{"id":666031,"date":"2026-09-04T03:17:17","date_gmt":"2026-09-04T03:17:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/666031\/"},"modified":"2026-09-04T03:17:17","modified_gmt":"2026-09-04T03:17:17","slug":"mniej-miesa-wiecej-straczkow-szkoly-juz-wdrozyly-diete-planetarna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/666031\/","title":{"rendered":"Mniej mi\u0119sa, wi\u0119cej str\u0105czk\u00f3w. Szko\u0142y ju\u017c wdro\u017cy\u0142y diet\u0119 planetarn\u0105"},"content":{"rendered":"

Chcesz podzieli\u0107 si\u0119 swoimi spostrze\u017ceniami lub do\u015bwiadczeniami na ten temat? A mo\u017ce masz histori\u0119 do opowiedzenia? Napisz do autorki: magdalena.zmudziak@medonet.pl<\/p>\n

„Moje kucharki powiedzia\u0142y, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 ba\u0142y \u015brody”<\/p>\n

Pierwsze zderzenie nowych wytycznych z codzienno\u015bci\u0105 szkolnej kuchni ju\u017c nast\u0105pi\u0142o. W jednej ze \u015bl\u0105skich szk\u00f3\u0142 podstawowych ju\u017c 2 wrze\u015bnia obiad przygotowano bez mi\u0119sa i innych produkt\u00f3w odzwierz\u0119cych. \u2014 Zaplanowali\u015bmy, \u017ce posi\u0142ek ro\u015blinny w ramach nowych zasad \u017cywienia b\u0119dzie u nas serwowany w \u015brody \u2014 t\u0142umaczy Medonetowi dyrektor wiejskiej podstaw\u00f3wki, kt\u00f3ry chce zachowa\u0107 anonimowo\u015b\u0107.<\/p>\n

\"Logo\"<\/a><\/p>\n

Czytaj nas cz\u0119\u015bciej w Google<\/p>\n

Dodaj w Google<\/a>Jak opowiada, sam postanowi\u0142 sprawdzi\u0107, jak smakuj\u0105 nowe dania. Na pierwsze danie by\u0142 krem z broku\u0142\u00f3w i kalafiora. \u2014 Zupa by\u0142a bardzo g\u0119sta, ale bez smaku. Doprawi\u0142em j\u0105 sobie sam, ale wiem, \u017ce dzieciom nie jest to zalecane, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o s\u00f3l<\/a>. Drugie danie natomiast by\u0142o dziwne. Suchy ry\u017c<\/a>, a do tego papka z warzyw z udzia\u0142em soczewicy<\/a> i ciecierzycy, strasznie wszystko suche, smak md\u0142y \u2014 opowiada.Pozytywnie ocenia za to wprowadzenie wody do picia w miejsce s\u0142odkich jak ulepek kompot\u00f3w. \u2014 Nie mia\u0142y w sobie prawie niczego warto\u015bciowego, teraz mamy wod\u0119 z mi\u0119t\u0105 i cytryn\u0105<\/a> i to po prostu schodzi \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n

Werdykt? \u2014 Nie by\u0142o a\u017c tak \u017ale, ale sza\u0142u nie ma, za to dla nas w szko\u0142ach, zarz\u0105dzaj\u0105cych, planuj\u0105cych i w ko\u0144cu os\u00f3b gotuj\u0105cych te dania to jest wyzwanie \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Najwi\u0119ksze obawy personelu nie dotycz\u0105 jednak smaku. \u2014 Kucharki powiedzia\u0142y, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 ba\u0142y \u015brody. Wtedy, jak sobie ustalili\u015bmy, musz\u0105 gotowa\u0107 tylko „ro\u015blinnie” \u2014 relacjonuje dyrektor.<\/p>\n

Pow\u00f3d jest prosty: takie posi\u0142ki wymagaj\u0105 znacznie wcze\u015bniejszego planowania. Fasol\u0119, ciecierzyc\u0119 czy inne str\u0105czkowe trzeba odpowiednio przygotowa\u0107 i namoczy\u0107, a nie da si\u0119 tego zrobi\u0107 na ostatni\u0105 chwil\u0119 ani ugotowa\u0107 ich na zapas. Dyrektor obawia si\u0119 te\u017c, \u017ce wiele dzieci nie b\u0119dzie chcia\u0142o z takich posi\u0142k\u00f3w korzysta\u0107. \u2014 W domu tak nie jedz\u0105, czemu mia\u0142yby je\u015b\u0107 w szkole? \u2014 podsumowuje.<\/p>\n

Mniej mi\u0119sa, wi\u0119cej warzyw. O co chodzi w diecie planetarnej w szko\u0142ach?<\/p>\n

Od 1 wrze\u015bnia szko\u0142y i inne plac\u00f3wki zbiorowego \u017cywienia zacz\u0119\u0142y wdra\u017ca\u0107 nowe zasady \u017cywienia. Ich celem jest ograniczenie produkt\u00f3w wysokoprzetworzonych, zwi\u0119kszenie udzia\u0142u warzyw, owoc\u00f3w, produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych i ro\u015blin str\u0105czkowych, a tak\u017ce stopniowe zbli\u017cenie jad\u0142ospis\u00f3w do za\u0142o\u017ce\u0144 tzw. diety planetarnej<\/a>.<\/p>\n

To model \u017cywienia opracowany przez ekspert\u00f3w ds. zdrowia i \u015brodowiska, kt\u00f3ry zak\u0142ada wi\u0119kszy udzia\u0142 produkt\u00f3w ro\u015blinnych i mniejsze spo\u017cycie mi\u0119sa. Jego tw\u00f3rcy wskazuj\u0105, \u017ce taki spos\u00f3b od\u017cywiania mo\u017ce jednocze\u015bnie wspiera\u0107 zdrowie ludzi i ogranicza\u0107 wp\u0142yw systemu \u017cywno\u015bciowego na klimat oraz \u015brodowisko.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideoDzieci tego nie zjedz\u0105? Dyrektor podstaw\u00f3wki widzi realny problem<\/p>\n

Szkolna praktyka pokazuje, \u017ce najwi\u0119kszym wyzwaniem mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 nie przepisy, lecz przyzwyczajenia. Dyrektor \u015bl\u0105skiej podstaw\u00f3wki obawia si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w zwyczajnie zrezygnuje z obiad\u00f3w w dniach, gdy w menu pojawi\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dania ro\u015blinne. To z kolei mo\u017ce oznacza\u0107 straty finansowe i problemy organizacyjne, poniewa\u017c produkty trzeba przygotowywa\u0107 z wyprzedzeniem.<\/p>\n

\u2014 I robi si\u0119 logistyczny problem. Dlatego my\u015blimy o wprowadzeniu zasady, \u017ce je\u015bli dziecko nie b\u0119dzie chcia\u0142o je\u015b\u0107 takiego posi\u0142ku w \u015brod\u0119, rodzic powinien odwo\u0142a\u0107 jego obiad ju\u017c w poniedzia\u0142ek \u2014 przyznaje. Na razie na szkolne obiady w tym roku zapisa\u0142o si\u0119 110 dzieci ze 170 ucz\u0105cych si\u0119 w jego szkole. W minionym roku te dane by\u0142y inne. Ze 160 dzieci z obiad\u00f3w korzysta\u0142o a\u017c 144. W pierwsz\u0105 szkoln\u0105 \u2014 wega\u0144sk\u0105 i planetarn\u0105 \u015brod\u0119 \u2014 obiad zjad\u0142o 80 dzieci. <\/p>\n

Inny problem dostrzega r\u00f3wnie\u017c dietetyczka Monika Hajduk, cho\u0107 patrzy na niego z innej perspektywy. \u2014 My doro\u015bli nie zawsze znamy ro\u015bliny str\u0105czkowe<\/a>, a tym bardziej dzieci. Maj\u0105 one u nas w Polsce dalej troch\u0119 z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119. M\u00f3wimy, \u017ce s\u0105 niesmaczne, ci\u0119\u017ckostrawne i nie wiemy, jak i w czym je je\u015b\u0107 \u2014 zwraca uwag\u0119.<\/p>\n

Jak podkre\u015bla, wiele zale\u017cy od sposobu przygotowania posi\u0142k\u00f3w. \u2014 Z ich udzia\u0142em mo\u017cemy zrobi\u0107 fantastyczne burgery, kotleciki, zupy, a nawet desery, kt\u00f3re dzieci uwielbiaj\u0105 i mam nadziej\u0119, \u017ce wszyscy wkr\u00f3tce si\u0119 o tym przekonamy! \u2014 dodaje.<\/p>\n

Dietetyczka: \u017ceby zadzia\u0142a si\u0119 zmiana, potrzebna jest zmiana<\/p>\n

Eksperci nie maj\u0105 jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kierunek zmian jest s\u0142uszny. \u2014 Zmiany w \u017cywieniu zbiorowym kieruj\u0105ce do diety planetarnej s\u0105 bardzo korzystne i potrzebne w zr\u00f3wnowa\u017conym systemie \u017cywno\u015bciowym, a plac\u00f3wki \u017cywienia zbiorowego odgrywaj\u0105 tu ogromn\u0105 rol\u0119. To one ucz\u0105 m\u0142ode pokolenia dobrych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych \u2014 podkre\u015bla dietetyczka Monika Hajduk.<\/p>\n

Jak zaznacza, szko\u0142y s\u0105 jednym z najwa\u017cniejszych miejsc kszta\u0142towania codziennych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych. To w\u0142a\u015bnie tam dzieci przez wiele lat spo\u017cywaj\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 \u017beby zadzia\u0142a si\u0119 zmiana, potrzebna jest zmiana. Jestem pewna, \u017ce po paru miesi\u0105cach, je\u015bli nawet nie tygodniach, przyzwyczaimy si\u0119 do asortymentu nowych sklepik\u00f3w, wygl\u0105du sto\u0142\u00f3wkowych talerzy i zacznie to ju\u017c by\u0107 dla dzieci now\u0105 norm\u0105 i codzienno\u015bci\u0105 \u2014 ocenia.<\/p>\n

Zdaniem ekspertki szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest zwi\u0119kszenie obecno\u015bci warzyw, owoc\u00f3w, nasion ro\u015blin str\u0105czkowych i produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych. W d\u0142u\u017cszej perspektywie ma to pom\u00f3c ograniczy\u0107 oty\u0142o\u015b\u0107 oraz rozw\u00f3j chor\u00f3b cywilizacyjnych w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

Rewolucje w szkolnych obiadach od wrze\u015bnia. Co dok\u0142adnie si\u0119 zmieni?\"Id\u0105Nie tylko zdrowie. W tle s\u0105 tak\u017ce kwestie klimatu<\/p>\n

Dieta planetarna nie powsta\u0142a wy\u0142\u0105cznie z my\u015bl\u0105 o zdrowiu. Jej za\u0142o\u017cenia uwzgl\u0119dniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyzwania \u015brodowiskowe zwi\u0105zane z produkcj\u0105 \u017cywno\u015bci. \u2014 Na to wszystko nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 jeszcze zmieniaj\u0105cy si\u0119 klimat i wyzwania \u015brodowiskowe, co sprawia, \u017ce dieta przyjazna planecie to rozwi\u0105zanie konieczne do wdro\u017cenia nie tylko na poziomie naszego w\u0142asnego domu, ale tak\u017ce w jednostkach \u017cywienia zbiorowego \u2014 m\u00f3wi Monika Hajduk.<\/p>\n

Nowe przepisy obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c sklepiki szkolne. W za\u0142o\u017ceniu maj\u0105 ograniczy\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 chips\u00f3w, s\u0142odkich baton\u00f3w, napoj\u00f3w gazowanych i innych produkt\u00f3w o wysokim stopniu przetworzenia. Maj\u0105 je zast\u0105pi\u0107 zdrowsze alternatywy.<\/p>\n

\u2014 Sklepiki si\u0119 nie zamykaj\u0105, dzieci dalej b\u0119d\u0105 mog\u0142y robi\u0107 w nich zakupy, dalej mie\u0107 wyb\u00f3r, tylko zdrowszy \u2014 zauwa\u017ca ekspertka.<\/p>\n

Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chcesz podzieli\u0107 si\u0119 swoimi spostrze\u017ceniami lub do\u015bwiadczeniami na ten temat? A mo\u017ce masz histori\u0119 do opowiedzenia? Napisz do…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":666032,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[5],"tags":[32,33,1322,129415,129416,57331,36,37,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,129417,47,420,29,30,11318,26,253],"class_list":["post-666031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-naglowki","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-dieta","tag-dieta_roslinna","tag-dieta_wegetarianska","tag-diety","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-polskie_warzywa","tag-screening_general","tag-szkola","tag-top-stories","tag-topstories","tag-warzywa","tag-wiadomosci","tag-zdrowie"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/666031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=666031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/666031\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/666032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=666031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=666031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=666031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}