\n \u201eKot Gacek to historia dla ma\u0142ego miasta. Z radar\u00f3w znikn\u0105\u0142 nam pas Oriona, a to on powinien by\u0107 symbolem Szczecina. Gdy zabra\u0142em ludzi ze stolicy nad Jezioro G\u0142\u0119bokie to oszaleli. Nie mogli zrozumie\u0107, jak tramwajem mo\u017cna dojecha\u0107 nad jezioro i do lasu\u201d \u2013 m\u00f3wi Szymon Nieradka, spo\u0142ecznik i aktywista..\n <\/p>\n
Na miejsce spotkania wybra\u0142 Plac Zgody. Jeszcze dwa lata temu trudno by\u0142o sobie wyobrazi\u0107, \u017ce na \u015brodku tego skrzy\u017cowania znajdziemy plac zabaw i miejsce do rozm\u00f3w.<\/p>\n
– To jest nasze centrum miasta. Z XIX-wieczn\u0105 star\u00f3wk\u0105, kt\u00f3ra nawet takim blokiem nie zosta\u0142a zdewastowana – m\u00f3wi, wskazuj\u0105c na jeden z czterech budynk\u00f3w mieszkalnych powsta\u0142ych w latach 1966-1972 wed\u0142ug projektu Wac\u0142awa Furma\u0144czyka i Witolda Jarzynki.<\/p>\n
– Zastan\u00f3wmy si\u0119 w ko\u0144cu, gdzie jest nasze centrum i ten umowny rynek. Boli mnie, \u017ce podchodzimy do naszego miasta jak do mieszkania komunalnego. Czyli, \u017ce nic nie da si\u0119 uratowa\u0107, trzeba wrzuci\u0107 granat i zbudowa\u0107 wszystko od nowa \u2013 dodaje najnowszy bohater cyklu \u201eCi, kt\u00f3rzy zostali w Szczecinie\u201d.<\/p>\n
\u201eRozk\u0142ad mie\u015bci\u0142 si\u0119 na styk. Z tym obecnym by\u0142oby \u0142atwiej, bo jest ubo\u017cszy\u201d<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Szczecinian zna Szymona Nieradk\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci pod szyldem \u201eStop Cham Szczecin\u201d. Z jednej strony jest autorem wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przepis\u00f3w zwi\u0105zanych z parkowaniem. Z drugiej \u2013 organizuje prowokacje miejskie, aby pokaza\u0107 bezradno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cb i regularnie publikuje materia\u0142y, w kt\u00f3rych pi\u0119tnuje kierowc\u00f3w zaw\u0142aszczaj\u0105cych chodniki.<\/p>\n
– Zale\u017cy mi na tym, aby zmieni\u0107 postrzeganie. Sam nie wywalcz\u0119 niczego, ani nie przekonam nikogo w urz\u0119dzie miasta. Ale je\u017celi piesi zauwa\u017c\u0105, \u017ce s\u0105 najbardziej t\u0119pion\u0105 i wykluczon\u0105 grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105, to sami zaczn\u0105 to zmienia\u0107. Znormalizowali\u015bmy to, \u017ce musimy przeciska\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy samochodami, a pojazdy zaparkowane na przej\u015bciu dla pieszych s\u0105 niczym niezwyk\u0142ym. To nie jest dobre \u2013 m\u00f3wi.<\/p>\n
Jak jednak przypomina, to nie jest jego pierwsze \u201epro miejskie dzia\u0142anie\u201d. Aby o nim powiedzie\u0107, musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do 2002 roku.<\/p>\n
– Pami\u0119taj\u0105 je tylko starsi Szczecinianie, ale mowa o aplikacji Mikrobus z rozk\u0142adem komunikacji miejskiej w telefonie. Wkurza\u0142y mnie pozrywane, pomazane, zniszczone tabliczki na przystankach. Nie wiadomo z jakiego powodu, ale to by\u0142o zmora tamtych lat. Przychodzi\u0142e\u015b na przystanek i nie wiedzia\u0142e\u015b, czy czeka\u0107, czy lepiej ju\u017c i\u015b\u0107 \u2013 przypomina.<\/p>\n
Dzi\u015b na nikim nie robi wra\u017cenie sprawdzenie rozk\u0142adu jazdy na stronie internetowej ZDiTM. Ba \u2013 je\u015bli tramwaj lub autobus ma GPS, mo\u017cemy nawet sprawdzi\u0107 rzeczywisty czas przyjazdu. Ale w 2002 roku Internet w kom\u00f3rkach by\u0142 czym\u015b w rodzaju towaru luksusowego.<\/p>\n
– Mikrobus dzia\u0142a\u0142 offline, ale trzeba by\u0142o go pobra\u0107. Telefony nie mia\u0142y wtedy WiFi, wi\u0119c musia\u0142y korzysta\u0107 z powolnej transmisji GPRS. Koszt pobrania wynosi\u0142 oko\u0142o 2 z\u0142otych. Antyczna technologia – \u015bmieje si\u0119 Szymon. – Ale dzia\u0142a\u0142a. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyci\u0105gni\u0119cia telefonu i sprawdzenia, \u017ce tramwaj b\u0119dzie za 3 minuty, by\u0142a b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. Rozk\u0142ad mie\u015bci\u0142 si\u0119 na styk na ekranie. Z tym obecnym by\u0142oby \u0142atwiej, bo jest ubo\u017cszy.<\/p>\n
Kiedy na Rayskiego \u201enie by\u0142o nic\u201d<\/p>\n
Potem przyszed\u0142 czas na dzia\u0142anie w realnej przestrzeni Szczecina. W 2014 roku Szymon Nieradka jako jeden z pierwszych przedsi\u0119biorc\u00f3w otworzy\u0142 lokal na ulicy Rayskiego. Mowa o kawiarni \u201eStojaki\u201d.<\/p>\n
– To czas, gdy na Rayskiego nie by\u0142o nic. Przepraszam, by\u0142y dwie piekarnie, ale tak poza tym, to by\u0142a pustynia. Gdy kolejki do piekarni znika\u0142y, ruch zamiera\u0142. Wygl\u0105da\u0142a mniej wi\u0119cej tak uroczo jak obecnie ulica Monte Cassino – wspomina.<\/p>\n
Dlaczego wi\u0119c zdecydowa\u0142 si\u0119 na otwarcie kawiarni w tym miejscu? Jak t\u0142umaczy, nie chcia\u0142 zak\u0142ada\u0107 biznesu na deptaku Bogus\u0142awa, kt\u00f3ry ju\u017c wtedy by\u0142 zdominowany przez alkohol, a Aleja Wojska Polskiego by\u0142a przej\u0119ta przez plac\u00f3wki bankowe.<\/p>\n
– Jagiello\u0144ska r\u00f3wnie\u017c wygl\u0105da\u0142a strasznie. Zosta\u0142y Rayskiego i Monte Cassino. Ta pierwsza wygrywa jedn\u0105, powa\u017cn\u0105 rzecz\u0105. Jest szersza i wpada do niej wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a. Mia\u0142a wtedy du\u017co wi\u0119kszy potencja\u0142 – t\u0142umaczy. – Teraz mamy tutaj sze\u015b\u0107 kawiarni, wi\u0119c wydaje mi si\u0119, \u017ce to by\u0142 dobry trop.<\/p>\n
To r\u00f3wnie\u017c czas, gdy nasz rozm\u00f3wca intensywnie podr\u00f3\u017cowa\u0142 mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Szczecinem. A\u017c w ko\u0144cu zdecydowa\u0142 si\u0119 na przeprowadzk\u0119 do stolicy.<\/p>\n
Kiedy w Szczecinie by\u0142 \u201eszklany sufit nie do przebicia\u201d<\/p>\n
– Wyjecha\u0142em oczywi\u015bcie za prac\u0105. Mia\u0142em wtedy takie poczucie, \u017ce w Szczecinie jest jaki\u015b szklany sufit, kt\u00f3rego nie jestem w stanie przebi\u0107. Warszawa oferowa\u0142a mi du\u017co wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci zawodowe – t\u0142umaczy.<\/p>\n
Dzi\u0119ki pracy w stolicy pracowa\u0142 m.in. przy mobilnej aplikacji PKO BP \u201eIKO\u201d oraz przy Bliku, bez kt\u00f3rego wielu nie wyobra\u017ca sobie dzisiaj p\u0142atno\u015bci elektronicznych.<\/p>\n
Pomimo ciekawych projekt\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci dalszego rozwoju zawodowego, po kilku latach zdecydowa\u0142 o powrocie. Z u\u015bmiechem wyja\u015bnia, \u017ce przyczyni\u0142o si\u0119 do tego PKP – w 2018 roku podr\u00f3\u017c ze Szczecina do Warszawy zajmowa\u0142a 7,5 godziny.<\/p>\n
\u201eNie mogli tego zrozumie\u0107, jak tramwajem mo\u017cna dojecha\u0107 nad jezioro, do lasu\u201d<\/p>\n
– W Szczecinie irytuje mnie mn\u00f3stwo rzeczy. Nie jestem w stanie przej\u015b\u0107 300 metr\u00f3w bez irytacji. Ale to wszystko jest tutaj znajome. Natomiast kompletnie nie czuj\u0119 wi\u015bla\u0144skiej cz\u0119\u015bci Polski. Czuj\u0119 si\u0119 tam wr\u0119cz obco. W Warszawie mo\u017cemy patrze\u0107 na wyschni\u0119ta Wis\u0142\u0119, a wyje\u017cd\u017canie rowerem z miasta to absolutny horror. Wtedy te mo\u017cliwo\u015bci wypoczynku dla troch\u0119 lepiej zarabiaj\u0105cych Warszawiak\u00f3w polega\u0142y na wsiadaniu do samolotu.<\/p>\n
A jak zaznacza, w Szczecinie mo\u017cemy dojecha\u0107 lasem prosto do Berlina.<\/p>\n
– Mamy naprawd\u0119 wspania\u0142e \u015ar\u00f3dmie\u015bcie, z kt\u00f3rego za chwil\u0119 mo\u017cemy by\u0107 w lesie. Kr\u0119ci mnie ten miks wielkomiejsko\u015bci po\u0142\u0105czony z blisko\u015bci\u0105 przyrody. Pr\u00f3bowa\u0142em zazna\u0107 tego w Berlinie, Warszawie, Poznaniu i Wroc\u0142awiu. Nie uda\u0142o si\u0119. Gdy zabra\u0142em ludzi ze stolicy nad Jezioro G\u0142\u0119bokie, to oszaleli. Nie mogli zrozumie\u0107, jak tramwajem mo\u017cna dojecha\u0107 nad jezioro i do lasu. A k\u0105pali si\u0119 na miejskiej pla\u017cy, kt\u00f3ra by\u0142a zat\u0142oczona.<\/p>\n
Dodaje przy tym, \u017ce wyjazd z miasta na kilka lat pozwoli\u0142 mu zupe\u0142nie inaczej spojrze\u0107 na Szczecin.<\/p>\n
– Zwracasz uwag\u0119 na co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c reszta mieszka\u0144c\u00f3w. Zaczynasz dostrzega\u0107 inne rzeczy. Czujesz, \u017ce mo\u017cna inaczej porusza\u0107 si\u0119 po mie\u015bcie \u2013 m\u00f3wi.<\/p>\n
\u201eProwadzi\u0142em d\u0142ug\u0105 batali\u0119 z miastem\u201d<\/p>\n
Dlaczego zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 pod szyldem \u201eStop Cham Szczecin\u201d? Wp\u0142yw mia\u0142y na to trzy sytuacje.<\/p>\n
– Pierwsza to spacer z dziewczyn\u0105, kt\u00f3ra og\u0142osi\u0142a siebie rzecznikiem praw pieszych. Oficjalnie nie by\u0142o takiego stanowiska w Szczecinie, ale to ona u\u015bwiadomi\u0142a mi skal\u0119 zaw\u0142aszczenia przestrzeni miejskiej przez samochody. Wtedy zrozumia\u0142em, \u017ce parkowanie to problem, kt\u00f3rym nikt si\u0119 nie interesuje, ale ka\u017cda inwestycja w mie\u015bcie ko\u0144czy si\u0119 na dyskusji o miejscach parkingowych \u2013 wyja\u015bnia.<\/p>\n
Druga sytuacja zwi\u0105zana jest z budow\u0105 w\u0119z\u0142a przesiadkowego \u0141\u0119kno. W\u00f3wczas na p\u00f3\u0142 roku zamkni\u0119to mo\u017cliwo\u015b\u0107 przej\u015bcia Alej\u0105 Wojska Polskiego w okolicy inwestycji.<\/p>\n
– Zrobiono taki znaczek \u201ezakaz przej\u015bcia\u201d i by\u0142o obej\u015bcie na ponad kilometr. Uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 asfaltowy dojazd na stacj\u0119 benzynow\u0105, ale zabrak\u0142o p\u00f3\u0142 metra dla pieszych. Bardzo mnie to oburzy\u0142o i prowadzi\u0142em d\u0142ug\u0105 batali\u0119 z miastem \u2013 gdy o tym opowiada, nadal nie kryje z\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Trzecia sytuacja to pierwsza wymiana nawierzchni na ulicy Pi\u0142sudskiego pod koniec 2020 roku. W\u00f3wczas walce i koparki parkowa\u0142y na chodniku.<\/p>\n
– A teraz ju\u017c nie parkuj\u0105. Mo\u017cna? – \u015bmieje si\u0119. – Ciekawym przyk\u0142adem jest te\u017c ekipa filmowa, kt\u00f3ra trzy razy by\u0142a w Szczecinie. Za pierwszym razem wszystkie autokary zaparkowa\u0142a na chodnikach przy ulicy Monte Cassino. Za drugim, po\u0142owa by\u0142a zaparkowana na chodnikach, a druga po\u0142owa na ulicy. Za trzecim razem ju\u017c wszystkie by\u0142y na miejscach postojowych. Wi\u0119c jest jaki\u015b post\u0119p mentalny.<\/p>\n
Stworzy\u0142 start-up, kt\u00f3ry walczy z hejtem na Facebooku<\/p>\n
Zmian\u0119 widzi r\u00f3wnie\u017c w komentarzach pod swoimi nagraniami, w kt\u00f3rych pi\u0119tnuje kierowc\u00f3w parkuj\u0105cych na chodnikach.<\/p>\n
– Skala nienawi\u015bci jest du\u017co mniejsza – uwa\u017ca.<\/p>\n
– Du\u017co mniejsza? Przecie\u017c to nadal jest bardzo du\u017ca liczba obra\u017aliwych komentarzy – dziwi\u0119 si\u0119.<\/p>\n
– Problem jest szczeg\u00f3lnie du\u017cy na Facebooku. Gdy dostaj\u0119 100 takich komentarzy na godzin\u0119, to jest absolutnie nie do zapanowania. A Meta nie daje absolutnie narz\u0119dzi, aby si\u0119 nad tym pochyli\u0107.<\/p>\n
Dlatego Szymon Nieradka stworzy\u0142 narz\u0119dzie ZenFeed.eu, kt\u00f3re najpierw \u201ekarmi\u201d obra\u017aliwymi komentarzami, aby potem mog\u0142o je rozpoznawa\u0107. Oferuje r\u00f3\u017cne skale \u201etolerancji hejtu\u201d. W \u201eStop Cham Szczecin\u201d suwak ustawiony jest na 80 procent.<\/p>\n
– U Maksyma, czyli warszawskiej Konfitury (dzia\u0142alno\u015b\u0107 analogiczna do \u201eStop Cham Szczecin\u201d \u2013 red.) suwak ustawiony jest na 90 procent, czyli bardzo tolerancyjnie. A mimo to narz\u0119dzie usuwa mu a\u017c 10 tysi\u0119cy hejterskich komentarzy w miesi\u0105cu.<\/p>\n
\u201eUwa\u017caj\u0105, \u017ce maj\u0105 wi\u0119ksze prawa i niestety maj\u0105 racj\u0119\u201d<\/p>\n
Jak sam m\u00f3wi \u201ezwalcza przemoc na szczeci\u0144skich chodnikach i niszczenie infrastruktury dla niezmotoryzowanych\u201d. Czy sam spotka\u0142 si\u0119 z agresj\u0105 fizyczn\u0105 po stronie kierowc\u00f3w? Kilka razy ju\u017c jecha\u0142 na masce samochodu.<\/p>\n
– Ci problematyczni to wbrew pozorom tylko kilka procent. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce maj\u0105 wi\u0119ksze prawa i niestety maj\u0105 racj\u0119. Dla nich 100 z\u0142otych mandatu nie stanowi \u017cadnego problemu, w zwi\u0105zku z czym z premedytacj\u0105 parkuj\u0105 w miejscach, na kt\u00f3rych nie powinni. I s\u0105 agresywni.<\/p>\n
– Co Tobie to daje? Satysfakcj\u0119 z k\u0142\u00f3tni, nap\u0119dzanie do dalszego dzia\u0142ania? – pytam.<\/p>\n
– Na tym polega spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. Tworz\u0105 je te osoby, kt\u00f3re nie przejd\u0105 oboj\u0119tnie obok brudu albo dewastowanych chodnikach czy jedynej takiej stalowej wiacie z Placu Odrodzenia, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce zostanie wyremontowana. Kiedy\u015b by\u0142y ozdob\u0105 miasta, teraz zosta\u0142a jedna \u2013 m\u00f3wi.<\/p>\n
\u201eTo trwa za d\u0142ugo, obecnie jest prowadzona gra na przetrwanie\u201d<\/p>\n
Jakie zmiany jego zdaniem powinny zaj\u015b\u0107 w Szczecinie?<\/p>\n
– Chcia\u0142bym, aby\u015bmy mieli symbole, z kt\u00f3rymi si\u0119 identyfikujemy. Kot Gacek to historia dla ma\u0142ego miasteczka. A z radar\u00f3w znikn\u0105\u0142 nam pas Oriona (Place Szarych Szereg\u00f3w, Odrodzenia i Grunwaldzkiego, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 pas gwiazdozbioru Oriona), kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 naszym symbolem. Jako jedne z pierwszych miast w Polsce zrobili\u015bmy branding w postaci Floating Garden. Tylko nie zadbano o odpowiednie zakomunikowanie tego mieszka\u0144com i sko\u0144czy\u0142o si\u0119 jak sko\u0144czy\u0142o \u2013 ocenia.<\/p>\n
Pami\u0119ci\u0105 si\u0119ga r\u00f3wnie\u017c do pa\u017adziernika 2015 roku, kiedy to na placu Zamenhofa stan\u0119\u0142a Fryga, czyli pierwsza z nowoczesnych rze\u017ab miejskich w ramach projektu \u201eMonumento\u201d. Niestety, s\u0142aba jako\u015b\u0107 jej wykonania spowodowa\u0142a szybkie p\u0119kanie rze\u017aby, co spotka\u0142o si\u0119 z powszechn\u0105 krytyk\u0105 ze strony mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b szcz\u0105tki Frygi znajdziemy w magazynie ZDiTM przy ul. Klonowica.<\/p>\n
– Postawili\u015bmy odwa\u017cnie sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 w centrum miasta. Wysz\u0142y problemy i nikt ju\u017c si\u0119 nie odwa\u017cy na powr\u00f3t do tego projektu. A szkoda, poniewa\u017c by\u0142 naprawd\u0119 dobry. Niestety, ale jeste\u015bmy w tym samym uk\u0142adzie samorz\u0105dowym od 20 lat. To trwa za d\u0142ugo, obecnie jest prowadzona gra na przetrwanie. Brakuje \u015bwie\u017cej krwi \u2013 uwa\u017ca.<\/p>\n
Czy kiedy\u015b przesz\u0142o mu przez my\u015bl startowanie do samorz\u0105du?<\/p>\n
– Nie, bo mam relatywnie w\u0105skie spektrum zainteresowa\u0144. Z przyjemno\u015bci\u0105 p\u00f3jd\u0119 do Filharmonii czy do Trafostacji, ale nie znam si\u0119 na kulturze. Tak samo jak na opiece zdrowotnej i szkolnictwie. Wsp\u00f3\u0142praca z mediami i nag\u0142a\u015bnianie pewnych spraw ma du\u017co wi\u0119kszy wp\u0142yw na sprawczo\u015b\u0107 ni\u017c dzia\u0142anie w\u0142adzy wykonawczej. Moja sprawczo\u015b\u0107 by\u0142aby gorsza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eKot Gacek to historia dla ma\u0142ego miasta. Z radar\u00f3w znikn\u0105\u0142 nam pas Oriona, a to on powinien by\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":640276,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51611],"tags":[291,1089,3839,3511,261,3840,42,38,40,907,39,41,123,2307,26,1092],"class_list":["post-640275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-szczecin","tag-historia","tag-imprezy","tag-interwencje","tag-inwestycje","tag-kultura","tag-lokale","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polityka","tag-polska","tag-polski","tag-rozrywka","tag-szczecin","tag-wiadomosci","tag-wydarzenia"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117142192370451142","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=640275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640275\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=640275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=640275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=640275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}