Nawrocki konfliktuje si\u0119 z Ze\u0142enskim<\/a>, Ze\u0142enski odsy\u0142a order i tak dalej. To wszystko zagrywki polityczne. Nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 trudnej historii, ale trzeba sobie z ni\u0105 jako\u015b poradzi\u0107. Nawet Niemcy poradzili sobie z demonami historii. Trzeba zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 wzajemne relacje, bo ubieranie tego w sp\u00f3r polityczny powoduje, \u017ce ludzie maj\u0105 coraz gorsze spojrzenie na drug\u0105 stron\u0119. A gdyby tak spr\u00f3bowa\u0107 m\u00f3wi\u0107 ludzkim j\u0119zykiem, \u017ce Ukrai\u0144cy faktycznie maj\u0105 du\u017cy wk\u0142ad w nasz bud\u017cet, \u017ce gdyby nie oni, musieliby\u015bmy zatrudnia\u0107 innych imigrant\u00f3w. Jak rozbraja\u0107 polsk\u0105 ksenofobi\u0119? Spr\u00f3bowa\u0107 zobaczy\u0107, jak oni funkcjonuj\u0105 w naszej codzienno\u015bci, co nam daj\u0105. Bardzo \u0142atwo jest wchodzi\u0107 w populistyczne spory, bo populizmy nios\u0105 si\u0119 szybko. Zwyk\u0142a rozmowa i operowanie faktami mog\u0142yby pom\u00f3c.\n <\/p>\n Prawica zarabia politycznie na podsycaniu niech\u0119ci do Ukrai\u0144c\u00f3w. Ale przecie\u017c musi wiedzie\u0107, \u017ce w Polsce brakuje r\u0105k do pracy. I \u017ce b\u0119dzie coraz gorzej.<\/p>\n
\n \u2014 No tak, ale populizm polega na tym, \u017ce si\u0119 udaje, \u017ce fakty si\u0119 ze sob\u0105 nie \u0142\u0105cz\u0105. Nasza sytuacja demograficzna nie jest za dobra, wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci wynosi 1,068 (wed\u0142ug oficjalnych danych GUS). Wiele Polek nie chce mie\u0107 dzieci albo decyduj\u0105 si\u0119 tylko na jedno. Migranci mogliby by\u0107 dla nas ratunkiem, ale prawica udaje, \u017ce tego nie widzi. S\u0105 liczne badania, w kt\u00f3rych szuka si\u0119 odpowiedzi na przyczyny s\u0142abej sytuacji demograficznej Polski. By\u0142 kiedy\u015b Instytut Pokolenia, powo\u0142any zreszt\u0105 przez PiS, ale nie polityczny. Pracowali tam rzetelni badacze, sprawdzali, co wp\u0142ywa na nisk\u0105 dzietno\u015b\u0107, dlaczego Polki nie rodz\u0105 dzieci. Czy wi\u0105\u017ce si\u0119 to np. z ustaw\u0105 antyaborcyjn\u0105? Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie. Po pierwsze, to s\u0105 kwestie ekonomiczne, wielu os\u00f3b po prostu nie sta\u0107 na za\u0142o\u017cenie rodziny. Druga rzecz \u2014 coraz mniej os\u00f3b jest w sta\u0142ych zwi\u0105zkach albo maj\u0105 du\u017cy problem z utrzymaniem d\u0142u\u017cszej relacji. No i kobiet w wieku reprodukcyjnym jest coraz mniej. To nie jest tak, \u017ce nagle powiemy zetkom: macie rodzi\u0107 dzieci. Zmieni\u0142y si\u0119 obyczajowo\u015b\u0107, style \u017cycia. Kiedy\u015b powiedzenie, \u017ce kto\u015b nie chce mie\u0107 dzieci, to by\u0142 temat tabu, takie deklaracje spotyka\u0142y si\u0119 z du\u017cym ostracyzmem. Dzi\u015b? Robi\u0142y\u015bmy badanie Portret Polki 2025. 82 proc. kobiet powiedzia\u0142o, \u017ce ka\u017cdy ma prawo decydowa\u0107, czy chce mie\u0107 dziecko, czy nie. Bardzo wysoki wynik. W tym jest tak\u017ce podchodzenie do macierzy\u0144stwa w spos\u00f3b du\u017co bardziej pragmatyczny, odpowiedzialny. D\u0142ug alimentacyjny wynosi dzi\u015b 17 mld z\u0142. Kobiety o tym wiedz\u0105.\n <\/p>\n
![\"Katarzyna](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Dyxk9kpTURBXy8wMDI5YWViMWUxODcyYTRmNGE4Y2ZkM2JjYTExNzg4Ny5qcGeRlQLNAmLNA5HCw94AAaEwAQ.jpeg\" "\\"Katarzyna")
<\/p>\n
Czy programy spo\u0142eczne w rodzaju 500+, a potem 800+ zwi\u0119kszy\u0142y dzietno\u015b\u0107?<\/p>\n
\n \u2014 Nie bardzo. Troch\u0119 tak, ale nie mia\u0142y one du\u017cego wp\u0142ywu, zadzia\u0142a\u0142y na kr\u00f3tko i nie wprowadzi\u0142y trwa\u0142ej zmiany. Na pewno ich wp\u0142yw by\u0142 znacznie, znacznie mniejszy, ni\u017c zak\u0142adali tw\u00f3rcy tego programu.\n <\/p>\n
Wyobra\u017amy sobie, \u017ce od dzi\u015b kobiety postanowi\u0105 jednak rodzi\u0107 dzieci. Efekty na rynku pracy zaczniemy zauwa\u017ca\u0107 najwcze\u015bniej za 20 lat.<\/p>\n
\n \u2014 Demografowie od dawna biedz\u0105 si\u0119 nad tym problemem, ale nawet najlepsze rozwi\u0105zania nie s\u0105 na tu i teraz. Za to tu i teraz s\u0105 w Polsce Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rzy w du\u017cej mierze „za\u0142atwiaj\u0105” ten problem. I cz\u0119\u015b\u0107 z nich stworzy polsko-ukrai\u0144skie rodziny. Z szacunk\u00f3w wynika, \u017ce w ci\u0105gu 10 lat liczba os\u00f3b pracuj\u0105cych w Polsce mo\u017ce si\u0119 zmniejszy\u0107 o mniej wi\u0119cej 2,1 mln. Moje roczniki \u2014 jestem z pokolenia X, do\u015b\u0107 licznego \u2014 b\u0119d\u0105 przechodzi\u0107 na emerytur\u0119. Najwi\u0119kszy ubytek dotknie przemys\u0142u i handlu. B\u0119dziemy musieli si\u0119 przyzwyczai\u0107 do coraz wi\u0119kszej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. W Polsce b\u0119dzie pracowa\u0107, a wi\u0119c i mieszka\u0107 coraz wi\u0119cej os\u00f3b z innych kraj\u00f3w. Tak\u017ce odleglejszych od nas kulturowo ni\u017c Ukraina. To b\u0119dzie ogromnie skomplikowany i kosztowny proces. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych os\u00f3b przyjedzie z rodzinami. Trzeba im b\u0119dzie zapewni\u0107 miejsce do \u017cycia, do pracy, do nauki. To s\u0105 gigantyczne operacje logistyczne.\n <\/p>\n
Nawet obecny rz\u0105d lubi si\u0119 chwali\u0107, \u017ce utrudnia obcokrajowcom dost\u0119p do rynku pracy. Na tym rynku jest rosn\u0105ca dziura, a w spo\u0142ecze\u0144stwie \u2014 rosn\u0105ca ksenofobia. Jak to rozbroi\u0107?<\/p>\n
\n \u2014 Trzeba zacz\u0105\u0107 rozbraja\u0107 stereotypy kr\u0105\u017c\u0105ce o Ukrai\u0144cach. Na przyk\u0142ad o tym, \u017ce oni bior\u0105 socjal i nic z siebie nie daj\u0105. To nieprawda. P\u0142ac\u0105 podatki i sk\u0142adki zdrowotne. Z badania CBOS wynika, \u017ce 87 proc. Polak\u00f3w popiera ograniczenie dost\u0119pu do \u015bwiadcze\u0144 medycznych dla Ukrai\u0144c\u00f3w nieop\u0142acaj\u0105cych sk\u0142adek zdrowotnych. Ale 58 proc. sprzeciwia si\u0119 odebraniu mo\u017cliwo\u015bci bezp\u0142atnego zakwaterowania. Polacy reaguj\u0105 na co\u015b, co uwa\u017caj\u0105 za spo\u0142eczn\u0105 niesprawiedliwo\u015b\u0107. Tworz\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne legendy miejskie, np. \u017ce ukrai\u0144skie dzieci dostaj\u0105 si\u0119 do szk\u00f3\u0142 bez kolejki. Albo \u017ce Ukrai\u0144cy mog\u0105 i\u015b\u0107 bez kolejki do lekarza. Rozbrajanie takich rzeczy wymaga\u0142oby szerokich kampanii spo\u0142ecznych. \u017beby pokaza\u0107, ile dobrego oni wnosz\u0105 do naszego codziennego \u017cycia. I \u017ce nie s\u0105 bardziej uprzywilejowani ni\u017c my.\n <\/p>\n
Kampanie spo\u0142eczne jeszcze dzia\u0142aj\u0105?<\/p>\n
\n \u2014 Pewnie, \u017ce tak. Ale to nie mo\u017ce by\u0107 reklama w telewizji. To musi by\u0107 co\u015b, co ma wymiar lokalny. No i dobrze by\u0142oby, \u017ceby politycy powstrzymali si\u0119 od siania populistycznych tre\u015bci.\n <\/p>\n
Niemo\u017cliwe.<\/p>\n
\n \u2014 No tak. A wi\u0119c zostaj\u0105 oddolne dzia\u0142ania. Trzeba robi\u0107 jak najwi\u0119cej lokalnych akcji. Albo dzia\u0142a\u0107 w sieci tak, jak to robi np. stowarzyszenie Demagog \u2014 oni fajnie rozbrajaj\u0105 r\u00f3\u017cne szkodliwe mity. Rozbijanie nieprawdziwych stereotyp\u00f3w, przekona\u0144 mo\u017ce by\u0107 trudne, ale jest o\u017cywcze. Nale\u017ca\u0142oby pokazywa\u0107 zwyk\u0142ego cz\u0142owieka. Nie m\u00f3wi\u0107 wy\u0142\u0105cznie o g\u00f3rnolotnych ideach, tylko pokaza\u0107, \u017ce mam s\u0105siadk\u0119 Ukraink\u0119, z kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3lnie wyprowadzamy psy. \u017be to jest osoba, z kt\u00f3r\u0105 mog\u0119 pogada\u0107 i na co dzie\u0144 \u017cy\u0107, liczy\u0107 na jej sympati\u0119, a w razie czego na jak\u0105\u015b drobn\u0105 pomoc.\n <\/p>\n
Mo\u017cna by\u0142o by\u0107 naprawd\u0119 dumnym z tego, jak Polacy zareagowali po wybuchu wojny. Co si\u0119 sta\u0142o? Dlaczego to si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142o?<\/p>\n
\n \u2014 Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Ukrai\u0144cy nie dzi\u0119kuj\u0105 nam ju\u017c na ka\u017cdym kroku. Robili to, by\u0142o wiele gest\u00f3w wdzi\u0119czno\u015bci, ale ile mo\u017cna. A my potrzebujemy doceniania przy ka\u017cdej okazji. Kiedy si\u0119 jednoczymy wok\u00f3\u0142 jakiej\u015b idei, jak w\u0142a\u015bnie pomoc osobom z Ukrainy, to jeste\u015bmy zaanga\u017cowani, dumni. Ale potem przychodzi codzienno\u015b\u0107. A Ukrai\u0144cy to s\u0105 ludzie tacy jak my. Czasem zostawi\u0105 \u015bmieci, zrobi\u0105 co\u015b, co nam nie odpowiada. Okaza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce mieszkaj\u0105cy w Polsce Ukrai\u0144cy nie chc\u0105 odgrywa\u0107 roli ofiar. My by\u015bmy wci\u0105\u017c oczekiwali, \u017ceby nam za co\u015b dzi\u0119kowa\u0107, za co\u015b nas przeprasza\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w pewnie wyjedzie z Polski, ale wielu zostanie. Musimy zacz\u0105\u0107 lepiej siebie nawzajem rozumie\u0107.\n <\/p>\n
Z czym by\u015bmy zostali, gdyby Ukrai\u0144cy dzi\u015b wyjechali? Z jak\u0105 my\u015bl\u0105? \u017be im pomogli\u015bmy czy \u017ce oni s\u0105 niewdzi\u0119czni?<\/p>\n
\n \u2014 Pewnie z my\u015bl\u0105, \u017ce im pomogli\u015bmy, a oni tego nie docenili.\n <\/p>\n
Czyli z poczuciem krzywdy by\u015bmy zostali?<\/p>\n
\n \u2014 I poczuciem, \u017ce nie zostali\u015bmy docenieni jako nar\u00f3d. Wi\u0119cej to m\u00f3wi o naszych przekonaniach ni\u017c o tym, jaka jest rzeczywisto\u015b\u0107.\n <\/p>\n
\n Katarzyna Krzywicka \u2014 socjolo\u017cka, badaczka, pomys\u0142odawczyni i liderka projekt\u00f3w po\u015bwi\u0119conych rodzicom i dzieciom: Gen. Alfa, M\u0142odzi Doro\u015bli. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni platformy socjolozki.pl <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dlaczego stosunek Polak\u00f3w do nich tak bardzo si\u0119 zmieni\u0142? \u2014 Wojna trwa ju\u017c do\u015b\u0107 d\u0142ugo. Widzimy, \u017ce Ukrai\u0144cy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":644543,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[12321,42,367,38,40,39,41,1917,415],"class_list":["post-644542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-migracje","tag-pl","tag-polacy","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-rynek-pracy","tag-ukraina"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117154221697164709","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/644542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=644542"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/644542\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/644543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=644542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=644542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=644542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}