{"id":651928,"date":"2026-08-28T12:01:16","date_gmt":"2026-08-28T12:01:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/651928\/"},"modified":"2026-08-28T12:01:16","modified_gmt":"2026-08-28T12:01:16","slug":"reksio-i-krecik-kontra-dezinformacja-czyli-o-probie-sklocenia-polakow-z-czechami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/651928\/","title":{"rendered":"Reksio i Krecik kontra dezinformacja, czyli o pr\u00f3bie sk\u0142\u00f3cenia Polak\u00f3w z Czechami"},"content":{"rendered":"

Reksio i Krecik kontra dezinformacja, czyli o pr\u00f3bie sk\u0142\u00f3cenia Polak\u00f3w z Czechami<\/p>\n


\n
\n \"\"Konto podszywaj\u0105ce si\u0119 pod ambasadora, podrobione dokumenty, przej\u0119te strony internetowe, sztuczna inteligencja i fikcyjna demonstracja. Kto\u015b w\u0142o\u017cy\u0142 sporo wysi\u0142ku w stworzenie wra\u017cenia, \u017ce mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami wybucha konflikt o Zaolzie. Operacja by\u0142a technicznie ca\u0142kiem rozbudowana. Problem jej autor\u00f3w jednak polega na tym, \u017ce oba narody najwyra\u017aniej nie bardzo chcia\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 pok\u0142\u00f3ci\u0107. \n<\/p>\n

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od historii, kt\u00f3ra mia\u0142a jedn\u0105 wielk\u0105 zalet\u0119: nie by\u0142a ca\u0142kowicie zmy\u015blona. Mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami rzeczywi\u015bcie pozostaje nierozwi\u0105zana kwestia tzw. d\u0142ugu terytorialnego. To konsekwencja korekty granicy polsko-czechos\u0142owackiej z 1958 roku. Polska przekaza\u0142a w\u00f3wczas s\u0105siadowi 1205,90 ha, otrzymuj\u0105c 837,46 ha. R\u00f3\u017cnica wynosi 368,44 ha i sprawa do dzi\u015b jest przedmiotem rozm\u00f3w obu pa\u0144stw.<\/p>\n

Z tego ziarenka prawdy kto\u015b zbudowa\u0142 znacznie bardziej efektown\u0105 opowie\u015b\u0107. Wed\u0142ug niej Warszawa mia\u0142a domaga\u0107 si\u0119 od Czech ponad 600 ha ziemi, a w tle pojawi\u0142a si\u0119 sugestia, \u017ce chodzi o powr\u00f3t do historycznego sporu o Zaolzie.<\/p>\n

Dla dezinformatora to niemal idealny materia\u0142. Jest prawdziwy problem graniczny, jest trudna historia polsko-czechos\u0142owackich stosunk\u00f3w, jest polskie zaj\u0119cie Zaolzia w 1938 roku i zwi\u0105zane z nim emocje. Nie trzeba wi\u0119c tworzy\u0107 rzeczywisto\u015bci od pocz\u0105tku. Wystarczy prawdziwe elementy posk\u0142ada\u0107 tak, by powsta\u0142a z nich fa\u0142szywa ca\u0142o\u015b\u0107. I w\u0142a\u015bnie to zrobiono.<\/p>\n


\n
\n Kryzys, kt\u00f3rego nie by\u0142o
\n \n<\/p>\n

W po\u0142owie sierpnia na Facebooku dzia\u0142a\u0142o konto podszywaj\u0105ce si\u0119 pod ambasadora Czech w Warszawie B\u0159etislava Dan\u010d\u00e1ka. Opublikowano na nim spreparowany dokument, kt\u00f3ry mia\u0142 dowodzi\u0107 polskich roszcze\u0144. Jego autorzy nie ustrzegli si\u0119 zreszt\u0105 b\u0142\u0119du \u2013 w pierwotnej wersji czeskoj\u0119zycznego pisma ostatnie zdanie pozostawili po polsku. P\u00f3\u017aniej dokument podmieniono.<\/p>\n

Na tym jednak nie poprzestano. Powsta\u0142a kopia strony czeskiego publicznego radia iRozhlas. Adres fa\u0142szywego serwisu r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od prawdziwego jedn\u0105 liter\u0105. Zamieszczono tam artyku\u0142 sugeruj\u0105cy, \u017ce mieszka\u0144cy teren\u00f3w zagro\u017conych rzekomymi polskimi roszczeniami zaczynaj\u0105 sprzedawa\u0107 nieruchomo\u015bci. Domen\u0119 zarejestrowano na pocz\u0105tku sierpnia na \u201eJana Nov\u00e1ka\u201d, podaj\u0105c nieistniej\u0105cy praski adres.<\/p>\n

Potem nast\u0105pi\u0142 ruch szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy. Nieznani sprawcy zdobyli has\u0142o jednego z pracownik\u00f3w Polskiego Radia PiK i na prawdziwej stronie rozg\u0142o\u015bni opublikowali fa\u0142szywy artyku\u0142 o planowanym przez Polsk\u0119 zaj\u0119ciu czeskiego terytorium. W ten spos\u00f3b dezinformacja przesta\u0142a kr\u0105\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie mi\u0119dzy fikcyjnymi kontami i fa\u0142szywymi portalami \u2013 dosta\u0142a piecz\u0105tk\u0119 prawdziwego medium. Spraw\u0105 zajmuje si\u0119 Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzest\u0119pczo\u015bci.<\/p>\n

To wa\u017cne, bo pokazuje, jak bardzo zmieni\u0142a si\u0119 dezinformacja. Nie mamy do czynienia z jednym k\u0142amliwym wpisem wrzuconym do internetu. Powstaje ca\u0142y sztuczny ekosystem. Fa\u0142szywy dyplomata publikuje fa\u0142szywy dokument. Fa\u0142szywe medium cytuje fa\u0142szywego dyplomat\u0119. Prawdziwe medium zostaje przej\u0119te i powtarza stworzon\u0105 wcze\u015bniej histori\u0119. Poszczeg\u00f3lne elementy zaczynaj\u0105 si\u0119 nawzajem uwiarygadnia\u0107.<\/p>\n


\n
\n Cz\u0142owiek, kt\u00f3rego nie ma
\n \n<\/p>\n

Operacja przenios\u0142a si\u0119 nast\u0119pnie na czesk\u0105 stron\u0119 granicy. Pojawi\u0142 si\u0119 m.in. \u201eAdam Sikora\u201d \u2013 rzekomy mieszkaniec regionu, kt\u00f3ry ostrzega\u0142 przed polskimi zakusami i zapowiada\u0142 demonstracj\u0119 w Trzy\u0144cu pod has\u0142ami \u201e\u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski jest czeski\u201d i \u201eTutaj \u017cyjemy, tutaj zostajemy\u201d.<\/p>\n

Tyle \u017ce wiele wskazuje na to, \u017ce \u201eSikora\u201d nie istnieje. Jego zdj\u0119cie profilowe nosi cechy obrazu stworzonego przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Wcze\u015bniej pr\u00f3bowa\u0142 uwiarygodni\u0107 swoj\u0105 lokaln\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, wystawiaj\u0105c na sprzeda\u017c dom w Ropicy ko\u0142o Czeskiego Cieszyna. Dom r\u00f3wnie\u017c okaza\u0142 si\u0119 wirtualny \u2013 fotografie oznaczono jako wygenerowane przez AI. Nie istnia\u0142a te\u017c zapowiadana demonstracja. Trzyniecki magistrat potwierdzi\u0142, \u017ce nikt jej nie zg\u0142osi\u0142. Mimo to, wed\u0142ug ustale\u0144 czeskiego portalu informacyjnego Seznam Zpr\u00e1vy, p\u0142atne posty reklamuj\u0105ce protest dotar\u0142y do dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy u\u017cytkownik\u00f3w Facebooka. Zaproszenia rozsy\u0142ano r\u00f3wnie\u017c do czeskich medi\u00f3w i instytucji, tak\u017ce tych dzia\u0142aj\u0105cych daleko od Zaolzia.<\/p>\n

Trudno wi\u0119c traktowa\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 jako seri\u0119 przypadkowych internetowych \u017cart\u00f3w. Wida\u0107 konsekwentnie budowan\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a wyj\u015b\u0107 z globalnej sieci i stworzy\u0107 wra\u017cenie rzeczywistego konfliktu spo\u0142ecznego. Nie wiemy natomiast, kto t\u0119 histori\u0119 napisa\u0142.<\/p>\n


\n
\n Rosyjski \u015blad
\n \n<\/p>\n

Podejrzenia kieruj\u0105 si\u0119 w stron\u0119 Rosji. Naukowa i Akademicka Sie\u0107 Komputerowa ocenia, \u017ce spos\u00f3b dzia\u0142ania sprawc\u00f3w odpowiada metodom znanym z rosyjskich operacji, jednocze\u015bnie zastrzegaj\u0105c, \u017ce na obecnym etapie nie dokonano jednoznacznego rozpoznania. Wed\u0142ug Seznam Zpr\u00e1vy hipotez\u0119 o zorganizowanej rosyjskiej operacji bior\u0105 pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele czeskiego \u015brodowiska bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Jest jeszcze jeden interesuj\u0105cy \u015blad. Temat polsko-czeskiego d\u0142ugu terytorialnego ju\u017c wcze\u015bniej interesowa\u0142 rosyjsk\u0105 propagand\u0119. Seznam Zpr\u00e1vy przypominaj\u0105, \u017ce zwi\u0105zany wed\u0142ug czeskiej S\u0142u\u017cby Informacji o Bezpiecze\u0144stwie z rosyjskim re\u017cimem kana\u0142 Ne\u010cT24 nag\u0142a\u015bnia\u0142 w ubieg\u0142ym roku prawdziwe informacje o polskich staraniach dotycz\u0105cych rozwi\u0105zania tej kwestii.<\/p>\n


\n \"\" \n<\/p>\n

To jednak nadal poszlaki, a nie dow\u00f3d pozwalaj\u0105cy napisa\u0107, \u017ce \u201eRosja przeprowadzi\u0142a operacj\u0119\u201d. W przypadku dzia\u0142a\u0144 informacyjnych ostro\u017cno\u015b\u0107 w przypisywaniu sprawstwa jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna. Tym bardziej \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania palcem przeciwnika bywa cz\u0119\u015bci\u0105 samej gry.<\/p>\n

Znacznie pewniej mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o celu. Wszystkie elementy prowadzi\u0142y do stworzenia przekonania, \u017ce Polska zaczyna wysuwa\u0107 roszczenia wobec Czech, a Czesi reaguj\u0105 na nie strachem i gniewem. I tutaj operacja napotka\u0142a problem.<\/p>\n


\n
\n Reksio spotka\u0142 Krecika
\n \n<\/p>\n

Zamiast polsko-czeskiej awantury w internecie zacz\u0119\u0142y kr\u0105\u017cy\u0107 deklaracje wzajemnej sympatii i memy. Do gry weszli Reksio i Krecik. Donald Tusk opublikowa\u0142 ich wsp\u00f3ln\u0105 grafik\u0119, pisz\u0105c po czesku, \u017ce Polska i Czechy s\u0105 prawdziwymi przyjaci\u00f3\u0142mi. Rados\u0142aw Sikorski przypomnia\u0142 z kolei, \u017ce zaj\u0119cie Zaolzia w 1938 roku by\u0142o jednym z najgorszych posuni\u0119\u0107 polskiej polityki zagranicznej i \u017ce Polska za nie przeprosi\u0142a.<\/p>\n

Zareagowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c czeskie MSZ. Wyja\u015bni\u0142o rzeczywist\u0105 natur\u0119 d\u0142ugu granicznego i podkre\u015bli\u0142o, \u017ce Polska nale\u017cy do najbli\u017cszych i najwa\u017cniejszych partner\u00f3w Czech. Co wi\u0119cej, Warszawa i Praga nadal normalnie pracuj\u0105 nad rozwi\u0105zaniem problemu 368 ha.<\/p>\n

Na razie trudno znale\u017a\u0107 dowody, \u017ce pr\u00f3ba rozniecenia polsko-czeskiego konfliktu przynios\u0142a zak\u0142adany efekt. Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce Polacy i Czesi okazali si\u0119 odporni na dezinformacj\u0119. Oznacza tylko, \u017ce ta konkretna narracja trafi\u0142a na ma\u0142o podatny grunt.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce jej autorzy przeszacowali wsp\u00f3\u0142czesne znaczenie historycznych spor\u00f3w. Zaolzie pozostaje cz\u0119\u015bci\u0105 trudnej historii obu narod\u00f3w, ale dzisiejsze stosunki polsko-czeskie s\u0105 niepor\u00f3wnanie lepsze ni\u017c kilkadziesi\u0105t lat temu. Co wi\u0119cej, sama absurdalno\u015b\u0107 wizji nadci\u0105gaj\u0105cej polskiej aneksji u\u0142atwi\u0142a obr\u00f3cenie jej w \u017cart. I tu w\u0142a\u015bnie pojawia si\u0119 mniej zabawna cz\u0119\u015b\u0107 tej historii.<\/p>\n


\n
\n A je\u015bli to by\u0142 test?
\n \n<\/p>\n

Nie mamy pewno\u015bci, \u017ce autorzy operacji naprawd\u0119 zak\u0142adali wywo\u0142anie powa\u017cnego kryzysu mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami. Cz\u0119\u015b\u0107 przedstawicieli czeskiego \u015brodowiska bezpiecze\u0144stwa, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142y Seznam Zpr\u00e1vy, bierze pod uwag\u0119 inn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107: Rosja \u2013 je\u015bli rzeczywi\u015bcie sta\u0142a za dzia\u0142aniem \u2013 mog\u0142a w ten spos\u00f3b r\u00f3wnie\u017c testowa\u0107 zdolno\u015b\u0107 Czech do reagowania na operacj\u0119 wp\u0142ywu.<\/p>\n

Taki test dostarcza wielu informacji. Pokazuje, kt\u00f3re tre\u015bci chwytaj\u0105, kt\u00f3re profile zdobywaj\u0105 odbiorc\u00f3w, jak szybko reaguj\u0105 media i instytucje pa\u0144stwa, jak sprawnie platformy usuwaj\u0105 fa\u0142szywe konta i przede wszystkim \u2013 gdzie znajduj\u0105 si\u0119 spo\u0142eczne linie podzia\u0142u, kt\u00f3re mo\u017cna wykorzysta\u0107 nast\u0119pnym razem. Pod tym wzgl\u0119dem nieudana operacja r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 u\u017cyteczna.<\/p>\n

Teraz wybrano Zaolzie i trafiono na Reksia z Krecikiem. Nast\u0119pnym razem tematem nie musi jednak by\u0107 historia sprzed niemal stu lat. Mog\u0105 nim zosta\u0107 bezpiecze\u0144stwo, Ukraina, migracja, pieni\u0105dze albo dowolna inna kwestia, kt\u00f3ra naprawd\u0119 dzieli spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Dlatego z tego, \u017ce kto\u015b nie zdo\u0142a\u0142 sk\u0142\u00f3ci\u0107 Polak\u00f3w z Czechami, nie warto wyci\u0105ga\u0107 zbyt optymistycznych wniosk\u00f3w. Mo\u017cna natomiast wyci\u0105gn\u0105\u0107 jeden praktyczny: kto\u015b sprawdzi\u0142, jak reagujemy. A my w\u0142a\u015bnie pokazali\u015bmy mu, co zadzia\u0142a\u0142o, a co nie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Reksio i Krecik kontra dezinformacja, czyli o pr\u00f3bie sk\u0142\u00f3cenia Polak\u00f3w z Czechami Konto podszywaj\u0105ce si\u0119 pod…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":651929,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[2891,425,779,100,2671,8660,52570,18211,42,38,2279,40,39,50002,52571,41,161,5041,126940,6573],"class_list":["post-651928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-armia","tag-bezpieczenstwo","tag-czechy","tag-dezinformacja","tag-fake-news","tag-ministerstwo-obrony-narodowej","tag-obrona-narodowa","tag-oficer","tag-pl","tag-poland","tag-poligon","tag-polish","tag-polska","tag-polska-zbrojna","tag-polska-zbrojna-pl","tag-polski","tag-wojsko","tag-wojsko-polskie","tag-zaolzie","tag-zolnierz"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117173034036209782","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=651928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651928\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/651929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=651928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=651928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=651928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}