{"id":658054,"date":"2026-08-31T15:22:13","date_gmt":"2026-08-31T15:22:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/658054\/"},"modified":"2026-08-31T15:22:13","modified_gmt":"2026-08-31T15:22:13","slug":"szwajcarzy-zakopali-majtki-w-ogrodkach-w-calym-kraju-zaskakujace-badanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/658054\/","title":{"rendered":"Szwajcarzy zakopali majtki w ogr\u00f3dkach w ca\u0142ym kraju. Zaskakuj\u0105ce badanie"},"content":{"rendered":"<p>Wyniki eksperymentu opublikowano 26 sierpnia 2026 roku w czasopi\u015bmie &#8222;Plants, People, Planet&#8221;. Inicjatorami projektu byli naukowcy z Uniwersytetu w Zurychu i Agroscope, szwajcarskiego o\u015brodka bada\u0144 rolniczych.<\/p>\n<p>Bawe\u0142niana mapa szwajcarskich gleb<\/p>\n<p>Projekt &#8222;Proof by Underpants&#8221; wystartowa\u0142 w 2021 roku. Pomys\u0142 by\u0142 prosty, zamiast pobiera\u0107 pr\u00f3bki wy\u0142\u0105cznie w pojedynczych punktach, naukowcy zaanga\u017cowali mieszka\u0144c\u00f3w ca\u0142ej Szwajcarii. Do udzia\u0142u zg\u0142osi\u0142o si\u0119 1000 wolontariuszy. Zakopali 2000 par bawe\u0142nianej bielizny i 12 tys. torebek herbaty.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ka\u017cdy uczestnik zakopywa\u0142 dwie pary bielizny. Pierwsz\u0105 wyci\u0105gano po oko\u0142o miesi\u0105cu, drug\u0105 po dw\u00f3ch miesi\u0105cach. Materia\u0142 fotografowano, suszono i analizowano, a do laboratorium trafia\u0142y r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3bki ziemi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>ZOBACZ: <a href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/ciekawostki\/2026-08-19\/starzenie-sie-mozgu-naukowcy-wpadli-na-trop-ktory-moze-przyniesc-przelom\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">Starzenie si\u0119 m\u00f3zgu. Naukowcy wpadli na trop, kt\u00f3ry mo\u017ce przynie\u015b\u0107 prze\u0142om<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bawe\u0142niana bielizna sk\u0142ada si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z celulozy, a stopie\u0144 jej rozk\u0142adu naukowcy potraktowali jako wska\u017anik aktywno\u015bci biologicznej gleby. Im szybciej znika\u0142 materia\u0142, tym intensywniej zachodzi\u0142y procesy biologiczne w glebie.<\/p>\n<p>Ogr\u00f3d wygrywa z trawnikiem<\/p>\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 odnotowano w prywatnych ogrodach. To tam po dw\u00f3ch miesi\u0105cach z bielizny pozostawa\u0142o najmniej. Gleba zawiera\u0142a r\u00f3wnie\u017c du\u017co materii organicznej, kt\u00f3ra jest pokarmem dla d\u017cd\u017cownic, grzyb\u00f3w i bakterii. Na drugim ko\u0144cu zestawienia znalaz\u0142y si\u0119 trawniki. Tam bawe\u0142na znika\u0142a najwolniej. Pola uprawne i \u0142\u0105ki uplasowa\u0142y si\u0119 pomi\u0119dzy ogrodami a trawnikami.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0&#8211; Nasze wyniki pokazuj\u0105, \u017ce spos\u00f3b gospodarowania gleb\u0105 mo\u017ce znacz\u0105co wp\u0142ywa\u0107 zar\u00f3wno na \u017cycie w niej, jak i na jej jako\u015b\u0107 &#8211; wyja\u015bni\u0142 Marcel van der Heijden, profesor agroekologii na Uniwersytecie w Zurychu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>ZOBACZ: <a href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/ciekawostki\/2026-08-23\/naukowcy-wykryli-niezwykla-zmiane-w-jadrze-ziemi-prad-zelaza-zaczal-plynac-w-przeciwna-strone\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Naukowcy wykryli niezwyk\u0142\u0105 zmian\u0119 w j\u0105drze Ziemi. Pr\u0105d \u017celaza odwr\u00f3ci\u0142 kierunek<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Spos\u00f3b u\u017cytkowania terenu\u00a0okaza\u0142 si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na tempo rozk\u0142adu. Innymi s\u0142owy, dla wyniku du\u017ce znaczenie mia\u0142o ju\u017c samo to, czy pr\u00f3bk\u0119 zakopano w ogrodzie, na polu, \u0142\u0105ce czy trawniku.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie\u00a0szybki rozk\u0142ad nie oznacza automatycznie, \u017ce dana gleba jest &#8222;zdrowsza&#8221;. Na polach du\u017ca ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych mo\u017ce sprzyja\u0107 uprawom, ale w lasach czy na \u0142\u0105kach ich nadmiar mo\u017ce\u00a0zaburza\u0107 naturaln\u0105 r\u00f3wnowag\u0119. Z kolei w prywatnych ogrodach szybki rozk\u0142ad bielizny mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o zbyt intensywnym nawo\u017ceniu.<\/p>\n<p>Majtki mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 wska\u017anikiem \u017cyzno\u015bci gleby<\/p>\n<p>W ramach wniosk\u00f3w naukowcy zaproponowali stworzenie &#8222;Underwear Index&#8221; &#8211; wska\u017anika opartego na tempie rozk\u0142adu bielizny. Mia\u0142by on w prosty spos\u00f3b pokazywa\u0107, co dzieje si\u0119 w glebie i w jakiej jest kondycji. Nie zast\u0105pi on jednak profesjonalnych bada\u0144 ziemi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Projekt mia\u0142 jeszcze jeden plus. Udowodni\u0142, jak wiele mog\u0105 wnie\u015b\u0107 do nauki sami wolontariusze. Dzi\u0119ki zebranym przez nich pr\u00f3bkom w ca\u0142ej Szwajcarii, powsta\u0142 jeden z najbardziej rozbudowanych krajowych zbior\u00f3w danych o \u017cyciu w glebie. Ostatecznie oko\u0142o 240 uczestnik\u00f3w trafi\u0142o na list\u0119 wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w publikacji.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n                    \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tred.&#13;<br \/>\n\t\t\t\t\/\t\t\t\t\t\tpolsatnews.pl&#13;<br \/>\n\t\t\t\t\t&#13;\n                \t<\/p>\n<p>                <a class=\"news__read-more-button\" href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Czytaj wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wyniki eksperymentu opublikowano 26 sierpnia 2026 roku w czasopi\u015bmie &#8222;Plants, People, Planet&#8221;. Inicjatorami projektu byli naukowcy z Uniwersytetu&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":658055,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":["post-658054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-news","tag-polish","tag-polski","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117190809672360173","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=658054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/658055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=658054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=658054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=658054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}