Unii Europejskiej<\/a>, zgodnie z dyrektyw\u0105 2000\/84\/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 stycznia 2001 roku dotycz\u0105c\u0105 zasad stosowania czasu letniego na obszarze Wsp\u00f3lnoty.<\/p>\nCo ciekawe, w tym roku zmiana czasu letniego na czas zimowy nast\u0105pi nieco wcze\u015bniej ni\u017c w poprzednich latach. W 2024 r. przestawienie zegark\u00f3w przypada\u0142o w nocy z 26 na 27 pa\u017adziernika, w 2023 roku \u2013 z 28 na 29 pa\u017adziernika. Z kolei zmiana czasu na zimowy w 2022 roku nast\u0105pi\u0142a w nocy z 29 na 30 pa\u017adziernika.<\/p>\n
Zmiana czasu letniego na czas zimowy 2025. Czy to ju\u017c ostatnia zmiana czasu w Polsce?<\/p>\n
Od kilku lat w Polsce i w ca\u0142ej Unii Europejskiej toczy si\u0119 dyskusja o zniesieniu obowi\u0105zku dwukrotnej zmiany czasu w ci\u0105gu roku. Obecne zasady wynikaj\u0105 z unijnej dyrektywy z 2001 roku, kt\u00f3ra zobowi\u0105zuje wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie do przestawiania zegark\u00f3w \u2013 na czas letni w ostatni\u0105 niedziel\u0119 marca i na zimowy w ostatni\u0105 niedziel\u0119 pa\u017adziernika.<\/p>\n
W 2018 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a rezygnacj\u0119 ze zmian czasu po tym, jak w konsultacjach publicznych wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli Unii opowiedzia\u0142a si\u0119 przeciwko ich utrzymaniu. Cho\u0107 Parlament Europejski popar\u0142 pomys\u0142 zako\u0144czenia przestawiania zegark\u00f3w, pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie nie osi\u0105gn\u0119\u0142y w tej sprawie porozumienia, dlatego projekt zosta\u0142 wstrzymany. Zgodnie z aktualnymi ustaleniami, dotychczasowy system obowi\u0105zuje co najmniej do ko\u0144ca 2026 roku.<\/p>\n
W Polsce r\u00f3wnie\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy za rezygnacj\u0105 ze zmian czasu. W 2024 roku przedstawiciele rz\u0105du i europos\u0142owie, w tym Mi\u0142osz Motyka i Krzysztof Paszyk, zapowiadali dzia\u0142ania na rzecz sta\u0142ego ustalenia jednej strefy czasowej. Polska prezydencja w Radzie UE wznowi\u0142a konsultacje w tej sprawie, a Komisja Europejska zapowiedzia\u0142a przygotowanie nowych analiz i propozycji legislacyjnych dotycz\u0105cych zniesienia sezonowych zmian czasu.<\/p>\n
Je\u015bli zapowiadane dzia\u0142ania przynios\u0105 efekt, by\u0107 mo\u017ce w najbli\u017cszych latach uda si\u0119 zako\u0144czy\u0107 praktyk\u0119 zmiany czasu. Na razie jednak wszystko wskazuje, \u017ce noc z 25 na 26 pa\u017adziernika 2025 roku nie b\u0119dzie ostatni\u0105, w kt\u00f3rej przestawimy zegarki. Zgodnie z komunikatem Komisji Europejskiej z pa\u017adziernika 2021 roku, obejmuj\u0105cym lata 2022\u20132026, przed nami jeszcze co najmniej jeszcze jedna zmiana czasu.<\/p>\n
Zmiana czasu letniego na czas zimowy a zdrowie. Co m\u00f3wi\u0105 badania naukowe?<\/p>\n
Ka\u017cda korekta zegara wp\u0142ywa na nas w odmienny spos\u00f3b. Przesuwanie wskaz\u00f3wek o godzin\u0119 w prz\u00f3d lub w ty\u0142 powoduje zaburzenia w funkcjonowaniu naszego wewn\u0119trznego zegara biologicznego. Naturalne zmiany ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a dziennego w ci\u0105gu roku zachodz\u0105 stopniowo, co pozwala organizmowi na p\u0142ynne dostosowanie si\u0119. Natomiast narzucona dwukrotna roczna zmiana czasu zak\u0142\u00f3ca nasz rytm dobowy, powi\u0105zany z naturalnym o\u015bwietleniem w okre\u015blonych porach dnia. Mo\u017ce to wywo\u0142a\u0107 r\u00f3\u017cnorodne dolegliwo\u015bci, a najtrudniejszy do przej\u015bcia jest pierwszy tydzie\u0144 po zmianie czasu, gdy cia\u0142o pr\u00f3buje przyzwyczai\u0107 si\u0119 do nowego harmonogramu dnia.<\/p>\n
Zmiana czasu letniego na zimowy w ostatni weekend pa\u017adziernika sprawia, \u017ce w niedzielny poranek mo\u017cna pospa\u0107 o godzin\u0119 d\u0142u\u017cej. Jednocze\u015bnie jednak ju\u017c oko\u0142o godziny 16 zapada zmrok. Kr\u00f3tsze dni i d\u0142u\u017csze wieczory u wielu os\u00f3b wywo\u0142uj\u0105 obni\u017cenie nastroju, a w skrajnych przypadkach mog\u0105 prowadzi\u0107 do depresji. Badania du\u0144skich naukowc\u00f3w z Uniwersytetu w Aarhus, obejmuj\u0105ce kilkana\u015bcie lat i 185 tys. uczestnik\u00f3w, wykaza\u0142y, \u017ce w ci\u0105gu pierwszego miesi\u0105ca po przej\u015bciu na czas zimowy liczba diagnoz depresji wzrasta o 8\u201311 procent.<\/p>\n
Zmiana czasu wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na jako\u015b\u0107 snu, powoduj\u0105c symptomy przypominaj\u0105ce tzw. „jet lag”, czyli zm\u0119czenie wynikaj\u0105ce z nag\u0142ej zmiany stref czasowych. Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 m.in. problemy z zasypianiem, os\u0142abiona koncentracja, zm\u0119czenie i rozdra\u017cnienie. Ponadto przej\u015bcie na czas zimowy zwi\u0119ksza ryzyko wypadk\u00f3w drogowych. Dane szwajcarskiego ubezpieczyciela Zurich Insurance pokazuj\u0105, \u017ce w listopadzie, gdy szybciej zapada zmrok, liczba kolizji spowodowanych przez kierowc\u00f3w mi\u0119dzy godzin\u0105 16 a 19 wzrasta o 10\u201315 procent.<\/p>\n
Zmiana czasu letniego na czas zimowy a praca w nocy. Czy osoby pracuj\u0105ce z 25 na 26 pa\u017adziernika otrzymaj\u0105 wy\u017csze wynagrodzenie?<\/p>\n
W nocy z 25 na 26 pa\u017adziernika 2025 roku, kiedy cofniemy zegarki z godziny 3:00 na 2:00, osoby pracuj\u0105ce na nocnej zmianie sp\u0119dz\u0105 w pracy o jedn\u0105 godzin\u0119 d\u0142u\u017cej. Z punktu widzenia przepis\u00f3w prawa pracy oznacza to, \u017ce przepracuj\u0105 jedn\u0105 godzin\u0119 nadliczbow\u0105.<\/p>\n
Zgodnie z Kodeksem pracy za tak\u0105 dodatkow\u0105 godzin\u0119 przys\u0142uguje:<\/p>\n
\n- dodatek w wysoko\u015bci 100 proc. wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych przypadaj\u0105cych w nocy (art. 151 \u00a71 pkt 1 Kodeksu pracy), lub<\/li>\n
- czas wolny w zamian za nadgodzin\u0119 \u2013 na zasadach okre\u015blonych w art. 151 Kodeksu pracy.<\/li>\n<\/ul>\n
W pierwszym przypadku pracownik otrzymuje zwi\u0119kszone wynagrodzenie wyp\u0142acane wraz z pensj\u0105 za pa\u017adziernik. Je\u015bli natomiast pracownik lub pracodawca zdecyduje si\u0119 na udzielenie czasu wolnego, jego wymiar zale\u017cy od tego, kto zainicjuje ten tryb rozliczenia:<\/p>\n
\n- gdy z wnioskiem wyst\u0105pi pracownik \u2013 przys\u0142uguje mu 1 godzina wolnego za ka\u017cd\u0105 godzin\u0119 nadliczbow\u0105 (proporcja 1:1).<\/li>\n
- je\u017celi decyzj\u0119 podejmie pracodawca \u2013 powinien udzieli\u0107 1,5 godziny wolnego za ka\u017cd\u0105 godzin\u0119 nadliczbow\u0105, i to najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca okresu rozliczeniowego.<\/li>\n<\/ul>\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od powy\u017cszego, za prac\u0119 w porze nocnej przys\u0142uguje tak\u017ce dodatek nocny, o kt\u00f3rym mowa w art. 151 Kodeksu pracy. Jego wysoko\u015b\u0107 wynosi 20 proc. stawki godzinowej wynikaj\u0105cej z minimalnego wynagrodzenia \u2013 za ka\u017cd\u0105 godzin\u0119 pracy pomi\u0119dzy 21:00 a 7:00.<\/p>\n
Zmiana czasu letniego na czas zimowy to nie tylko kwestia przestawienia zegark\u00f3w. Dla wielu pracownik\u00f3w oznacza ona d\u0142u\u017csz\u0105 nocn\u0105 zmian\u0119 i prawo<\/a> do dodatkowego wynagrodzenia lub czasu wolnego. Pracodawcy s\u0105 zobowi\u0105zani do odpowiedniego rozliczenia nadgodzin powsta\u0142ych w wyniku zmiany czasu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy zmiana czasu letniego na czas zimowy 2025? Czy przedstawiamy zegarki w nocy z 25 na 26 pa\u017adziernika?…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64100,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-64099","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115422847522915162","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64099\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}