. Badacze, o kt\u00f3rych pan wspomnia\u0142, chyba w og\u00f3le nie zdaj\u0105 sobie sprawy ze skali zagro\u017cenia dla przemys\u0142u i sektora us\u0142ug. A ten ostatni opiera si\u0119 w du\u017cej mierze na us\u0142ugach \u015bwiadczonych indywidualnie i nie\u0142atwo poddaje si\u0119 automatyzacji. Oczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 luki powsta\u0142ej w wyniku spadku liczby ludno\u015bci mo\u017cemy wyr\u00f3wna\u0107 \u2014 tak\u017ce poprzez sprowadzenie zagranicznych specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieliby u nas pracowa\u0107 i si\u0119 osiedli\u0107.<\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119, by by\u0142o to masowe zjawisko. Tacy specjali\u015bci wybior\u0105 si\u0119 na Zach\u00f3d, a Polsk\u0119 potraktuj\u0105 co najwy\u017cej jako punkt tranzytowy.<\/p>\n

Tak w pewnym sensie jest ju\u017c teraz.<\/p>\n

Dlaczego ubytek ludno\u015bci mo\u017ce by\u0107 najwi\u0119kszy w\u0142a\u015bnie na Ziemiach Odzyskanych?<\/p>\n

Pow\u00f3d jest do\u015b\u0107 prozaiczny. Ziemie te s\u0105 po\u0142o\u017cone najbli\u017cej najbogatszego rynku pracy w Europie, jakim s\u0105 i nadal b\u0119d\u0105 Niemcy. Dlatego, moim zdaniem, centrum Polski powinno podj\u0105\u0107 maksymalny wysi\u0142ek, aby ten odp\u0142yw zahamowa\u0107 lub przynajmniej zmniejszy\u0107 jego rozmiary. Wymaga to opracowania specjalnego programu przestawienia gospodarki Ziem Odzyskanych na drog\u0119 rozwoju. Jego przygotowanie staje si\u0119 najpilniejszym zadaniem.<\/p>\n

Dlaczego Ziemie Odzyskane maj\u0105 by\u0107 preferowane kosztem innych region\u00f3w Polski? Maj\u0105 jak\u0105\u015b wyra\u017an\u0105 specyfik\u0119?<\/p>\n

Oczywi\u015bcie. Tak\u0105 specyfik\u0119 stanowi cho\u0107by zagospodarowanie znajduj\u0105cego si\u0119 tam wybrze\u017ca morskiego czy szeroko rozumiana obs\u0142uga strefy granicy pa\u0144stwa. W tej sprawie w\u015br\u00f3d badaczy problemu bardzo popularny, zw\u0142aszcza po 2004 r., jest pogl\u0105d, \u017ce „wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stopniowy zanik granicy jako bariery przep\u0142ywu ludzi, d\u00f3br i informacji zmienia skal\u0119 powi\u0105za\u0144 gospodarczych i spo\u0142ecznych, zapocz\u0105tkowuj\u0105c kszta\u0142towanie si\u0119 nowej struktury hierarchicznej systemu osadniczego r\u00f3wnie\u017c poprzez granice”. Ale emigracja zarobkowa Polak\u00f3w nie spowodowa\u0142a zmniejszenia ich udzia\u0142u w strukturze narodowo\u015bciowej ludno\u015bci zamieszka\u0142ej na Ziemiach Odzyskanych.<\/p>\n

Realizacja naszych cel\u00f3w na tych terenach w bardzo du\u017cym stopniu zale\u017cy te\u017c od bezpo\u015brednich kontakt\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci tam zamieszka\u0142ych, a nawet poszczeg\u00f3lnych jednostek, z osobami z centrum kraju.<\/p>\n

Po 1989 r. zmniejszy\u0142y si\u0119 one w spos\u00f3b zasadniczy. W \u017cadnym z pozosta\u0142ych wojew\u00f3dztw kontakty te nie odgrywaj\u0105 takiej roli i nie maj\u0105 tak wielkiego znaczenia dla zachowania jedno\u015bci kraju. Kluczowe znaczenie tych kontakt\u00f3w stanowi specyfik\u0119 tego obszaru.<\/p>\n

Cel: pobudzaniu zainteresowania Ziemiami Odzyskanymi<\/p>\n

Jak na bezpo\u015brednie kontakty mi\u0119dzy Ziemiami Odzyskanymi a centrum kraju wp\u0142yn\u0119\u0142a transformacja po 1989 r.?<\/p>\n

Os\u0142ab\u0142y w du\u017cej mierze w nast\u0119pstwie zmiany ustroju i pod wp\u0142ywem fascynacji mo\u017cliwo\u015bciami osi\u0105gania zysk\u00f3w. Powodowa\u0142o to ich zanik lub zasadnicze ograniczenie. By\u0142em \u015bwiadkiem, jak prof. Stanis\u0142aw Grabski zaczyna\u0142 swoje wyk\u0142ady i seminaria od pytania, czy obecni s\u0105 przedstawiciele Ziem Odzyskanych. Z kolei na wyk\u0142adach prof. W\u0142adys\u0142awa Tatarkiewicza by\u0142y nawet wydzielone specjalne miejsca dla przedstawicieli tych ziem. Jeszcze za czas\u00f3w Edwarda Gierka kontakty te by\u0142y bardzo \u017cywe i osobi\u015bcie w nich uczestniczy\u0142em. Praktyka ta wyra\u017anie za\u0142ama\u0142a si\u0119 po 1989 r. Obecnie istnieje wi\u0119c potrzeba ich odtworzenia w jakiej\u015b nowej postaci. Mo\u017ce na odnowienie zas\u0142uguje instytucja „patronat\u00f3w” z czasu zasiedlania tych ziem, tj. z lat 1945-1947, ale w zmienionej postaci, np. z przekszta\u0142ceniem ich funkcji we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i wzajemn\u0105 pomoc.<\/p>\n

„Ju\u017c w niedziel\u0119 pytali, czy jest taniej”. Niemcy ruszyli po paliwo do Polski [RELACJA]\"Niemcy<\/p>\n

Widzi pan jakie\u015b mo\u017cliwo\u015bci, aby te bezpo\u015brednie kontakty w nowych formach przyspieszy\u0107 b\u0105d\u017a zaktywizowa\u0107?<\/p>\n

Owszem, widz\u0119. Moim zdaniem w tym celu niedostatecznie wykorzystuje si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju organizacji prywatnych, kt\u00f3re przejawiaj\u0105 szczeg\u00f3lne zainteresowanie „polsko\u015bci\u0105” tych teren\u00f3w i przyznaj\u0105 jej \u017cywotne znaczenie. Czasem wymagaj\u0105 pomocy ze strony pa\u0144stwa \u2014 i trzeba im takiej udziela\u0107. Nie dzia\u0142aj\u0105 bowiem na zasadach rynkowych i nie s\u0105 nastawione na zyski.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d takich organizacji, z kt\u00f3rymi zetkn\u0105\u0142em si\u0119 podczas prac nad ksi\u0105\u017ck\u0105, by\u0142a Fundacja Rodzina i Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. Dzia\u0142a we Wroc\u0142awiu, ale wiem, \u017ce podobne istniej\u0105 w Szczecinie i kilku innych miastach. Tego rodzaju oddolne instytucje mog\u0105 mie\u0107 istotne znaczenie w pobudzaniu zainteresowania Ziemiami Odzyskanymi i ich wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z innymi regionami Polski. Wa\u017cna mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce promocja tego typu organizacji na terenie Polski centralnej. Lokalne organizacje mog\u0105 by\u0107 czasem bardziej skuteczne ni\u017c te powo\u0142ywane przez w\u0142adze centralne. Mo\u017cliwo\u015bci pa\u0144stwa s\u0105 tu wci\u0105\u017c niewykorzystane. Na rozwa\u017cenie zas\u0142uguje odtwarzanie instytucji dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz umacniania polsko\u015bci tych teren\u00f3w, np. Towarzystwa Rozwoju Polskich Ziem Zachodnich czy Stowarzyszenia Wis\u0142a-Odra. Konieczna jest te\u017c aktywizacja Instytutu Zachodniego im. Zygmunta Wojciechowskiego w Poznaniu.<\/p>\n

W walce o lepsze relacje<\/p>\n

Jak pan ocenia wsp\u00f3\u0142prac\u0119 polsko-niemieck\u0105 na tych terenach?<\/p>\n

Istniej\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju porozumienia podpisywane przez polskie i niemieckie w\u0142adze na szczeblu samorz\u0105d\u00f3w, ale dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie problem\u00f3w lokalnych o mniejszym znaczeniu. Jest szansa obj\u0119cia nimi r\u00f3wnie\u017c problem\u00f3w o znaczeniu og\u00f3lnokrajowym. Nie chodzi tu o zmniejszenie inwestycji niemieckich na tych terenach. Wr\u0119cz przeciwnie, w przypadku gdy modernizuj\u0105 one nasz\u0105 gospodark\u0119, mog\u0105 zas\u0142ugiwa\u0107 na wsparcie i promocj\u0119. Ale chodzi tu tak\u017ce o zasadnicze zwi\u0119kszenie inwestycji z polskim kapita\u0142em na tym terenie. Staj\u0105 si\u0119 one wr\u0119cz pal\u0105co potrzebne. A dzia\u0142ania podejmowane w tym kierunku w pe\u0142ni wpisuj\u0105 si\u0119 w proces repolonizacji naszej gospodarki, o czym m\u00f3wi\u0142 premier Donald Tusk w jednym z wyst\u0105pie\u0144.<\/p>\n

W czym mia\u0142oby to si\u0119 wyra\u017ca\u0107?<\/p>\n

Widz\u0119 dwa takie g\u0142\u00f3wne obszary. Pierwszym mo\u017ce by\u0107 wsp\u00f3lna budowa na Ziemiach Odzyskanych nowych zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych przemys\u0142u mikroelektroniki profesjonalnej. W tej dziedzinie bowiem Niemcy s\u0105 znacznie op\u00f3\u017anione w rozwoju w stosunku do takich kraj\u00f3w jak USA, Chiny, Japonia, Korea Po\u0142udniowa czy Izrael. To op\u00f3\u017anienie Niemiec w rozwoju sektor\u00f3w przemys\u0142u wysokiej techniki mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 18 lat. Dotyczy to produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, uk\u0142ad\u00f3w scalonych, baterii itp. Niemcy mog\u0105 by\u0107 zainteresowane wyj\u015bciem z tego op\u00f3\u017anienia przez wykorzystanie w tym celu tak\u017ce zasob\u00f3w istniej\u0105cych na Ziemiach Odzyskanych, gdzie jest ni\u017cszy poziom p\u0142ac, oraz polskich informatyk\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 dobr\u0105 opini\u0119 na \u015bwiecie i wygrywaj\u0105 \u015bwiatowe olimpiady informatyczne.<\/p>\n

\""Tygodnik<\/p>\n

Tygodnik Przegl\u0105d<\/p>\n

„Tygodnik Przegl\u0105d” nr 34<\/p>\n

A drugi obszar?<\/p>\n

Drug\u0105 dziedzin\u0105 potencjalnej wsp\u00f3\u0142pracy jest ochrona \u015brodowiska w Polsce i w Niemczech. Ka\u017cdy bowiem post\u0119p w zmniejszeniu emisji dwutlenku w\u0119gla czy siarki ma pozytywne efekty i u nas, i u nich. I odwrotnie \u2014 regres pod tym wzgl\u0119dem u nas staje si\u0119 odczuwalny tak\u017ce w Niemczech. Wci\u0105\u017c jeszcze s\u0105 obszary wymagaj\u0105ce wsp\u00f3lnego zagospodarowania w dorzeczu Odry po obu stronach. Takie szanse istniej\u0105 te\u017c dla wsp\u00f3lnej produkcji chemikali\u00f3w masowo u\u017cywanych w oczyszczalniach \u015bciek\u00f3w. Ich istotnym komponentem jest bowiem chlorek sodu. Polska ma szczeg\u00f3lnie sprzyjaj\u0105ce warunki do jego produkcji z racji posiadania bogatych zasob\u00f3w sodu. Jest wiele innych dziedzin: przemys\u0142 biotechnologiczny, przemys\u0142 aparatury medycznej i automatyki przemys\u0142owej oraz inne przemys\u0142y o wysokiej pracoch\u0142onno\u015bci.<\/p>\n

Kluczowe znaczenie z tego punktu widzenia w elektronice b\u0119dzie mia\u0142a produkcja p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. Zdaniem zachodnich ekspert\u00f3w b\u0119dzie ona odgrywa\u0142a wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 w przemy\u015ble przysz\u0142o\u015bci. Niemcy mog\u0105 by\u0107 zainteresowane udzia\u0142em we wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119ciach na tych terenach. To pokazuje, \u017ce niema\u0142o jest obszar\u00f3w i zagadnie\u0144 stwarzaj\u0105cych szanse na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 obu kraj\u00f3w, tak\u017ce tu, na Ziemiach Odzyskanych. Ale potrzeba w tym celu znacznie wi\u0119kszej aktywno\u015bci. Potrzebne s\u0105 te\u017c odpowiednie inicjatywy z naszej strony.<\/p>\n

Jak pan ocenia pojawienie si\u0119 po 1989 r. w dyskusjach o Ziemiach Odzyskanych takich poj\u0119\u0107 jak „Niedopolska” czy „Subpolska”?<\/p>\n

Niezale\u017cnie od \u2014 jak zak\u0142adam \u2014 dobrych intencji autor\u00f3w tych poj\u0119\u0107, jest to w istocie cz\u0119\u015bciowe zakwestionowanie w pe\u0142ni polskiego charakteru tych ziem, a tym samym wysi\u0142ku i dorobku \u017cyciowego dw\u00f3ch pokole\u0144 Polak\u00f3w, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w ich zagospodarowaniu.<\/p>\n

Jeszcze dalej w tej ocenie idzie Ryszard Surmacz w pracy pod wiele m\u00f3wi\u0105cym tytu\u0142em „Zn\u00f3w tracimy Ziemie Odzyskane”. Niezale\u017cnie od oceny zasadno\u015bci tej diagnozy konieczne jest przedstawienie jasnego stanowiska rz\u0105du wobec tych problem\u00f3w. Dlatego trzeba zrobi\u0107 wszystko, aby terminy te jak najszybciej straci\u0142y racj\u0119 bytu. A to wymaga od obecnego pokolenia przemy\u015blanych dzia\u0142a\u0144 realizowanych wed\u0142ug specjalnego programu podobnego do tego z czas\u00f3w powojennych.<\/p>\n

Urbanistka ujawnia kod do d\u0142ugowieczno\u015bci. Stworzy\u0142a specjalny indeks\"Agnieszka<\/p>\n

Czy wy\u017cszy udzia\u0142 inwestycji niemieckich na Ziemiach Odzyskanych ni\u017c na pozosta\u0142ym obszarze kraju mo\u017ce stworzy\u0107 zagro\u017cenie nie tylko gospodarcze?<\/p>\n

Nie czuj\u0119 si\u0119 dostatecznie kompetentny, by odpowiedzie\u0107 na to pytanie. To raczej kwestia dla polityka. Ograniczaj\u0105c si\u0119 do kwestii ekonomicznych, powiedzia\u0142bym, \u017ce obecny stan (m\u00f3wimy mniej wi\u0119cej o 2020 r., bo tego dotycz\u0105 dane) nie stwarza takiego zagro\u017cenia. Decyduj\u0105 o tym dwie przyczyny. Pierwsza to relatywny brak szerszego zainteresowania kapita\u0142u niemieckiego przemys\u0142ami, kt\u00f3re dominuj\u0105 na tym terenie, czyli g\u00f3rnictwem w\u0119glowym, przemys\u0142em stoczniowym czy w\u0142\u00f3kienniczym. Rezultatem tego by\u0142 niski udzia\u0142 kapita\u0142u niemieckiego \u2014 mo\u017cna go oceni\u0107 na 8-10 proc. ca\u0142ego maj\u0105tku produkcyjnego w przemy\u015ble na tym obszarze. Udzia\u0142 ten w ostatnich latach r\u00f3s\u0142 w skali nie wi\u0119kszej ni\u017c 1 proc. rocznie. Druga z tych przyczyn to koncentracja inwestycji na tych terenach w przemy\u015ble motoryzacyjnym, zw\u0142aszcza w produkcji silnik\u00f3w i cz\u0119\u015bci do samochod\u00f3w. A to jest przemys\u0142 mniej atrakcyjny ze wzgl\u0119du na nisk\u0105 innowacyjno\u015b\u0107.<\/p>\n

Czy wi\u0119c powinni\u015bmy si\u0119 martwi\u0107 udzia\u0142em i struktur\u0105 inwestycji niemieckich na Ziemiach Odzyskanych?<\/p>\n

Nie wolno nam tego lekcewa\u017cy\u0107. Udzia\u0142 kapita\u0142u krajowego, zar\u00f3wno pa\u0144stwowego, jak i prywatnego, jest tu zdecydowanie niedostateczny. Je\u017celi nasze pa\u0144stwo b\u0119dzie kontynuowa\u0107 polityk\u0119 nieinterwencji lub nadmiernej liberalizacji na tych terenach, mo\u017ce to stworzy\u0107 zagro\u017cenie. I to na niepokoj\u0105c\u0105 skal\u0119. Wszelka interwencja naszego pa\u0144stwa powinna by\u0107 realizowana w taki spos\u00f3b, by nie sp\u0142oszy\u0107 inwestycji kapita\u0142u niemieckiego na tych ziemiach. Ale w zasadniczy spos\u00f3b musimy zwi\u0119kszy\u0107 na nich inwestycje krajowe.<\/p>\n

Czy teza, \u017ce opanowanie gospodarki w poszczeg\u00f3lnych krajach przez kapita\u0142 zagraniczny mo\u017ce doprowadzi\u0107 do dominacji politycznej, znalaz\u0142a potwierdzenie w pana pracy?<\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie w wielu krajach, zwanych dawniej krajami Trzeciego \u015awiata, obserwowano w przesz\u0142o\u015bci, \u017ce wystarczy osi\u0105gn\u0105\u0107 siln\u0105 pozycj\u0119 w gospodarce, aby zapewni\u0107 sobie wp\u0142yw na ich funkcjonowanie. Moim zdaniem jednak przenoszenie tych wniosk\u00f3w na Polsk\u0119 by\u0142oby nieuzasadnione. Polska wsp\u00f3\u0142czesna nie jest krajem Trzeciego \u015awiata. I nigdy nim nie by\u0142a. Kultura i stosunki spo\u0142eczne oraz wielokrotnie wi\u0119kszy dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w rozwojowych akumulowanych przez pa\u0144stwo ograniczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywu kapita\u0142u zagranicznego na terenie naszego pa\u0144stwa. Niemniej jednak nie wolno nam rezygnowa\u0107 z wp\u0142ywu na kapita\u0142 zagraniczny ani lekcewa\u017cy\u0107 go w imi\u0119 nadmiernej liberalizacji gospodarki.<\/p>\n

Prof. Andrzej Karpi\u0144ski \u2014 ekonomista, zawodowo i naukowo zajmowa\u0142 si\u0119 polityk\u0105 gospodarcz\u0105 pa\u0144stwa, prognozowaniem i studiami nad przysz\u0142o\u015bci\u0105. Wieloletni zast\u0119pca przewodnicz\u0105cego Komisji Planowania przy RM i sekretarz naukowy Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium PAN. Autor prawie 90 ksi\u0105\u017cek i kilkuset artyku\u0142\u00f3w t\u0142umaczonych na wiele j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pawe\u0142 Dybicz, „Tygodnik Przegl\u0105d”: Jakie najwa\u017cniejsze wnioski wynikaj\u0105 z prac badawczych zwi\u0105zanych z pana ksi\u0105\u017ck\u0105 „Alarm dla Ziem…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":638941,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[61195,4438,5059,49,48,295,46,42,38,40,39,41,47,1758],"class_list":["post-638940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-bottomfeed_styl","tag-demografia","tag-historia_o_historia","tag-kraj","tag-nat_styl","tag-niemcy","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-teksty_spoleczne"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117138394925837398","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=638940"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638940\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/638941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=638940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=638940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=638940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}