{"id":651848,"date":"2026-08-28T11:00:33","date_gmt":"2026-08-28T11:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/651848\/"},"modified":"2026-08-28T11:00:33","modified_gmt":"2026-08-28T11:00:33","slug":"hanna-dobrowolska-dobra-szkola-to-silna-polska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/651848\/","title":{"rendered":"Hanna DOBROWOLSKA: Dobra szko\u0142a to silna Polska"},"content":{"rendered":"

Kluczowy jest powr\u00f3t do modelu kszta\u0142cenia opartego na poszanowaniu prawdy, sprawno\u015bci intelektualnej, wysi\u0142ku, autodyscypliny, ambicji. To wszystko jest dzi\u015b przykryte kocykiem dobrostanu ucznia, a powinno wr\u00f3ci\u0107, je\u015bli polskie spo\u0142ecze\u0144stwo ma by\u0107 dobrze wykszta\u0142cone, a tym samym efektywne i konkurencyjne na \u015bwiatowych rynkach \u2013 m\u00f3wi Hanna DOBROWOLSKA<\/a> w rozmowie z Monik\u0105 ODROBI\u0143SK\u0104<\/p>\n

Monika ODROBI\u0143SKA: Co dobrego spotka uczni\u00f3w po 1 wrze\u015bnia?<\/p>\n

Hanna DOBROWOLSKA: Pierwsze dni w szkole zawsze s\u0105 radosne, bo przepe\u0142nione spotkaniami z kole\u017cankami i kolegami po wakacjach. Wbrew pozorom dzieci lubi\u0105 szko\u0142\u0119 tak\u0105, jaka jest; nie potrzeba wci\u0105\u017c jej zmienia\u0107, tylko da\u0107 jej dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n

\u2013 Nowe rozwi\u0105zania \u2013 zwi\u0105zane z edukacj\u0105 zdrowotn\u0105, obywatelsk\u0105, religi\u0105 \u2013 by\u0142y ju\u017c wielokrotnie krytykowane. Poszukajmy pozytyw\u00f3w: mo\u017ce jest nim dofinansowanie szkolnych pracowni do nauczania przyrody i zaj\u0119\u0107 praktyczno-technicznych?<\/p>\n

\u2013 Owszem, \u017cadna szko\u0142a nie wzgardzi kwot\u0105 mi\u0119dzy 10 tys. a 30 tys., gdy\u017c tyle mo\u017ce wynie\u015b\u0107 dofinansowanie (\u0142\u0105cznie 200 mln z\u0142), ale niepor\u00f3wnanie wi\u0119ksze nak\u0142ady przeznaczono na dofinansowanie pracowni IT (2,4 mld z\u0142), w tym pracowni hybrydowych i zestaw\u00f3w do nauczania zdalnego. W Niemczech, korzystaj\u0105c z takich pracowni, nauczyciel przedmiotowy cz\u0119sto naucza zdalnie uczni\u00f3w zebranych w wielu plac\u00f3wkach; nie musz\u0119 m\u00f3wi\u0107, z jakim skutkiem dla ich wiedzy, bo sami do\u015bwiadczyli\u015bmy tego w pandemii. S\u0105dz\u0105c po braku nauczycieli w polskich szko\u0142ach, mo\u017cliwe, \u017ce rz\u0105d pod szumnym has\u0142em \u201etransformacji cyfrowej\u201d w o\u015bwiacie przygotowuje si\u0119 na takie rozwi\u0105zanie. \u00a0\u00a0<\/p>\n

\u2013 Powr\u00f3t prac domowych mo\u017cna zaliczy\u0107 na plus?<\/p>\n

\u2013 Dobrze, \u017ce przywr\u00f3cono im znaczenie. Ale prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce o ile dla uczni\u00f3w prace domowe s\u0105 nadal dobrowolne, o tyle nauczyciel od 1 wrze\u015bnia zobligowany jest sprawdzi\u0107 ka\u017cd\u0105 oddan\u0105 mu prac\u0119. To odwr\u00f3cona logika, przerzucaj\u0105ca odpowiedzialno\u015b\u0107 z ucznia na nauczyciela. Przecie\u017c to ucze\u0144 powinien wykona\u0107 prac\u0119 domow\u0105, nawet je\u015bli nie ma pewno\u015bci, \u017ce nauczyciel si\u0119 z ni\u0105 zapozna, bo ma ona usystematyzowa\u0107 i utrwali\u0107 zdobyt\u0105 na lekcji wiedz\u0119. To dlatego o przywr\u00f3cenie prac domowych walczyli i nauczyciele, i rodzice. W\u0142a\u015bciwie nie doczekali si\u0119 tego do dzi\u015b. \u00a0<\/p>\n

\u2013 Jedn\u0105 z nowo\u015bci w tym roku szkolnym jest zast\u0105pienie lekcji biologii i geografii w klasach V\u2013VI zaj\u0119ciami z przyrody. Czemu to ma s\u0142u\u017cy\u0107?<\/p>\n

\u2013 Niegdy\u015b materia przedmiotu dzi\u015b nazywanego przyrod\u0105 by\u0142a osobnym przedmiotem ju\u017c od kl. I pod nazw\u0105 \u015brodowisko spo\u0142eczno-przyrodnicze. Stopniowo tre\u015bci przyrodnicze w\u0142\u0105czono w nauczanie zintegrowane a\u017c do kl. III, ze strat\u0105 dla tej dziedziny. Przyroda obowi\u0105zywa\u0142a w kl. IV, a w klasach wy\u017cszych uczniowie mieli biologi\u0119 i geografi\u0119 ze specyfik\u0105 tych dziedzin nauki, z odr\u0119bn\u0105 metodyk\u0105. Niestety, w erze sze\u015bcioklasowej szko\u0142y podstawowej (1999\u20132017) rozszerzono przyrod\u0119 a\u017c do kl. VI. Dopiero po likwidacji gimnazj\u00f3w przywr\u00f3cono odr\u0119bne lekcje biologii i geografii od kl. V. I co si\u0119 sta\u0142o? W 2018 r. wska\u017aniki kompetencji przyrodniczych 15-letnich uczni\u00f3w w badaniach TIMMS i PISA osi\u0105gn\u0119\u0142y rekordowy poziom; nasi uczniowie znale\u017ali si\u0119 w europejskiej czo\u0142\u00f3wce. Jeszcze w 2022 r. zajmowali trzecie miejsce (za Estoni\u0105 i Finlandi\u0105).<\/p>\n

\u2013 Dlaczego wi\u0119c cofamy si\u0119 do nieudanych rozwi\u0105za\u0144? \u00a0<\/p>\n

\u2013\u00a0T\u0142umaczy\u0107 to mo\u017cna konsekwentnym \u2013 na Zachodzie od dekad, a w Polsce w ostatnich latach \u2013 wdra\u017caniem liberalnego modelu kszta\u0142cenia, opartego na konstruktywizmie. Promuje si\u0119 w nim przedmioty interdyscyplinarne, a odchodzi od tradycyjnych dziedzin nauki. Tw\u00f3rcy obecnej reformy m\u00f3wi\u0105 o tym wprost, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce uczniowie z \u201ebiernych odbiorc\u00f3w wiedzy\u201d stan\u0105 si\u0119 jej \u201ekonstruktorami\u201d.<\/p>\n

\u2013 To niedobrze, \u017ce dzieci same b\u0119d\u0105 odkrywa\u0107 wiedz\u0119?<\/p>\n

\u2013\u00a0W praktyce oznacza to rezygnacj\u0119 z wiedzy usystematyzowanej na rzecz tworzenia przez uczni\u00f3w w\u0142asnych konstrukt\u00f3w w oparciu o ich indywidualne do\u015bwiadczenia. Sprowadza si\u0119 to do zakwestionowania wiedzy obiektywnej i zlikwidowania relacji ucze\u0144-mistrz ju\u017c od pocz\u0105tku nauki. Nauczyciel ma by\u0107 jedynie obserwatorem i towarzyszem ucznia, w kt\u00f3rym wiedza ma si\u0119 niejako rodzi\u0107 sama. W przypadku interdyscyplinarnej przyrody w znacznym stopniu rezygnuje si\u0119 z dorobku naukowego odr\u0119bnych dziedzin, jak biologia, geografia, fizyka i chemia, z ich w\u0142asnym aparatem poj\u0119ciowym i terminologi\u0105. B\u0119dzie to skutkowa\u0107 zapa\u015bci\u0105 wiedzy, bo w \u0142\u0105cz\u0105cym te dyscypliny przedmiocie wiele zagadnie\u0144 z konieczno\u015bci b\u0119dzie traktowanych powierzchownie lub incydentalnie. Podobne zabiegi odbi\u0142y si\u0119 poprzednio negatywnie na poziomie wiedzy uczni\u00f3w na dalszych etapach edukacji<\/a>, w tym na studiach.<\/p>\n

O ile metoda permanentnych do\u015bwiadcze\u0144, eksperyment\u00f3w i projekt\u00f3w mo\u017ce przynie\u015b\u0107 dobre efekty w\u015br\u00f3d zdolnych i ambitnych uczni\u00f3w pracuj\u0105cych w ma\u0142ych grupach, o tyle nie sprawdza si\u0119 w masowym szkolnictwie. Dla uczni\u00f3w przeci\u0119tnych i s\u0142abszych b\u0119dzie to wiedza chaotyczna, niepowi\u0105zana. Przekona\u0142y si\u0119 o tym zachodnie szko\u0142y publiczne, w kt\u00f3rych poziom wiedzy przekazywanej w ten spos\u00f3b dramatycznie spad\u0142. Jest on za to wysoki w tamtejszym szkolnictwie elitarnym, opartym na tradycyjnym modelu kszta\u0142cenia i odr\u0119bnych dziedzinach wiedzy oraz\u2026 zdrowym rozs\u0105dku.<\/p>\n

Na dodatek przyrody ma uczy\u0107 nauczyciel specjalizuj\u0105cy si\u0119 dot\u0105d tylko w swojej dziedzinie \u2013 biologii, geografii, fizyce lub chemii, a w poradniku Kompasu Jutra nie dostaje on \u017cadnych konkret\u00f3w. S\u0105 tam wy\u0142\u0105cznie zachwyty nad interdyscyplinarno\u015bci\u0105, nauczaniem modu\u0142owym czy tygodniem projektowym.<\/p>\n

\u2013 Brzmi innowacyjnie!<\/p>\n

\u2013 I tak jest przedstawiane, ale naprawd\u0119 to nic nowego. W podr\u0119cznikach<\/a> do j\u0119zyka polskiego dla kl. IV\u2013VI od dawna stosowa\u0142am nawi\u0105zania do tekst\u00f3w kulturowych innych ni\u017c literackie, by uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce podobne idee przy\u015bwieca\u0142y przedstawicielom r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w wyobra\u017ani i mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnie wyra\u017cane. Jednak kluczowe by\u0142o zawsze przekazanie dog\u0142\u0119bnej wiedzy literackiej i j\u0119zykowej, gdy\u017c \u017conglowa\u0107 mi\u0119dzy dziedzinami mo\u017cna dopiero wtedy, gdy opanuje si\u0119 podwaliny wiedzy. Nie wiem, co stanie si\u0119 w efekcie pozbawienia uczni\u00f3w a\u017c do kl. VI wsp\u00f3lnego kanonu lektur \u2013 a takie jest kolejne gro\u017ane za\u0142o\u017cenie Reformy26. Kompas Jutra<\/a>.<\/p>\n

Jakkolwiek reforma<\/a> przedstawiana jest jako innowacyjna i nastawiona na polskiego ucznia, to jest ona kopi\u0105 programu OECD Learning Compass 2030 z 2019 r. To transformacja edukacji <\/a>odchodz\u0105ca od wiedzy i stawiaj\u0105ca na tzw. sprawczo\u015b\u0107 ucznia, jego dobrostan i kompetencje przysz\u0142o\u015bci. Wdra\u017cana w krajach wysoko rozwini\u0119tych, ma podporz\u0105dkowa\u0107 edukacj\u0119 efektywno\u015bci gospodarczej, wszak OECD to organizacja gospodarcza, i przeformatowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Model edukacji ponadnarodowej, wyp\u0142ukanej z to\u017csamo\u015bci narodowej s\u0142u\u017cy lepszemu przep\u0142ywowi mas pracowniczych mi\u0119dzy krajami. To od szk\u00f3\u0142 \u015brodowiska liberalno-lewicowe zaczynaj\u0105 modelowanie nowego cz\u0142owieka, kt\u00f3ra to formacja w dokumentach mi\u0119dzynarodowych nazywana jest \u201enow\u0105 normalno\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n

\u2013 Swoist\u0105 now\u0105 normalno\u015b\u0107 uczniowie znajd\u0105 tak\u017ce na talerzach w sto\u0142\u00f3wkach\u2026<\/p>\n

\u2013\u00a0Przypomnijmy: zgodnie z \u201ereform\u0105 talerzow\u0105\u201d co najmniej raz w tygodniu uczniowie maj\u0105 by\u0107 karmieni potraw\u0105 na bazie ro\u015blin str\u0105czkowych bez dodatk\u00f3w odzwierz\u0119cych, a mleko mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 napojami ro\u015blinnymi, jako tzw. zamiennikami mleka. To realizacja ideologii diety planetarnej, kt\u00f3r\u0105 w teorii uczniowie poznaj\u0105 tak\u017ce na zaj\u0119ciach edukacji zdrowotnej czy przyrody. Z lekcji rugowana jest zw\u0142aszcza wiedza geograficzna dotycz\u0105ca pozytywnej dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie tylko przebudowuje \u015brodowisko naturalne na w\u0142asne potrzeby, ale tak\u017ce je chroni; podkre\u015bla si\u0119 za to szkodliwo\u015b\u0107 jego poczyna\u0144. Ideologia klimatyczna \u2013 zgodnie z now\u0105 podstaw\u0105 programow\u0105 obecna na wszystkich przedmiotach\u2013 zr\u00f3wnuje dobrostan cz\u0142owieka z dobrostanem planety. W efekcie zach\u0119ty dietetyczne, by np. rezygnowa\u0107 z mi\u0119sa, poma\u0142u przeobra\u017caj\u0105 si\u0119 w dietetyczny przymus wobec wszystkich polskich dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

\u2013 Dotkn\u0119\u0142y\u015bmy ledwie procenta zmian, kt\u00f3re od tego roku szkolnego czekaj\u0105 polsk\u0105 szko\u0142\u0119. Czego ona naprawd\u0119 potrzebuje?<\/p>\n

\u2013 Przede wszystkim suwerenno\u015bci. Obecnie jest bowiem podporz\u0105dkowana projektom unijnym, UNICEF, WHO, OECD itd., kt\u00f3re s\u0105cz\u0105 zmiany maj\u0105ce charakter in\u017cynierii spo\u0142ecznej, i \u0142o\u017c\u0105 na to wielkie \u015brodki. Zrewidowanie program\u00f3w edukacyjnych<\/a> o niepolskiej proweniencji i przywr\u00f3cenie w podstawie programowej tre\u015bci buduj\u0105cych polsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 jest nie mniej wa\u017cne ni\u017c obrona granic i rozw\u00f3j gospodarczy kraju \u2013 razem sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 bowiem na jego niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n

Szko\u0142a powinna wr\u00f3ci\u0107 na tory wymaga\u0144, a nie ich atrapy i pozor\u00f3w. Dotyczy to tak\u017ce uczni\u00f3w zagranicznych. Znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego nawet w stopniu komunikatywnym nie wystarcza do zg\u0142\u0119biania wiedzy np. w liceach i na studiach. Nauczyciele przyznaj\u0105, \u017ce w klasach z udzia\u0142em obcokrajowc\u00f3w musz\u0105 obni\u017ca\u0107 poziom do ich mo\u017cliwo\u015bci, na czym trac\u0105 polskie dzieci. To samo dotyczy edukacji w\u0142\u0105czaj\u0105cej. Tylko przywr\u00f3cenie wymaga\u0144 i ich egzekwowanie mo\u017ce uzdrowi\u0107 polsk\u0105 o\u015bwiat\u0119.<\/p>\n

Kluczowy jest powr\u00f3t do modelu kszta\u0142cenia opartego na poszanowaniu prawdy, sprawno\u015bci intelektualnej, wysi\u0142ku, autodyscypliny, ambicji. To wszystko jest dzi\u015b przykryte kocykiem dobrostanu ucznia, a powinno wr\u00f3ci\u0107, je\u015bli polskie spo\u0142ecze\u0144stwo ma by\u0107 dobrze wykszta\u0142cone, a tym samym efektywne i konkurencyjne na \u015bwiatowych rynkach. Dobra szko\u0142a to silna Polska.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rozmawia\u0142a Monika Odrobi\u0144ska<\/p>\n

Tekst pierwotnie ukaza\u0142 si\u0119 w 1081 numerze tygodnika \u201dIdziemy\u201d [LINK].<\/a><\/p>\n

Materia\u0142 chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 wydawcy. 28 sierpnia 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kluczowy jest powr\u00f3t do modelu kszta\u0142cenia opartego na poszanowaniu prawdy, sprawno\u015bci intelektualnej, wysi\u0142ku, autodyscypliny, ambicji. To wszystko jest…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":651849,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[3622,5418,17123,42,38,40,39,127425,41,127426,105562,24132,47343,420,6160],"class_list":["post-651848","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-edukacja","tag-edukacja-zdrowotna","tag-nauczyciele","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polska-szkola","tag-polski","tag-prace-domowe","tag-program-nauczania","tag-reforma-edukacji","tag-system-edukacji","tag-szkola","tag-uczniowie"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117172792406896086","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=651848"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651848\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/651849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=651848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=651848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=651848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}