{"id":66359,"date":"2025-10-24T14:42:10","date_gmt":"2025-10-24T14:42:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/66359\/"},"modified":"2025-10-24T14:42:10","modified_gmt":"2025-10-24T14:42:10","slug":"franz-kafka-najbardziej-niejednoznaczny-film-w-karierze-holland-swiat-zostaje-wywrocony-na-opak-recenzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/66359\/","title":{"rendered":"&#8222;Franz Kafka&#8221;: Najbardziej niejednoznaczny film w karierze Holland. &#8222;\u015awiat zostaje wywr\u00f3cony na opak&#8221; [RECENZJA]"},"content":{"rendered":"<ul class=\"UnorderedList_container__nmfSl\">\n<li class=\"UnorderedList_listElement__Py7xi\" data-id=\"ai-summary-link\">Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Zacz\u0105\u0142 si\u0119 rok 2025 i Franz Kafka jest. Nie przestaje rozp\u0142omienia\u0107 kolejnych pokole\u0144. Przeszywa wzrokiem utrwalonym na fotografiach, wabi tajemnicami, wci\u0105\u017c obezw\u0142adnia g\u0119sto\u015bci\u0105, si\u0142\u0105 i przes\u0142aniem swojej prozy. A tak bardzo nie chcia\u0142 przetrwa\u0107 \u2014 to jedna z tajemnic, dzisiaj nawet mniej zrozumia\u0142a ni\u017c ponad sto lat temu. Ka\u017cdego dnia zostawiamy tyle \u015blad\u00f3w w\u0142asnego istnienia, zalewaj\u0105c sie\u0107 bana\u0142ami, a tu prosz\u0119 \u2014 bodaj najwi\u0119kszy mag literatury XX w. nie chcia\u0142, aby zachowa\u0142a si\u0119 cho\u0107 strona\u2026 Chcia\u0142 zamieni\u0107 swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w dym. [\u2026] Ale swojego po\u015bmiertnego istnienia nie przewidzia\u0142&#8221; \u2014 czytamy we fragmencie ksi\u0105\u017cki &#8222;Poszukiwany Franz Kafka&#8221; Remigiusza Grzeli, wydanej kilka miesi\u0119cy temu, kt\u00f3ra niejako poprzedzi\u0142a premier\u0119 filmu &#8222;Franz Kafka&#8221; Agnieszki Holland.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Rysuje si\u0119 mi\u0119dzy nimi ciekawy dwug\u0142os. U Holland jest scena, kt\u00f3ra doskonale oddaje istot\u0119 tego, o czym pisze Grzela. Przez Muzeum Franza Kafki w Pradze przechodzi wycieczka, tury\u015bci patrz\u0105 na wielk\u0105 \u015bcian\u0119, ob\u0142o\u017con\u0105 ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ckami. To same biografie i analizy tw\u00f3rczo\u015bci Kafki. Pisali o nim Albert Camus, Michel Foucault, Hannah Arendt, Milan Kundera, Umberto Eco. D\u0142ugo by wylicza\u0107. &#8222;Nikt nie wp\u0142yn\u0105\u0142 tak na literatur\u0119 jak on. Czemu? Nie wiadomo. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki jest zamkni\u0119ta, a klucz zabra\u0142 ze sob\u0105&#8221; \u2014 oznajmia przewodniczka. Wszechobecny w dyskusjach i tekstach, sam nie daje si\u0119 pochwyci\u0107, ci\u0105gle nam si\u0119 wymyka.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kiedy film 'Franz Kafka&#8217; ma swoj\u0105 premier\u0119?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jaki temat porusza film Agnieszki Holland?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie nagrody zdoby\u0142 film 'Franz Kafka&#8217;?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie relacje s\u0105 szczeg\u00f3lnie akcentowane w filmie?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Franz Kafka&#8221; Agnieszki Holland nie jest klasyczn\u0105 biografi\u0105, re\u017cyserka nie przeprowadza \u015bledztwa, kt\u00f3re mia\u0142oby wyja\u015bni\u0107, kim tak naprawd\u0119 by\u0142 autor &#8222;Procesu&#8221;, bo zdaje sobie spraw\u0119 z faktu, \u017ce jest to zadanie niemo\u017cliwe do wykonania. Zamiast tego tworzy co\u015b na kszta\u0142t mapy my\u015bli; ci\u0105gu lu\u017anych w\u0105tk\u00f3w, anegdot, skojarze\u0144, w kt\u00f3rym to ci\u0105gu mieszaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne porz\u0105dki. S\u0105 tu sceny ilustruj\u0105ce konkretne wyimki z \u017cycia Kafki, ale s\u0105 te\u017c momenty, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 odda\u0107 my\u015bli i fantazje pulsuj\u0105ce w jego g\u0142owie. Nie jest to opowie\u015b\u0107 zgrabnie uporz\u0105dkowana, a skrajnie subiektywna, sensualna, miejscami irracjonalna.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Gdy wydaje si\u0119, \u017ce wszystko idzie jak po sznurku, nagle \u015bwiat zostaje wywr\u00f3cony na opak. Perspektywa zmienia si\u0119 tu co par\u0119 minut, raz patrzymy na wszystko oczami Kafki, chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej o Kafce opowiadaj\u0105 inne postaci, bezceremonialnie patrz\u0105 w stron\u0119 kamery, jakby udziela\u0142y wywiadu albo zwraca\u0142y si\u0119 prosto do widz\u00f3w. Film Holland kipi od podobnych pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 urozmaici\u0107 odbi\u00f3r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Od r\u00f3wnie intryguj\u0105cych, co irytuj\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 \u2014 mieszcz\u0105 si\u0119 tu zar\u00f3wno animowane wstawki, jak i sceny dobitnie ilustruj\u0105ce &#8222;Koloni\u0119 karn\u0105&#8221; (brutalne opowiadanie Kafki, w kt\u00f3rym drobiazgowo opisuje techniki tortur, sadystyczn\u0105 maszyn\u0119 do zabijania). Kompozycje i patenty inscenizacyjne robi\u0105 wra\u017cenie oryginalnych, kamera co rusz pokazuje zbli\u017cenia twarzy, kt\u00f3re celowo staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej niezr\u0119czne i dezorientuj\u0105ce. Jest tu tyle samo miejsca na zaskoczenie, co zak\u0142opotanie. Jedno nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci: to najbardziej eksperymentalny, niejednoznaczny formalnie film w karierze Holland.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp\" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/E0Rk9kpTURBXy9lZTBmNDE3ZjNmMGVkMzI2ZWUzNjM2OGEyOTUyNGQ1Yy5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Idan Weiss i Jenovefa Bokova w filmie &quot;Franz Kafka&quot;\" loading=\"lazy\" \/>Marlene Film Production \/ mat. prasowe<\/p>\n<p>Idan Weiss i Jenovefa Bokova w filmie &#8222;Franz Kafka&#8221;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Nic dziwnego, \u017ce &#8222;Franz Kafka&#8221; rozpada si\u0119 na kilka w\u0105tk\u00f3w i motyw\u00f3w, r\u00f3wnolegle toczy si\u0119 tu refleksja o walce z wewn\u0119trznymi demonami, o nieudanych i zerwanych zar\u0119czynach, o strachu przed blisko\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 i po\u017c\u0105daniem, o jego chorobach, o zmaganiach z ojcowskimi oczekiwaniami i rozczarowaniem, jakim jest darzony w rodzinie. W rezultacie \u017caden z wycink\u00f3w z \u017cyciorysu Kafki nie tworzy intryguj\u0105cej opowie\u015bci.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W centrum pozostaje motyw relacji ojcowsko-synowskich \u2014 to na nich w du\u017cej mierze skupia si\u0119 Holland. Najcz\u0119\u015bciej bodaj wspominanym w filmie utworem jest opowiadanie &#8222;Wyrok&#8221;, odzwierciedlaj\u0105ce trudne, autorytarne wr\u0119cz wi\u0119zi, jakie \u0142\u0105czy\u0142y Kafk\u0119 z ojcem, po kt\u00f3rych pisarzowi pozosta\u0142y kompleksy, trauma i uraz. Ojciec z utworu m\u00f3wi do syna: &#8222;Zas\u0105dzam ci\u0119 teraz na \u015bmier\u0107 przez utopienie!&#8221;. Syn rzuca si\u0119 do rzeki i pos\u0142usznie przyjmuje wyrok.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Film Holland bywa przy tym nier\u00f3wny i chaotyczny, czasem wr\u0119cz ba\u0142aganiarski, jakby sam nie wiedzia\u0142, dok\u0105d zmierza. Trudno z\u0142apa\u0107 w nim jak\u0105\u015b esencj\u0119, tak wiele jest w nim skok\u00f3w i niedopowiedze\u0144. Tytu\u0142owy bohater zr\u0119cznie wymyka si\u0119 zaszufladkowaniu, co sprawia, \u017ce nie jest \u0142atwo si\u0119 z nim uto\u017csami\u0107.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wynika to z za\u0142o\u017cenia, \u017ce na Kafk\u0119 patrzymy troch\u0119 z boku, s\u0142uchamy opowie\u015bci innych o nim, przy czym ka\u017cdy ma swoj\u0105 prawd\u0119 na jego temat. Spraw\u0119 komplikuje jeszcze fakt, \u017ce ka\u017cda epoka inaczej go sobie zdefiniowa\u0142a. To ciekawe, ale jednocze\u015bnie nie zmienia faktu, \u017ce nieuchwytno\u015b\u0107 i ma\u0142om\u00f3wno\u015b\u0107, wymykanie si\u0119 oswojonym kategoriom stwarza na ekranie dystans. Sam bohater bardziej ni\u017c pe\u0142en sprzeczno\u015bci wydaje si\u0119 nijaki, \u017caden, pozostawia mnie oboj\u0119tnym.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp\" height=\"528\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/fkjk9kpTURBXy8zZDgyMzcyNGM5MDFjMmQxNjQ1Mzg0ZDZkZWY5MDc5My5wbmeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Idan Weiss w filmie &quot;Franz Kafka&quot;\" loading=\"lazy\" \/>mat. prasowe<\/p>\n<p>Idan Weiss w filmie &#8222;Franz Kafka&#8221;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Co pozostaje w pami\u0119ci po seansie &#8222;Franza Kafki&#8221;, to te kilka scen, kiedy czasoprzestrze\u0144 si\u0119 rozpada, zagina, przeskakujemy mi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 a tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 \u2014 urz\u0105d-moloch, po kt\u00f3rym porusza si\u0119 Kafka nagle okazuje si\u0119 obleganym przez turyst\u00f3w muzeum jego imienia. W innej scenie l\u0105dujemy na zape\u0142nionych muralami ulicach wsp\u00f3\u0142czesnej Pragi.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zaciera si\u0119 granica mi\u0119dzy \u015bwiatem przesz\u0142ym a tera\u017aniejszym, mi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a wyobra\u017ceniami na temat tego, kim by\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3rym zajmujemy si\u0119 od ponad wieku. W rezultacie portret Kafki staje si\u0119 jeszcze bardziej m\u0119tny, zamglony, nie znajdziemy tu niczego, co by pchn\u0119\u0142o nas do odkrycia prawdy o nim. Paradoks filmu Holland polega wi\u0119c na tym, \u017ce uwodzi widza, ale zarazem pozostawia z poczuciem niedosytu.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Franz Kafka&#8221; zosta\u0142 polskim kandydatem do Oscara. Film zdoby\u0142 Srebrne Lwy na 50. Festiwalu Polskich Film\u00f3w Fabularnych w Gdyni. W kinach od 24 pa\u017adziernika.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Czytaj wi\u0119cej:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u &#8222;Zacz\u0105\u0142 si\u0119 rok 2025 i Franz Kafka jest. Nie przestaje rozp\u0142omienia\u0107 kolejnych&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":66360,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[2396,122,808,16855,66,261,53,52,68,51,55,42,38,40,39,41,1711,123,47,50],"class_list":{"0":"post-66359","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-agnieszka_holland","9":"tag-entertainment","10":"tag-film_filmy_kino_kinematografia_aktorka_aktor_aktorzy_aktorki_rezyserzy","11":"tag-franz_kafka_pisarz","12":"tag-give_me_perspective","13":"tag-kultura","14":"tag-new_header","15":"tag-onet3","16":"tag-onet3d","17":"tag-onet3d_2i","18":"tag-phx","19":"tag-pl","20":"tag-poland","21":"tag-polish","22":"tag-polska","23":"tag-polski","24":"tag-praga_miasto","25":"tag-rozrywka","26":"tag-screening_general","27":"tag-v2021"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115429674007290201","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66359"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66359\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}