Wandy Traczyk-Stawskiej<\/a> prezydent m.st. Warszawy Rafa\u0142 Trzaskowski. \u017begnaj\u0105c bohaterk\u0119 Powstania Warszawskiego podkre\u015bli\u0142, \u017ce nigdy niczego nie \u017c\u0105da\u0142a, ale prosi\u0142a w taki spos\u00f3b, \u017ce nie mo\u017cna by\u0142o jej odm\u00f3wi\u0107. – Prosi\u0142a nie dla siebie, tylko zawsze w jakiej\u015b sprawie – doda\u0142.\u00a0– Dla Pani Wandy najwa\u017cniejsza by\u0142a s\u0142u\u017cba. S\u0142u\u017cba dla swoich koleg\u00f3w i kole\u017canek, s\u0142u\u017cba dla nas wszystkich, s\u0142u\u017cba naszemu miastu, naszej ojczy\u017anie – zaznaczy\u0142.<\/p>\nRedakcja poleca<\/p>\n
– Wstawia\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdej s\u0142usznej sprawie za tymi, kt\u00f3rzy byli prze\u015bladowani albo atakowani – za mniejszo\u015bciami, za kobietami, kt\u00f3re by\u0142y atakowane, za naszymi go\u015b\u0107mi z Ukrainy – m\u00f3wi\u0142 Trzaskowski. Jak oceni\u0142, za ka\u017cdym, kto by\u0142 atakowany by\u0142a pani Wanda i upomina\u0142a si\u0119 o ich godno\u015b\u0107. Pozostanie w naszych sercach i w DNA Warszawy – doda\u0142.<\/p>\n
„Drobna kobieta z wielk\u0105 si\u0142\u0105”<\/p>\n
Marsza\u0142ek Senatu Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce \u017cycie Wandy Traczyk-Stawskiej wype\u0142nia\u0142o misj\u0119, \u017ceby „Polska by\u0142a dobrym, pi\u0119knym krajem, dzieci by\u0142y szcz\u0119\u015bliwe, \u017ceby\u015bmy byli jedno\u015bci\u0105, widzieli w sobie to, co dobre”. – Bardzo cz\u0119sto zastanawia\u0142am si\u0119, jak to jest, \u017ce taka drobna, delikatna kobieta mia\u0142a w sobie wielk\u0105 si\u0142\u0119 i moc. Ale pani Wanda \u015bwietnie odr\u00f3\u017cnia\u0142a k\u0142amstwo od prawdy. Wiedzia\u0142a, co jest dobre, co jest z\u0142e. Nigdy na z\u0142o si\u0119 nie godzi\u0142a i chyba dlatego potrafi\u0142a dokonywa\u0107 wielkich rzeczy – powiedzia\u0142a.<\/p>\n
Redakcja poleca<\/p>\n
Kidawa-B\u0142o\u0144ska wspomnia\u0142a o licznych inicjatywach Wandy Traczyk-Stawskiej, m.in. ustanowieniu Dnia Pami\u0119ci o Cywilnej Ludno\u015bci Powsta\u0144czej Warszawy i powstaniu Izby Pami\u0119ci przy Cmentarzu Powsta\u0144c\u00f3w Warszawy. – Ta drobna kobieta zostawi\u0142a nam pi\u0119kny, ale bardzo wymagaj\u0105cy testament. Mam nadziej\u0119 i zobowi\u0105zuje si\u0119, pani Wando, \u017ce postaramy si\u0119 go wykona\u0107 – podsumowa\u0142a.<\/p>\n
List prezydenta Karola Nawrockiego<\/p>\n
List od prezydenta Karola Nawrockiego odczyta\u0142 Wojciech Kolarski, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP. „Oddaj\u0119 cze\u015b\u0107 pami\u0119ci m\u0119\u017cnej harcerki Szarych Szereg\u00f3w, \u017co\u0142nierza Armii Krajowej, w kt\u00f3rej szeregach walczy\u0142a pod pseudonimami Atma i P\u0105czek. Rannej w boju i odznaczonej Krzy\u017cem Walecznych. Bohaterki, kt\u00f3ra w Powstaniu Warszawskim z broni\u0105 w r\u0119ku bi\u0142a si\u0119 o wyzwolenie naszej stolicy z r\u0105k okrutnych niemieckich okupant\u00f3w. Po gehennie niewoli w Stalagach i zako\u0144czeniu wojny, podobnie jak wielu jej koleg\u00f3w, chcia\u0142a po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 pracy, kt\u00f3ra wyra\u017ca\u0142aby przenikaj\u0105cego j\u0105 ducha s\u0142u\u017cby i pragnieniu uczynienia \u015bwiata lepszym” – napisa\u0142 prezydent.<\/p>\n
Jak podkre\u015bli\u0142, „w odrodzonej, suwerennej Polsce Wanda Traczyk-Stawska pozostawa\u0142a osob\u0105 aktywnie obecn\u0105 w \u017cyciu publicznym. Zabiera\u0142a g\u0142os w sprawach, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142a za wa\u017cne. Jej pogl\u0105dy i oceny niejednokrotnie wywo\u0142a\u0142y spory i r\u00f3\u017cnice zda\u0144, nie zmienia to jednak nale\u017cnego jej miejsca w pami\u0119ci Rzeczpospolitej jako \u017co\u0142nierza Armii Krajowej, uczestniczki Powstania Warszawskiego i niestrudzonej stra\u017cniczki pami\u0119ci o tamtych dniach. Ufam, \u017ce ho\u0142d, kt\u00f3ry sk\u0142adamy jej dzisiaj, razem jako polska wsp\u00f3lnota narodowa b\u0119dzie zapowiedzi\u0105 uleczenia ran podzia\u0142u i wzajemnego niezrozumienia, by w obliczu wyzwa\u0144 i zagro\u017ce\u0144 obecnego czasu odrodzi\u0142 si\u0119 zn\u00f3w duch jedno\u015bci i solidarno\u015bci”.<\/p>\n
Kim by\u0142a Wanda Traczyk-Stawska?<\/p>\n
Wanda Traczyk (drugi cz\u0142on nazwiska przybra\u0142a po \u015blubie z Wac\u0142awem Tadeuszem Stawskim) urodzi\u0142a si\u0119 7 kwietnia 1927 r. w Warszawie. W 1942 r. w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania Szarych Szereg\u00f3w – malowa\u0142a na murach i skrzynkach pocztowych symbole Polski Walcz\u0105cej. Kolportowa\u0142a te\u017c podziemne ulotki – czasami ukrywaj\u0105c je pod „gadzinowym” „Nowym Kurierem Warszawskim”. Do jej konspiracyjnych zada\u0144 nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c dor\u0119czanie wydanych w imieniu Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego wyrok\u00f3w \u015bmierci – szmalcownikom i konfidentom. Ryzyko by\u0142o olbrzymie, bo musia\u0142a je wr\u0119czy\u0107 bezpo\u015brednio adresatowi. Nigdy jednak w trakcie takich akcji nie zosta\u0142a zatrzymana. Wspomina\u0142a, \u017ce Niemc\u00f3w zapewne w b\u0142\u0105d wprowadza\u0142 jej wygl\u0105d: dzieci\u0119cy u\u015bmiech i warkocze.<\/p>\n
W powstaniu zosta\u0142a \u0142\u0105czniczk\u0105 i strzelcem. Walczy\u0142a w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu (m.in. w rejonie Marsza\u0142kowskiej, Brackiej i Chmielnej) oraz na Powi\u015blu. Bra\u0142a r\u00f3wnie\u017c w ci\u0119\u017ckich walkach o ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca i komend\u0119 policji. W po\u0142owie wrze\u015bnia zosta\u0142a ranna, ale a\u017c do kapitulacji bra\u0142a udzia\u0142 w walkach. Ostatnie miesi\u0105ce wojny sp\u0119dzi\u0142a w niemieckiej niewoli – pocz\u0105tkowo w Stalagu Lamsdorf (dzisiaj \u0141ambinowice), a potem m.in. w Zeithain (w Saksonii), a nast\u0119pnie Oberlangen. Tam doczeka\u0142a wolno\u015bci. W 1947 r. zdecydowa\u0142a si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do Polski, studiowa\u0142a psychologi\u0119 na Uniwersytecie Warszawskim i dosta\u0142a prac\u0119 w szkole dla upo\u015bledzonych umys\u0142owo. To tam pozna\u0142a swojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z nauczycieli w tej plac\u00f3wce. C\u00f3rka i syn Wandy Traczyk-Stawskiej zostali muzykami, oboje jeszcze w czasach PRL-u wyemigrowali.<\/p>\n
Ona sama zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w ratowanie pami\u0119ci o poleg\u0142ych powsta\u0144cach, szczeg\u00f3lnie tych pochowanych w zbiorowej mogile na wolskim cmentarzu. Od pa\u017adziernika 1948 do 1972 roku pracowa\u0142a w Szkole Specjalnej nr 6 na Pradze-P\u00f3\u0142noc, przez wiele lat pracowa\u0142a te\u017c jako nauczycielka w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 3 przy ul. Z\u0105bkowskiej. By\u0142a wsp\u00f3\u0142inicjatork\u0105 ustanowienia przez Sejm w 2015 roku Dnia Pami\u0119ci o Cywilnej Ludno\u015bci Powsta\u0144czej Warszawy przypadaj\u0105cego na 2 pa\u017adziernika oraz inicjatork\u0105 budowy Izby Pami\u0119ci w parku Powsta\u0144c\u00f3w Warszawy.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku stanu wojennego wspiera\u0142a dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W jej domu ukrywa\u0142 si\u0119 Zbigniew Janas, bywali u niej te\u017c Helena \u0141uczywo i Henryk Wujec.<\/p>\n
G\u0142o\u015bno zrobi\u0142o si\u0119 o niej w maju 2018 r., gdy w kuluarach Sejmu protest urz\u0105dzili rodzice niepe\u0142nosprawnych (tak\u017ce tych ju\u017c doros\u0142ych) dzieci. Wanda Traczyk-Stawska chcia\u0142a si\u0119 z nimi spotka\u0107, ale Kancelaria Sejmu odm\u00f3wi\u0142a jej wydania przepustki. W 2020 r. wspar\u0142a protest kobiet przeciwko wyrokowi Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, kt\u00f3ry oznacza\u0142 de facto zaostrzenie przepis\u00f3w aborcyjnych.<\/p>\n
Wanda Traczyk-Stawska zmar\u0142a 18 sierpnia w wieku 99 lat. Zosta\u0142a pochowana na cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Dla Pani Wandy najwa\u017cniejsza by\u0142a s\u0142u\u017cba” – Uczy\u0142a, a nigdy nie poucza\u0142a – m\u00f3wi\u0142 podczas mszy pogrzebowej Wandy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":658045,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51605],"tags":[690,42,38,40,39,41,57548,2837,435],"class_list":["post-658044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-warszawa","tag-karol-nawrocki","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-powstanie-warszawskie","tag-rafal-trzaskowski","tag-warszawa"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117190790107967561","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=658044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658044\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/658045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=658044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=658044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=658044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}