Spaceruj\u0105c po Cytadeli<\/a>, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na „Skrzydlatego” Jerzego Soboci\u0144skiego, „R\u00f3\u017c\u0119” Micha\u0142a G\u0105sienicy-Szostaka czy „Niedziel\u0119” Romana Tarkowskiego. Jak przypomina G\u0142az, „Skrzydlaty” kiedy\u015b by\u0142 zabarwiony na czerwono i nazywano go z\u0142o\u015bliwie „ruskim anio\u0142em”. Ka\u017cda z tych realizacji pokazuje, \u017ce artyst\u00f3w z tamtego okresu bardziej interesowa\u0142a syntetyczna forma i dialog z przestrzeni\u0105 ni\u017c realistyczne odwzorowanie rzeczywisto\u015bci.\n <\/p>\n\n „Niedziela” to betonowa rze\u017aba dziewczynki z przypominaj\u0105cym lam\u0119 zwierz\u0119ciem o nogach z metalowych pr\u0119t\u00f3w. Oryginalnie w prawej r\u0119ce dziecka znajdowa\u0142 si\u0119 wiatraczek, kt\u00f3ry niestety nie zachowa\u0142 si\u0119 do dzisiaj. Niedawna renowacja rze\u017aby to sukces Mateusza Bieczy\u0144skiego, kt\u00f3ry jest wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 repozytorium Sztuka Poznania. \u2014 Projekt rozpocz\u0119li\u015bmy w 2017 r., m.in. z Maciejem Kurakiem, obecnym rektorem Uniwersytetu Artystycznego, i Ann\u0105 Borowiec, szefow\u0105 dzia\u0142u sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej Muzeum Narodowego w Poznaniu. Chcieli\u015bmy najpierw zinwentaryzowa\u0107 pozna\u0144skie rze\u017aby, a potem zadba\u0107 o to, \u017ceby poszczeg\u00f3lne obiekty by\u0142y rewitalizowane, i przy wsp\u00f3\u0142pracy z r\u00f3\u017cnymi podmiotami to si\u0119 dzieje \u2014 m\u00f3wi.\n <\/p>\n
\n Kolejne rze\u017aby na Cytadeli ustawiono ju\u017c po upadku PRL. Po zobaczeniu „Nierozpoznanych” warto si\u0119 przej\u015b\u0107 do „\u017balek” Krzysztofa So\u0142owieja ods\u0142oni\u0119tych w 2007 r. \u017beliwne rze\u017aby pozbawione twarzy, kt\u00f3re symbolizuj\u0105 pras\u0142owia\u0144skie duchy ziemi, Poznaniacy ch\u0119tnie odwiedzaj\u0105, by podejrze\u0107\u2026 mieszkaj\u0105ce tam wiewi\u00f3rki.\n <\/p>\n
Grzeczny skandalista<\/p>\n
\n Kiedy Czechy wchodzi\u0142y do Unii Europejskiej, w Pradze stan\u0119\u0142a rze\u017aba „Sikaj\u0105cy”, przedstawiaj\u0105ca dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn oddaj\u0105cych mocz do zbiornika w kszta\u0142cie mapy Czech. R\u00f3wnie\u017c w Pradze mo\u017cna zobaczy\u0107 prac\u0119 „Fuck You Mr President” \u2014 wielki fioletowy, \u015brodkowy palec skierowany w stron\u0119 Zamku na Hradczanach, siedziby prezydenta Czech, ustawiony na barce na We\u0142tawie. Autorem obu figur jest znany czeski rze\u017abiarz-prowokator David \u010cerny. Jego dzie\u0142a budz\u0105 emocje i wywo\u0142uj\u0105 skandale. W pozna\u0144skiej realizacji s\u0142ynnego Czecha nie znajdziemy jednak kontrowersji. \u2014 W\u0142adze miasta poprosi\u0142y artyst\u0119 o stworzenie projektu pomnika, kt\u00f3ry by\u0142by mniej kontrowersyjny od jego najbardziej znanych praskich realizacji \u2014 wyja\u015bnia Bieczy\u0144ski.\n <\/p>\n
\n „Golem” Davida \u010cerny\u2019ego powsta\u0142 na zam\u00f3wienie Wielkopolskiego Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych i stan\u0105\u0142 w 2010 r. przy Alei Marcinkowskiego na wysoko\u015bci ulicy 23 Lutego. Rze\u017aba nawi\u0105zuje do \u017cydowskiej legendy o glinianym olbrzymie stworzonym przez rabina z Pragi. Wed\u0142ug poda\u0144 mia\u0142 on chroni\u0107 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 przed prze\u015bladowaniami. Olbrzym najpierw wykonywa\u0142 powierzone mu zadania, z czasem jednak zacz\u0105\u0142 sia\u0107 spustoszenie w stolicy Czech.\n <\/p>\n
Pozna\u0144ski „Golem” to dwuip\u00f3\u0142metrowa a\u017curowa posta\u0107 ze stalowych pask\u00f3w stali, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce ma si\u0119 odczucie, jakby by\u0142a w ruchu. \u2014 Forma rze\u017aby jest niezwykle ciekawa. Ta dezintegracja czy integracja Golema w postaci tych pas\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 spinaj\u0105 czy rozchodz\u0105, wydaje si\u0119 interesuj\u0105c\u0105 interpretacj\u0105 tej opowie\u015bci \u2014 ocenia Mateusz Bieczy\u0144ski.<\/p>\n
\n Obaj moi rozm\u00f3wcy zwracaj\u0105 uwag\u0119 na ciekaw\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy „Golemem” a inn\u0105 rze\u017ab\u0105 stoj\u0105c\u0105 od 2006 r. w Alei Marcinkowskiego, bli\u017cej placu Wolno\u015bci \u2014 „Steli” niemieckiego artysty Heinza Macka. Ma ona form\u0119 osiemnastometrowego stalowego s\u0142upa z tr\u00f3jk\u0105tnymi formami z blachy na szczycie, z nap\u0119dzan\u0105 silnikiem obrotow\u0105 g\u0142owic\u0105, obracaj\u0105c\u0105 si\u0119 trzy\u2013cztery razy na minut\u0119. \u2014 Z jednej strony stalowa krocz\u0105ca posta\u0107, z drugiej ten obracaj\u0105cy si\u0119 totem \u2014 m\u00f3wi G\u0142az.\n <\/p>\n
Rze\u017aby jak wykresy<\/p>\n
\n Skoro ju\u017c o totemach mowa, to warto zajrze\u0107 na znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 nieopodal Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich Przysta\u0144 Sztuki mi\u0119dzy centrum Concordia Design a biurowcem Ba\u0142tyk przy skrzy\u017cowaniu ulic Roosevelta i Bukowskiej. Tam znajduj\u0105 si\u0119 „Totemy” Alicji Bia\u0142ej, pochodz\u0105cej z Poznania artystki wizualnej i projektantki. Z pozoru to sze\u015b\u0107 zwyk\u0142ych, kolorowych, dekoracyjnych kolumn. W rzeczywisto\u015bci ka\u017cda skrywa liczby i statystyki, kt\u00f3re maj\u0105 uzmys\u0142awia\u0107 skal\u0119 zniszczenia i biodegradacji Ziemi. Kiedy zeskanujemy telefonem znajduj\u0105ce si\u0119 ko\u0142o „Totem\u00f3w” kody QR, wy\u015bwietl\u0105 nam si\u0119 badania i raporty, do kt\u00f3rych nawi\u0105zuje rze\u017aba. Podobne kolorowe s\u0142upy stan\u0119\u0142y w innych europejskich krajach \u2014 Anglii, Danii i Portugalii. Nigdzie nie ma ich wi\u0119cej ni\u017c w Poznaniu. \u2014 W zale\u017cno\u015bci od pogody ta ekspozycja si\u0119 zmienia. Inaczej si\u0119 j\u0105 ogl\u0105da w \u015bwietle bardzo intensywnym, a inaczej, gdy jest pochmurno czy pada, wtedy zmienia swoje oblicze \u2014 m\u00f3wi Bieczy\u0144ski.\n <\/p>\n
W oku peryskopa<\/p>\n
\n Jedn\u0105 z najm\u0142odszych pozna\u0144skich rze\u017ab jest „Selfie Watcher” Noriakiego, artysty street-artowego znanego jako „pozna\u0144ski Banksy”. To tw\u00f3rca s\u0142ynnego Pana Peryskopa (nazywanego te\u017c Watcherem) \u2014 jednookiej postaci pojawiaj\u0105cej si\u0119 w formie malunk\u00f3w na \u015bcianach w r\u00f3\u017cnych miejscach Poznania. Na jednym z rysunk\u00f3w Pan Peryskop strzela z \u0142uku do kamery monitoringu, w innym miejscu kopie pi\u0142k\u0119 pod tablic\u0105 „Zakaz gry w pi\u0142k\u0119”, a na znaku drogowym informuj\u0105cym o przej\u015bciu dla pieszych jest po prostu pieszym. Z czasem Watchery wykroczy\u0142y poza Pozna\u0144. Spotka\u0107 je mo\u017cna w oko\u0142o 30 krajach Europy, najwi\u0119cej w Niemczech i w Barcelonie, w kt\u00f3rej Noriaki pomieszkuje, ale te\u017c w Tokio czy Indiach.\n <\/p>\n
\n W 2020 r. w Poznaniu pojawi\u0142y si\u0119 w tr\u00f3jwymiarowej formie jako ma\u0142e rze\u017aby przypominaj\u0105ce rozmiarem wroc\u0142awskie krasnale, kt\u00f3rych mo\u017cna wypatrywa\u0107 w mie\u015bcie. Maj\u0105 po 22 centymetry wysoko\u015bci i siedz\u0105 na oknach i gzymsach nad ulicami. Artysta nie podaje ich lokalizacji, \u017ceby tym wi\u0119ksza by\u0142a satysfakcja, gdy si\u0119 je znajdzie.\n <\/p>\n
\n W 2023 r. bohater street artu doczeka\u0142 si\u0119 tak\u017ce wi\u0119kszej rze\u017aby na Placu Bernardy\u0144skim. Okiem „Selfie Watchera” jest wypuk\u0142e lustro, dzi\u0119ki kt\u00f3remu przechodnie widz\u0105 nieco zniekszta\u0142cone w\u0142asne odbicie.\n <\/p>\n
Z galeri\u0105 w\u015br\u00f3d drzew<\/p>\n
\n Jedna z najbardziej interesuj\u0105cych kolekcji sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w przestrzeni publicznej w Polsce powstaje z kolei nad Jeziorem Strzeszy\u0144skim w ramach Pozna\u0144 Visual Park. To miejsce, w kt\u00f3rym kontakt ze sztuk\u0105 odbywa si\u0119 w spos\u00f3b naturalny i niewymuszony \u2014 podczas wypoczynku nad wod\u0105, rodzinnej wycieczki czy przeja\u017cd\u017cki rowerowej. Poznaniacy polubili szczeg\u00f3lnie „Na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki” Jaros\u0142awa Flici\u0144skiego, czyli o\u015bmioramienn\u0105 gwiazd\u0119 stoj\u0105c\u0105 w pobli\u017cu pomostu, „T\u0119\u017cni\u0119 sztuki” Roberta Ku\u015bmirowskiego \u2014 instalacj\u0119 wype\u0142nion\u0105 przedmiotami i urz\u0105dzeniami powystawowymi, gromadzonymi przez artyst\u0119 przez 12 lat \u2014 czy ch\u0119tnie fotografowany „Guzik z teorii widzenia” Zbigniewa Sa\u0142aja.\n <\/p>\n
Dla ka\u017cdego co\u015b mi\u0142ego<\/p>\n
\n Ciekawe rze\u017aby znajdziemy tak\u017ce w centrum Poznania. Jedn\u0105 z najpopularniejszych jest „Paw” Anny Krzyma\u0144skiej stoj\u0105cy w Parku Marcinkowskiego, zwyci\u0119ski projekt w konkursie na rze\u017ab\u0119 parkow\u0105 zorganizowanym w 1961 r. w ramach Wielkopolskiego Festiwalu Kulturalnego. R\u00f3wnie\u017c w centrum zobaczy\u0107 mo\u017cna instalacj\u0119 „Obszar obraz\u00f3w efemerycznych” Jana Berdyszaka, zwan\u0105 Lustrami, na ulicy \u015awi\u0119ty Marcin przy Rondzie Kaponiera czy „Przekr\u00f3j P(p)oznania” \u0141ukasza Gruszczy\u0144skiego nad ulic\u0105 Ks. Posadzego na Ostrowie Tumskim \u2014 artystyczn\u0105 interpretacj\u0119 wa\u0142\u00f3w obronnych grodu pozna\u0144skiego z czas\u00f3w Mieszka I. Dzieci szczeg\u00f3lnie wielbi\u0105 „Kozio\u0142ki” Roberta Soboci\u0144skiego stoj\u0105ce na Placu Kolegiackim i „Wilka” (autor nieznany) w Starym Zoo, przy kt\u00f3rym zdj\u0119cia robi\u0105 sobie ju\u017c kolejne pokolenia Poznaniak\u00f3w. Ciekawo\u015b\u0107 budzi te\u017c ustawiona przez Centrum Handlowym Posnania „Lucie” Davida Mesguicha przedstawiaj\u0105ca kilkuletni\u0105 dziewczynk\u0119 rysuj\u0105c\u0105 s\u0142o\u0144ce, na kt\u00f3rej ramieniu przysiad\u0142 ptak.\n <\/p>\n
\n Odkrywaj\u0105c kolejne dzie\u0142a sztuki w przestrzeni miejskiej, przekonamy si\u0119, \u017ce Pozna\u0144<\/a> to nie tylko miasto kozio\u0142k\u00f3w, rogali \u015bwi\u0119tomarci\u0144skich, Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich i pi\u0142ki no\u017cnej. To tak\u017ce o\u015brodek sztuki, r\u00f3wnie\u017c tej dost\u0119pnej dla wszystkich. Nie obcuje si\u0119 z ni\u0105 w ciszy muzealnej sali. Towarzyszy codziennemu \u017cyciu, zmienia si\u0119 wraz z miastem i lud\u017ami, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 obok.\n <\/p>\n\n Filip Czeka\u0142a, dziennikarz tvn24.pl, autor ksi\u0105\u017cki „Pozna\u0144. Historie nieznane i zapomniane”.\n <\/p>\n
\n Tekst pochodzi z „Impact Magazine”, specjalnego dodatku do „Newsweeka”. Wydarzenie Impact Leading Minds odb\u0119dzie si\u0119 2 wrze\u015bnia w Warszawie. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Nierozponani” to dzi\u015b jedna z wa\u017cniejszych atrakcji kulturalnych Poznania. \u2014 Mieszkam niedaleko Cytadeli i kilkakrotnie spotka\u0142em si\u0119 z…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":653581,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51609],"tags":[73674,127607,42,38,40,39,41,1817,127606,8767],"class_list":["post-653580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-poznan","tag-impact26","tag-magdalena-abakanowicz","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-poznan","tag-rzezbiarstwo","tag-sztuka"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117178486218299901","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/653580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=653580"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/653580\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/653581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=653580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=653580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=653580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}