{"id":65667,"date":"2025-10-24T08:20:13","date_gmt":"2025-10-24T08:20:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/65667\/"},"modified":"2025-10-24T08:20:13","modified_gmt":"2025-10-24T08:20:13","slug":"jerzy-antczak-mam-dwie-misje-do-zrealizowania-z-mysla-o-mojej-jadzi-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/65667\/","title":{"rendered":"Jerzy Antczak: Mam dwie misje do zrealizowania. Z my\u015bl\u0105 o mojej Jadzi [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"

\u0141\u0105czymy si\u0119 mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Los Angeles. <\/p>\n

Dawid Dudko: Pan jest legend\u0105, panie Jerzy.<\/p>\n

Jerzy Antczak*: Legenda to du\u017ce s\u0142owo. Z uwagi na m\u00f3j wiek, 96 lat, jestem raczej dinozaurem.<\/p>\n

\u017baden inny film, panie Jerzy, nie by\u0142 w Polsce tak cz\u0119sto nazywany najwybitniejszym, jak „Noce i dnie”. Mia\u0142 oscarow\u0105 nominacj\u0119, jeden z najlepszych wynik\u00f3w ogl\u0105dalno\u015bci w historii rodzimego kina, tytu\u0142 obrazu 40-lecia festiwalu w Gdyni…<\/p>\n

Nagroda Diamentowych Lw\u00f3w to wielkie wyr\u00f3\u017cnienie. Zw\u0142aszcza \u017ce by\u0142y przecie\u017c tak genialne filmy jak „Potop” Jurka Hoffmana czy „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy. Jeden i drugi zas\u0142ugiwa\u0142 na t\u0119 nagrod\u0119. To, \u017ce przypad\u0142a Jadzi i mnie, to wielki dar losu.<\/p>\n

Dzi\u015b walczy pan o to, by kto\u015b sfilmowa\u0142 wasze ostatnie wsp\u00f3lne dzie\u0142o. <\/p>\n

Pracowali\u015bmy w czasie choroby Jadzi, kt\u00f3ra stworzy\u0142a najbardziej warto\u015bciowe fragmenty scenariusza. Po jej odej\u015bciu by\u0142em obola\u0142y cierpieniem, ale zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 ulgi. I tak kilku producent\u00f3w wyrazi\u0142o wst\u0119pne zainteresowanie tym, co zrobili\u015bmy.<\/p>\n

Wsp\u00f3lnie z pani\u0105 Jadwig\u0105 napisali\u015bcie scenariusz o Fryderyku Chopinie.<\/p>\n

Bardzo prosz\u0119 podkre\u015bli\u0107 w naszej rozmowie, drogi panie Dawidzie, \u017ce ja nie chc\u0119 zrobi\u0107 kolejnego filmu o Chopinie, lecz o najbardziej przemilczanych w\u0105tkach w jego biografii. W mojej niedawnej ksi\u0105\u017cce [„Serce Chopina, czyli w\u0119ze\u0142 gordyjski”<\/a>] przypominam, \u017ce Chopin by\u0142 cz\u0142owiekiem pe\u0142nym sprzeczno\u015bci, z niezwykle barwnym, dla wielu niewygodnym \u017cyciorysem. W scenariuszu wracamy z Jadzi\u0105 do momentu, kiedy umieraj\u0105cy Fryderyk pisze ostatni list do swojej najstarszej siostry, Ludwiki. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, pomijanie jej w biografiach Chopina uwa\u017cam za niewybaczalny grzech.<\/p>\n

„Je\u017celi mo\u017cecie, to przyjed\u017acie. S\u0142aby jestem i \u017cadne doktory mi tak, jak Wy, nie pomog\u0105\u2026”. <\/p>\n

M\u0105\u017c Ludwiki, J\u00f3zef Kalasanty J\u0119drzejewicz, prawnik, odebra\u0142 ten list i przetrzymywa\u0142 go w kieszeni surduta przez kilka tygodni. Ludwika odnalaz\u0142a go zupe\u0142nym przypadkiem, trzepi\u0105c odzienie m\u0119\u017ca, po czym razem pognali do Pary\u017ca. I oto nagle, cztery dni przed \u015bmierci\u0105 Chopina, Kalasanty niemal ucieka z Pary\u017ca. Ba\u0142 si\u0119, \u017ce jego udzia\u0142 w pogrzebie Fryderyka rozdra\u017cni cara. Tak wi\u0119c Ludwika zosta\u0142a sam z umieraj\u0105cym bratem.<\/p>\n

\"JadwigaWojciech Str\u00f3\u017cyk\/REPORTER \/ East News<\/p>\n

Jadwiga Bara\u0144ska i Jerzy Antczak na festiwalu filmowym w Gdyni<\/p>\n

A p\u00f3\u017aniej spe\u0142ni\u0142a jego ostatni\u0105 wol\u0119, przewo\u017c\u0105c potajemnie do Polski serce Chopina, kt\u00f3re potem trafi\u0142o do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Krzy\u017ca. <\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 najpierw si\u0119 temu sprzeciwi\u0142. W\u0142adze ko\u015bcielne uwa\u017ca\u0142y, \u017ce g\u00f3rna nawa przeznaczona jest dla \u015bwi\u0119tych, a Chopin \u015bwi\u0119tym nie by\u0142. Ludwika musia\u0142a podj\u0105\u0107 trudn\u0105 walk\u0119 w obronie swojego brata, co podkre\u015blam, bo to jeden z kluczowych w\u0105tk\u00f3w naszego scenariusza.<\/p>\n

Tak jak zawsze pan podkre\u015bla, jak wielk\u0105 rol\u0119 w pana \u017cyciu, nie tylko prywatnym, ale i zawodowym, pe\u0142ni\u0142a pani Jadwiga. Bez niej nie by\u0142oby „Nocy i dni”?<\/p>\n

Kochany m\u00f3j, siedmiu re\u017cyser\u00f3w przymierza\u0142o si\u0119 do „Nocy i dni”, ka\u017cdy poleg\u0142. Przyznam panu, \u017ce i ja pocz\u0105tkowo nie uwierzy\u0142em w pomys\u0142 adaptacji tej ksi\u0105\u017cki. Ale uwierzy\u0142a moja cudowna Jadzia. Powiedzia\u0142a: „Jureczku, pozw\u00f3l, \u017ce ci co\u015b zacytuj\u0119”. Kiedy wyrecytowa\u0142a mi to s\u0142ynne: „\u017byjemy, umieramy, a \u017cycia wci\u0105\u017c wystarcza”, nie mia\u0142em wyj\u015bcia, zdecydowa\u0142em, \u017ce musz\u0119 zrobi\u0107 ten film!<\/p>\n

A \u0142atwo nie by\u0142o. R\u00f3\u017cne wersje scenariusza odrzuca\u0142y kolejne osoby.<\/p>\n

Kawalerowicz [Jerzy Kawalerowicz, re\u017cyser i dyrektor artystyczny Zespo\u0142u Filmowego „Kadr”] nazwa\u0142 go kompletnym gniotem.<\/p>\n

A\u017c opowiedzia\u0142 mu pan pierwsze trzy minuty filmu.<\/p>\n

Moja relacja zrobi\u0142a na nim wielkie wra\u017cenie. I zmieni\u0142 zdanie. Ale w og\u00f3le r\u00f3\u017cnie bywa\u0142o z opiniami na temat podj\u0119cia si\u0119 „Nocy i dni”. Do tego z \u017con\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej. Przecie\u017c co\u015b takiego w \u015brodowisku filmowym bywa uwa\u017cane za przest\u0119pstwo! Tak wi\u0119c koledzy re\u017cyserzy oraz \u015bwiat dziennikarski czekali na m\u00f3j zawodowy koniec… Czy mog\u0119 opowiada\u0107 dalej, panie Dawidzie?<\/p>\n

S\u0142ucham pana z najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0105. <\/p>\n

Po „Nocach i dniach” wr\u00f3ci\u0142em do telewizji, gdzie panowa\u0142 niejaki Janusz Wilhelmi [szef Komitetu Kinematografii PRL, zwi\u0105zany r\u00f3wnie\u017c z Komitetem do Spraw Radia i Telewizji]. Pan jest za m\u0142ody, \u017ceby go pami\u0119ta\u0107, ale to by\u0142 wyj\u0105tkowo pod\u0142y cz\u0142owiek.<\/p>\n

Utrudnia\u0142 prac\u0119 mi\u0119dzy innymi Andrzejowi Wajdzie. <\/p>\n

Pope\u0142ni\u0142em \u017cyciowy b\u0142\u0105d. Wilhelmi niszczy\u0142 wszystko, co polskie. Kiedy kolejny raz pr\u00f3bowa\u0142 mi co\u015b zmienia\u0107, odpowiedzia\u0142em: „Panie prezesie, ja mam syna. Nie chc\u0119, \u017ceby mnie kiedy\u015b zapyta\u0142, dlaczego jego ojciec da\u0142 si\u0119 tak \u0142atwo z\u0142ama\u0107”. Na co Wilhelmi warkn\u0105\u0142: „Ta odpowied\u017a b\u0119dzie pana drogo kosztowa\u0142a”. W kr\u00f3tkim czasie usun\u0105\u0142 mnie ze stanowiska dyrektora Teatru Telewizji.<\/p>\n

Co pan nazywa \u017cyciowym b\u0142\u0119dem?<\/p>\n

Nie powinienem wraca\u0107 do telewizji. Nale\u017ca\u0142o od razu robi\u0107 kolejny film. Zw\u0142aszcza \u017ce p\u00f3\u017aniej mia\u0142em pecha. W Ameryce cztery razy by\u0142em bliski realizacji filmu. Te trudne wydarzenia mocno odcisn\u0119\u0142y pi\u0119tno na moim \u017cyciu. W latach 80. rumu\u0144ski re\u017cyser postanowi\u0142 powierzy\u0107 mi re\u017cyseri\u0119 „Damy Kameliowej”. Niestety trzy dni po naszej rozmowie zgin\u0105\u0142 w wypadku samochodowym.<\/p>\n

\"JerzyArchiwum \/ PAP<\/p>\n

Jerzy Bi\u0144czycki i Jadwiga Bara\u0144ska na planie „Nocy i dni”<\/p>\n

Ale pana „Dama Kameliowa” powsta\u0142a. Wiele lat p\u00f3\u017aniej. W Polsce. <\/p>\n

Tak, z cudown\u0105 Ani\u0105 Radwan. Jadzia napisa\u0142a wspania\u0142y scenariusz z perspektywy Armanda. Ale pechowych sytuacji za granic\u0105 by\u0142o niestety wi\u0119cej. W latach 80. mieli\u015bmy z Jadzi\u0105 realizowa\u0107 histori\u0119 Jezusa. Wyjechali\u015bmy ju\u017c na zdj\u0119cia do Hiszpanii, gdy przysz\u0142a premiera „Ostatniego kuszenia Chrystusa”.<\/p>\n

Film Martina Scorsese jeszcze przed premier\u0105 wywo\u0142a\u0142 ogromne kontrowersje.<\/a> Protestowano w wielu krajach.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie wobec tych wszystkich kontrowersji nasz film zosta\u0142 przekre\u015blony. By\u0142em zdruzgotany, p\u0142aka\u0142em z rozpaczy. A\u017c dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce Rod Steiger, genialny ameryka\u0144ski aktor, zobaczy\u0142 mojego „Mistrza” [produkcja Jerzego Antczaka z 1966 r. wed\u0142ug scenariusza Zdzis\u0142awa Skowro\u0144skiego] i postanowi\u0142 wyprodukowa\u0107 m\u00f3j film, graj\u0105c jednocze\u015bnie g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119. Ale los ponownie ze mnie zadrwi\u0142. Nieoczekiwanie po\u017car w Malibu zniszczy\u0142 pi\u0119kny dom Steigera z dorobkiem ca\u0142ego \u017cycia.<\/p>\n

To wszystko brzmi jak z\u0142y sen. <\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie mia\u0142em opieku\u0144czego ducha w Jadzi. „Jureczku, po burzy zawsze za\u015bwieci s\u0142o\u0144ce” \u2014 powtarza\u0142a.<\/p>\n

\"JadwigaIreneusz Radkiewicz \/ PAP<\/p>\n

Jadwiga Bara\u0144ska w filmie „Noce i dnie”<\/p>\n

Tym s\u0142o\u0144cem okaza\u0142a si\u0119 dla pana kariera uniwersytecka? <\/p>\n

Zosta\u0142em profesorem UCLA [Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles]. Og\u0142osili konkurs na wydziale filmowym. Kiedy zobaczy\u0142em list\u0119 60 kandydat\u00f3w obsypanych Oscarami, nogi si\u0119 pode mn\u0105 ugi\u0119\u0142y. Nie chcia\u0142em startowa\u0107. Ale Jadzia powiedzia\u0142 kr\u00f3tko: „Musisz”. No i wygra\u0142em.<\/p>\n

A ten nag\u0142y powr\u00f3t do pracy w Polsce na pocz\u0105tku lat 2000. to przypadek?<\/p>\n

Zupe\u0142ny. „Pragnienie mi\u0142o\u015bci” mieli\u015bmy robi\u0107 w Ameryce, niestety na skutek fatalnych inwestycji nasz producent zbankrutowa\u0142. Pomy\u015bla\u0142em: teraz, jak przynios\u0119 scenariusz filmu o Chopinie, rodacy, maj\u0105c w pami\u0119ci sukces „Nocy i dni”, rzuc\u0105 mi si\u0119 w ramiona. Niestety spotka\u0142 mnie ogromny zaw\u00f3d. Wszyscy jak jeden m\u0105\u017c odwr\u00f3cili si\u0119 plecami, pieni\u0119dzy nie by\u0142o. Gdy us\u0142ysza\u0142em ostatni\u0105 odmow\u0119, powiedzia\u0142em Jadzi: „Pakujemy walizki, mam \u015bwietn\u0105 posad\u0119 na UCLA, jestem profesorem, wracamy”. A\u017c tu nagle telefon.<\/p>\n

Ten najwa\u017cniejszy.<\/p>\n

Od sekretarki pani Henryki Pieronkiewicz [\u00f3wczesna prezeska zarz\u0105du banku PKO BP]. Przyszli\u015bmy na spotkanie. „Pani Jadziu, jestem tak zakochana w pani aktorstwie, \u017ce mojej c\u00f3rce da\u0142am na imi\u0119 Jadwiga” \u2014 przywita\u0142a nas pani Henryka, wi\u0119c od razu z Jadzi\u0105 odetchn\u0119li\u015bmy z ulg\u0105, wiedzieli\u015bmy ju\u017c, \u017ce jest dobrze. Bez pani Henryki nie by\u0142oby naszego filmu i jego \u015bwiatowego sukcesu. Przypominam, \u017ce zosta\u0142 sprzedany do 37 kraj\u00f3w! Dzi\u0119kuj\u0119 za to jeszcze raz, w imieniu swoim i Jadzi.<\/p>\n

To ju\u017c rok od jej \u015bmierci. <\/p>\n

Mnie si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce Bara\u0144ska jest nie\u015bmiertelna. Umiera\u0142a w strasznych cierpieniach, b\u0142aga\u0142em lekarzy, \u017ceby dali jej morfin\u0119. Uda\u0142o si\u0119 po d\u0142ugich staraniach. Kiedy w ko\u0144cu Jadzia j\u0105 dosta\u0142a, pierwszy raz od bardzo dawna zobaczy\u0142em u\u015bmiech na jej twarzy. C\u00f3\u017c to by\u0142o za szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n

Pami\u0119ta pan wasz\u0105 ostatni\u0105 rozmow\u0119?<\/p>\n

Jak\u017ce m\u00f3g\u0142bym zapomnie\u0107. Jadzia powiedzia\u0142a: „Jurku, ani d\u0142u\u017cej, ani kr\u00f3cej, tyle, ile przeznaczy\u0142 B\u00f3g”. Ona chcia\u0142a odej\u015b\u0107. By\u0142a tak zm\u0119czona, straci\u0142a wzrok, nie mia\u0142a na nic si\u0142.<\/p>\n

Opiekowa\u0142 si\u0119 pan swoj\u0105 \u017con\u0105 do ostatnich chwil.<\/p>\n

Dalej trudno o tym m\u00f3wi\u0107. Ale tak, 24 pa\u017adziernika roku 2024 o godzinie 5.15 puls mojej ukochanej Jadzi przesta\u0142 bi\u0107. To obola\u0142y rok, by\u0142em poorany. Ale uwa\u017cam, \u017ce Jadzia nie umar\u0142a. Ona czuwa nade mn\u0105, jest obok, o tutaj, poka\u017c\u0119 panu [Jerzy Antczak pokazuje do kamery oprawione zdj\u0119cie Jadwigi Bara\u0144skiej].<\/p>\n

Bardzo mnie pan wzrusza tym, z jak wielk\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105 opowiada o pani Jadwidze. <\/p>\n

Ten pierwszy szok po \u015bmierci min\u0105\u0142, ale b\u00f3l nie minie nigdy. Mam jeszcze dwa cele do zrealizowania, dwie misje, obie z my\u015bl\u0105 o Jadzi. Opr\u00f3cz scenariusza filmowego jest ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra teraz anga\u017cuje m\u00f3j czas. Pami\u0119ta pan „Jak ja ich kocha\u0142em”<\/a>?<\/p>\n

\"JerzyRafa\u0142 Guz \/ PAP<\/p>\n

Jerzy Antczak<\/p>\n

Naturalnie, to pana wspomnienia zapisane w autobiograficznej ksi\u0105\u017cce i, jak pan podkre\u015bla\u0142, ho\u0142d z\u0142o\u017cony ludziom z pana otoczenia.<\/p>\n

Teraz sk\u0142adam osobny, bardzo specjalny ho\u0142d mojej zmar\u0142ej \u017conie. Po\u015bwi\u0119cam dzi\u015b czas na pisanie mojej ostatniej ksi\u0105\u017cki \u2014 „Jak ja j\u0105 kocha\u0142em”. Ona mia\u0142a wielki talent literacki. Opublikuj\u0119 ca\u0142y szereg jej nowel. Zapewniam pana, to niewiarygodne opowie\u015bci. Zasta\u0142 mnie pan teraz w po\u0142owie pracy.<\/p>\n

Mia\u0142em nadziej\u0119 na spotkanie w Polsce. Planowa\u0142 pan przecie\u017c przyjecha\u0107 i z\u0142o\u017cy\u0107 tu prochy swojej \u017cony w pierwsz\u0105 rocznic\u0119 jej \u015bmierci. <\/p>\n

Wie pan, to bardzo delikatna sprawa. Lekarze boj\u0105 si\u0119 o mnie. Nic powa\u017cnego mi nie dolega, ale jestem cz\u0142owiekiem nies\u0142ychanie impulsywnym, wybuchowym, mo\u017cna nawet powiedzie\u0107 ekstremalnym, a m\u00f3wimy o d\u0142ugiej, wymagaj\u0105cej podr\u00f3\u017cy. Dlatego prochy Jadzi b\u0119d\u0105 musia\u0142y poczeka\u0107. Wr\u00f3cimy do naszego kraju ju\u017c we dwoje. Wszystko robili\u015bmy w \u017cyciu razem, wi\u0119c B\u00f3g zdecydowa\u0142, \u017ce i w Polsce razem spoczniemy. I tylko tyle. A\u017c tyle!<\/p>\n

***<\/p>\n

*Jerzy Antczak \u2014 urodzony we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim, na terenie obecnej Ukrainy, aktor, scenarzysta, re\u017cyser. Jest absolwentem \u0142\u00f3dzkiej szko\u0142y filmowej i profesorem Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Przez wiele lat zwi\u0105zany z TVP, gdzie zrealizowa\u0142 ponad 130 przedstawie\u0144. Re\u017cyser takich film\u00f3w jak „Hrabina Cosel”, „Epilog norymberski”, „Chopin. Pragnienie mi\u0142o\u015bci” oraz najbardziej rozchwytywanych przez publiczno\u015b\u0107 i \u015bwiatow\u0105 krytyk\u0119 „Nocy i dni”. To nominowana do Oscara, prezentowana mi\u0119dzy innymi na Berlinale adaptacja powie\u015bci Marii D\u0105browskiej z g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0105 Jadwigi Bara\u0144skiej, z kt\u00f3r\u0105 Jerzy Antczak wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 scenariusze. Byli ma\u0142\u017ce\u0144stwem od 1956 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0141\u0105czymy si\u0119 mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Los Angeles. Dawid Dudko: Pan jest legend\u0105, panie Jerzy. Jerzy Antczak*: Legenda to…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":65668,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[56,122,808,66,67,16675,16676,261,12849,8426,53,8458,52,68,51,55,42,38,40,39,7208,41,123,47,59,341,50],"class_list":{"0":"post-65667","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-article_premium","9":"tag-entertainment","10":"tag-film_filmy_kino_kinematografia_aktorka_aktor_aktorzy_aktorki_rezyserzy","11":"tag-give_me_perspective","12":"tag-intextvideo_splayer","13":"tag-jadwiga_baranska","14":"tag-jerzy_antczak","15":"tag-kultura","16":"tag-los_angeles_miasto","17":"tag-najnowsze","18":"tag-new_header","19":"tag-noce_i_dnie","20":"tag-onet3","21":"tag-onet3d","22":"tag-onet3d_2i","23":"tag-phx","24":"tag-pl","25":"tag-poland","26":"tag-polish","27":"tag-polska","28":"tag-polska_rzeczpospolita_ludowa_prl","29":"tag-polski","30":"tag-rozrywka","31":"tag-screening_general","32":"tag-stany_zjednoczone_usa","33":"tag-tylko_w_onecie","34":"tag-v2021"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65667"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65667\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}