{"id":639449,"date":"2026-08-22T14:58:12","date_gmt":"2026-08-22T14:58:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/639449\/"},"modified":"2026-08-22T14:58:12","modified_gmt":"2026-08-22T14:58:12","slug":"brygada-swietokrzyska-kolaborowala-z-niemcami-nawrocki-oddal-jej-czesc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/639449\/","title":{"rendered":"Brygada \u015awi\u0119tokrzyska kolaborowa\u0142a z Niemcami. Nawrocki odda\u0142 jej cze\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p>\n        Dlatego mo\u017ce dziwi\u0107, \u017ce prezydenci Andrzej Duda i Karol Nawrocki obj\u0119li patronatem obchody rocznicy powstania Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ, a \u00f3wczesny premier Mateusz Morawiecki z\u0142o\u017cy\u0142 ho\u0142d \u017co\u0142nierzom w 2018 r., kiedy odwiedzi\u0142 ich groby na cmentarzu Perlacher Forst w Monachium. Zw\u0142aszcza \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z Niemcami oraz zbrodnie, jakie pope\u0142nili, wcale nie s\u0105 tajemnic\u0105. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce prawicowi politycy woleliby pomin\u0105\u0107 wiele fakt\u00f3w z historii dzia\u0142a\u0144 NSZ.\n    <\/p>\n<p>        &#8222;Polscy faszy\u015bci&#8221;<\/p>\n<p>\n        Brygad\u0119 utworzono 11 sierpnia 1944 r. na Kielecczy\u017anie z oddzia\u0142\u00f3w NSZ-ZJ, czyli tej cz\u0119\u015bci Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, kt\u00f3ra nie podporz\u0105dkowa\u0142a si\u0119 Armii Krajowej. Jej dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 mjr Antoni Szacki &#8222;Bohun&#8221;, a liczebno\u015b\u0107 szybko przekroczy\u0142a 800 ludzi. Jej polityczne zaplecze r\u00f3wnie\u017c nie jest szczeg\u00f3lnie tajemnicze. NSZ-ZJ wywodzi\u0142y si\u0119 ze \u015brodowiska Zwi\u0105zku Jaszczurczego i przedwojennego ONR.\n    <\/p>\n<p>\n        <a href=\"https:\/\/www.newsweek.pl\/historia\/brygada-swietokrzyska-niemcy-niewielkim-kosztem-zyskali-sojusznika\/mvh0cme\" id=\"320eef49-11b0-4927-94b7-75f2952f89ed\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Prof. Rafa\u0142 Wnuk zwraca uwag\u0119<\/a>, \u017ce ludzie tworz\u0105cy Brygad\u0119 byli zwi\u0105zani z radykalnym nacjonalizmem, zafascynowani faszyzmem i koncepcj\u0105 pa\u0144stwa autorytarnego. To wa\u017cne, poniewa\u017c przez lata pr\u00f3bowano przedstawia\u0107 Brygad\u0119 wy\u0142\u0105cznie jako najbardziej konsekwentnych przeciwnik\u00f3w komunizmu. Tymczasem raport Abteilung Ic 4. Armii Pancernej, czyli kom\u00f3rki odpowiedzialnej za rozpoznanie z 9 grudnia 1944 r. okre\u015bla\u0142 NSZ jako &#8222;polskich faszyst\u00f3w, antykomunistycznych i antysemickich&#8221;. W tym samym dokumencie niemiecki wywiad odnotowywa\u0142 co prawda, \u017ce organizacja, jest nastawiona wrogo wobec Niemiec, ale zawiera\u0142a porozumienia i podejmowa\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z niemieckimi s\u0142u\u017cbami.\n    <\/p>\n<p>\n        Problem w tym, \u017ce w 1944 r. wojna nadal trwa\u0142a. Niemcy okupowali Polsk\u0119, mordowali jej mieszka\u0144c\u00f3w i walczyli z polskim podziemiem. Dla wi\u0119kszo\u015bci polskich organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych by\u0142o oczywiste, \u017ce Niemcy pozostaj\u0105 okupantem i wrogiem.\n    <\/p>\n<p>\n        W przypadku Brygady sytuacja zacz\u0119\u0142a wygl\u0105da\u0107 inaczej. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Niemcami narodowcy zacz\u0119li do\u015b\u0107 wcze\u015bnie. Hubert Jura &#8222;Tom&#8221;, p\u00f3\u017aniejszy oficer do zada\u0144 specjalnych Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Gestapo rozpocz\u0105\u0142 ju\u017c w 1943 r., nawi\u0105zuj\u0105c kontakt z SS-mannem Paulem Fuchsem. Jego ludzie uczestniczyli m.in. w mordzie w \u0141ysowodach, gdzie zabito 22 osoby podejrzewane o zwi\u0105zki z Armi\u0105 Ludow\u0105 i Batalionami Ch\u0142opskimi. Po wydaniu przez NSZ-AK wyroku \u015bmierci na Jur\u0119 Niemcy pomogli mu, umieszczaj\u0105c go w radomskim szpitalu, a nast\u0119pnie oddaj\u0105c do dyspozycji jego organizacji will\u0119 w Cz\u0119stochowie przy ul. Jasnog\u00f3rskiej 25, gdzie byli torturowani i zgin\u0119li m.in. kpt. Stanis\u0142aw \u017bak \u2014 szef wywiadu okr\u0119gu cz\u0119stochowskiego NSZ-AK, oraz mjr Wiktor Gostomski, szef Wydzia\u0142u II KG NSZ, kt\u00f3ry sprzeciwia\u0142 si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami.\n    <\/p>\n<p>        Raporty Armii Krajowej<\/p>\n<p>\n        Dla dow\u00f3dztwa Armii Krajowej, Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i rz\u0105du w Londynie r\u00f3wnie\u017c by\u0142o jasne, \u017ce narodowcy bardziej przypominaj\u0105 bandy rabunkowe, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na korzy\u015b\u0107 okupanta, ni\u017c realn\u0105 si\u0142\u0119, kt\u00f3ra mu si\u0119 przeciwstawia. Wed\u0142ug kwerendy przeprowadzonej w niemieckich archiwach <a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/dzieje.pl\/wiadomosci\/b-wojcik-opowiesc-o-brygadzie-swietokrzyskiej-kreuja-srodowiska-narodowe\" id=\"3b9e8407-0d81-499d-91fd-a1f83e6ffa6d\" target=\"_blank\">przez historyka Bartosza W\u00f3jcika,<\/a> w drugiej po\u0142owie 1944 r. oddzia\u0142y powi\u0105zane z NSZ prowadzi\u0142y przede wszystkim walk\u0119 z Armi\u0105 Ludow\u0105, sowieckimi grupami dywersyjnymi i polsk\u0105 lewic\u0105, natomiast dzia\u0142ania przeciw Niemcom by\u0142y nieliczne.\n    <\/p>\n<p>\n        Autor ocenia, \u017ce NSZ odpowiada\u0142o za nieco ponad 1 proc. niemieckich strat bezpowrotnych w analizowanej cz\u0119\u015bci dystryktu radomskiego. Niemcy sami nie traktowali NSZ jako powa\u017cnego zagro\u017cenia militarnego, a ich antykomunistyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 uznawali za korzystn\u0105 dla siebie. Zw\u0142aszcza \u017ce narodowcy atakowali, kogo popadnie. &#8222;Dnia 20.4.44 boj\u00f3wka NSZ urz\u0105dzi\u0142a zasadzk\u0119 w Klemencicach na oddzia\u0142 AK pod d-twem Zrywa, podczas kt\u00f3rej dosz\u0142o do ogniowej potyczki, w rezultacie kt\u00f3rej ze strony NSZ zastrzelony zosta\u0142 jeden cz\u0142onek, za\u015b w oddziale w\u0142asnym trzech ludzi odnios\u0142o lekkie rany&#8221; \u2014 raportowa\u0142o dow\u00f3dztwo Okr\u0119gu Radom-Kielce AK. &#8222;Dzia\u0142alno\u015bci tych boj\u00f3wek nie mo\u017cna nazwa\u0107 bojowej, gdy\u017c w \u017cadnym wypadku nie jest ona skierowana przeciwko okupantowi. Boj\u00f3wki NSZ podczas swej dzia\u0142alno\u015bci w terenie ograniczaj\u0105 si\u0119 do dokonywania zwyczajnych napad\u00f3w rabunkowych, kt\u00f3rych ofiar\u0105 pada tylko ludno\u015b\u0107 polska&#8221; \u2013 pisano innym razem.\n    <\/p>\n<p>\n        To ostatnie dobrze koresponduje z wcze\u015bniejszymi meldunkami VI Oddzia\u0142u Komendy Okr\u0119gu AK Kielce, w kt\u00f3rych pisano, \u017ce &#8222;stosunek ludno\u015bci cywilnej do oddzia\u0142\u00f3w NSZ jest wyra\u017anie wrogi ze wzgl\u0119du na przeprowadzane bezwzgl\u0119dne rekwizycje \u017cywno\u015bci i zdarzaj\u0105ce si\u0119 przy tym rabowanie ubra\u0144 i bielizny&#8221;.\n    <\/p>\n<p>\n        A przy okazji win\u0119 zrzucali na Armi\u0119 Krajow\u0105. P\u0142k Jan Zientarski &#8222;Mieczys\u0142aw&#8221;, komendant Okr\u0119gu Radom-Kielce AK, meldowa\u0142 14 listopada 1944 r.: &#8222;D-cy kontaktuj\u0105 si\u0119 i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z Gestapo. Wsypuj\u0105 partie komunistyczne. W terenie podszywaj\u0105 si\u0119 pod AK, przy czym terroryzuj\u0105 i rabuj\u0105 ludno\u015b\u0107. G\u0142\u00f3wnym ich zadaniem jest niszczenie PPR, AL i oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich sowieckich&#8221;.\n    <\/p>\n<p>        Wsp\u00f3\u0142praca z Niemcami<\/p>\n<p>\n        Najwa\u017cniejszy dokument opisuj\u0105cy kolaboracj\u0119 Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej powsta\u0142 dopiero po wojnie. Dokument &#8222;Brygada \u015awi\u0119tokrzyska pp\u0142k. 'Bohuna&#8217; D\u0105browskiego&#8221;, autorstwa kpt. Leona Torli\u0144skiego, sporz\u0105dzony 17 pa\u017adziernika 1945 r., znajduje si\u0119 w Instytucie Polskim i Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie. Mo\u017cna w nim przeczyta\u0107 m.in., \u017ce &#8222;Oddzia\u0142 kpt. 'Toma&#8217; zlikwidowa\u0142 p\u0142k. Gwardii Ludowej (&#8230;) z \u0106mielowa, przedwojennego komunist\u0119, i cia\u0142o przekaza\u0142 Leutnantowi Thomsowi \u2014 referentowi wydz. V Gestapa w Ostrowcu. 'Tom&#8217; w zamian otrzyma\u0142 worek amunicji kaliber 9 mm [i] dwa pistolety maszynowe&#8221;.\n    <\/p>\n<p>\n        A tak\u017ce, \u017ce &#8222;w ob\u0142awie na zgrupowanie oddzia\u0142\u00f3w PPR i skoczk\u00f3w Berlingowych na 'Lu\u017anej G\u00f3rze&#8217; w Lasach Osieczy\u0144skich bra\u0142a udzia\u0142 Brygada \u015awi\u0119tokrzyska wesp\u00f3\u0142 z Wehrmachtem i oddzia\u0142ami W\u0142asowa&#8221;. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, Torli\u0144ski meldowa\u0142, \u017ce &#8222;w grudniu 1944 r. (&#8230;) otrzyma\u0142em meldunki, \u017ce w rejonie G\u00f3r Ma\u0142ogoskich Brygada bierze udzia\u0142 w \u0142apankach na Polak\u00f3w do kopania okop\u00f3w na sp\u00f3\u0142 z Wehrmachtem&#8221;.\n    <\/p>\n<p>\n        2 stycznia 1945 r. dow\u00f3dztwo Okr\u0119gu Radom\u2014Kielce AK w meldunku wys\u0142anym do Londynu pisa\u0142o: &#8222;Wyra\u017ana wsp\u00f3\u0142praca z Niemcami i plaga spo\u0142ecze\u0144stwa na skutek stosowania rekwizycji. 22 listopada w czasie przemarszu NSZ przez miejscowo\u015b\u0107 Oleszno Niemcy \u015bci\u0105gn\u0119li posterunki. Notowane s\u0105 kontakty z Gestapo&#8221;. Nie by\u0142o to niczym nowym i nieznanym. Ju\u017c wcze\u015bniej raportowano: &#8222;Dnia 16.4.44 w Gestapo w J\u0119drzejowie widziany by\u0142 oddzia\u0142 NSZ w sile 8 ludzi. Stwierdzono, \u017ce oddzia\u0142 ten przyby\u0142 do GSP celem nawi\u0105zania kontaktu i om\u00f3wienia warunk\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy&#8221;.\n    <\/p>\n<p>        Wyparcie<\/p>\n<p>\n        Polskie Pa\u0144stwo Podziemne traktowa\u0142o \u015bwiadom\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z okupantem jako przest\u0119pstwo przeciwko pa\u0144stwu i narodowi, a w najci\u0119\u017cszych przypadkach przewidywa\u0142o kar\u0119 \u015bmierci. Za szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017ckie traktowano dzia\u0142ania, kt\u00f3re prowadzi\u0142y do represji wobec Polak\u00f3w, jak wydawanie ludzi Gestapo, denuncjowanie, udzia\u0142 w aresztowaniach czy pomoc niemieckiemu aparatowi bezpiecze\u0144stwa. Wspomina\u0142 o tym Instytut Pami\u0119ci Narodowej, kt\u00f3rego szefem by\u0142 Karol Nawrocki.\n    <\/p>\n<p>\n        I w\u0142a\u015bnie dlatego tak interesuj\u0105ce s\u0105 s\u0142owa obecnych polityk\u00f3w. Na pocz\u0105tku sierpnia Karol Nawrocki ju\u017c jako prezydent obj\u0105\u0142 patronatem obchody rocznicy utworzenia Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej \u2014 jednostki, kt\u00f3r\u0105 wprost przedstawiciele Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego okre\u015blali jako oddzia\u0142 kolaboruj\u0105cy z Niemcami.\n    <\/p>\n<p>W li\u015bcie do uczestnik\u00f3w Nawrocki o tym nie wspomnia\u0142. Nie wspomnia\u0142 o niemieckim szkoleniu dywersant\u00f3w. Nie wspomnia\u0142 o kontaktach z SS. Nie wspomina\u0142 o mordowaniu Polak\u00f3w. Zapomnia\u0142, zdaje si\u0119, o przest\u0119pstwach, jakich si\u0119 dopu\u015bcili. Przedstawi\u0142 natomiast Brygad\u0119 jako formacj\u0119, kt\u00f3ra chroni\u0142a Polak\u00f3w przed Niemcami, Sowietami i komunistycznymi dywersantami.<\/p>\n<p>\n        &#8222;Dzi\u0119kuj\u0119 wszystkim, kt\u00f3rzy w tym duchu piel\u0119gnuj\u0105 pami\u0119\u0107 o \u017co\u0142nierzach Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej Narodowych Si\u0142 Zbrojnych \u2013 bohaterach walk o niepodleg\u0142\u0105 Rzeczpospolit\u0105 \u2013 i oddaj\u0105 im dzisiaj cze\u015b\u0107&#8221; \u2014 <a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/www.prezydent.pl\/aktualnosci\/wypowiedzi-prezydenta-rp\/listy\/do-uczestnikow-obchodow-82-rocznicy-powstania-brygady-swietokrzyskiej-nsz,124633\" id=\"9e91fcd2-db47-4761-bc90-e7c727a83a61\" target=\"_blank\">pisa\u0142 w li\u015bcie prezydent. <\/a>\n    <\/p>\n<p>        I tutaj dochodzimy do sedna<\/p>\n<p>\n        Kilka tygodni wcze\u015bniej ten sam prezydent uzna\u0142, \u017ce nadanie ukrai\u0144skiej jednostce nazwy &#8222;Bohater\u00f3w UPA&#8221; jest wystarczaj\u0105cym powodem do odebrania prezydentowi Ukrainy Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego. Powo\u0142a\u0142 si\u0119 przy tym na obowi\u0105zek obrony prawdy historycznej i pami\u0119ci o ofiarach.\n    <\/p>\n<p>\n        Nie ma w tym nic dziwnego, \u017ce polskie pa\u0144stwo przypomina o zbrodniach UPA. To s\u0142uszne, ale problemem jest to, \u017ce stosuje przy tym kalizm.\n    <\/p>\n<p>\n        Je\u017celi wsp\u00f3\u0142praca z formacj\u0105 odpowiedzialn\u0105 za zbrodnie na Polakach ma dyskwalifikowa\u0107 ukrai\u0144skiego prezydenta jako osob\u0119 godn\u0105 najwy\u017cszego polskiego odznaczenia, to tym bardziej trzeba pami\u0119ta\u0107 o wsp\u00f3\u0142pracy polskiej organizacji z niemieckim okupantem. Nie mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 od innych narod\u00f3w bardzo szczeg\u00f3\u0142owej pami\u0119ci historycznej, a w\u0142asn\u0105 histori\u0119 skraca\u0107 do tych fragment\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wygodne.\n    <\/p>\n<p>\n        Mamy dokumenty AK. Mamy dokumenty niemieckie. Mamy relacje i wspomnienia. Mamy konkretne nazwiska niemieckich oficer\u00f3w, konkretne kontakty, konkretne szkolenia i konkretnych ludzi przerzucanych za lini\u0119 frontu. Mamy wreszcie historyk\u00f3w, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili dziesi\u0119ciolecia badaniu polskiego podziemia i nie maj\u0105 wi\u0119kszego problemu z nazwaniem tych dzia\u0142a\u0144 kolaboracj\u0105.\n    <\/p>\n<p>\n        A mimo to mamy polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy coraz cz\u0119\u015bciej przedstawiaj\u0105 Brygad\u0119 \u015awi\u0119tokrzysk\u0105 jako formacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy stawia\u0107 obok innych bohater\u00f3w walki z okupantem. Je\u017celi polityka historyczna ma oznacza\u0107 wybieranie z historii tylko tych element\u00f3w, kt\u00f3re pasuj\u0105 do aktualnej narracji politycznej, to trudno m\u00f3wi\u0107 o obronie prawdy. Zw\u0142aszcza gdy kilka tygodni wcze\u015bniej prezydent Rzeczypospolitej t\u0142umaczy\u0142 Polakom, \u017ce w\u0142a\u015bnie prawda historyczna nie mo\u017ce by\u0107 przedmiotem politycznej gry. Czy to nie hipokryzja? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dlatego mo\u017ce dziwi\u0107, \u017ce prezydenci Andrzej Duda i Karol Nawrocki obj\u0119li patronatem obchody rocznicy powstania Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ,&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":639450,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[62712],"tags":[40677,125466,22081,690,8759],"class_list":["post-639449","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-karol-nawrocki","tag-armia-krajowa","tag-brygada-swietokrzyska","tag-faszyzm","tag-karol-nawrocki","tag-kolaboracja"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117139754544860545","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/639449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=639449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/639449\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/639450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=639449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=639449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=639449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}