Dalszy wzrost poparcia dla AfD, wzmocniony sukcesami w krajach zwi\u0105zkowych, oraz mo\u017cliwy w przysz\u0142o\u015bci udzia\u0142 tej partii w rz\u0105dzie federalnym nie by\u0142yby dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 dla Polski \u2013 pisze Sebastian MEITZ<\/p>\n
.Nadchodz\u0105ca seria trzech wybor\u00f3w do parlament\u00f3w kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych Republiki Federalnej Niemiec<\/a> ma potencja\u0142 zatrz\u0105\u015b\u0107 niemieck\u0105 scen\u0105 polityczn\u0105. Niezale\u017cnie od wyniku wybor\u00f3w w Saksonii-Anhalt<\/a> w niedziel\u0119 6 wrze\u015bnia czy p\u00f3\u017aniejszych wybor\u00f3w w Meklemburgii-Pomorzu Przednim i Berlinie 20 wrze\u015bnia kwestia doj\u015bcia AfD do w\u0142adzy powoli przestaje by\u0107 problemem czysto hipotetycznym. Nawet je\u015bli nie nast\u0105pi to w najbli\u017cszym czasie na poziomie kraju zwi\u0105zkowego, to przy uwzgl\u0119dnieniu jej rosn\u0105cego poparcia na poziomie federalnym, kt\u00f3re stopniowo zbli\u017ca si\u0119 do 30 proc., taki scenariusz staje si\u0119 coraz bardziej realny.<\/p>\n Jednocze\u015bnie sprawy, na kt\u00f3re Niemcy patrz\u0105 przede wszystkim z perspektywy w\u0142asnego systemu politycznego \u2013 takie jak dzia\u0142alno\u015b\u0107 AfD i jej zgodno\u015b\u0107 z porz\u0105dkiem konstytucyjnym, obserwacja cz\u0119\u015bci jej struktur i dzia\u0142aczy przez Urz\u0119dy Ochrony Konstytucji czy wp\u0142yw kordonu sanitarnego (Brandmauer) na niemieck\u0105 polityk\u0119 \u2013 z polskiej perspektywy warto ocenia\u0107 wed\u0142ug innych kryteri\u00f3w. Dla Polski du\u017co wa\u017cniejsza od wewn\u0105trzniemieckiego sporu o AfD jest odpowied\u017a na pytanie, czy rzeczywi\u015bcie powinni\u015bmy obawia\u0107 si\u0119 tej partii. A je\u015bli tak, to czego konkretnie?<\/p>\n AfD a Polska. Siedem obszar\u00f3w ryzyka<\/p>\n W mojej ocenie warto w tym kontek\u015bcie przeanalizowa\u0107 zwi\u0105zane z tym ryzyka na siedmiu p\u0142aszczyznach: podej\u015bcia AfD<\/a> do kwestii granicy na Odrze i Nysie, wyp\u0142aty zado\u015b\u0107uczynienia dla \u017cyj\u0105cych ofiar niemieckiego terroru, wyp\u0142aty reparacji, niemieckiej polityki historycznej, podej\u015bcia do Polek i Polak\u00f3w pracuj\u0105cych w Niemczech, polityki mi\u0119dzynarodowej, w tym przede wszystkim stosunku do Rosji i Ukrainy, polityki obronnej i wreszcie polityki europejskiej. I to niejako w oderwaniu od wynik\u00f3w organizowanych w tym miesi\u0105cu wybor\u00f3w, poniewa\u017c wiele z tych obszar\u00f3w nale\u017cy do kompetencji federalnych. W ka\u017cdym z nich warto przy tym oddzieli\u0107 prawdopodobie\u0144stwo realizacji poszczeg\u00f3lnych postulat\u00f3w od skali ich potencjalnych konsekwencji dla Polski.<\/p>\n Kwestia granicy na Odrze i Nysie, z naszej perspektywy jedna z kluczowych, w mojej ocenie stanowi obszar niskiego ryzyka realnego, ale \u015bredniego ryzyka komunikacyjnego. W ramach AfD, szczeg\u00f3lnie w jej bardziej radykalnej cz\u0119\u015bci, skupionej wok\u00f3\u0142 Bj\u00f6rna H\u00f6ckego, rewizjonistyczna retoryka nie jest zjawiskiem nowym i bywa wykorzystywana w bie\u017c\u0105cej komunikacji, szczeg\u00f3lnie w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n Odr\u00f3\u017cni\u0107 jednak nale\u017cy warstw\u0119 narracyjn\u0105, w kt\u00f3rej faktycznie pojawiaj\u0105 si\u0119, ostatnio coraz cz\u0119\u015bciej, wypowiedzi kwestionuj\u0105ce przebieg naszej zachodniej granicy i integralno\u015b\u0107 naszego terytorium, od programu politycznego AfD, kt\u00f3rego elementem rewizja granicy polsko-niemieckiej nie jest. R\u00f3wnie\u017c kierownictwo AfD<\/a> podchodzi do takich g\u0142os\u00f3w z rezerw\u0105. W mojej ocenie stanowi\u0105 one przede wszystkim jeden z instrument\u00f3w mobilizacji elektoratu, ale r\u00f3wnie\u017c budowy zasi\u0119g\u00f3w przez poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142aczy AfD w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, gdzie ka\u017cdy taki wpis spotyka si\u0119 ze stanowcz\u0105 reakcj\u0105 polskich u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n AfD wobec granicy, reparacji i zado\u015b\u0107uczynienia<\/p>\n Reparacje, w przeciwie\u0144stwie do kwestii granic, stanowi\u0105 element programu AfD i to w kilku aspektach. Jednocze\u015bnie jednak, je\u015bli oddzielimy warstw\u0119 narracyjn\u0105 od fakt\u00f3w, podej\u015bcie AfD nie r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od tego, kt\u00f3re prezentuje chocia\u017cby obecny rz\u0105d w Berlinie. Niemcy konsekwentnie od dekad, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 mi\u0119dzy innymi na deklaracj\u0119 w\u0142adz PRL z 1953 roku oraz traktuj\u0105c traktat 2+4 z 1990 roku jako element ostatecznego uregulowania konsekwencji II wojny \u015bwiatowej, uznaj\u0105, \u017ce problem reparacji zosta\u0142 rozwi\u0105zany na gruncie prawnym. Twarde stanowisko AfD nic tu zatem zasadniczo nie zmienia. Okno mo\u017cliwo\u015bci w zakresie uzyskania reparacji od Niemiec nigdy nie by\u0142o tak naprawd\u0119 otwarte i w mojej ocenie w obecnym uk\u0142adzie politycznym d\u0142ugo pozostanie zamkni\u0119te. Co jednocze\u015bnie nie zwalnia przedstawicieli polskiej klasy politycznej, ze wszystkich stron, z nieustannego podnoszenia tej sprawy.<\/p>\n Temat zado\u015b\u0107uczynienia jest bardziej zniuansowany, cho\u0107 g\u0142\u00f3wnie w sferze semantycznej. Dyskusja na ten temat toczy si\u0119 bowiem od bardzo dawna, a jedyna konkretna oferta, kt\u00f3r\u0105 na stole w 2024 roku po\u0142o\u017cy\u0142 kanclerz Olaf Scholz, to tzw. jednorazowy \u201egest humanitarny\u201d w postaci przeznaczenia na ten cel 200 milion\u00f3w euro, co przek\u0142ada\u0142oby si\u0119 na jednorazow\u0105 wyp\u0142at\u0119 w wysoko\u015bci ok. 3\u20135 tys. euro na osob\u0119. Z tego punktu widzenia r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy twardym stanowiskiem AfD, kt\u00f3ra jednoznacznie deklaruje, \u017ce \u017cadnego zado\u015b\u0107uczynienia wyp\u0142aca\u0107 nie zamierza, a gestem w takiej postaci nale\u017cy oceni\u0107 jako ograniczon\u0105.<\/p>\n Niemiecka polityka historyczna mo\u017ce zmieni\u0107 si\u0119 pod wp\u0142ywem AfD<\/p>\n W przypadku polityki historycznej przechodzimy ju\u017c od ryzyka niskiego do ryzyka \u015bredniego. Jednym z element\u00f3w programu AfD<\/a> jest powr\u00f3t do wiod\u0105cej roli kultury niemieckiej i odej\u015bcie nie tylko od idei multikulturalizmu, ale przede wszystkim od dotychczasowego modelu niemieckiej polityki pami\u0119ci, okre\u015blanego przez cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w tej partii mianem \u201epedagogiki wstydu\u201d. Bj\u00f6rn H\u00f6cke m\u00f3wi\u0142 wr\u0119cz o konieczno\u015bci dokonania w niemieckiej polityce pami\u0119ci \u201ezwrotu o 180 stopni\u201d.<\/p>\n W ocenie AfD konieczny jest powr\u00f3t do tre\u015bci narodowych, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 przekazywane zar\u00f3wno przez szko\u0142y, jak i przez inne instytucje edukacyjne i kulturalne. Ze wzgl\u0119du na niski stan wiedzy niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa na temat przyczyn, przebiegu i skutk\u00f3w II wojny \u015bwiatowej podej\u015bcie to mo\u017ce nie\u015b\u0107 istotne konsekwencje dla Polski. Mog\u0142oby bowiem przynie\u015b\u0107 nie tylko dalsze marginalizowanie wiedzy o niemieckiej okupacji Polski, ale r\u00f3wnie\u017c intensyfikacj\u0119 pr\u00f3b przypisywania Polsce i Polakom wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci za Zag\u0142ad\u0119, a przede wszystkim ponowne przesuni\u0119cie akcent\u00f3w w kierunku niemieckich wyp\u0119dze\u0144 i wysiedle\u0144.<\/p>\n Nie bez znaczenia jest w tym kontek\u015bcie r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce Erika Steinbach stoi dzi\u015b na czele Desiderius-Erasmus-Stiftung, fundacji politycznej zwi\u0105zanej z AfD.<\/p>\n Czy Polacy mieszkaj\u0105cy w Niemczech maj\u0105 powody do obaw?<\/p>\n Bardzo wa\u017cnym elementem programu AfD, kt\u00f3ry w znacz\u0105cym stopniu przyczyni\u0142 si\u0119 do wzrostu jej popularno\u015bci, jest migracja. W pierwszym rz\u0119dzie chodzi oczywi\u015bcie migracj\u0119 z kraj\u00f3w trzecich. Tutaj stanowisko AfD <\/a>jest bardzo twarde: zamkni\u0119cie granic zewn\u0119trznych Unii Europejskiej, prowadzenie procedur azylowych poza Niemcami, wprowadzenie kontroli na granicach Niemiec oraz zast\u0105pienie indywidualnego prawa do azylu prawem \u0142aski przyznawanym przez pa\u0144stwo (staatlich gew\u00e4hrtes Gnadenrecht). Postulaty na poziomie krajowym, chocia\u017cby w Saksonii-Anhalt, id\u0105 cz\u0119sto jeszcze dalej, natomiast co do zasady s\u0105 one skierowane przeciwko migracji z innych obszar\u00f3w kulturowych.<\/p>\n Migracja z kraj\u00f3w unijnych ma opiera\u0107 si\u0119 na kryteriach jako\u015bciowych i by\u0107 oceniana przez pryzmat interesu Republiki Federalnej Niemiec. Z tego punktu widzenia istnieje ryzyko dla cz\u0119\u015bci, nie dla wszystkich, obywateli polskich mieszkaj\u0105cych w Niemczech lub korzystaj\u0105cych z niemieckiego systemu \u015bwiadcze\u0144 socjalnych.<\/p>\n Pod koniec 2024 roku, zgodnie z danymi Instytutu Bada\u0144 Rynku Pracy, stopa bezrobocia w\u015br\u00f3d obywateli polskich w Niemczech wynosi\u0142a 7,6 proc. i by\u0142a niemal dwukrotnie ni\u017csza ni\u017c w przypadku og\u00f3\u0142u obcokrajowc\u00f3w (14,8 proc.). Wska\u017anik zatrudnienia wynosi\u0142 natomiast 62 proc. wobec 55,1 proc. dla og\u00f3\u0142u cudzoziemc\u00f3w. Jeszcze wyra\u017aniejsza r\u00f3\u017cnica dotyczy korzystania ze \u015bwiadcze\u0144: odsetek os\u00f3b w wieku produkcyjnym uprawnionych do \u015bwiadcze\u0144 wynosi\u0142 w\u015br\u00f3d obywateli polskich 5,8 proc. wobec 17,3 proc. w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u cudzoziemc\u00f3w. Istnieje r\u00f3wnie\u017c grupa obywateli polskich mieszkaj\u0105cych w Polsce, kt\u00f3rzy pobieraj\u0105 niemieckie \u015bwiadczenia, np. Kindergeld. To w\u0142a\u015bnie osoby bezrobotne lub korzystaj\u0105ce ze \u015bwiadcze\u0144 w Niemczech, a tak\u017ce osoby mieszkaj\u0105ce w Polsce i pobieraj\u0105ce okre\u015blone \u015bwiadczenia niemieckie mog\u0105 najbardziej odczu\u0107 negatywne konsekwencje realizacji postulat\u00f3w AfD w tym zakresie.<\/p>\n AfD wobec Unii Europejskiej<\/p>\n Postawa AfD wobec Unii Europejskiej uleg\u0142a na przestrzeni ostatnich lat istotnej zmianie. O ile na samym pocz\u0105tku swojego istnienia partia koncentrowa\u0142a si\u0119 przede wszystkim na krytyce strefy euro i kierunku europejskiej integracji, o tyle wraz z jej p\u00f3\u017aniejsz\u0105 radykalizacj\u0105 pojawi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c postulat opuszczenia Unii Europejskiej przez Niemcy. Obecnie jej program uzale\u017cnia jednak ewentualny dexit od mo\u017cliwo\u015bci zasadniczej reformy samej Unii. AfD postuluje przekszta\u0142cenie UE we wsp\u00f3lnot\u0119 suwerennych pa\u0144stw, dostrzegaj\u0105c jednocze\u015bnie niekt\u00f3re korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce ze wsp\u00f3\u0142pracy europejskiej, i jednoznacznie opowiada si\u0119 przeciwko jej dalszej federalizacji czy pog\u0142\u0119bianiu integracji poprzez przejmowanie coraz wi\u0119kszej roli przez instytucje unijne.<\/p>\n W tym zakresie stanowisko AfD<\/a> mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 na pierwszy rzut oka atrakcyjnie dla cz\u0119\u015bci polskiej strony konserwatywnej. W istocie niekt\u00f3re z tych postulat\u00f3w nie s\u0105 od siebie tak odleg\u0142e: odrzucenie idei federalizacji, powr\u00f3t do Europy suwerennych pa\u0144stw czy ograniczenie europejskiej biurokracji i narzucania przez struktury unijne rozwi\u0105za\u0144 pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim. Jednocze\u015bnie do wsp\u00f3\u0142pracy w tym zakresie nale\u017cy podchodzi\u0107 w spos\u00f3b maksymalnie pragmatyczny i ostro\u017cny. Z jednej strony radykalizm cz\u0119\u015bci AfD jest czym\u015b, co jest kontestowane r\u00f3wnie\u017c przez konserwatywne rz\u0105dy pa\u0144stw europejskich. Z drugiej musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce AfD b\u0119dzie patrzy\u0142a na wszystkie te sprawy przez pryzmat interesu Republiki Federalnej Niemiec. Ca\u0142a nasza klasa polityczna powinna patrze\u0107 na nie przez pryzmat interesu Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n AfD, Rosja i Ukraina. Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla Polski<\/p>\n Ostatni\u0105, a jednocze\u015bnie najbardziej ryzykown\u0105 dla Polski kwesti\u0105, jest podej\u015bcie AfD do polityki mi\u0119dzynarodowej. W tym kontek\u015bcie warto rozbi\u0107 je na cztery elementy: stosunek do Ukrainy, Rosji, polityk\u0119 obronn\u0105 oraz wynikaj\u0105ce z nich konsekwencje dla bezpiecze\u0144stwa europejskiego, a szczeg\u00f3lnie bezpiecze\u0144stwa Polski.<\/p>\n W odniesieniu do Ukrainy polityka AfD jest jednoznaczna: wojna na Ukrainie nie jest wojn\u0105 Niemiec, wspieranie Ukrainy nie le\u017cy w interesie RFN, a zwi\u0105zane z tym koszty s\u0105 przede wszystkim obci\u0105\u017ceniem dla niemieckich obywateli. Z tego punktu widzenia AfD, szczeg\u00f3lnie jej bardziej radykalne skrzyd\u0142o, postuluje wstrzymanie pomocy wojskowej i finansowej dla walcz\u0105cej Ukrainy, uznaj\u0105c, \u017ce nie tylko nie le\u017cy ona w interesie Niemiec, ale r\u00f3wnie\u017c negatywnie oddzia\u0142uje na relacje z Rosj\u0105.<\/p>\n Relacje z Rosj\u0105 s\u0105 za\u015b kolejn\u0105 spraw\u0105, kt\u00f3ra z punktu widzenia polskiej racji stanu znacz\u0105co odr\u00f3\u017cnia nas od AfD i stanowi istotny obszar ryzyka. Buduj\u0105ca swoj\u0105 komunikacj\u0119 w du\u017cej mierze na krytyce dzia\u0142a\u0144 poprzednich rz\u0105d\u00f3w partia, inaczej ni\u017c partie g\u0142\u00f3wnego nurtu, traktuje odbudow\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105 jako po\u017c\u0105dany element niemieckiej polityki zagranicznej i gospodarczej. Postuluje jak najszybszy powr\u00f3t do relacji spo\u0142ecznych, politycznych, a przede wszystkim gospodarczych, podnosz\u0105c zar\u00f3wno argument stabilno\u015bci systemu bezpiecze\u0144stwa europejskiego, jak i pozytywnego wp\u0142ywu tej wsp\u00f3\u0142pracy na niemieck\u0105 gospodark\u0119. St\u0105d te\u017c postulat odbudowy gazoci\u0105g\u00f3w Nord Stream, zniesienia sankcji na\u0142o\u017conych na Rosj\u0119, powrotu do relacji handlowych oraz odnowienia i zintensyfikowania wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy oboma krajami. Na t\u0119 polityk\u0119 nak\u0142ada si\u0119 tak\u017ce narracja. W niedawnym wywiadzie telewizyjnym wsp\u00f3\u0142przewodnicz\u0105cy AfD<\/a> Tino Chrupalla oceni\u0142, \u017ce o ile Rosja nie stanowi zagro\u017cenia dla Niemiec, takim zagro\u017ceniem mo\u017ce by\u0107 Polska. I cho\u0107 s\u0142owa te pad\u0142y w\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie wysadzenia gazoci\u0105g\u00f3w Nord Stream, kt\u00f3re Chrupalla okre\u015bla jako akt mi\u0119dzynarodowego terroryzmu, bardzo dobrze unaoczniaj\u0105 podej\u015bcie cz\u0119\u015bci polityk\u00f3w tej partii do wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105.<\/p>\n AfD, Bundeswehra i przysz\u0142o\u015b\u0107 NATO<\/p>\n Osobn\u0105 spraw\u0105 jest stosunek AfD do obronno\u015bci. Partia postuluje powr\u00f3t do obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej i bardzo mocno stawia na zwi\u0119kszenie potencja\u0142u Bundeswehry, przede wszystkim jako gwaranta bezpiecze\u0144stwa Niemiec. Jednocze\u015bnie przedstawiciele AfD postuluj\u0105 wycofanie zagranicznych, w tym ameryka\u0144skich si\u0142 zbrojnych z terytorium Niemiec, a tak\u017ce odej\u015bcie od obecnego modelu Nuclear Sharing w ramach NATO i przechowywania na terytorium RFN ameryka\u0144skiej broni j\u0105drowej. W cz\u0119\u015bci AfD pojawiaj\u0105 si\u0119 przy tym g\u0142osy o konieczno\u015bci budowy w\u0142asnego, niemieckiego potencja\u0142u odstraszania nuklearnego. Co ciekawe, postulaty te wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 z okre\u015blaniem Stan\u00f3w Zjednoczonych jako partnera oraz ze wsparciem, jakie partia otrzymuje ze strony cz\u0119\u015bci ameryka\u0144skiego \u015brodowiska MAGA. W odniesieniu do Stan\u00f3w Zjednoczonych AfD jednoznacznie odrzuca r\u00f3wnie\u017c ide\u0119 zast\u0105pienia relacji z USA, tak\u017ce w kwestiach obronno\u015bci, strukturami unijnymi.<\/p>\n Z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa europejskiego oraz bezpiecze\u0144stwa Rzeczypospolitej Polskiej takie podej\u015bcie niesie za sob\u0105 istotne ryzyka. Daleko id\u0105ca prorosyjsko\u015b\u0107 i antyukrai\u0144sko\u015b\u0107 AfD, w kontek\u015bcie prowadzonej bezpo\u015brednio za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105 wojny, mo\u017ce budzi\u0107 uzasadnione obawy o spos\u00f3b jej zako\u0144czenia i zwi\u0105zane z tym konsekwencje r\u00f3wnie\u017c dla naszego bezpiecze\u0144stwa. W polskiej racji stanu nie le\u017cy bowiem zwyci\u0119stwo Rosji w tym konflikcie, ale zminimalizowanie ryzyka jego przeniesienia si\u0119 dalej na Zach\u00f3d, czy to na terytorium pa\u0144stw ba\u0142tyckich i innych pa\u0144stw wschodniej flanki NATO, czy bezpo\u015brednio Polski.<\/p>\n Kolejnym elementem jest ewentualne zaanga\u017cowanie Republiki Federalnej Niemiec w inicjatywy obronne czy, ju\u017c ca\u0142kiem realnie, wype\u0142niania przez ni\u0105 zobowi\u0105za\u0144 sojuszniczych wynikaj\u0105cych z podpisanych traktat\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Nietrudno sobie bowiem wyobrazi\u0107, \u017ce w przypadku agresji ze strony Rosji ewentualna pomoc ze strony Niemiec mog\u0142aby nie nadej\u015b\u0107 lub te\u017c jej udzielenie by\u0142oby maksymalnie utrudnione i odsuni\u0119te w czasie.<\/p>\n Elementem, kt\u00f3ry do pewnego stopnia m\u00f3g\u0142by r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 to ryzyko, s\u0105 jednocze\u015bnie bliskie relacje AfD<\/a> z cz\u0119\u015bci\u0105 ameryka\u0144skiego \u015brodowiska politycznego, niemniej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o transakcyjno\u015bci obecnej administracji ameryka\u0144skiej, a zapewne r\u00f3wnie\u017c przysz\u0142ych administracji. Z tego punktu widzenia kluczowe jest, aby\u015bmy ryzyko to traktowali powa\u017cnie i okre\u015blili jednoznaczne oraz skuteczne sposoby jego minimalizacji, przede wszystkim poprzez budow\u0119 w\u0142asnych zdolno\u015bci obronnych i ograniczanie zale\u017cno\u015bci naszego bezpiecze\u0144stwa od decyzji podejmowanych w innych stolicach.<\/p>\n Co doj\u015bcie AfD do w\u0142adzy oznacza\u0142oby dla Polski?<\/p>\n Reasumuj\u0105c, wynik nadchodz\u0105cych wybor\u00f3w w Saksonii-Anhalt, Meklemburgii-Pomorzu Przednim czy Berlinie b\u0119dzie mia\u0142 przede wszystkim wp\u0142yw na polityk\u0119 poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych, cho\u0107 jego konsekwencje mog\u0105 dosi\u0119gn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c Berlina. Niezale\u017cnie od wyniku w Saksonii-Anhalt najwi\u0119kszy problem b\u0119dzie mia\u0142a CDU, kt\u00f3ra albo zostanie odsuni\u0119ta od w\u0142adzy, albo zmuszona do wej\u015bcia w, nawet nieformalne, uk\u0142ady parlamentarne, kt\u00f3re nie s\u0105 zgodne z jej dotychczasow\u0105 lini\u0105 polityczn\u0105. Mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c dalsze os\u0142abienie i tak ju\u017c s\u0142abego rz\u0105du kanclerza Merza<\/a>.<\/p>\n Jednocze\u015bnie nawet przej\u0119cie przez AfD w\u0142adzy w Saksonii-Anhalt, cho\u0107 mo\u017cliwe, b\u0119dzie mia\u0142o w kr\u00f3tkiej perspektywie ograniczony wp\u0142yw na bezpiecze\u0144stwo Polski i regionu oraz na relacje polsko-niemieckie. Decyzje dotycz\u0105ce NATO, sankcji, Ukrainy czy \u015bwiadcze\u0144 dla obywateli UE zapadaj\u0105 na szczeblu federalnym, a wp\u0142yw AfD na polityk\u0119 Berlina pozostanie po tych wyborach ograniczony. Stan stosunk\u00f3w Warszawa\u2013Berlin i tak jest daleki od dobrego, niezale\u017cnie od tego, \u017ce po obu stronach rz\u0105dz\u0105 dzi\u015b partie nale\u017c\u0105ce do tej samej europejskiej rodziny politycznej, Europejskiej Partii Ludowej.<\/p>\n W d\u0142u\u017cszej perspektywie nale\u017cy jednak uwa\u017cnie \u015bledzi\u0107 dynamik\u0119 niemieckiej sceny politycznej. Dalszy wzrost poparcia dla AfD, wzmocniony sukcesami w krajach zwi\u0105zkowych, oraz mo\u017cliwy w przysz\u0142o\u015bci udzia\u0142 tej partii w rz\u0105dzie federalnym nie by\u0142yby dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 dla Polski. I to nie dlatego, \u017ce dotychczasowy rz\u0105d czy partie g\u0142\u00f3wnego nurtu w Berlinie s\u0105 szczeg\u00f3lnie propolskie. Nie s\u0105. Przede wszystkim z uwagi na podej\u015bcie AfD do Rosji, Ukrainy i europejskiego bezpiecze\u0144stwa, a w mniejszym stopniu z uwagi na postulowane zmiany w niemieckiej polityce historycznej czy sytuacj\u0119 cz\u0119\u015bci Polak\u00f3w korzystaj\u0105cych z niemieckich \u015bwiadcze\u0144 socjalnych. Czy mamy si\u0119 wi\u0119c czego obawia\u0107? Moim zdaniem polska klasa polityczna powinna przede wszystkim by\u0107 gotowa na r\u00f3\u017cne scenariusze rozwoju niemieckiej polityki i odpowiednio wcze\u015bnie zabezpiecza\u0107 wobec nich interes Rzeczypospolitej.<\/p>\n Sebastian Meitz<\/p>\n Materia\u0142 chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 wydawcy. 4 wrze\u015bnia 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dalszy wzrost poparcia dla AfD, wzmocniony sukcesami w krajach zwi\u0105zkowych, oraz mo\u017cliwy w przysz\u0142o\u015bci udzia\u0142 tej partii w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":667806,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[854,129651,70440,129652,5910,129653,160,295,42,38,40,39,41,689,87,129654,415,129655],"class_list":["post-667805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-afd","tag-alice-weidel","tag-bezpieczenstwo-polski","tag-bjorn-hocke","tag-friedrich-merz","tag-granica-polsko-niemiecka","tag-nato","tag-niemcy","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-reparacje-wojenne","tag-rosja","tag-tino-chrupalla","tag-ukraina","tag-wybory-w-niemczech"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117214756373939912","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=667805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667805\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/667806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=667805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=667805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=667805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}