To jest w sumie konsekwentne. Nawet gigantyczne zmiany, takie jak podniesienie wieku emerytalnego, premier Tusk przeprowadza z marszu. W listopadzie 2011 r. pada deklaracja zr\u00f3wnania tego wieku dla obu p\u0142ci, a ju\u017c na pocz\u0105tku maja zostaje uchwalona ustawa. Nie twierdz\u0119, \u017ce sprawne tempo zmian nie jest konieczne do skutecznego rz\u0105dzenia. Jednak wdra\u017canie \u201ena kolanie\u201d tak du\u017cych reform mo\u017ce ko\u0144czy\u0107 si\u0119 odwrotnie od zamierzonego celu.<\/p>\n
Tak by\u0142o z wiekiem emerytalnym. Brak przygotowania partner\u00f3w spo\u0142ecznych, obywateli, debaty eksperckiej i program\u00f3w os\u0142onowych spowodowa\u0142 masowy op\u00f3r. W efekcie mamy \u201ezabetonowan\u0105\u201d debat\u0119 o d\u0142u\u017cszej pracy, kt\u00f3ra jest niezb\u0119dna, by ludzie nie cierpieli na staro\u015b\u0107 z powodu n\u0119dzy (pisa\u0142em o tym dla Zero.pl w tek\u015bcie \u201eNawet 30 lat \u017cycia w biedzie. Dlaczego emerytury kobiet s\u0105 o po\u0142ow\u0119 ni\u017csze ni\u017c m\u0119\u017cczyzn\u201d<\/a>).<\/p>\n Podobnie jest z zapowiedzian\u0105 w\u0142a\u015bnie \u201ereform\u0105\u201d podatkow\u0105. Jest chaotyczna, robiona ad hoc, nieprzygotowana. Do tego okraszona k\u0142amstwem o neutralno\u015bci dla podatnik\u00f3w (czytaj: \u017ce nie zap\u0142ac\u0105 wi\u0119cej). To nieprawda. Wystarczy spojrze\u0107 na projekt ustawy.<\/p>\n Polecamy tak\u017ce: Dwa domy, trzy mieszkania i 1,9 mln z\u0142 d\u0142ugu. CBA sprawdzi o\u015bwiadczenia maj\u0105tkowe polityka KO<\/a><\/p>\n Co ma si\u0119 zmieni\u0107<\/p>\n Zmiany podatkowe maj\u0105 ju\u017c od stycznia 2027 r. dotyczy\u0107 czterech obszar\u00f3w:<\/p>\n Obni\u017cenia PIT dla 3,5 mln os\u00f3b przez wprowadzenie po\u015bredniej stawki podatkowej w wysoko\u015bci 24 proc. dla dochod\u00f3w 130-150 tys. z\u0142 rocznie (obok ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105cych 12 proc. i 32 proc.) oraz podniesienie pierwszego progu, opodatkowanego stawk\u0105 12 proc., ze 120 tys. do 130 tys. z\u0142. Ma to da\u0107 g\u0142\u00f3wnie \u201eulg\u0119” osobom zarabiaj\u0105cym w okolicach 12-15 tys. z\u0142 miesi\u0119cznie, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 wpada\u0107 tak szybko w wy\u017cszy pr\u00f3g podatkowy. Uszczuplenie dochod\u00f3w bud\u017cetu to 10,2 mld z\u0142 w 2027 r., a w kolejnym roku blisko 12 mld z\u0142. Podniesienia CIT. Ma wzrosn\u0105\u0107 z 19 proc. do 22 proc. dla firm maj\u0105cych przychody powy\u017cej 50 mln euro. Zysk dla bud\u017cetu wyniesie 6,2 mld z\u0142 w przysz\u0142ym roku, a w 2028 r. ponad 8 mld z\u0142. Samo w sobie nie brzmi to najgorzej. Bogatsi maj\u0105 zap\u0142aci\u0107 wi\u0119cej, klasa \u015brednia ma nie \u201ewpada\u0107” ze stawki 12 proc. od razu w 32 proc., ale po drodze p\u0142aci\u0107 24 proc., wi\u0119ksze firmy maj\u0105 do\u0142o\u017cy\u0107 do bud\u017cetu, a zamo\u017cniejsze osoby na rycza\u0142cie \u201ewr\u00f3ci\u0107” na podatek liniowy lub skal\u0119, by zap\u0142aci\u0107 wi\u0119cej podatk\u00f3w i sk\u0142adek na NFZ.<\/p>\n Je\u015bli jednak spojrzymy na to od strony bardziej systemowej, wygl\u0105da to o wiele gorzej.<\/p>\n Cyrk zamiast refleksji<\/p>\n Po pierwsze, premier Tusk w czasie kampanii wyborczej obiecywa\u0142 w PIT inn\u0105, fundamentaln\u0105 zmian\u0119, tj. podniesienie kwoty wolnej z 30 tys. do 60 tys. z\u0142. Abstrahuj\u0105c od realno\u015bci tej obietnicy (kosztowa\u0142aby blisko 60 mld z\u0142), obecne zmiany maj\u0105 si\u0119 do niej nijak. Nie wprowadzaj\u0105 te\u017c \u017cadnego sta\u0142ego mechanizmu waloryzacji kwot, powy\u017cej kt\u00f3rych p\u0142aci si\u0119 wy\u017csze podatki. Wci\u0105\u017c pozostaje to w gestii dobrej lub z\u0142ej woli polityk\u00f3w. Wdro\u017cenie dodatkowej stawki mo\u017ce i jest zasadne (\u017ceby omin\u0105\u0107 klif podatkowy), ale znowu nie ma tu \u017cadnej pewno\u015bci. Czyli mamy dzia\u0142ania ad hoc, bez \u017cadnego poczucia stabilno\u015bci i przewidywalno\u015bci. Komplikuj\u0105 te\u017c one zasady rozlicze\u0144.<\/p>\n Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: Pose\u0142 PiS spotka\u0142 si\u0119 z szefem Zondacrypto na Ibizie. \u201eNigdy nie wywiera\u0142 na mnie presji\u201d<\/a><\/p>\n Po drugie, co jest ju\u017c naprawd\u0119 szkodliwe, mamy dzia\u0142anie rz\u0105du od \u015bciany do \u015bciany w sprawie rycza\u0142tu. Niedawno poprzedni gabinet przekonywa\u0142 przedsi\u0119biorc\u00f3w: id\u017acie na rycza\u0142t, nie b\u0119dziecie musieli oblicza\u0107 dochodu, zap\u0142acicie proste podatki. Teraz wrzucamy wsteczny bieg. Rz\u0105d m\u00f3wi firmom: wyrzucamy was z rycza\u0142tu, macie wr\u00f3ci\u0107 do rozlicze\u0144 na skali lub podatku liniowym. Nie wygl\u0105da to powa\u017cnie. Nie buduje zaufania na linii pa\u0144stwo-przedsi\u0119biorcy.<\/p>\n Po trzecie, jak wynika z bada\u0144, podnoszenie CIT skutkuje obni\u017caniem nap\u0142ywu bezpo\u015brednich inwestycji. Mo\u017ce si\u0119 te\u017c pojawi\u0107 zjawisko ucieczki firm do tzw. raj\u00f3w podatkowych, by nie p\u0142aci\u0107 wy\u017cszych danin. Problemem z CIT, o czym s\u0142usznie m\u00f3wi Rafa\u0142 Brzoska, prezes InPostu, jest to, \u017ce wielkie zagraniczne korporacje unikaj\u0105 p\u0142acenia go w Polsce. Samo podniesienie stawki niczego tu nie rozwi\u0105\u017ce.<\/p>\n Czytaj r\u00f3wnie\u017c: Jest projekt ustawy o pracy platformowej. Kurierzy i taks\u00f3wkarze przejd\u0105 na etat?<\/a><\/p>\n Po czwarte, zmiany maj\u0105 by\u0107 wdra\u017cane b\u0142yskawicznie. Mamy praktycznie pocz\u0105tek wrze\u015bnia, przed sob\u0105 ca\u0142y proces legislacyjny, kt\u00f3ry potrwa pewnie do listopada, a rz\u0105d m\u00f3wi: od stycznia zap\u0142acicie po nowemu. Nie jest to powa\u017cne traktowanie os\u00f3b prowadz\u0105cych biznes.<\/p>\n Po pi\u0105te, rz\u0105d k\u0142amie w sprawie neutralno\u015bci tych rozwi\u0105za\u0144 dla podatnik\u00f3w. Przekonuje, \u017ce ich bilans wynosi zero (ubytek w PIT ma by\u0107 rekompensowany dodatkowymi wp\u0142ywami). Tak nie jest. Wystarczy zajrze\u0107 na str. 18 projektu (tzw. ocena skutk\u00f3w regulacji), by przekona\u0107 si\u0119, \u017ce w latach 2027-2036 podatnicy zap\u0142ac\u0105 ekstra ponad 50 mld z\u0142.<\/p>\n Po sz\u00f3ste, nie s\u0105 to \u017cadne rozwi\u0105zania systemowe, ale raczej reakcja na polityczne zam\u00f3wienie. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b z klasy \u015bredniej wpada w 32-procentowy podatek. W zwi\u0105zku z tym, zw\u0142aszcza przed wyborami w 2027 r., co\u015b trzeba z tym zrobi\u0107. Nak\u0142adamy \u0142atk\u0119 w PIT (nota bene podniesienie progu do 130 tys. z\u0142 nie odzwierciedla wzrostu cen od 2022 r., gdy go podniesiono; gdyby tak by\u0142o, wzr\u00f3s\u0142by on do ok. 180 tys. z\u0142), ale \u017ceby nie pog\u0142\u0119bia\u0107 i tak ju\u017c dramatycznego deficytu, kombinujemy z rycza\u0142tem, CIT i danin\u0105 solidarno\u015bciow\u0105.<\/p>\n To wszystko przypomina bardziej cyrkowe kuglowanie ni\u017c powa\u017cne podej\u015bcie.<\/p>\n Jak to powinno wygl\u0105da\u0107<\/p>\n Nie twierdz\u0119, \u017ce nie mamy w systemie podatkowym niesprawiedliwo\u015bci. Faktycznie osoby rozliczaj\u0105ce si\u0119 rycza\u0142tem cz\u0119sto p\u0142ac\u0105 w nieuzasadniony spos\u00f3b wielokrotnie ni\u017csze daniny ni\u017c etatowcy. Zw\u0142aszcza tam, gdzie nie jest to realnie dzia\u0142aj\u0105ca i zatrudniaj\u0105ca pracownik\u00f3w firma, ale po prostu forma optymalizacji dla specjalisty IT czy lekarza. Jednak zmiany podatkowe powinny opiera\u0107 si\u0119 na trzech g\u0142\u00f3wnych zasadach.<\/p>\n Przewidywalno\u015bci i stabilno\u015bci. Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce zmiany s\u0105 wdra\u017cane ad hoc, na polityczne zam\u00f3wienie. Potrzeba tutaj d\u0142u\u017cszego vacatio legis, by podatnicy i firmy mogli przygotowa\u0107 si\u0119 do nowych reali\u00f3w. Uwa\u017cam, \u017ce dobrym pomys\u0142em jest wdro\u017cenie, najlepiej w Konstytucji, przepisu m\u00f3wi\u0105cego, \u017ce obowi\u0105zuje co najmniej 6-12-miesi\u0119czne vacatio legis dla wszelkich zmian w podatkach, sk\u0142adkach i innych daninach publicznych. Budowa\u0142oby to stabilno\u015b\u0107 i zaufanie na linii obywatel-pa\u0144stwo oraz studzi\u0142o zap\u0119dy polityk\u00f3w do wdra\u017cania nieprzemy\u015blanych rozwi\u0105za\u0144 ad hoc. Co do zasady powinna tu obowi\u0105zywa\u0107 stabilno\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144. Firmy powinny mie\u0107 minimum bezpiecze\u0144stwa regulacyjnego, a nie by\u0107 co chwila zaskakiwane nowymi \u201epomys\u0142ami” rz\u0105dz\u0105cych. Sprawiedliwo\u015bci. Tak, osoby zamo\u017cniejsze mog\u0105 p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej, ale nadmierne dociskanie ich do podatkowej \u015bciany mo\u017ce powodowa\u0107 ucieczk\u0119 do raj\u00f3w podatkowych. Nie jeste\u015bmy samotn\u0105 wysp\u0105. Konkurujemy o kapita\u0142 i przedsi\u0119biorc\u00f3w tak\u017ce z innymi krajami. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107 o zagranicznych koncernach, kt\u00f3re stosuj\u0105 agresywn\u0105 optymalizacj\u0119 podatkow\u0105. <\/p>\n
\nWzrostu tzw. podatku dla milioner\u00f3w. Osoby maj\u0105ce doch\u00f3d ponad 1 mln z\u0142 maj\u0105 p\u0142aci\u0107 od tej nadwy\u017cki nie 4 proc., a 5 proc. Zysk dla bud\u017cetu w 2028 r. wyniesie blisko 1 mld z\u0142. Istotnego ograniczenia liczby os\u00f3b rozliczaj\u0105cych si\u0119 rycza\u0142tem. B\u0119dzie on dost\u0119pny tylko dla firm, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105 przych\u00f3d do 250 tys. euro rocznie, a nie, jak obecnie, do 2 mln euro. Co wi\u0119cej, firmy, kt\u00f3re w trakcie roku osi\u0105gn\u0105 przych\u00f3d powy\u017cej 300 tys. euro, zap\u0142ac\u0105 od nadwy\u017cki 17 proc. podatku, nawet je\u015bli wcze\u015bniej p\u0142aci\u0142y np. 3 proc. Zysk dla bud\u017cetu w 2027 r. to 5,5 mld z\u0142, a w 2028 r. ju\u017c 7,7 mld z\u0142 (osoby, kt\u00f3re wypadn\u0105 z rycza\u0142tu, zaczn\u0105 od tego roku p\u0142aci\u0107 te\u017c podatek dla milioner\u00f3w). <\/p>\n