Stacja kolejowa Bydgoszcz Emilianowo. W jej s\u0105siedztwie mia\u0142 powsta\u0107 terminal intermodalny b\u0119d\u0105cy zapleczem logistycznym port\u00f3w Tr\u00f3jmiasta. Fot. Pit1233\/Wikimedia Commons, CC0<\/p>\n
Na pierwszy rzut oka wszystko wygl\u0105da znakomicie. W Grudzi\u0105dzu ma powsta\u0107 terminal \u0142\u0105cz\u0105cy transport kolejowy z drogowym. Oko\u0142o 40 hektar\u00f3w powierzchni, nawet sze\u015b\u0107 par poci\u0105g\u00f3w na dob\u0119, obs\u0142uga kilkuset samochod\u00f3w i perspektywa stworzenia nowej strefy logistyczno-przemys\u0142owej. Do tego modny dzi\u015b argument o \u201epodw\u00f3jnym zastosowaniu\u201d, czyli mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania obiektu r\u00f3wnie\u017c na potrzeby bezpiecze\u0144stwa i obronno\u015bci pa\u0144stwa.<\/p>\n
Grudzi\u0105dz niew\u0105tpliwie potrzebuje impuls\u00f3w rozwojowych. Nie w tym wi\u0119c problem, \u017ce pa\u0144stwowa sp\u00f3\u0142ka chce pom\u00f3c temu miastu. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy spojrzymy kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w na po\u0142udniowy zach\u00f3d \u2013 w stron\u0119 Bydgoszczy.<\/p>\n
Tam od lat mia\u0142 powsta\u0107 Terminal Intermodalny Bydgoszcz\u2013Emilianowo. Mia\u0142, ale prawdopodobnie nie powstanie.<\/p>\n
Emilianowo mia\u0142o niemal wszystko<\/p>\n
Lokalizacja terminala w Emilianowie nie by\u0142a kaprysem bydgoskich polityk\u00f3w. W tym miejscu krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 wa\u017cne szlaki transportowe. Przebiega tam kolejowa linia nr 201 prowadz\u0105ca w stron\u0119 port\u00f3w Tr\u00f3jmiasta, a obok budowany jest w\u0119ze\u0142 drogi ekspresowej S10. W pobli\u017cu znajduj\u0105 si\u0119 Bydgoski Park Przemys\u0142owo-Technologiczny, lotnisko oraz du\u017ce tereny mo\u017cliwe do wykorzystania pod dzia\u0142alno\u015b\u0107 logistyczn\u0105 i przemys\u0142ow\u0105.<\/p>\n
Terminal mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 \u201esuchym portem\u201d dla Gdyni i Gda\u0144ska. Planowana przepustowo\u015b\u0107 wynosi\u0142a oko\u0142o 80 tys. TEU rocznie. Koszt budowy szacowano pocz\u0105tkowo na 144\u2013200 mln z\u0142, p\u00f3\u017aniej PKP PLK wskazywa\u0142y kwot\u0119 oko\u0142o 250 mln z\u0142.<\/p>\n
Sp\u00f3\u0142k\u0119 Terminal Intermodalny Bydgoszcz Emilianowo powo\u0142ano w 2020 roku. Jej wi\u0119kszo\u015bciowym udzia\u0142owcem zosta\u0142 pa\u0144stwowy Krajowy O\u015brodek Wsparcia Rolnictwa, a mniejszo\u015bciowym \u2013 nale\u017c\u0105cy do miasta Bydgoski Park Przemys\u0142owo-Technologiczny. Do przedsi\u0119wzi\u0119cia mia\u0142y w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c PKP, wnosz\u0105c grunty potrzebne do realizacji inwestycji.<\/p>\n
Projekt nie upad\u0142 dlatego, \u017ce kto\u015b wykaza\u0142 jego nieprzydatno\u015b\u0107. Zatrzyma\u0142 si\u0119 po wyborach, poniewa\u017c partnerzy z nowymi zarz\u0105dami nie potrafili uzgodni\u0107 dalszego finansowania i podzia\u0142u odpowiedzialno\u015bci. Zabrak\u0142o nawet kilkuset tysi\u0119cy z\u0142otych rocznie na utrzymanie sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra mia\u0142a zdoby\u0107 setki milion\u00f3w na budow\u0119 terminala. To troch\u0119 tak, jakby zrezygnowa\u0107 z budowy mostu, poniewa\u017c zabrak\u0142o pieni\u0119dzy na op\u0142acenie biura projektowego.<\/p>\n
W sierpniu 2024 roku sp\u00f3\u0142ka zosta\u0142a postawiona w stan likwidacji. Jej najwa\u017cniejsze aktywo \u2013 decyzj\u0119 \u015brodowiskow\u0105 \u2013 odkupi\u0142 Bydgoski Park Przemys\u0142owo-Technologiczny. Wkr\u00f3tce jednak Naczelny S\u0105d Administracyjny j\u0105 uchyli\u0142, uznaj\u0105c, \u017ce powinien j\u0105 wyda\u0107 regionalny dyrektor ochrony \u015brodowiska, a nie w\u00f3jt Nowej Wsi Wielkiej. Wielomiesi\u0119czne uzgodnienia nale\u017ca\u0142oby wi\u0119c rozpocz\u0105\u0107 od nowa.<\/p>\n
Prezydent Bydgoszczy zapowiedzia\u0142 wprawdzie mo\u017cliwo\u015b\u0107 odkupienia udzia\u0142\u00f3w KOWR i reaktywowania sp\u00f3\u0142ki, ale uzale\u017cni\u0142 to od zbadania jej sytuacji finansowej. Emilianowo nie jest zatem formalnie martwe, lecz znajduje si\u0119 w stanie, kt\u00f3ry lekarze okre\u015bliliby zapewne jako krytyczny: nie ma sprawnej sp\u00f3\u0142ki, wa\u017cnej decyzji \u015brodowiskowej, zapewnionych grunt\u00f3w ani finansowania.<\/p>\n
Prywatny inwestor nie zbuduje pa\u0144stwa<\/p>\n
Niekiedy mo\u017cna us\u0142ysze\u0107, \u017ce wystarczy znale\u017a\u0107 prywatnego inwestora. To wygodne politycznie zakl\u0119cie, ale niewiele wi\u0119cej.<\/p>\n
Terminal intermodalny jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem kapita\u0142och\u0142onnym, wymagaj\u0105cym jednoczesnej budowy i modernizacji tor\u00f3w, dr\u00f3g, plac\u00f3w prze\u0142adunkowych oraz infrastruktury technicznej. Zwrot nast\u0119puje po latach lub dzisi\u0119cioleciach, a powodzenie zale\u017cy od decyzji pa\u0144stwowych zarz\u0105dc\u00f3w kolei, dr\u00f3g i port\u00f3w.<\/p>\n
Prywatna firma mo\u017ce zosta\u0107 operatorem terminala, korzysta\u0107 z niego i uczestniczy\u0107 w finansowaniu jego wyposa\u017cenia. Trudno jednak oczekiwa\u0107, \u017ce sama poniesie ca\u0142e ryzyko budowy infrastruktury, kt\u00f3rej efekty gospodarcze wykraczaj\u0105 daleko poza jej w\u0142asny bilans.<\/p>\n
Dlatego takie przedsi\u0119wzi\u0119cia powstaj\u0105 przy udziale pa\u0144stwa, samorz\u0105d\u00f3w, funduszy europejskich i publicznych instytucji finansowych. W Emilianowie w\u0142a\u015bnie tego zabrak\u0142o: jednego silnego podmiotu publicznego, kt\u00f3ry uzna\u0142by inwestycj\u0119 za w\u0142asn\u0105 i doprowadzi\u0142 j\u0105 do ko\u0144ca.<\/p>\n
Grudzi\u0105dz dosta\u0142 to, czego zabrak\u0142o Bydgoszczy<\/p>\n
Terminal w Grudzi\u0105dzu tak\u017ce jeszcze nie istnieje. Podpisany 21 sierpnia dokument jest jedynie listem intencyjnym. Jak przyznaje sama sp\u00f3\u0142ka Port Polska, dopiero maj\u0105 zosta\u0107 przeprowadzone analizy techniczne, prawne, \u015brodowiskowe i finansowe. W kolejnych etapach trzeba b\u0119dzie znale\u017a\u0107 inwestor\u00f3w bran\u017cowych.\u00a0Nale\u017cy wi\u0119c zachowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe proporcje: w Grudzi\u0105dzu podpisano dokument, a nie wbito pierwsz\u0105 \u0142opat\u0119.<\/p>\n
R\u00f3\u017cnica jest jednak zasadnicza. Projekt grudzi\u0105dzki od pocz\u0105tku otrzyma\u0142 patronat pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki odpowiedzialnej za wielki program infrastrukturalny. Zosta\u0142 powi\u0105zany ze Zintegrowan\u0105 Sieci\u0105 Kolejow\u0105 i planowan\u0105 magistral\u0105 CMK-P\u00f3\u0142noc. Ma instytucj\u0119, kt\u00f3ra przeprowadzi analizy, b\u0119dzie prowadzi\u0107 rozmowy z inwestorami i osadzi przedsi\u0119wzi\u0119cie w planach pa\u0144stwa.<\/p>\n
Emilianowo pozostawiono natomiast pomi\u0119dzy KOWR, PKP, miejsk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 i kolejnymi deklaracjami polityk\u00f3w. Wszyscy byli zainteresowani, ale nikt nie by\u0142 odpowiedzialny. A inwestycje maj\u0105 t\u0119 staro\u015bwieck\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, \u017ce od samych konferencji prasowych nie chc\u0105 si\u0119 budowa\u0107.<\/p>\n
Czy za wszystkim stoi Piotr Ca\u0142becki?<\/p>\n
W Bydgoszczy \u0142atwo zbudowa\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107: marsza\u0142ek Piotr Ca\u0142becki i toru\u0144skie elity nie chcia\u0142y dopu\u015bci\u0107 do powstania pod Bydgoszcz\u0105 pot\u0119\u017cnego w\u0119z\u0142a logistycznego, dlatego Emilianowo blokowano, a\u017c projekt upad\u0142, a nast\u0119pnie podobn\u0105 inwestycj\u0119 skierowano do wschodniej cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa.\u00a0Taka interpretacja jest politycznie kusz\u0105ca, ale nie mo\u017cna jej przedstawi\u0107 jako udowodnionego faktu.<\/p>\n
Pod listem intencyjnym dotycz\u0105cym Grudzi\u0105dza podpisali si\u0119 przedstawiciel Portu Polska i prezydent Maciej Glamowski. Marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa nie jest jego stron\u0105. Nie ma r\u00f3wnie\u017c dokumentu potwierdzaj\u0105cego, \u017ce to Ca\u0142becki zdecydowa\u0142 o wyborze Grudzi\u0105dza kosztem Emilianowa.<\/p>\n
Tak\u017ce oficjalna dokumentacja nie potwierdza najprostszego oskar\u017cenia o otwarte blokowanie bydgoskiego terminala. Emilianowo zosta\u0142o wpisane do strategii wojew\u00f3dztwa, a samorz\u0105d wojew\u00f3dzki deklarowa\u0142 obj\u0119cie udzia\u0142\u00f3w za milion z\u0142otych. W 2022 roku KOWR nie zgodzi\u0142 si\u0119 na wej\u015bcie wojew\u00f3dztwa do sp\u00f3\u0142ki. Podczas spotkania w czerwcu 2024 roku Ca\u0142becki m\u00f3wi\u0142, \u017ce w\u0119ze\u0142 S10 przes\u0105dza o zasadno\u015bci lokalizacji terminala w\u0142a\u015bnie w Emilianowie. Potwierdza to oficjalny protok\u00f3\u0142 ze spotkania u wojewody.<\/p>\n
To jednak nie zamyka dyskusji o odpowiedzialno\u015bci politycznej. Piotr Ca\u0142becki jest marsza\u0142kiem wojew\u00f3dztwa nieprzerwanie od 2006 roku. Zarz\u0105dza instytucj\u0105 odpowiedzialn\u0105 za strategi\u0119 rozwoju regionu, podzia\u0142 znacznej cz\u0119\u015bci funduszy europejskich, transport regionalny i wspieranie wielkich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 gospodarczych.<\/p>\n
Mo\u017cna wi\u0119c zasadnie zapyta\u0107, dlaczego inwestycja, przedstawiana jako strategiczna dla ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa, otrzymywa\u0142a g\u0142\u00f3wnie deklaracje, lecz nie doczeka\u0142a si\u0119 skutecznej konstrukcji finansowej i w\u0142a\u015bcicielskiej. Tym bardziej \u017ce po wej\u015bciu Emilianowa w faz\u0119 likwidacji marsza\u0142ek zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 o alternatywnym porcie multimodalnym przy bydgoskim lotnisku \u2013 lokalizacji znacznie gorzej powi\u0105zanej z towarow\u0105 lini\u0105 kolejow\u0105 nr 201.<\/p>\n
Nie mo\u017cna uczciwie napisa\u0107, \u017ce Ca\u0142becki zablokowa\u0142 Emilianowo i za\u0142atwi\u0142 terminal Grudzi\u0105dzowi. Mo\u017cna natomiast zapyta\u0107, czy jego poparcie dla Emilianowa by\u0142o wystarczaj\u0105co konsekwentne i poparte realn\u0105 si\u0142\u0105 polityczn\u0105. Lobbing rzadko pozostawia pokwitowanie. Najcz\u0119\u015bciej wida\u0107 go dopiero po skutkach.<\/p>\n
Toru\u0144 potrafi pilnowa\u0107 swoich interes\u00f3w<\/p>\n
Przewaga Torunia nie zacz\u0119\u0142a si\u0119 wczoraj. Jej fundament powsta\u0142 podczas reformy administracyjnej z 1998 roku. Bydgoszcz otrzyma\u0142a siedzib\u0119 wojewody, natomiast Toru\u0144 \u2013 sejmiku, zarz\u0105du wojew\u00f3dztwa i marsza\u0142ka.\u00a0W\u00f3wczas urz\u0105d wojewody m\u00f3g\u0142 wydawa\u0107 si\u0119 wa\u017cniejszy i bardziej presti\u017cowy. Z biegiem lat okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce to samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa dysponuje narz\u0119dziami rozwojowymi: funduszami europejskimi, regionaln\u0105 polityk\u0105 inwestycyjn\u0105, transportem, szpitalami i instytucjami kultury. Wojewoda przede wszystkim reprezentuje rz\u0105d i kontroluje zgodno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 samorz\u0105d\u00f3w z prawem.\u00a0<\/p>\n
Toru\u0144ska elita polityczna od lat potrafi\u0142a wyst\u0119powa\u0107 ponad partyjnymi podzia\u0142ami. W czasie reformy administracyjnej siln\u0105 pozycj\u0119 mia\u0142a marsza\u0142ek Senatu Alicja Grze\u015bkowiak, wybrana z wojew\u00f3dztwa toru\u0144skiego. Broni\u0142a instytucjonalnej pozycji Torunia i protestowa\u0142a, gdy bydgoscy politycy wycofali si\u0119 z kompromisu wynegocjowanego w Przysieku. Nie ma wystarczaj\u0105cych podstaw, aby przypisywa\u0107 jej wszystkie p\u00f3\u017aniejsze niekorzystne dla Bydgoszczy rozstrzygni\u0119cia. Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Toru\u0144 posiada\u0142 w\u00f3wczas reprezentanta na jednym z najwy\u017cszych stanowisk w pa\u0144stwie.<\/p>\n
Podobnie dzia\u0142a\u0142a pos\u0142anka Anna Sobecka. Gdy na pocz\u0105tku 2018 roku og\u0142oszono, \u017ce dow\u00f3dztwo kujawsko-pomorskiej brygady WOT znajdzie si\u0119 w Bydgoszczy, natychmiast interweniowa\u0142a u ministra obrony. Decyzj\u0119 nast\u0119pnie zmieniono, a Sobecka publicznie nazywa\u0142a to sukcesem. Ostateczne losy wojskowych struktur by\u0142y bardziej skomplikowane \u2013 dzi\u015b 8. Brygada WOT jest zwi\u0105zana z Bydgoszcz\u0105, natomiast utworzone w 2018 roku Centrum Szkolenia WOT dzia\u0142a\u0142o w Toruniu, a od stycznia 2026 roku zosta\u0142o przeniesione do Grudzi\u0105dza.<\/p>\n
Nie chodzi nawet o ocen\u0119 poszczeg\u00f3lnych decyzji. Chodzi o metod\u0119: gdy pojawia\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia instytucji, toru\u0144scy politycy natychmiast dzia\u0142ali, niezale\u017cnie od tego, kto rz\u0105dzi\u0142 w Warszawie.<\/p>\n
Bydgoszcz ma wi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w, wi\u0119ksz\u0105 gospodark\u0119 i silniejszy przemys\u0142, ale w polityce sama masa nie wystarcza. Potrzebna jest jeszcze zdolno\u015b\u0107 do przek\u0142adania potencja\u0142u na decyzje podejmowane w Warszawie, Toruniu i Brukseli.<\/p>\n
Wojna wi\u0119kszego z mniejszym<\/p>\n
Bydgoszcz znajduje si\u0119 przy tym w trudnej sytuacji komunikacyjnej. Otwarte protestowanie przeciwko terminalowi w Grudzi\u0105dzu by\u0142oby politycznym b\u0142\u0119dem. Du\u017ce miasto sprzeciwiaj\u0105ce si\u0119 inwestycji w mie\u015bcie mniejszym niemal automatycznie zostanie przedstawione jako samolubne i dominuj\u0105ce.\u00a0Nie nale\u017cy zatem domaga\u0107 si\u0119 odebrania terminala Grudzi\u0105dzowi. Trzeba natomiast \u017c\u0105da\u0107 odpowiedzi na kilka zasadniczych pyta\u0144.<\/p>\n
Czy podczas analiz prowadzonych dla Zintegrowanej Sieci Kolejowej rozpatrywano Emilianowo? Czy terminale w Grudzi\u0105dzu i pod Bydgoszcz\u0105 mia\u0142yby si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107, czy konkurowa\u0107 o te same \u0142adunki? Dlaczego projekt grudzi\u0105dzki od razu otrzyma\u0142 partnera w postaci pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki, podczas gdy Emilianowo przez lata kr\u0105\u017cy\u0142o pomi\u0119dzy publicznymi instytucjami? Jakie potoki towarowe uzasadniaj\u0105 obie inwestycje i z jakich \u017ar\u00f3de\u0142 mia\u0142yby zosta\u0107 sfinansowane?<\/p>\n
To nie jest wojna Bydgoszczy z Grudzi\u0105dzem. To pytanie o racjonalno\u015b\u0107 polityki pa\u0144stwa i wojew\u00f3dztwa.<\/p>\n
Czego Bydgoszcz powinna si\u0119 nauczy\u0107<\/p>\n
Bydgoszcz nie potrzebuje kolejnej konferencji, na kt\u00f3rej wszyscy zgodz\u0105 si\u0119, \u017ce Emilianowo jest wa\u017cne. Potrzebuje sta\u0142ego, ponadpartyjnego porozumienia miasta, parlamentarzyst\u00f3w, okolicznych gmin, przedsi\u0119biorc\u00f3w, Portu Gdynia oraz \u015brodowisk logistycznych.<\/p>\n
Trzeba przygotowa\u0107 od nowa decyzj\u0119 \u015brodowiskow\u0105, zabezpieczy\u0107 grunty, stworzy\u0107 realny model finansowy i wskaza\u0107 publiczn\u0105 instytucj\u0119, kt\u00f3ra we\u017amie odpowiedzialno\u015b\u0107 za inwestycj\u0119. Dopiero z takim projektem mo\u017cna skutecznie zabiega\u0107 o pieni\u0105dze pa\u0144stwowe i europejskie.<\/p>\n
Potrzebne jest te\u017c trwa\u0142e bydgoskie przedstawicielstwo gospodarcze w Warszawie i Brukseli. Nie kolejny urz\u0105d promocji zajmuj\u0105cy si\u0119 folderami, lecz zesp\u00f3\u0142 \u015bledz\u0105cy programy inwestycyjne, przygotowuj\u0105cy poprawki, utrzymuj\u0105cy kontakty z ministerstwami i reaguj\u0105cy, zanim wszystkie decyzje zostan\u0105 podj\u0119te.<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 przewag\u0105 Torunia nie jest bowiem \u017cadna tajemna moc. Jest ni\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107. A Bydgoszcz, mimo, \u017ce ma tego samego prezydenta od wielu kadencji, zbyt cz\u0119sto odkrywa, \u017ce powinna walczy\u0107 o inwestycj\u0119 dopiero wtedy, gdy s\u0105siednie miasto podpisuje ju\u017c list intencyjny.<\/p>\n
List intencyjny nie jest jeszcze terminalem. Bywa jednak pierwsz\u0105 kartk\u0105 papieru, za kt\u00f3r\u0105 stoi kto\u015b zdecydowany dopisa\u0107 kolejne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Stacja kolejowa Bydgoszcz Emilianowo. W jej s\u0105siedztwie mia\u0142 powsta\u0107 terminal intermodalny b\u0119d\u0105cy zapleczem logistycznym port\u00f3w Tr\u00f3jmiasta. Fot. Pit1233\/Wikimedia…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":640969,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51613],"tags":[210,125714,125713,52322,7132,5123,80049,3502,7325,4290,50843,125712,24507,86320,42,38,40,39,41,39480,116428,125711,125709,125710,3421,67965,1092,8453],"class_list":["post-640968","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-bydgoszcz","tag-aktualnosci","tag-alicja-grzeskowiak","tag-anna-sobecka","tag-bydgoski-park-przemyslowo-technologiczny","tag-bydgoszcz","tag-cmk-polnoc","tag-emilianowo","tag-grudziadz","tag-inwestycje-infrastrukturalne","tag-kowr","tag-kujawsko-pomorskie","tag-lobbing-regionalny","tag-lukasz-schreiber","tag-piotr-calbecki","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-port-polska","tag-rozwoj-bydgoszczy","tag-suchy-port","tag-terminal-intermodalny-emilianowo","tag-terminal-w-grudziadzu","tag-torun","tag-transport-intermodalny","tag-wydarzenia","tag-zintegrowana-siec-kolejowa"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640968","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=640968"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640968\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=640968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=640968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=640968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}