O patologii zwi\u0105zanej z elektronicznymi dziennikami pisz\u0119 od lat. Czytelnicy, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzieci w szko\u0142ach, \u015bmia\u0142o mog\u0105 przewin\u0105\u0107 do kolejnego akapitu. Tym, kt\u00f3rym sprawdzanie ocen w Librusie czy Vulcanie jest obce \u2013 pokr\u00f3tce wyja\u015bni\u0119, o co chodzi.<\/p>\n
\u00a0Elektroniczne dzienniki to systemy umo\u017cliwiaj\u0105ce mi\u0119dzy innymi komunikacj\u0119 na linii nauczyciel\u2013ucze\u0144\u2013rodzic. S\u0105 w nich wpisywane oceny, obecno\u015bci, mo\u017cna napisa\u0107 w nich usprawiedliwienie czy wiadomo\u015b\u0107. Szko\u0142a mo\u017ce, ale nie musi korzysta\u0107 z e-dziennika. W praktyce jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 decyduje si\u0119 na takie rozwi\u0105zanie. Zw\u0142aszcza \u017ce firmy dostarczaj\u0105 nie tylko dziennik, ale ca\u0142e oprogramowanie do zarz\u0105dzania szko\u0142ami, np. uk\u0142adania plan\u00f3w lekcji.<\/p>\n
Patologie e-dziennik\u00f3w<\/p>\n
Za elektroniczne dzienniki p\u0142aci polskie pa\u0144stwo \u2013 samorz\u0105dy i szko\u0142y. Jako pierwsza na \u0142amach \u201eDziennika Gazety Prawnej\u201d podj\u0119\u0142am si\u0119 wyliczenia, jaka jest skala tych wydatk\u00f3w. Na podstawie danych uzyskanych od samorz\u0105d\u00f3w w 2024 roku wysz\u0142o ok. 40 mln z\u0142 rocznie. Podobnych danych nie zbiera Ministerstwo Edukacji Narodowej \u2013 przyzna\u0142o to w odpowiedzi na interpelacj\u0119 pos\u0142a Konfederacji Grzegorza P\u0142aczka.<\/p>\n
Cho\u0107 przepisy m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce dziennik powinien by\u0107 bezp\u0142atny dla rodzic\u00f3w, firmy znajduj\u0105 spos\u00f3b, by tak\u017ce oni dorzucali si\u0119 do biznesu. Przegl\u0105darkowe wersje aplikacji s\u0105 darmowe. Podobnie jak podstawowa wersja aplikacji na smartfon. W Librusie i Vulcanie \u2013 dw\u00f3ch najpopularniejszych dziennikach \u2013 zap\u0142aci\u0107 trzeba za funkcje premium. Premium to w tym wypadku usprawiedliwienia i wiadomo\u015bci.<\/p>\n
W Librusie to tak\u017ce brak reklam. Tak, mo\u017ce to dziwi\u0107, ale u\u017cytkownikom edukacyjnej aplikacji wy\u015bwietlane s\u0105 reklamy. Dok\u0142adnie tak jak na ka\u017cdej innej stronie internetowej. Firma zapewnia, \u017ce s\u0105 one filtrowane i dostosowane do tematyki, ale jednak. W materia\u0142ach rozsy\u0142anych potencjalnym reklamodawcom firma chwali\u0142a si\u0119, jak \u015bwietnie ma sprofilowane grupy docelowe. \u00a0<\/p>\n
Tak przy okazji \u2013 Fundacja Panoptykon alarmowa\u0142a, \u017ce model ten jest nieetyczny i mo\u017ce narusza\u0107 unijne prawo ze wzgl\u0119du na to, \u017ce profilowana reklama trafia do dzieci poni\u017cej 13. roku \u017cycia. Firma zaprzecza\u0142a.<\/p>\n
Czytaj tak\u017ce: J\u00f3zefaciuk dla Zero.pl „Szko\u0142a jest \u0142akomym k\u0105skiem dla kolejnych rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re przy jej pomocy chc\u0105 wyhodowa\u0107 sobie wyborc\u00f3w”<\/a><\/p>\n Kapitan pa\u0144stwo chcia\u0142 dobrze<\/p>\n Ekipie zarz\u0105dzaj\u0105cej Centralnym O\u015brodkiem Informatyki (robi\u0105 m.in. mObywatela) mo\u017cna wiele zarzuci\u0107. Jednak przyzna\u0107 trzeba, \u017ce tu\u017c po obj\u0119ciu ster\u00f3w po zmianie w\u0142adzy postawili sobie za cel, \u017ceby e-dziennikowy oligopol prze\u0142ama\u0107. To dyrektor COI przekona\u0142 MEN, by stworzy\u0107 pa\u0144stwow\u0105 alternatyw\u0119.<\/p>\n Z tego, co wiem, przekonywanie by\u0142o zreszt\u0105 trudniejsze, ni\u017c b\u0119dzie napisanie apki. W\u015br\u00f3d urz\u0119dnik\u00f3w resortu panowa\u0107 mia\u0142a og\u00f3lna niech\u0119\u0107 do tego projektu. Finalnie jednak pomys\u0142 zyska\u0142 poparcie minister Barbary Nowackiej i prace nad nim ruszy\u0142y.<\/p>\n Projekt mia\u0142 wystartowa\u0107 jako pilota\u017c. Nauczyciele \u2013 s\u0142usznie \u2013 zwracali uwag\u0119, \u017ce za testy nie przewidywano wynagrodzenia, \u017ce w szko\u0142ach prowadz\u0105cych pilota\u017c konieczne by\u0142oby dzia\u0142anie dw\u00f3ch dziennik\u00f3w r\u00f3wnolegle, co dok\u0142ada\u0142oby pracy. Te niedoskona\u0142o\u015bci mo\u017cna by\u0142oby poprawi\u0107 lub wynagrodzi\u0107. Ale w mojej ocenie nie stanowi\u0142y podstawy, by ustaw\u0119 odrzuci\u0107.<\/p>\n Nie ma idea\u0142\u00f3w<\/p>\n Oczywi\u015bcie budowa pa\u0144stwowej alternatywy dla e-dziennika nie jest idealna. Z wielu powod\u00f3w, m.in. takiego, \u017ce te aplikacje s\u0105 tylko cz\u0119\u015bci\u0105 du\u017co szerszego ekosystemu do zarz\u0105dzania szko\u0142ami, o kt\u00f3rym pisa\u0142am wy\u017cej. Pa\u0144stwo nie zrobi\u0142o takich narz\u0119dzi 20 lat temu, wi\u0119c potrzeb\u0119 wype\u0142ni\u0142y prywatne firmy. Nie by\u0142oby w tym nic z\u0142ego, gdyby nie wspomniana wcze\u015bniej oligopolizacja i jej konsekwencje.<\/p>\n Ruch MEN by\u0142by w tych warunkach mocnym sygna\u0142em, \u017ce rynek nale\u017cy pouk\u0142ada\u0107 inaczej. Przypomnijmy, \u017ce m\u00f3wimy o rz\u0105dowej alternatywie, a nie o obowi\u0105zkowym przechodzeniu na ten system.<\/p>\n Zreszt\u0105 w poprzednim rozdaniu tak\u017ce by\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce na rynku elektronicznych dziennik\u00f3w co\u015b posz\u0142o nie tak. Nikt nie rzuci\u0142 r\u0119kawicy otwarcie, ale resort Przemys\u0142awa Czarnka pracowa\u0142 nad projektem Moje Indywidualne Konto Edukacyjne, kt\u00f3re mia\u0142oby gromadzi\u0107 nasze dyplomy i \u015bwiadectwa, a w przysz\u0142o\u015bci da\u0142oby podwaliny pod e-dziennik. Nie zosta\u0142 on jednak doko\u0144czony (dlaczego \u2013 to oddzielna saga, mo\u017cecie przeczyta\u0107 o tym wi\u0119cej tutaj: NIK mia\u017cd\u017cy pa\u0144stwowy instytut. Jedna decyzja rz\u0105du zmarnowa\u0142a 18,7 mln z\u0142<\/a>).<\/p>\n Co mo\u017cna zrobi\u0107 dzi\u015b?<\/p>\n MEN jest w trudnej sytuacji. Z powodu weta prezydenta, pilota\u017c e-dziennika zostanie \u00a0zapewne znacznie op\u00f3\u017aniony. Znacznie, czyli ju\u017c poza kadencj\u0119 obecnej ekipy. A co b\u0119dzie dalej, nikt dzi\u015b nie wie.<\/p>\n To, co nale\u017cy i mo\u017cna zrobi\u0107 jak najszybciej, to przedstawienie ustawy, kt\u00f3ra wprowadzi chocia\u017c obowi\u0105zkowe standardy dla aplikacji do zarz\u0105dzania szko\u0142ami. Powinny obejmowa\u0107 po pierwsze kwestie bezpiecze\u0144stwa. Na przyk\u0142ad obowi\u0105zkowe logowanie dwusk\u0142adnikowe, kt\u00f3re zminimalizuje ryzyko przej\u0119cia konta nauczyciela czy administratora. Wiemy, \u017ce do takich incydent\u00f3w dochodzi\u0142o. Opisa\u0142 je m.in. serwis Niebezpiecznik.pl. To szczeg\u00f3lnie wa\u017cna lekcja po tym, jak do sieci wyciek\u0142y dane 19 milion\u00f3w obywateli z serwisu MyDr. W przypadku aplikacji do zarz\u0105dzania plac\u00f3wkami ochrony zdrowia takich twardych standard\u00f3w te\u017c nie ma.<\/p>\n Wa\u017cne by\u0142oby te\u017c pochylenie si\u0119 nad kwesti\u0105 etyki, np. wolno\u015bci od reklam czy skutecznego egzekwowania zakazu pobierania op\u0142at za u\u017cytkowanie aplikacji.<\/p>\n A jeszcze bardziej nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107, po co w og\u00f3le szko\u0142om te aplikacje. Mo\u017ce naprawd\u0119 daliby\u015bmy rad\u0119 zaufa\u0107 dziecku, \u017ce zanotuje sobie, co ma zadane, dowiedzie\u0107 si\u0119 o ocenach na zebraniu, a do nauczyciela zadzwoni\u0107 lub pofatygowa\u0107 si\u0119 osobi\u015bcie, zamiast pisa\u0107 o 23:30 i liczy\u0107 na natychmiastow\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\n