\n Pierwsze uj\u0119cie sprowadza histori\u0119 ostatnich 40 lat do arkusza kalkulacyjnego. Z kom\u00f3rki B20 umieszczonej w arkuszu 1 w skoroszycie „Polska.xls” wynika, \u017ce Polska jest sz\u00f3st\u0105 gospodark\u0105 Unii Europejskiej, a z kom\u00f3rki C19 \u2014 \u017ce w\u0142a\u015bnie do\u0142\u0105czy\u0142a do grona 20 najwi\u0119kszych gospodarek na \u015bwiecie. I to wszystko prawda. Gospodarczy sukces Polski jest mierzalny i bezdyskusyjny.\n <\/p>\n
\n Drugi punkt widzenia k\u0142adzie nacisk na koszty doj\u015bcia do tego sukcesu, pomini\u0119cia ca\u0142ych grup spo\u0142ecznych i po\u0142aci naszego kraju. W tej opowie\u015bci mieszcz\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno wykluczenie komunikacyjne, jak i skrajne ub\u00f3stwo (wed\u0142ug ostatnich danych 435 tys. polskich dzieci \u017cyje poni\u017cej minimum egzystencji), dost\u0119p do toalet (800 tys. os\u00f3b nie ma do niej dost\u0119pu w mieszkaniu) czy koszty gigantycznego bezrobocia z prze\u0142omu wiek\u00f3w.\n <\/p>\n
\n Oba te akapity m\u00f3wi\u0105 o tym samym kraju i tych samych procesach. Oba si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105, podane oddzielnie pokazuj\u0105 tylko cz\u0119\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci. Fotografi\u0105 polskiej transformacji nie s\u0105 ani warszawskie Z\u0142ote Tarasy w sobotnie popo\u0142udnie, ani le\u017c\u0105ca pod z\u0142amanym i zagrzybionym p\u0142otem w opuszczonym PGR butelka po winie Arizona (kto\u015b jeszcze pami\u0119ta?).\n <\/p>\n
\n Po\u0142\u0105czenie tych dw\u00f3ch perspektyw jest niezb\u0119dne. Dopiero gdy ustalimy, co si\u0119 nie uda\u0142o, co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 lepiej, b\u0119dziemy w stanie zaj\u0105\u0107 si\u0119 wyr\u00f3wnywaniem szans. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c: czy istnieje jaka\u015b polityka zajmuj\u0105ca si\u0119 cho\u0107by wymienionymi wy\u017cej zjawiskami? W\u0142adze co\u015b robi\u0105, \u017ceby zwi\u0119kszy\u0107 dost\u0119p do toalet? Jest jaki\u015b pomys\u0142 na zmniejszenie liczby \u017cyj\u0105cych w skrajnej biedzie dzieci?\n <\/p>\n
\n Wa\u017cn\u0105, mo\u017ce nawet najwa\u017cniejsz\u0105, cz\u0119\u015bci\u0105 tej pozycji by\u0142aby te\u017c odpowied\u017a na pytanie, czy w tamtych uwarunkowaniach geopolitycznych mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 co\u015b inaczej. Jak do transformacji podchodzili inni, startuj\u0105cy razem z nami. I czy jakikolwiek kraj osi\u0105gn\u0105\u0142 lepsze efekty.\n <\/p>\n
\n By\u0107 mo\u017ce to najwi\u0119ksza polska tajemnica ostatnich dekad. Przecie\u017c nie my jedni uwalniali\u015bmy si\u0119 od przymusowej przyja\u017ani ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim, nie my jedni korzystali\u015bmy z pomocy Banku \u015awiatowego i Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego, nie my jedni dostali\u015bmy p\u00f3\u017aniej szans\u0119 do\u0142\u0105czenia do NATO<\/a> i Unii Europejskiej.\n <\/p>\n \n Ale to my dzi\u015b jeste\u015bmy traktowani przez obywateli by\u0142ych kraj\u00f3w demokracji ludowej jako pocz\u0105tek Zachodu, zbudowali\u015bmy wizerunek miejsca dobrego do \u017cycia, do kt\u00f3rego cz\u0119\u015bciej si\u0119 wraca, ni\u017c z niego wyje\u017cd\u017ca. O tym te\u017c opowiadaj\u0105 setki liczb. W Rumunii co czwarty cz\u0142owiek do 24. roku \u017cycia nie ma pracy<\/a> (w Polsce bezrobocie w tej grupie wynosi 12,2 proc.), rumu\u0144ska diaspora uros\u0142a tak bardzo, \u017ce sta\u0142a si\u0119 realn\u0105 si\u0142\u0105 w ostatnich wyborach prezydenckich (g\u0142osy z zagranicy stanowi\u0142y oko\u0142o 15 proc.). Bu\u0142gari\u0119 O\u015brodek Studi\u00f3w Wschodnich nazywa „narodem w fazie topnienia”. W\u0119gry w rankingu mierz\u0105cym korupcj\u0119 zajmuj\u0105 84. miejsce (im ni\u017cej, tym gorzej; Polska jest 52.), na r\u00f3wni z Kub\u0105. S\u0105 kategorie, w kt\u00f3rych prze\u015bcign\u0119li\u015bmy nawet kraje „starej” Unii, cho\u0107 zaczynali\u015bmy ze znacznie ni\u017cszego pu\u0142apu.<\/a>\n <\/p>\n \n Dla jasno\u015bci: tak, Polska r\u00f3wnie\u017c ma nierozwi\u0105zane problemy demograficzne, ledwie zipi\u0105c\u0105 ochron\u0119 zdrowia, skazany na katastrof\u0119 system emerytalny i setki innych k\u0142opot\u00f3w, o kt\u00f3rych piszemy w „Newsweeku” regularnie, a ja w tym miejscu \u2014 niemal co tydzie\u0144. „Pa\u0144stwo z kartonu” i sz\u00f3sta gospodarka Unii Europejskiej to to samo miejsce, rzecz w tym, \u017ce ten nasz karton w por\u00f3wnaniu z innymi kartonami prezentuje si\u0119 ca\u0142kiem okazale. I dobrze by\u0142oby wiedzie\u0107, dlaczego tak jest.\n <\/p>\n \n *Jestem niemal pewny, \u017ce nikt takiej pozycji nie stworzy\u0142, ale je\u015bli uwa\u017cacie, \u017ce jest inaczej, to zapraszam do kontaktu: michal.szadkowski@newsweek.pl <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pierwsze uj\u0119cie sprowadza histori\u0119 ostatnich 40 lat do arkusza kalkulacyjnego. Z kom\u00f3rki B20 umieszczonej w arkuszu 1 w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":640687,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[12166,5417,42,38,40,39,41,15435,104],"class_list":["post-640686","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-bezrobocie","tag-pkb","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-transformacja","tag-unia-europejska"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=640686"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640686\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=640686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=640686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=640686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}