{"id":659262,"date":"2026-09-01T05:12:25","date_gmt":"2026-09-01T05:12:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/659262\/"},"modified":"2026-09-01T05:12:25","modified_gmt":"2026-09-01T05:12:25","slug":"nowy-gatunek-ogromnego-pancernika-glyptotherium-opisany-w-danii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/659262\/","title":{"rendered":"Nowy gatunek ogromnego pancernika Glyptotherium opisany w Danii"},"content":{"rendered":"<ul data-component-0=\"list-unorder\" class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large list ids-list ids-list--unordered ids-list--size-large \" datatype=\"disc\">\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Opisano nowy gatunek du\u017cego pancernika z rodzaju Glyptotherium, kt\u00f3rego ko\u015bci by\u0142y przechowywane w muzeum od XIX wieku.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Gatunek nazwano Glyptotherium deuterophractum, \u017cy\u0142 na rozleg\u0142ych trawiastych terenach Ameryki Po\u0142udniowej od Brazylii po Wenezuel\u0119 od 60 tys. do 17 tys. lat temu.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Najwi\u0119ksze wymar\u0142e pancerniki z rodziny glyptodont\u00f3w osi\u0105ga\u0142y rozmiary ma\u0142ego samochodu, znacznie przewy\u017cszaj\u0105c wag\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne gatunki.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">Wi\u0119cej podobnych informacji znajdziesz na <a class=\"ids-undecorated-link link ids-link link\" href=\"https:\/\/zielona.interia.pl\/#utm_source=Zielona%20Interia&amp;utm_medium=bullet&amp;utm_campaign=powrot_z_wew&amp;iwa_source=bullet\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">stronie g\u0142\u00f3wnej serwisu, otwiera si\u0119 w nowym oknie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Najwi\u0119kszym pancernikiem jest dzisiaj z\u0119bolita olbrzymia, kt\u00f3ra \u017cyje w dorzeczu Amazonki i na pobliskich terenach jak Mato Grosso. Ten okaza\u0142y szczerbak dorasta do 50-60 kg, a rekordowe osobniki wa\u017cy\u0142y nawet 80 kg. Mr\u00f3wko\u017cerny pancernik ma zatem rozmiary wilka, co robi du\u017ce wra\u017cenie Wymar\u0142e pancerniki z wczesnego i \u015brodkowego kenozoiku by\u0142y jednymi z najwi\u0119kszych ssak\u00f3w, jakie znamy na l\u0105dzie, a ju\u017c na pewno jednymi z najwi\u0119kszych ssak\u00f3w Ameryk. Obu, bo wyst\u0119powa\u0142y na terenach od Kanady i Alaski po Argentyn\u0119 i Chile.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Najwi\u0119ksze pancerniki takie jak glyptodony mia\u0142y wielko\u015b\u0107 s\u0142oni.Doedicurus\u00a0np. wa\u017cy\u0142 p\u00f3\u0142torej tony i poza pancerzem mia\u0142 jeszcze maczug\u0119 na ko\u0144cu ogona, kt\u00f3r\u0105 m\u00f3g\u0142 zadawa\u0107 pot\u0119\u017cne ciosy napastnikom. Sama ta maczuga wa\u017cy\u0142a 65 kg.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Paleoindianie spotykali ogromne pancerniki\" title=\"Pierwsi mieszka\u0144cy Ameryki Po\u0142udniowej spotykaj\u0105 glyptodona. Rysunek Heinricha Hardera\" width=\"1853\" height=\"1169\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/000KT4SXBWPRQESS-C323-F4.webp\"\/><\/p>\n<p>Pierwsi mieszka\u0144cy Ameryki Po\u0142udniowej spotykaj\u0105 glyptodona. Rysunek Heinricha HarderaHeinrich Harder Wikimedia Commons<\/p>\n<p>Wielkie pancerniki zamieszkiwa\u0142y obie Ameryki<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Glyptotherium\u00a0to pancernik spokrewniony z glyptodonami i nale\u017c\u0105cy do tej rodziny, ale jednak przedstawiciele tego rodzaju byli nieco mniejsi. Nieco w tym wypadku oznacza jednak zwierz\u0119ta o wadze \u017cubra czy bawo\u0142u, zatem nie takie ma\u0142e. Te szczerbaki (aczkolwiek uz\u0119bione) by\u0142y i tak ogromnymi ssakami wielko\u015bci fiata 126p, kt\u00f3re ufne w sw\u00f3j pancerz na ciele oraz uzbrojony, ruchliwy ogon, prawie nie mia\u0142y wrog\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Pierwszy gatunek tego rodzaju\u00a0Glyptotherium texanum zosta\u0142 opisany w 1903 r. na podstawie znalezisk w Teksasie w Stanach Zjednoczonych. Pocz\u0105tkowo my\u015blano, \u017ce to kt\u00f3ry\u015b z pancernych dinozaur\u00f3w z mezozoiku, ale szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w skale znajduj\u0105 si\u0119 skamienia\u0142o\u015bci znacznie p\u00f3\u017aniejszych pancernik\u00f3w o wielkich rozmiarach, dor\u00f3wnuj\u0105cych ma\u0142ym samochodom jak maluch 126p czy podobne. Dzisiaj wiemy, \u017ce kilka gatunk\u00f3w tych p\u00f3\u017anych olbrzym\u00f3w, bo \u017cyj\u0105cych od p\u00f3\u017anego pliocenu (niespe\u0142na 4 miliony lat temu) a\u017c do 15 tys. lat temu, czyli czas\u00f3w mamut\u00f3w, mastodont\u00f3w i ich \u0142owc\u00f3w &#8211; Paleoindian. Oni musieli spotyka\u0107 te pancerniki i mo\u017ce polowa\u0107 na nie, a ich pancerze wykorzystywa\u0107 jako narz\u0119dzia i schronienie.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Drugi gatunek tego pancernika opisano w 1912 r. w Jalisco w Meksyku. To Glyptotherium cylindricum, kt\u00f3re \u017cy\u0142o p\u00f3\u017aniej ni\u017c krewniak z Teksasu i mia\u0142o nieco inny wygl\u0105d. Jego szcz\u0105tki znajdowano na terenie Panamy, Gwatemali, Meksyku i po\u0142udniowych Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Wiele zatem wskazywa\u0142o na to, \u017ce w odr\u00f3\u017cnieniu od innych glyptodon\u00f3w, pancerniki z rodzaju Glyptotherium\u00a0\u017cy\u0142y jedynie w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i \u015arodkowej. Wiemy o nich, \u017ce by\u0142y niegdy\u015b liczne i mia\u0142y wyj\u0105tkowo pot\u0119\u017cne pazury, mo\u017ce zdatne do \u015bwietnego kopania. Pod ziemi\u0119 nie schodzi\u0142y, ale mog\u0142y kopa\u0107 w ziemi w poszukiwaniu pokarmu &#8211; bezkr\u0119gowc\u00f3w i ich larw. One zapewne stanowi\u0142y gros ich diety. Mamy jednak paleontolog\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce pancerz tych szczerbak\u00f3w by\u0142 zbyt sztywny, aby pozwala\u0107 na intensywne kopanie.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Prehistoryczne ssaki Ameryki Po\u0142udniowej: du\u017cy ro\u015blino\u017cerny E. laurillardi niesie na grzbiecie mniejszego ssaka, a wok\u00f3\u0142 niego znajduj\u0105 si\u0119 pancerniki r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, takie jak Panochthus sp., Glyptotherium sp. i P. brasiliensis, przemieszczaj\u0105ce si\u0119...\" title=\"Trawiasta r\u00f3wnina w Brazylii epoki plejstocenu. U g\u00f3ry ekranu wida\u0107 na niej pancernika z rodzaju Glyptotherium\" width=\"1198\" height=\"509\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/000N8JEEWAOLXY2D-C323-F4.webp\"\/><\/p>\n<p>Trawiasta r\u00f3wnina w Brazylii epoki plejstocenu. U g\u00f3ry ekranu wida\u0107 na niej pancernika z rodzaju GlyptotheriumJulio LacerdaWikimedia Commons<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Pancerniki z rodzaju Glyptotherium\u00a0mog\u0142y by\u0107 jednak szerzej rozprzestrzenione ni\u017c nam si\u0119 wydaje. <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s10914-026-09836-0\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">&#8222;Journal of Mammalian Evolution&#8221; pisze o<\/a> nowym gatunku nazwanym Glyptotherium deuterophractum. Ten szczerbak \u017cy\u0142 od 60 tys. do 17 tys. lat temu na obszarze Ameryki Po\u0142udniowej rozci\u0105gaj\u0105cym si\u0119 od Brazylii po Wenezuel\u0119. Co ciekawe, gatunek ten wcale nie zosta\u0142 tam teraz wykopany czy znaleziony w skale. Od lat tkwi\u0142 w\u015br\u00f3d znalezisk le\u017c\u0105cych w muzeum.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Czaszk\u0119 zwierz\u0119cia odnalaz\u0142 ju\u017c w XIX wieku du\u0144ski przyrodnik Peter Wilhelm Lund w s\u0142ynnych jaskiniach Lagoa Santa w Brazylii. To zatem by\u0107 mo\u017ce najstarsze szcz\u0105tki pancernik\u00f3w tego rodzaju, ale zosta\u0142y \u017ale opisane. Okaz inny du\u0144ski naukowiec Johannes Reinhardt w 1875 r. sklasyfikowa\u0142 go jako &#8222;Schistopleurum euphractum&#8221;.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Dopiero teraz, po p\u00f3\u0142tora wieku brazylijski badacz Edison Vicente Oliveira z Universidade Federal de Pernambuco przyjrza\u0142 si\u0119 jej bli\u017cej. Z\u0119by, ko\u015bci ko\u0144czyn i p\u0142ytki pancerza zwane osteodermami zwierz\u0105t z Brazylii i Wenezueli zosta\u0142y por\u00f3wnane ze znanymi gatunkami glyptodont\u00f3w z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i \u015arodkowej. Analiza wykaza\u0142a, \u017ce mamy do czynienia z nowym gatunkiem nazwanym Glyptotherium deuterophractum. Mieszka\u0142 on stosunkowo p\u00f3\u017ano w plejstocenie na trawiastych r\u00f3wninach p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Ameryki Po\u0142udniowej, na pewno w Brazylii i Wenezueli.<\/p>\n<p>&#8222;Wydarzenia&#8221;: Mi\u0142o\u015b\u0107 w zoo. Nosoro\u017cce Czu\u0142ek i Misia spotkaj\u0105 si\u0119 na wybieguPolsat News<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Opisano nowy gatunek du\u017cego pancernika z rodzaju Glyptotherium, kt\u00f3rego ko\u015bci by\u0142y przechowywane w muzeum od XIX wieku. Gatunek&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":659263,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":["post-659262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-technika","tag-technology"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117194073818565739","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/659262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=659262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/659262\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/659263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=659262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=659262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=659262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}