\u015awi\u0119czkowskiego<\/a>. Niemniej zosta\u0142 on powo\u0142any na stanowisko prezesa TK postanowieniem prezydenta i nie mo\u017cna tego ignorowa\u0107, a \u017ceby pozbawi\u0107 go tego stanowiska, konieczna by\u0142aby odpowiednia procedura.\n <\/p>\n Mamy wi\u0119c tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce prezydent, nie maj\u0105c do tego prawa, odmawia przyj\u0119cia \u015blubowania od s\u0119dzi\u00f3w, Bogdan \u015awi\u0119czkowski nie dopuszcza ich do orzekania, i nie da si\u0119 z tym nic zrobi\u0107?<\/p>\n
\n \u2014 Prezydent twierdzi, \u017ce nie odmawia, tylko ca\u0142y czas zastanawia si\u0119 nad decyzj\u0105. Cho\u0107 efekt jest w praktyce podobny. Wyrok TK m\u00f3wi\u0142, \u017ce prezydent m\u00f3g\u0142by si\u0119 wstrzyma\u0107 z przyj\u0119ciem \u015blubowania tylko w wyj\u0105tkowych wypadkach, np. gdyby mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, czy Sejm faktycznie podj\u0105\u0142 wa\u017cn\u0105 uchwa\u0142\u0119 o wybraniu s\u0119dziego albo gdyby wybrana osoba nie spe\u0142nia\u0142a formalnych kryteri\u00f3w bycia s\u0119dzi\u0105. Obecnie te przes\u0142anki nie maj\u0105 miejsca.\n <\/p>\n
Prezydent powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na to, \u017ce sejmowa wi\u0119kszo\u015b\u0107 wbrew przepisom nie dokonywa\u0142a wyboru nowych s\u0119dzi\u00f3w TK niezw\u0142ocznie po wyga\u015bni\u0119ciu mandat\u00f3w poprzednich, przez co wakaty nie by\u0142y uzupe\u0142niane sukcesywnie i dosz\u0142o do zjawiska kumulacji, kt\u00f3rej przepisy mia\u0142y zapobiega\u0107.<\/p>\n
\n \u2014 Dla mnie te argumenty s\u0105 absurdalne. Jedynym sposobem na naprawienie sytuacji zwi\u0105zanej z tym, \u017ce przez d\u0142ugi czas nie wybierano nowych s\u0119dzi\u00f3w, jest dokonanie takiego wyboru \u2014 inaczej si\u0119 jej uzdrowi\u0107 nie da.\n <\/p>\n
![\"Marcin](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/4Y2k9kpTURBXy9jMDY5Mjk2OGI0MGViNDZiOGNmZmYwNjhlOTBiN2RkZC5qcGeRlQLNAmLNA5LCw94AAaEwAQ.jpeg\" "\\"Marcin")
<\/p>\n
Czy jednak obecna wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie pope\u0142ni\u0142a b\u0142\u0119du albo nawet nie z\u0142ama\u0142a konstytucji, wybieraj\u0105c s\u0119dzi\u00f3w do TK hurtem, sprzecznie z zapisem, \u017ce s\u0105 wybierani indywidualnie na dziewi\u0119\u0107 lat?<\/p>\n
\n \u2014 Moim zdaniem naruszy\u0142a zasad\u0119, by nie kumulowa\u0107 mandat\u00f3w. A ona jest wa\u017cna, jej odrzucenie tworzy pokus\u0119 u wszystkich partii, by czeka\u0107 do ko\u0144ca kadencji i wtedy dokona\u0107 tego wyboru hurtowo.\n <\/p>\n
\n Pojawia\u0142y si\u0119 g\u0142osy, \u017ce skoro Sejm nie publikuje wyrok\u00f3w TK i nie uznaje go za niezawis\u0142y s\u0105d, to nie powinien wybiera\u0107 do niego nowych s\u0119dzi\u00f3w, by nie legitymizowa\u0107 tego cia\u0142a. Z politycznego punktu widzenia rozumiem t\u0119 argumentacj\u0119, ale ostatecznie jej prawne skutki nie okaza\u0142y si\u0119 najlepsze \u2014 co sami widzimy. By\u0107 mo\u017ce gdyby s\u0119dzi\u00f3w wybierano wraz z tworzeniem si\u0119 kolejnych wakat\u00f3w, to jeszcze z Andrzejem Dud\u0105 jako prezydentem nie by\u0142oby problem\u00f3w ze \u015blubowaniem i dzi\u015b sytuacja w trybunale by\u0142aby inna.\n <\/p>\n
\n Teraz mo\u017cna jednak powiedzie\u0107, \u017ce to prezydent \u0142amie konstytucj\u0119, uzurpuj\u0105c sobie rol\u0119 w procesie powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w TK, jakiej ustawa zasadnicza mu nie nadaje.\n <\/p>\n
Do TK ma teraz kandydowa\u0107 Maciej Berek, do niedawna kluczowy minister w rz\u0105dzie. To dobra decyzja?<\/p>\n
\n \u2014 Nie odmawiam dr. Maciejowi Berkowi kompetencji ani uczciwo\u015bci, mamy jednak ca\u0142kowity kryzys zaufania do trybuna\u0142u w spo\u0142ecze\u0144stwie. I w takiej sytuacji Sejm powinien delegowa\u0107 do trybuna\u0142u osoby b\u0119d\u0105ce niekwestionowanymi autorytetami w dziedzinie prawa, stoj\u0105ce ponad bie\u017c\u0105cym politycznym sporem, a niekoniecznie kogo\u015b, kogo jeszcze niedawno premier okre\u015bla\u0142 jako swoj\u0105 praw\u0105 r\u0119k\u0119. Spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebuje sygna\u0142u: odbudowujemy autorytet TK. Tymczasem wybieraj\u0105c dr. Berka, Sejm wy\u015ble sygna\u0142: posy\u0142amy do TK naszych zaufanych ludzi.\n <\/p>\n
Ze strony KO p\u0142yn\u0105 argumenty, \u017ce w trybunale potrzebny jest kto\u015b, kto b\u0119dzie w stanie skutecznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 prezesowi \u015awi\u0119czkowskiemu. Czy faktycznie taka osoba mo\u017ce co\u015b realnie zmieni\u0107 na plus w dzia\u0142aniu trybuna\u0142u?<\/p>\n
\n \u2014 Ale czy mamy w takim razie rozumie\u0107, \u017ce poprzedni s\u0119dziowie wybierani przez t\u0119 koalicj\u0119 byli jacy\u015b boja\u017aliwi? \u017be chcieli si\u0119 dogada\u0107 ze \u015awi\u0119czkowskim? Nie wiem, w jaki spos\u00f3b wyb\u00f3r akurat dr. Berka mia\u0142by co\u015b nadzwyczajnie zmieni\u0107 w trybunale.\n <\/p>\n
Czy jeste\u015bmy w stanie rozwi\u0105za\u0107 sytuacj\u0119 wok\u00f3\u0142 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego bez resetu konstytucyjnego?<\/p>\n
\n \u2014 Moim zdaniem nie jeste\u015bmy, konieczny jest tu kompromis g\u0142\u00f3wnych si\u0142 politycznych, kt\u00f3ry dzi\u015b jest nierealny. Obie strony zak\u0142adaj\u0105, \u017ce zdo\u0142aj\u0105 wzi\u0105\u0107 trybuna\u0142 w ca\u0142o\u015bci.\n <\/p>\n
Profesor Wojciech Sadurski zaproponowa\u0142, by s\u0119dziowie wybrani przez obecny Sejm zacz\u0119li dzia\u0142a\u0107 jako prawid\u0142owy trybuna\u0142, ignoruj\u0105c ten kierowany przez nieprawid\u0142owo powo\u0142anego na funkcj\u0119 \u015awi\u0119czkowskiego.<\/p>\n
\n \u2014 Tylko je\u015bli taki trybuna\u0142 si\u0119 ukonstytuuje, to co to zmieni? Na razie nie b\u0119dzie kworum, by odebra\u0107 immunitet \u015awi\u0119czkowskiemu \u2014 kt\u00f3remu prokuratura chce postawi\u0107 zarzuty w zwi\u0105zku z afer\u0105 Pegasusa \u2014 bo do tego potrzeba obecno\u015bci co najmniej 10 s\u0119dzi\u00f3w w czasie posiedzenia Zgromadzenia Og\u00f3lnego, a Sejm tej kadencji jeszcze tylu nie wybra\u0142.\n <\/p>\n
\n Czy je\u015bli nie uda si\u0119 podwa\u017cy\u0107 \u015awi\u0119czkowskiego w ten spos\u00f3b, to b\u0119dziemy mieli dw\u00f3ch prezes\u00f3w i dwa trybuna\u0142y? Stary prezes i cz\u0119\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w TK nie uzna takiego alternatywnego trybuna\u0142u, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce prezesem jest ci\u0105gle \u015awi\u0119czkowski. Nie uzna go te\u017c pewnie prezydent, kt\u00f3ry ustawy ci\u0105gle b\u0119dzie kierowa\u0107 do „Trybuna\u0142u \u015awi\u0119czkowskiego”, co uniemo\u017cliwi ich wej\u015bcie w \u017cycie. Nie wiadomo, jak zachowaj\u0105 si\u0119 s\u0105dy \u2014 kt\u00f3ry trybuna\u0142 b\u0119d\u0105 uznawa\u0107? Rozumiem, \u017ce mo\u017ce chodzi\u0107 o to, by ten nowy trybuna\u0142 stwierdzi\u0142 niekonstytucyjno\u015b\u0107 ustaw uchwalonych przez PiS, ale nawet gdyby si\u0119 to uda\u0142o, to pewne problemy pozostan\u0105 nierozwi\u0105zane, a mog\u0105 si\u0119 jeszcze pojawi\u0107 nowe.\n <\/p>\n
Koalicja rz\u0105dz\u0105ca nie mo\u017ce po prostu poczeka\u0107, a\u017c stopniowo zako\u0144cz\u0105 si\u0119 kadencje dubler\u00f3w, i odbudowywa\u0107 trybuna\u0142, wybieraj\u0105c kolejnych s\u0119dzi\u00f3w?<\/p>\n
\n \u2014 Faktycznie, w styczniu 2027 r. ko\u0144czy si\u0119 kadencja ostatniego dublera, Jaros\u0142awa Wyrembaka, wi\u0119c mo\u017cna b\u0119dzie uzna\u0107, \u017ce ten problem zostanie rozwi\u0105zany. Jednak w dalszym ci\u0105gu b\u0119dzie kwestia prezesa \u015awi\u0119czkowskiego, a tak\u017ce spory wok\u00f3\u0142 s\u0119dzi\u00f3w wybranych przez obecny Sejm, od kt\u00f3rych prezydent nie odebra\u0142 \u015blubowania. Za\u0142\u00f3\u017cmy nawet, \u017ce zmieni si\u0119 prezes TK<\/a> i dopu\u015bci ich do orzekania \u2014 czy wtedy prezydent, a mo\u017ce i cz\u0119\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w nie b\u0119d\u0105 kwestionowa\u0107 wydawanych przez nich orzecze\u0144? Poza tym w 2027 r. mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zmiany w\u0142adzy. I nie wiadomo, czy wtedy Sejm zn\u00f3w nie powo\u0142a dubler\u00f3w na miejsce s\u0119dzi\u00f3w, od kt\u00f3rych prezydent teraz nie odebra\u0142 \u015blubowania, czy ca\u0142y proces nie zacznie si\u0119 na nowo. Jedyny spos\u00f3b to konstytucyjny kompromis.\n <\/p>\n W jakim kierunku m\u00f3g\u0142by i\u015b\u0107 konstytucyjny reset wok\u00f3\u0142 trybuna\u0142u?<\/p>\n
\n \u2014 Jakim\u015b minimum powinny by\u0107 wyzerowanie obecnego sk\u0142adu i zmiana zasad wyboru s\u0119dzi\u00f3w. Senator Ujazdowski zaproponowa\u0142, by odebra\u0107 monopol na wyb\u00f3r s\u0119dzi\u00f3w Sejmowi i pozwoli\u0107 na wyb\u00f3r cz\u0119\u015bci s\u0119dzi\u00f3w Senatowi i prezydentowi. Rzadko si\u0119 zdarza, by jedna partia jednocze\u015bnie kontrolowa\u0142a te wszystkie organy, to by wi\u0119c jako\u015b spluralizowa\u0142o sk\u0142ad. Je\u015bli ju\u017c ma wybiera\u0107 Sejm, to warto by pomy\u015ble\u0107 nad kwalifikowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105, wymuszaj\u0105c\u0105 kompromis, albo nad bardziej transparentnym procesem wyboru \u2014 np. z jak\u0105\u015b procedur\u0105 konkursow\u0105.\n <\/p>\n
Mo\u017ce to paradoksalnie lepiej, \u017ce obecny trybuna\u0142 nie ma \u017cadnej prawnej skuteczno\u015bci, bo sejmowa wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie ma drugiego \u2014 obok prezydenckiego \u2014 hamulca?<\/p>\n
\n \u2014 Nie, uwa\u017cam, \u017ce w systemie ustrojowym potrzebny jest organ, kt\u00f3ry b\u0119dzie w stanie powiedzie\u0107, czy to, co robi rz\u0105d, jest zgodne z prawem, czy nie. Bo naprawd\u0119 nierozs\u0105dne jest ufa\u0107 jakiemukolwiek rz\u0105dowi, \u017ce pozbawiony takiego nadzoru sam b\u0119dzie zawsze interpretowa\u0107 konstytucj\u0119 w dobrej wierze. Cho\u0107 oczywi\u015bcie s\u0105 pa\u0144stwa europejskie, gdzie nie ma tak rozumianego s\u0105du konstytucyjnego, i pewnie w dyskusji nad resetem warto przyjrze\u0107 si\u0119 tak\u017ce ich do\u015bwiadczeniom. Trybuna\u0142 mia\u0142 na koncie r\u00f3\u017cne orzeczenia budz\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci \u2014 jeszcze przed PiS. Ale przed 2015 r. jego dorobek by\u0142 znacz\u0105cy. By\u0142 np. w stanie doprecyzowa\u0107 wiele kwestii ustrojowych.\n <\/p>\n
\n Dzi\u015b nie tylko rz\u0105dz\u0105cy pozbawieni s\u0105 nadzoru, ale tak\u017ce obywatele prawa do efektywnej skargi konstytucyjnej. Poprzedni rzecznik praw obywatelskich Marcin Wi\u0105cek zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce w wyniku niepublikowania wyrok\u00f3w dotycz\u0105cych kwestii emerytalno-rentowych wielu emeryt\u00f3w nie mo\u017ce wznawia\u0107 post\u0119powa\u0144 dotycz\u0105cych \u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 dla nich korzystne. Tak samo do nas, do Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka, sp\u0142ywaj\u0105 informacje o trudno\u015bciach we wznawianiu spraw podatkowych, bo urz\u0119dy skarbowe odmawiaj\u0105, je\u015bli wyrok TK, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 podstaw\u0105 takiego wznowienia, nie zosta\u0142 opublikowany.\n <\/p>\n
\n Tak wi\u0119c jaki\u015b kompromis i reset wok\u00f3\u0142 trybuna\u0142u by\u0142yby naprawd\u0119 po\u017c\u0105dane. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rz\u0105d faktycznie mia\u0142 podstawy, by uzna\u0107, \u017ce wyroki trybuna\u0142u nie maj\u0105 mocy prawnej i nie musi ich publikowa\u0107?…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":647099,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[62712],"tags":[7976,690,6332,22689,8232],"class_list":["post-647098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-karol-nawrocki","tag-bogdan-swieczkowski","tag-karol-nawrocki","tag-konstytucja","tag-sady","tag-trybunal-konstytucyjny"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117160709943333930","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/647098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=647098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/647098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/647099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=647098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=647098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=647098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}