{"id":646243,"date":"2026-08-25T21:36:14","date_gmt":"2026-08-25T21:36:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/646243\/"},"modified":"2026-08-25T21:36:14","modified_gmt":"2026-08-25T21:36:14","slug":"dieta-planetarna-w-szkolnych-stolowkach-nowe-rozporzadzenie-wzbudza-emocje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/646243\/","title":{"rendered":"Dieta planetarna w szkolnych sto\u0142\u00f3wkach. Nowe rozporz\u0105dzenie wzbudza emocje"},"content":{"rendered":"

Nowe przepisy zak\u0142adaj\u0105 m.in. ograniczenie cz\u0119stotliwo\u015bci podawania w ramach obiadu potraw mi\u0119snych do dw\u00f3ch razy w tygodniu, przygotowywanie zup na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu, uwzgl\u0119dnianie w obiedzie co najmniej raz w tygodniu potrawy na bazie nasion ro\u015blin str\u0105czkowych bez dodatku produkt\u00f3w odzwierz\u0119cych oraz \u2014 je\u015bli to mo\u017cliwe \u2014 wykorzystywanie produkt\u00f3w pochodzenia lokalnego lub ekologicznego.<\/p>\n

Nowe rozporz\u0105dzenie wskazuje r\u00f3wnie\u017c jednoznacznie pe\u0142noziarniste produkty zbo\u017cowe jako po\u017c\u0105dane sk\u0142adniki przedszkolnych i szkolnych posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n

Dieta planetarna. O co tu chodzi?<\/p>\n

Nowe przepisy k\u0142ad\u0105 wi\u0119kszy nacisk na realizacj\u0119 w \u017cywieniu przedszkolnym i w sto\u0142\u00f3wce szkolnej zasad tzw. diety planetarnej<\/a>, modelu \u017cywienia \u0142\u0105cz\u0105cego trosk\u0119 o zdrowie i \u015brodowisko.<\/p>\n

Podkre\u015blaj\u0105 wi\u0119kszy udzia\u0142 w tym \u017cywieniu produkt\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego \u2014 warzyw, owoc\u00f3w, nasion ro\u015blin str\u0105czkowych, pe\u0142noziarnistych produkt\u00f3w zbo\u017cowych, a tak\u017ce ro\u015blinnych alternatyw dla wyrob\u00f3w mlecznych, wzbogaconych co najmniej w wap\u0144 i witamin\u0119 B12 oraz spe\u0142niaj\u0105cych okre\u015blone kryteria dotycz\u0105ce zawarto\u015bci cukr\u00f3w, t\u0142uszczu i soli.<\/p>\n

Dyrektor szko\u0142y: musz\u0119 kupi\u0107 wi\u0119cej pojemnik\u00f3w na odpadki<\/p>\n

\u2014 Doskona\u0142e pomys\u0142y ma nasz resort zdrowia \u2014 kwituje dyrektor jednej z ma\u0142opolskich gminnych szk\u00f3\u0142 podstawowych, chc\u0105cy zachowa\u0107 anonimowo\u015b\u0107. Na gwa\u0142t wysy\u0142a kucharki i intendentk\u0119 na szkolenia. \u2014 To chyba my w szko\u0142ach najlepiej wiemy, jak \u017cywi\u0107 dzieci w sto\u0142\u00f3wkach, bo robimy to od lat. Nie wr\u00f3\u017c\u0119 nowym zasadom powodzenia, a sam musz\u0119 kupi\u0107 wi\u0119cej pojemnik\u00f3w na odpadki, bo dzieci b\u0119d\u0105 wyrzuca\u0107 jeszcze wi\u0119cej jedzenia \u2014 dodaje.<\/p>\n

Jego zdaniem dzieci korzystaj\u0105ce ze sto\u0142\u00f3wki s\u0105 wybredne \u2014 to raczej „niejadki”. Zupy wylewaj\u0105 do podstawionych pojemnik\u00f3w, chyba \u017ce to ros\u00f3\u0142 albo pieczarkowa. Grochowa nie ma szans na zjedzenie, podobnie kapu\u015bniak.<\/p>\n

Drugie dania? Mimo \u017ce nauczycielka albo opiekun \u015bwietlicy pilnuj\u0105, maluchy potrafi\u0105 zakopa\u0107 sur\u00f3wk\u0119 pod ziemniakami i te\u017c j\u0105 wyrzuci\u0107. Z ch\u0119ci\u0105 jedz\u0105 tylko dr\u00f3b (w r\u00f3\u017cnych postaciach, cho\u0107 najbardziej w formie kotlet\u00f3w), pierogi z mi\u0119sem albo owocami, nale\u015bniki. Tarta marchew? Og\u00f3rek kiszony? Sa\u0142atka typu „coleslaw”? Do wiadra.<\/p>\n

\u2014 W naszej szkole staramy si\u0119, aby posi\u0142ki by\u0142y dostosowane do preferencji dzieciak\u00f3w, \u017ceby zjada\u0142y ca\u0142y dwudaniowy obiad. Je\u015bli kto\u015b mi\u0119sa nie je, jest na co\u015b uczulony albo choruje i wymaga innego \u017cywienia, ma przygotowan\u0105 stosown\u0105 diet\u0119. Wszystko jest obliczane \u2014 gramatura, kaloryczno\u015b\u0107, udzia\u0142 procentowy bia\u0142ka, t\u0142uszczy; cyklicznie bada to te\u017c nasz sanepid. Nie wiem i nie rozumiem, po co to jeszcze bardziej regulowa\u0107. Te dzieci, kt\u00f3rym przepisy maj\u0105 pom\u00f3c zdrowiej si\u0119 od\u017cywia\u0107, zeszczuple\u0107, i tak po szkole id\u0105 do sklepu, kupuj\u0105 p\u0105czki i col\u0119 \u2014 uwa\u017ca dyrektor.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo”Musz\u0119 sprawdza\u0107, na co wydaje kieszonkowe”Potwierdza to Magda Wr\u00f3bel z Katowic, kt\u00f3ra ma 10-letni\u0105 c\u00f3rk\u0119 z nadwag\u0105<\/a>. Akurat ona jest entuzjastk\u0105 zmian. \u2014 Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 zmiany w szkolnych sto\u0142\u00f3wkach i sklepikach jedzenie b\u0119dzie zdrowsze, mniej t\u0142uste i mniej s\u0142odsze. \u2014 To kolejny punkt na mojej drodze wyprowadzania c\u00f3rki z nadwagi \u2014 m\u00f3wi Medonetowi Magda.<\/p>\n

Jak dodaje, w domu mo\u017ce kontrolowa\u0107 to, co c\u00f3rka je, poza domem ju\u017c nie do ko\u0144ca. \u2014 Zostaje mi kwestia sprawdzania, na co wyda\u0142a kieszonkowe, a skoro w sklepiku nie kupi ju\u017c croissanta z czekolad\u0105 ani s\u0142odzonego napoju, to tym lepiej. No i jeszcze b\u0119dzie edukacja zdrowotna. Mo\u017ce w trakcie zaj\u0119\u0107 c\u00f3rka w ko\u0144cu nauczy si\u0119, co jest dla niej niezdrowe.<\/p>\n

Co b\u0119dzie mo\u017cna kupi\u0107 w sklepiku szkolnym?<\/p>\n

Nowe przepisy, kt\u00f3re wejd\u0105 w \u017cycie 1 wrze\u015bnia 2026 r., obejm\u0105 przedszkola, szko\u0142y i inne jednostki systemu o\u015bwiaty prowadz\u0105ce \u017cywienie dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz sprzeda\u017c \u017cywno\u015bci na swoim terenie.<\/p>\n

Dzieci nadal b\u0119d\u0105 mog\u0142y korzysta\u0107 ze sklepik\u00f3w szkolnych i sto\u0142\u00f3wek. Zmiany dotycz\u0105 oferty dost\u0119pnej na terenie szko\u0142y lub przedszkola. Zmieni si\u0119 asortyment oferowany uczniom.<\/p>\n

W katalogu znajduj\u0105 si\u0119 m.in.: pieczywo, pieczywo p\u00f3\u0142cukiernicze i cukiernicze, kanapki, sa\u0142atki i sur\u00f3wki, mleko i produkty mleczne, napoje ro\u015blinne i alternatywy produkt\u00f3w mlecznych, produkty zbo\u017cowe (w tym \u015bniadaniowe), warzywa, owoce, suszone warzywa i owoce, orzechy i nasiona bez dodatku cukr\u00f3w, substancji s\u0142odz\u0105cych i soli, soki, przeciery i musy bez dodatku cukr\u00f3w, substancji s\u0142odz\u0105cych i soli, koktajle na bazie mleka lub napoj\u00f3w ro\u015blinnych bez dodatku cukr\u00f3w i substancji s\u0142odz\u0105cych, naturalna woda mineralna, woda \u017ar\u00f3dlana i sto\u0142owa, napoje przygotowywane na miejscu z ograniczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 cukr\u00f3w dodanych, inne napoje bez dodatku cukr\u00f3w i substancji s\u0142odz\u0105cych, bezcukrowe gumy do \u017cucia, gorzka czekolada o wysokiej zawarto\u015bci kakao. W\u015br\u00f3d zalece\u0144 jest te\u017c nieodp\u0142atne udost\u0119pnienie wody do picia.<\/p>\n

\u2014 Takie dystrybutory z wod\u0105 mamy od kilku lat na ka\u017cdym z pi\u0119ter szko\u0142y, bo wiosn\u0105 i przed wakacjami bywa gor\u0105co \u2014 dopowiada cytowany wcze\u015bniej dyrektor.<\/p>\n

Nieco inaczej do tematu podchodzi Ala, mieszkanka Wojnarowic. Do podstaw\u00f3wki ucz\u0119szcza jej 12-letni syn Kuba. W poprzednich latach korzysta\u0142 ze sto\u0142\u00f3wki.<\/p>\n

\u2014 Doskonale znam nawyki \u017cywieniowe w\u0142asnego dziecka. A teraz si\u0119 dowiaduj\u0119 o tym, \u017ce na szkolnej sto\u0142\u00f3wce posi\u0142ki b\u0119d\u0105 wed\u0142ug jakiej\u015b ro\u015blinnej diety. Nie wiem, co mam robi\u0107, bo Kuba jada przede wszystkim mi\u0119so w ka\u017cdej postaci i jajka, pokusi si\u0119 na pizz\u0119, co\u015b na s\u0142odko \u2014 owszem, pierogi, kopytka, spaghetti, a nie znosi fasolki, grochu, og\u00f3rk\u00f3w, warzywa to nie jest jego bajka, niestety. Ale tak ma chyba wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci w jego wieku. Pracuj\u0119, nie mog\u0119 gotowa\u0107 w domu i dlatego nie jestem w stanie zrezygnowa\u0107 ze sto\u0142\u00f3wki. A teraz takie zaskoczenie. Mam nadziej\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie chodzi\u0142 g\u0142odny \u2014 \u017cali si\u0119 Medonetowi.<\/p>\n

Rodzice nie wiedz\u0105, pozytywna ocena od 30 proc.<\/p>\n

Cho\u0107 zapisy rozporz\u0105dzenia konsultowano ju\u017c od miesi\u0119cy i wesz\u0142y w \u017cycie w lutym br., nadal wielu rodzic\u00f3w nie wie, \u017ce zmiany wejd\u0105 ju\u017c 1 wrze\u015bnia (szko\u0142y dosta\u0142y troch\u0119 czasu na wdro\u017cenie nowych zasad).<\/p>\n

Potwierdza to badanie, zrealizowane przez Food Research Institute w ramach Barometru Rolniczego \u2014 wsp\u00f3lnej inicjatywy Food Research Institute oraz Og\u00f3lnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna: tylko 39 proc. Polak\u00f3w wie o zmianach w \u017cywieniu dzieci w szko\u0142ach i przedszkolach, kt\u00f3re zak\u0142adaj\u0105 zapewnienie co najmniej raz w tygodniu pe\u0142nowarto\u015bciowego posi\u0142ku przygotowanego wy\u0142\u0105cznie z produkt\u00f3w ro\u015blinnych. W\u015br\u00f3d rodzic\u00f3w dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym \u015bwiadomo\u015b\u0107 zmian jest wy\u017csza \u2014 wie o nich 55 proc. badanych. To wci\u0105\u017c ma\u0142o.<\/p>\n

Ponadto rodzice s\u0105 mniej entuzjastycznie nastawieni do posi\u0142k\u00f3w ro\u015blinnych ni\u017c og\u00f3\u0142 badanych. Wprowadzenie co najmniej jednego takiego posi\u0142ku tygodniowo jako zdecydowanie pozytywne ocenia 38 proc. wszystkich respondent\u00f3w, natomiast w\u015br\u00f3d rodzic\u00f3w odsetek ten jest o osiem pkt proc. ni\u017cszy i wynosi 30 proc.<\/p>\n

Co pokaza\u0142o badanie opinii publicznej?<\/p>\n

Niemal po\u0142owa rodzic\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce w pe\u0142ni ro\u015blinne posi\u0142ki powinny pojawia\u0107 si\u0119 w szko\u0142ach i przedszkolach tylko raz lub dwa razy w tygodniu. Pokazuje to, \u017ce cho\u0107 sama idea jest akceptowana, wi\u0119kszy udzia\u0142 posi\u0142k\u00f3w ro\u015blinnych w jad\u0142ospisie mo\u017ce spotka\u0107 si\u0119 z mniejszym poparciem.<\/p>\n

Tylko 52 proc. rodzic\u00f3w wskazuje spos\u00f3b \u017cywienia jako g\u0142\u00f3wny element kszta\u0142tuj\u0105cy zdrowie dziecka. W ca\u0142ej badanej populacji uwa\u017ca tak 56 proc. respondent\u00f3w. Oznacza to, \u017ce niemal po\u0142owa rodzic\u00f3w nie wskazuje \u017cywienia jako jednego z podstawowych czynnik\u00f3w zdrowego rozwoju dziecka.<\/p>\n

Wyniki wskazuj\u0105, \u017ce sama zmiana jad\u0142ospis\u00f3w w plac\u00f3wkach mo\u017ce nie wystarczy\u0107 do trwa\u0142ej zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych dzieci. Kluczowe znaczenie mo\u017ce mie\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 mi\u0119dzy tym, czego dzieci ucz\u0105 si\u0119 i co jedz\u0105 w szkole lub przedszkolu, a sposobem \u017cywienia w domu. (\u0179r\u00f3d\u0142o: Food Research Institute \/ Og\u00f3lnopolski Panel Badawczy Ariadna).<\/p>\n

\u2014 Je\u017celi stworzymy dzieciom takie \u015brodowisko, w kt\u00f3rym zdrowy wyb\u00f3r b\u0119dzie \u0142atwiejszy, to zyskamy wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119, \u017ce po niego si\u0119gn\u0105 \u2014 m\u00f3wi cytowana przez Agencj\u0119 Newseria dr n. med. Anna Liber, pediatra, gastroenterolog, kierownik Zak\u0142adu \u017bywienia w Instytucie Matki i Dziecka.<\/p>\n

„Pomys\u0142 \u015bwietny, wykonanie \u2014 jak zawsze”<\/p>\n

\u2014 Dla mnie nowe zasady \u017cywienia w szkole nie maj\u0105 wi\u0119kszego znaczenia. Kuchnia w szkole mojego syna jest tak koszmarna, \u017ce od razu nastawiam si\u0119 na to, \u017ce b\u0119dzie jad\u0142 drugi (a w\u0142a\u015bciwie pierwszy) obiad w domu. Je\u015bli zje co\u015b w szkole \u2014 super, ale wol\u0119 by\u0107 przygotowana i mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce dostanie pe\u0142nowarto\u015bciowy i lubiany przez siebie posi\u0142ek \u2014 przyznaje w rozmowie z Medonetem Dorota z Krakowa, mama 7-letniego Antosia, kt\u00f3ry zaczyna w\u0142a\u015bnie nowy rozdzia\u0142 o nazwie „szko\u0142a”.<\/p>\n

B\u0119dzie ucz\u0119szcza\u0142 do szkolnej sto\u0142\u00f3wki, kt\u00f3r\u0105 Dorota zna z opowie\u015bci innych rodzic\u00f3w z okolicy.<\/p>\n

\u2014 Jestem ca\u0142ym sercem za wprowadzeniem do szkolnych kuchni wi\u0119kszej ilo\u015bci warzyw i potraw ro\u015blinnych, ale to nie produkty s\u0105 problemem, a spos\u00f3b ich przyrz\u0105dzenia i podania. Niestety, w naszej szkole nawet uwielbiane zwykle przez dzieci pierogi ruskie czy nale\u015bniki z serem s\u0105 niezjadliwe; trudno wi\u0119c oczekiwa\u0107, \u017ce danie ro\u015blinne i pe\u0142noziarniste zyska aprobat\u0119 wybrednego ma\u0142ego podniebienia. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: pomys\u0142 \u015bwietny, wykonanie \u2014 jak zawsze \u2014 podsumowuje.<\/p>\n

Przyk\u0142adowy posi\u0142ek w ramach diety ro\u015blinnej, przygotowany przez Narodowe Centrum Edukacji \u017bywieniowej<\/p>\n

Kaszotto z zielon\u0105 soczewic\u0105, pieczarkami i marchewk\u0105 (przepis na 10 porcji)<\/p>\n

Przyk\u0142adowy posi\u0142ek w ramach diety ro\u015blinnej, przygotowany przez Narodowe Centrum Edukacji \u017bywieniowej, przepis na 10 porcji.<\/p>\n

Sk\u0142adniki:<\/p>\n