{"id":642834,"date":"2026-08-24T10:13:20","date_gmt":"2026-08-24T10:13:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/642834\/"},"modified":"2026-08-24T10:13:20","modified_gmt":"2026-08-24T10:13:20","slug":"przemilczana-cena-suszy-z-dunajem-jest-coraz-gorzej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/642834\/","title":{"rendered":"Przemilczana cena suszy. Z Dunajem jest coraz gorzej"},"content":{"rendered":"

Stawka jest wysoka.<\/p>\n

Dunaj, druga co do d\u0142ugo\u015bci droga wodna w Europie, jest kluczow\u0105 arteri\u0105 dla transportu towarowego, zaopatrzenia w wod\u0119 pitn\u0105, rolnictwa i przemys\u0142u. Pomaga w ch\u0142odzeniu g\u0142\u00f3wnych elektrowni j\u0105drowych i zasila elektrownie wodne. Dorzecze rzeki rozci\u0105ga si\u0119 na terenie 19 kraj\u00f3w i stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla dziesi\u0105tek milion\u00f3w ludzi. Jednak powtarzaj\u0105ce si\u0119 susze, spowodowane zmianami klimatycznymi, gro\u017c\u0105 zmian\u0105 tej sytuacji.<\/p>\n

\u2014 Prognozy wskazuj\u0105, \u017ce zjawisko to b\u0119dzie wyst\u0119powa\u0107 coraz cz\u0119\u015bciej, dlatego musimy bardziej systematycznie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 dost\u0119pno\u015bci wody, zapotrzebowaniu na ni\u0105 oraz, oczywi\u015bcie, jej retencji i odporno\u015bci systemu \u2014 m\u00f3wi Birgit Vogel, sekretarz wykonawcza Mi\u0119dzynarodowej Komisji Ochrony Dunaju, kt\u00f3ra koordynuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy krajami w ca\u0142ym dorzeczu.<\/p>\n

Mimo \u017ce susza staje si\u0119 powracaj\u0105cym zagro\u017ceniem, Europa nadal nie posiada jednolitej, wi\u0105\u017c\u0105cej polityki pozwalaj\u0105cej stawi\u0107 czo\u0142a niedoborom wody w dorzeczu Dunaju i poza nim. Odpowiedzialno\u015b\u0107 pozostaje podzielona mi\u0119dzy rz\u0105dy krajowe a organy ds. dorzeczy, a reguluje j\u0105 mozaika przepis\u00f3w UE, kt\u00f3re \u2014 zdaniem organizacji ekologicznych \u2014 s\u0105 s\u0142abo egzekwowane. Wiele nowych \u015brodk\u00f3w na rzecz odporno\u015bci w Unii Europejskiej ma nadal charakter dobrowolny.<\/p>\n

Podwodna katastrofa. Przemilczany skutek upa\u0142\u00f3w w Europie. „Najwy\u017csza odnotowana warto\u015b\u0107 w lipcu”\"Ga\u015bniczy<\/p>\n

W tej sytuacji w\u0142adze krajowe uciekaj\u0105 si\u0119 do jednostronnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re \u2014 jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy \u2014 mog\u0105 wyrz\u0105dzi\u0107 ogromne szkody s\u0105siadom i pobliskim ekosystemom.<\/p>\n

Dimiter Koumanov, szef dzia\u0142u ochrony \u015brodowiska w bu\u0142garskiej organizacji pozarz\u0105dowej Balkanka zajmuj\u0105cej si\u0119 rzekami, twierdzi, \u017ce kraje podejmuj\u0105 dzia\u0142ania nadzwyczajne bez uwzgl\u0119dnienia szerszych konsekwencji. Szczeg\u00f3lnie niepokoi go potencjalny wp\u0142yw takich \u015brodk\u00f3w na wod\u0119 pitn\u0105 w Bu\u0142garii. Kraje naddunajskie „robi\u0105, co chc\u0105, a my w Bu\u0142garii ponosimy tego koszty” \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Wysoka stawka, niski poziom rzeki<\/p>\n

\u2014 To lato po raz kolejny przypomnia\u0142o nam, \u017ce Europa jest bardzo s\u0142abo przygotowana na zmiany klimatyczne \u2014 m\u00f3wi Sara Johansson, ekspertka ds. polityki wodnej w Europejskim Biurze Ochrony \u015arodowiska. <\/p>\n

\n

Wysychaj\u0105ce gleby, zdegradowane tereny podmok\u0142e i zniszczone ekosystemy zamieniaj\u0105 krajobrazy w beczki prochu gotowe do wybuchu, a wyschni\u0119te rzeki ujawni\u0142y wra\u017cliwo\u015b\u0107 naszego systemu energetycznego.<\/p>\n<\/blockquote>\n

W\u0119gierska elektrownia j\u0105drowa w Paks, kt\u00f3rej ch\u0142odzenie opiera si\u0119 na rzece, dostarcza ok. 40 proc. energii elektrycznej kraju. Z kolei rumu\u0144ska elektrownia w Cernavoda zapewnia jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 energii elektrycznej w tym pa\u0144stwie. Kiedy poziom rzeki jest zbyt niski, rz\u0105dy nie tylko borykaj\u0105 si\u0119 z kryzysem wodnym \u2014 nara\u017caj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na utrat\u0119 wa\u017cnego \u017ar\u00f3d\u0142a energii elektrycznej.<\/p>\n

W\u0119gry rozpocz\u0119\u0142y w tym miesi\u0105cu budow\u0119 progu dna rzeki \u2014 konstrukcji przypominaj\u0105cej tam\u0119. Celem jest podniesienie poziomu wody w okolicy Paks. To „potencjalnie przydatna kr\u00f3tkoterminowa interwencja maj\u0105ca na celu podniesienie poziomu wody w g\u00f3rnym biegu rzeki” \u2014 wyja\u015bnia Tamas Gruber, kierownik programu Living Rivers w WWF W\u0119gry. \u2014 Jednak dost\u0119pne informacje nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce, aby oceni\u0107 pe\u0142ne konsekwencje ekologiczne tego rozwi\u0105zania ani jego skuteczno\u015b\u0107 w przysz\u0142ych warunkach ekstremalnie niskiego przep\u0142ywu.<\/p>\n

\"Dunaj<\/p>\n

Stefan Panaitescu \/ NurPhoto \/ NurPhoto via AFP \/ AFP<\/p>\n

Dunaj w Rumunii, 15 sierpnia 2026 r.<\/p>\n

Taka konstrukcja mog\u0142aby „pogorszy\u0107 warunki niskiego stanu wody w dolnym biegu rzeki oraz wp\u0142yn\u0105\u0107 na transport osad\u00f3w, ryby i inne organizmy wodne” \u2014 dodaje ekspert.<\/p>\n

Dora\u017ane rozwi\u0105zania maj\u0105ce na celu walk\u0119 z susz\u0105 pozostawa\u0142y w du\u017cej mierze na poziomie krajowym i by\u0142y rozproszone w siedmiu pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE, przez kt\u00f3re przep\u0142ywa Dunaj, a tak\u017ce w Serbii, Mo\u0142dawii i w Ukrainie.<\/p>\n

Potrzeba dzia\u0142a\u0144<\/p>\n

Istniej\u0105 organizacje koordynuj\u0105ce zarz\u0105dzanie rzek\u0105, takie jak komisja ICPDR, kt\u00f3rej przewodniczy Vogel. Pa\u0144stwa nale\u017c\u0105ce do ICPDR posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c krajowe agencje odpowiedzialne za \u017ceglug\u0119, gospodark\u0119 wodn\u0105 i ochron\u0119 \u015brodowiska.<\/p>\n

Agencje te wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 w zakresie monitorowania i \u017ceglugi \u2014 ale ostatecznie dzia\u0142aj\u0105 w ramach w\u0142asnych jurysdykcji krajowych.<\/p>\n

Ramy dyrektywy ramowej UE w sprawie wody wymagaj\u0105 od pa\u0144stw cz\u0142onkowskich ochrony i renaturyzacji rzek, jezior i w\u00f3d gruntowych oraz koordynacji gospodarki wodnej w obr\u0119bie dorzeczy, a nie wy\u0142\u0105cznie wzd\u0142u\u017c granic pa\u0144stwowych. Jednak eksperci i organizacje sektora wodnego twierdz\u0105, \u017ce UE nie zdo\u0142a\u0142a opracowa\u0107 skoordynowanej strategii politycznej maj\u0105cej na celu popraw\u0119 gotowo\u015bci na susz\u0119, podczas gdy suche lata b\u0119d\u0105 coraz cz\u0119stsze i intensywniejsze.<\/p>\n

\u2014 Unia Europejska zapewnia ramy. Rz\u0105dy krajowe mog\u0105 mie\u0107 plan, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 zarz\u0105dczych odbywa si\u0119 na poziomie dorzeczy lub na szczeblu lokalnym \u2014 m\u00f3wi Loic Charpentier, dyrektor ds. rzecznictwa w organizacji lobbingowej Water Europe. \u2014 Dlatego powstaje wra\u017cenie, powiedzmy, nieskoordynowanych dzia\u0142a\u0144. Trzeba jeszcze wprowadzi\u0107 pewne ulepszenia.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

W zesz\u0142ym roku grupa naukowc\u00f3w wezwa\u0142a do przyj\u0119cia unijnej dyrektywy w sprawie suszy, aby „zharmonizowa\u0107 i egzekwowa\u0107 polityk\u0119 zarz\u0105dzania ryzykiem na ca\u0142ym kontynencie”. By\u0142a to reakcja na susz\u0119 z 2022 r.<\/p>\n

Zjawisko to „dotkn\u0119\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 kontynentu, [ale] nasze ustalenia wskazuj\u0105 na znaczne regionalne r\u00f3\u017cnice w zdolno\u015bciach zarz\u0105dzania” \u2014 napisali naukowcy. „W wielu krajach \u2014 zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rych gospodarka opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rolnictwie \u2014 dzia\u0142ania w odpowiedzi na susz\u0119 maj\u0105 nadal charakter kr\u00f3tkoterminowy i reaktywny, co cz\u0119sto prowadzi do praktyk potencjalnie niekorzystnych”.<\/p>\n

„Na razie jest to utopia”<\/p>\n

W zesz\u0142ym roku Bruksela przedstawi\u0142a r\u00f3wnie\u017c strategi\u0119 na rzecz odporno\u015bci wodnej, zawieraj\u0105c\u0105 ok. 50 \u015brodk\u00f3w na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwa wodnego w UE. Strategia ta obejmowa\u0142a zobowi\u0105zanie Komisji Europejskiej do udzielenia pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim wskaz\u00f3wek technicznych dotycz\u0105cych sporz\u0105dzania plan\u00f3w zarz\u0105dzania susz\u0105 \u2014 jednak nie s\u0105 one obowi\u0105zkowe.<\/p>\n

Kluczowa unijna dyrektywa w sprawie ochrony przyrody zobowi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c UE do zapewnienia do 2030 r. 25 tys. km swobodnie p\u0142yn\u0105cych rzek w Europie, czyli takich, kt\u00f3re nie s\u0105 ograniczane przez sztuczne bariery, takie jak zapory hydroelektryczne. Jednak, jak zauwa\u017ca Marie Pfeiffer, ekspertka ds. ochrony rzek z WWF Austria, „to w du\u017cej mierze od pa\u0144stw cz\u0142onkowskich b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o, w jakim stopniu zechc\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 [do osi\u0105gni\u0119cia tego celu]”.<\/p>\n

W ramach trwaj\u0105cych dzia\u0142a\u0144 na rzecz ograniczenia biurokracji i o\u017cywienia przemys\u0142u UE, Bruksela planuje znowelizowa\u0107 ramow\u0105 dyrektyw\u0119 wodn\u0105, skupiaj\u0105c si\u0119 na z\u0142agodzeniu przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony w\u00f3d w sektorze g\u00f3rniczym. Organizacje pozarz\u0105dowe zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 \u015brodowiska ostrzegaj\u0105, \u017ce dyrektywa ta jest ju\u017c egzekwowana w spos\u00f3b niejednolity.<\/p>\n

Komisarz ds. \u015brodowiska Jessika Roswall, zapytana o wysychaj\u0105cy Dunaj, m\u00f3wi POLITICO, \u017ce „konieczne jest wzmocnienie naszej gotowo\u015bci we wszystkich obszarach”. Dodaje, \u017ce UE musi r\u00f3wnie\u017c „oceni\u0107, czy nasze obecne unijne przepisy wodne pozostaj\u0105 adekwatne do celu z punktu widzenia odporno\u015bci, gotowo\u015bci, ponownego wykorzystania wody i zarz\u0105dzania susz\u0105”, nawi\u0105zuj\u0105c tym samym do zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 nowelizacji.<\/p>\n

Gergely Patko, analityk z W\u0119gierskiego Stowarzyszenia Przedsi\u0119biorstw Wodoci\u0105gowych, twierdzi, \u017ce istnieje „dobra wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy organami ds. dorzeczy w r\u00f3\u017cnych krajach, a ramowa dyrektywa wodna wspiera t\u0119 koordynacj\u0119”. Ostrzega jednak, \u017ce zmiana dyrektywy mo\u017ce spowodowa\u0107 wi\u0119ksze obci\u0105\u017cenie zasob\u00f3w wody pitnej w czasie kryzys\u00f3w zwi\u0105zanych z susz\u0105.<\/p>\n

Koumanov m\u00f3wi, \u017ce najlepszym rozwi\u0105zaniem jest „\u015bcis\u0142e przestrzeganie ram prawnych UE i zaostrzenie ich, maj\u0105c na celu lepsz\u0105 ochron\u0119 naturalnych zasob\u00f3w wodnych, ale wiem te\u017c, \u017ce na razie jest to utopia”. \u2014 Kiedy\u015b ci twardog\u0142owi w UE wyci\u0105gn\u0105 wnioski i mam nadziej\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie ju\u017c za p\u00f3\u017ano \u2014 podsumowuje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Stawka jest wysoka. Dunaj, druga co do d\u0142ugo\u015bci droga wodna w Europie, jest kluczow\u0105 arteri\u0105 dla transportu towarowego,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":642835,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,61195,32,33,305,116245,27,5603,34,35,28,31,48,25,46,40,1314,41,542,47,4987,80,29,30,86,2670,26,82,83,84],"class_list":["post-642834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-bulgaria","tag-dunaj","tag-headlines","tag-kryzys_klimatyczny","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-politico","tag-polski","tag-rumunia","tag-screening_general","tag-susza","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-unia_europejska","tag-wegry","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117149958874567324","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/642834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=642834"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/642834\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/642835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=642834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=642834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=642834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}