{"id":670644,"date":"2026-09-06T07:04:16","date_gmt":"2026-09-06T07:04:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/670644\/"},"modified":"2026-09-06T07:04:16","modified_gmt":"2026-09-06T07:04:16","slug":"europa-zostaje-w-tyle-rzady-nie-rozumieja-po-co-istnieje-biznes-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/670644\/","title":{"rendered":"Europa zostaje w tyle. &#8222;Rz\u0105dy nie rozumiej\u0105, po co istnieje biznes&#8221; [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.wp.pl\/?wplivetab=wppremium\" class=\"wp-label-wppremium\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"> <\/p>\n<p>Prawdziwe dziennikarstwo. Niezale\u017cna redakcja. ZA DARMO.<\/p>\n<p><\/a> <\/p>\n<ul>\n<li>Europa ma \u015bwietnych ludzi i\u00a0firmy. Problemem s\u0105 politycy, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 biznesu &#8211; m\u00f3wi w\u00a0rozmowie z\u00a0money.pl prof. Ilian Mihov.<\/li>\n<li>Ekonomista przekonuje, \u017ce Europa przegrywa rywalizacj\u0119 z\u00a0Chinami i\u00a0USA nie przez brak talent\u00f3w, ale przez w\u0142asne decyzje.<\/li>\n<li>Za du\u017co pa\u0144stwa, za du\u017co regulacji, za ma\u0142o odwagi &#8211; nasz rozm\u00f3wca wskazuje, co hamuje europejsk\u0105 gospodark\u0119.<\/li>\n<li>Okradamy przysz\u0142o\u015b\u0107 naszych dzieci &#8211; twierdzi ekonomista, uderzaj\u0105c w\u00a0europejski model emerytalny i\u00a0pa\u0144stwo dobrobytu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Micha\u0142 W\u0105sowski, zast\u0119pca redaktora naczelnego money.pl: Zaczn\u0119 od prostego pytania, cho\u0107 odpowied\u017a b\u0119dzie zapewne bardziej z\u0142o\u017cona: jak \u017ale jest z\u00a0Europ\u0105? Jak bardzo zostajemy w\u00a0tyle, patrz\u0105c na \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0119?<\/p>\n<p>Ilian Mihov, bu\u0142garski ekonomista, profesor ekonomii w\u00a0INSEAD: To bardzo wa\u017cne pytanie, cho\u0107 wcale nie nowe. W\u00a02013\u00a0r. w\u00a0trakcie kryzysu we W\u0142oszech, Grecji i\u00a0innych krajach, zorganizowa\u0142em w\u00a0Pary\u017cu konferencj\u0119 na temat konkurencyjno\u015bci Europy. Stawiali\u015bmy sobie dok\u0142adnie to samo pytanie: dlaczego nasz kontynent pozostaje w\u00a0tyle i\u00a0rozwija si\u0119 wolniej? Niekt\u00f3rzy moi koledzy przedstawili wtedy dane z\u00a0kilku bran\u017c. Szybko si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce w\u00a0wielu z\u00a0nich Europejczycy stworzyli firmy, kt\u00f3re wyros\u0142y na globalnych lider\u00f3w: BMW i\u00a0Mercedes w\u00a0motoryzacji, BASF w\u00a0chemii, <a href=\"https:\/\/www.money.pl\/wiadomosci\/airbus.html\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" target=\"_blank\">Airbus<\/a> w\u00a0lotnictwie \u2013 mo\u017cna by jeszcze wymienia\u0107. Wida\u0107 zatem, \u017ce jeste\u015bmy w\u00a0stanie budowa\u0107 globalnych czempion\u00f3w.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Na czym wi\u0119c polega problem Europy? <\/p>\n<p>Powiedzia\u0142em wtedy \u2013 cho\u0107 to hipoteza, ale oparta na do\u015bwiadczeniu \u2013 \u017ce Europa ma prawdopodobnie najwi\u0119ksz\u0105 koncentracj\u0119 kapita\u0142u ludzkiego na kilometr kwadratowy. Jej mieszka\u0144cy s\u0105 znakomicie wykszta\u0142ceni i\u00a0nie brakuje im zdolno\u015bci do dzia\u0142ania. Im d\u0142u\u017cej si\u0119 temu przygl\u0105dali\u015bmy, tym wyra\u017aniej widzieli\u015bmy \u2013 i\u00a0inni obserwatorzy doszli do tego samego wniosku \u2013 \u017ce problem le\u017cy po stronie rz\u0105d\u00f3w. To one, co jest zreszt\u0105 tak\u017ce konkluzj\u0105 raportu Draghiego, s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em spadku konkurencyjno\u015bci Europy. Problem tkwi w\u00a0zbyt du\u017cej liczbie regulacji. <\/p>\n<p> Najwi\u0119ksze b\u0142\u0119dy przy wysy\u0142aniu CV\u00a0i\u00a0szukaniu pracy &#8211;\u00a0Filip Sobel II\u00a0Pierwsza Praca #6\u00a0 <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Czyli rz\u0105dy hamuj\u0105 innowacyjno\u015b\u0107 i\u00a0konkurencyjno\u015b\u0107? <\/p>\n<p>Gdybym mia\u0142 wystawi\u0107 recept\u0119 Indonezji, kt\u00f3remu\u015b z\u00a0pa\u0144stw afryka\u0144skich czy latynoameryka\u0144skich, powiedzia\u0142bym: musicie edukowa\u0107 ludzi, wprowadzi\u0107 okre\u015blone zmiany w\u00a0instytucjach. Moim zdaniem problem Europy le\u017cy gdzie indziej \u2013 rz\u0105dy nie rozumiej\u0105, po co istnieje biznes.<\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.money.pl\/gospodarka\/grupa-renu-pod-wodza-draghiego-bez-polakow-to-nie-blad-to-wybor-7322541112052160a.html\" class=\"teaser-inline\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/NjRiYjRmYQszCy9ZfRZsHnBTewM7T2JIJ0tjSH1cfFJiEXYMOwErGDcZNkQ1HzsaMx4pRCIBYQsiAHYcY0IqAyEZNQsrQisHMAw9.jpeg\" loading=\"lazy\" class=\"wp-media-image cropped\" alt=\"Grupa Renu pod wodz\u0105 Draghiego bez Polak\u00f3w. &quot;To nie b\u0142\u0105d, to wyb\u00f3r&quot;\"\/><\/p>\n<p>Grupa Renu pod wodz\u0105 Draghiego bez Polak\u00f3w. &#8222;To nie b\u0142\u0105d, to wyb\u00f3r&#8221;<\/p>\n<p><\/a> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Na zako\u0144czenie tamtej paryskiej konferencji kto\u015b z\u00a0widowni zabra\u0142 g\u0142os \u2013 a\u00a0ja w\u0142a\u015bnie wtedy zostawa\u0142em dziekanem \u2013 i\u00a0powiedzia\u0142: &#8222;Ilian, wiesz, co powiniene\u015b zrobi\u0107? Zorganizowa\u0107 kursy dla polityk\u00f3w w\u00a0INSEAD&#8221;. Odpowiedzia\u0142em: &#8222;Ch\u0119tnie si\u0119 tego podejmiemy&#8221;. Zaoferowa\u0142em nawet darmowe miejsca na naszych najlepszych programach. Niestety nikt nie by\u0142 zainteresowany.<\/p>\n<p>Czy inne pa\u0144stwa odrabiaj\u0105 te lekcje? Nie pytam o\u00a0Stany Zjednoczone, gdzie relacje biznesu i\u00a0pa\u0144stwa bywaj\u0105 wr\u0119cz patologicznie bliskie. <\/p>\n<p>Jednym z\u00a0naszych najwi\u0119kszych klient\u00f3w by\u0142o wtedy singapurskie Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych. Przyje\u017cd\u017cali do nas ludzie z\u00a0ka\u017cdego departamentu. Mieszkam teraz w\u00a0Singapurze i\u00a0cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 pytanie, dlaczego to pa\u0144stwo odnosi dzi\u015b takie sukcesy. W\u00a01965\u00a0r. by\u0142o biedniejsze od Angoli, a\u00a0dzi\u015b nale\u017cy do najbogatszych kraj\u00f3w \u015bwiata pod wzgl\u0119dem dochodu na mieszka\u0144ca. Na ten sukces z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 wiele czynnik\u00f3w, ale na jeden z\u00a0nich rzadko si\u0119 zwraca uwag\u0119: urz\u0119dnicy w\u00a0Singapurze to znakomicie wykszta\u0142ceni ludzie i\u00a0niemal wszyscy maj\u0105 jakie\u015b przygotowanie biznesowe. Dodatkowo s\u0105 wysy\u0142ani na programy edukacji mened\u017cerskiej. <\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <a href=\"https:\/\/www.money.pl\/biznes\/europa-ma-od-12-do-18-miesiecy-inaczej-mozemy-byc-w-tyle-nawet-za-afryka-7290072261183712a.html\" class=\"teaser-inline\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/YmY1NDM3dgw4Uzh3Ykh7GXsLbC0kEXVPLBN0ZmICa1VpSWEiJF88HzxBIWoqQSwdOEY-aj1fdgwpWGEyfBw9BCpBIiU0HDwAO1Qq.jpeg\" loading=\"lazy\" class=\"wp-media-image cropped\" alt=\"Europa ma &quot;od 12 do 18 miesi\u0119cy&quot;. Inaczej mo\u017cemy by\u0107 w tyle nawet za Afryk\u0105\"\/><\/p>\n<p>Europa ma &#8222;od 12 do 18 miesi\u0119cy&#8221;. Inaczej mo\u017cemy by\u0107 w tyle nawet za Afryk\u0105<\/p>\n<p><\/a> <\/p>\n<p>Tylko \u017ce wiele os\u00f3b utrzymuje, \u017ce rz\u0105dzenie pa\u0144stwem to nie biznes. W\u00a0jaki spos\u00f3b takie wykszta\u0142cenie mog\u0142oby s\u0142u\u017cy\u0107 politykom? <\/p>\n<p>Je\u015bli si\u0119 zastanowimy, jakich kompetencji potrzebuj\u0105 politycy i\u00a0decydenci, oka\u017ce si\u0119, \u017ce przede wszystkim umiej\u0119tno\u015bci budowania strategii, komunikacji, motywowania i\u00a0negocjowania. A\u00a0tego w\u0142a\u015bnie uczymy w\u00a0szko\u0142ach biznesu. Wyg\u0142osi\u0142em taki apel do rz\u0105dz\u0105cych: przysy\u0142ajcie do nas ludzi, bo w\u00a0momencie, w\u00a0kt\u00f3rym rz\u0105d zrozumie, czym jest biznes, b\u0119dzie w\u00a0stanie prowadzi\u0107 polityk\u0119, kt\u00f3ra sprzyja rozwojowi. Ostatecznie to biznes nap\u0119dza wzrost gospodarczy. Nie ma innego sposobu na budowanie dobrobytu ani innowacji.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>To jest moim zdaniem fundamentalny problem. Mo\u017cna analizowa\u0107 raport Draghiego, dyskutowa\u0107 o\u00a0konkretnych regulacjach. Musimy mie\u0107 &#8222;28. re\u017cim&#8221; (tzw. 28. re\u017cim regulacyjny \u2014 postulat wsp\u00f3lnego, opcjonalnego prawa sp\u00f3\u0142ek dla ca\u0142ej UE, poruszony m.in. w\u00a0raporcie Draghiego \u2014 przyp. red.), ale ludzie u\u00a0w\u0142adzy cz\u0119sto nie rozumiej\u0105, dlaczego takie rozwi\u0105zanie jest potrzebne ani kto powinien odpowiada\u0107 za jego wprowadzenie.<\/p>\n<p>Europa jest dzi\u015b przeregulowana \u2013 wydaje si\u0119, \u017ce w\u00a0tej sprawie panuje konsensus. Potwierdzaj\u0105 to ekonomi\u015bci, przedsi\u0119biorcy, mened\u017cerowie, a\u00a0nawet politycy. Podstawowe pytanie brzmi: czy widzi pan szans\u0119 na to, \u017ceby to si\u0119 zmieni\u0142o? I\u00a0jak to zrobi\u0107, \u017ceby nie przesadzi\u0107 w\u00a0drug\u0105 stron\u0119?<\/p>\n<p>Prosz\u0119 nie s\u0105dzi\u0107, \u017ce jestem nastawiony antyregulacyjnie. Wr\u0119cz przeciwnie, uwa\u017cam, \u017ce s\u0105 one w\u00a0wielu obszarach wa\u017cne i\u00a0skuteczne. Zapominamy o\u00a0czym\u015b bardzo prostym: o\u00a0ameryka\u0144skiej ustawie Clean Air Act (ustawa o\u00a0ochronie powietrza, przyj\u0119ta w\u00a01963\u00a0r., znowelizowana w\u00a01970\u00a0r. \u2013 przyp. red.) i\u00a0podobnych regulacjach w\u00a0Europie. Kiedy\u015b w\u00a0Bu\u0142garii nad miastem, w\u00a0kt\u00f3rym urodzi\u0142a si\u0119 moja mama, rano unosi\u0142 si\u0119 dym pe\u0142en siarki. W\u00a0latach\u00a070. \u015bwiat martwi\u0142 si\u0119 globalnym och\u0142odzeniem, bo dwutlenek siarki nie przepuszcza\u0142 promieni s\u0142onecznych. Uporali\u015bmy si\u0119 z\u00a0dwutlenkiem siarki, dzi\u015b mierzymy si\u0119 z\u00a0globalnym ociepleniem. Regulacje s\u0105 wa\u017cne, kiedy trzeba si\u0119 zaj\u0105\u0107 takimi zjawiskami. Podobnie jest z\u00a0r\u00f3wnie istotnymi kwestiami regulacji \u017cywno\u015bci \u2013 nie mo\u017cemy sami sprawdzi\u0107, co dok\u0142adnie znajduje si\u0119 w\u00a0niekt\u00f3rych produktach, kt\u00f3re jemy; kto\u015b musi to zrobi\u0107 za nas. Europa sta\u0142a si\u0119 jednak zbyt egalitarna \u2013 dzi\u015b nie mo\u017ce ju\u017c sobie na to pozwoli\u0107.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Co to znaczy, \u017ce Europ\u0119 nie sta\u0107 ju\u017c na bycie tak egalitarn\u0105? <\/p>\n<p>Pami\u0119tam, jak jeden z\u00a0poprzednik\u00f3w prezydenta Francji Emmanuela Macrona pisa\u0142 w\u00a0artykule, \u017ce jest zwolennikiem przedsi\u0119biorczo\u015bci, a\u00a0jednocze\u015bnie wyg\u0142asza\u0142 tezy, kt\u00f3re by\u0142y w\u00a0istocie antywzrostowe i\u00a0antybiznesowe. A\u00a0w\u0142a\u015bnie w\u00a0tym obszarze regulacje musz\u0105 si\u0119 zmieni\u0107. Nie chodzi o\u00a0\u017cywno\u015b\u0107 ani o\u00a0kwestie klimatu, lecz o\u00a0takie regulacje, kt\u00f3re zapewni\u0105 biznesowi wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i\u00a0pozwol\u0105 przedsi\u0119biorcom, tworz\u0105cym warto\u015b\u0107 dla wszystkich, dzia\u0142a\u0107 szybko i\u00a0si\u0119 bogaci\u0107. Brak takiego podej\u015bcia jest jednym z\u00a0problem\u00f3w Europy. Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 \u2013 szczeg\u00f3lnie ja, bo dorasta\u0142em w\u00a0kraju komunistycznym \u2013 do tego, \u017ce pa\u0144stwo za\u0142atwia wszystko. We Francji jest podobnie: bardzo wiele os\u00f3b polega we wszystkim na rz\u0105dzie. To kolejny czynnik, kt\u00f3ry hamuje zmiany w\u00a0Europie: pa\u0144stwo dobrobytu stworzone przez pokolenie baby boomers\u00f3w.<\/p>\n<p>Uwa\u017ca pan, \u017ce socjal w\u00a0Europie \u2013 czyli to, co sprawi\u0142o m.in., \u017ce mamy tak wysoki poziom \u017cycia \u2013 jest r\u00f3wnie\u017c jej przekle\u0144stwem? <\/p>\n<blockquote><p>Pa\u0144stwo dobrobytu jest ju\u017c nie do utrzymania. Okradamy przysz\u0142o\u015b\u0107 naszych dzieci. Ludzie, kt\u00f3rzy dzi\u015b przechodz\u0105 na emerytur\u0119, maj\u0105 fantastyczne \u015bwiadczenia. Ale ci, kt\u00f3rzy przejd\u0105 na ni\u0105 za 40\u00a0lat, nie b\u0119d\u0105 mieli nic, bo obecny system jest niemo\u017cliwy do sfinansowania i\u00a0trzeba go zrewidowa\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p>To zreszt\u0105 zabawne \u2013 dzi\u015b udziela\u0142em dw\u00f3ch wywiad\u00f3w. Drugi by\u0142 dla chi\u0144skich medi\u00f3w. W\u00a0tamtej rozmowie pad\u0142o to samo pytanie. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce jednym z\u00a0najprostszych krok\u00f3w by\u0142oby u\u0142atwienie europejskim funduszom emerytalnym inwestowania w\u00a0venture capital (VC). Koszt kapita\u0142u jest bowiem w\u00a0Europie znacznie wy\u017cszy \u2013 opr\u00f3cz kwestii wyj\u015bcia przez IPO (Initial Public Offering), o\u00a0kt\u00f3rej ju\u017c m\u00f3wi\u0142em. Dobrym przyk\u0142adem jest Szwecja. Tam fundusze emerytalne mog\u0105 inwestowa\u0107 w\u00a0VC i\u00a0dlatego tamtejszy ekosystem przedsi\u0119biorczo\u015bci dzia\u0142a du\u017co lepiej. To jeden z\u00a0krok\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna podj\u0105\u0107. Nie ma jednego cudownego rozwi\u0105zania, potrzeba wielu r\u00f3wnoleg\u0142ych dzia\u0142a\u0144, \u017ceby stworzy\u0107 stabilne i\u00a0elastyczne \u015brodowisko dla biznesu.<\/p>\n<p>Rozwa\u017cmy przez chwil\u0119 czarny scenariusz \u2013 jeden z\u00a0najgorszych, w\u00a0kt\u00f3rym nic si\u0119 nie zmienia w\u00a0kierunku, kt\u00f3rego biznes potrzebuje. Co si\u0119 wtedy dzieje z\u00a0europejsk\u0105 gospodark\u0105, z\u00a0pozycj\u0105 Unii Europejskiej? B\u0119dziemy kompletnie nieistotni? <\/p>\n<p>S\u0142ynne jest has\u0142o, \u017ce Europa stanie si\u0119 kiedy\u015b muzeum. Uwa\u017cam, \u017ce to jest realne zagro\u017cenie. Nasz kontynent stoi dzi\u015b przed dwoma wyzwaniami. Pierwszym jest rewolucja AI, kt\u00f3ra dokonuje si\u0119 przede wszystkim w\u00a0Stanach Zjednoczonych. Co si\u0119 stanie, je\u015bli nie przy\u0142\u0105czymy si\u0119 do tego wy\u015bcigu? Podobny scenariusz znamy z\u00a0historii rozwoju bran\u017cy komputerowej. Z\u00a0powodu op\u00f3\u017anie\u0144 nigdy nie byli\u015bmy w\u00a0stanie skutecznie konkurowa\u0107 z\u00a0USA. Ostatecznie wszystkie komputery i\u00a0tak s\u0105 dzi\u015b produkowane w\u00a0Azji. To samo, moim zdaniem, mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 z\u00a0AI, je\u015bli nic nie zmienimy i\u00a0nie przy\u0142\u0105czymy si\u0119 do rywalizacji.<\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.money.pl\/gospodarka\/imperialne-myslenie-oto-dlaczego-europa-przegrywa-wyscig-technologiczny-z-usa-7206829397392288a.html\" class=\"teaser-inline\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ZGYyYTRidSY4Gy9nfRJ4M3tDez07S3ZlLFtjdn1YaH9pAXYyOwU_NTwJNno1Gy83OA4peiIFdSYpEHYiY0Y-LioJNTUrRj8qOxw9.jpeg\" loading=\"lazy\" class=\"wp-media-image cropped\" alt=\"&quot;Imperialne my\u015blenie&quot;. Oto dlaczego Europa przegrywa wy\u015bcig technologiczny z USA\"\/><\/p>\n<p>&#8222;Imperialne my\u015blenie&#8221;. Oto dlaczego Europa przegrywa wy\u015bcig technologiczny z USA<\/p>\n<p><\/a> <\/p>\n<p>Drugim wyzwaniem dla Europy jest produkcja. Jak dot\u0105d udawa\u0142o si\u0119 nam utrzyma\u0107 pozycj\u0119 dzi\u0119ki Niemcom i\u00a0firmom, kt\u00f3re wytwarzaj\u0105 zaawansowane produkty. Dzi\u015b jednak Chiny nie tylko doganiaj\u0105 Europ\u0119, ale w\u00a0wielu obszarach ju\u017c j\u0105 wyprzedzaj\u0105. Dotyczy to aut elektrycznych, baterii i\u00a0paneli fotowoltaicznych. Chi\u0144czycy radz\u0105 sobie z\u00a0tym du\u017co lepiej, cho\u0107 Europa wci\u0105\u017c pozostaje w\u00a0grze. <\/p>\n<p>Sp\u00f3jrzmy na Wielk\u0105 Brytani\u0119: kiedy\u015b by\u0142a \u015bwiatowym liderem, p\u00f3\u017aniej jej pozycja os\u0142ab\u0142a. Dzi\u015b wci\u0105\u017c jest siln\u0105 gospodark\u0105 z\u00a0wieloma zdolnymi lud\u017ami, ale jak atrakcyjna by\u0142aby bez sektora finansowego? Dla Europy to ostrze\u017cenie. Pozostaniemy pa\u0144stwami o\u00a0wysokich dochodach, jednak dystans dziel\u0105cy nas od Stan\u00f3w Zjednoczonych b\u0119dzie si\u0119 powi\u0119ksza\u0107. <\/p>\n<p>Czy pa\u0144stwa europejskie musz\u0105 teraz ci\u0105\u0107 wydatki socjalne? Zapowiedzia\u0142 to ju\u017c m.in. kanclerz Niemiec Friedrich Merz. <\/p>\n<p>Absolutnie tak, bo obecny system jest nie do utrzymania. Wszyscy chc\u0105 \u017cy\u0107 na wysokim poziomie, mie\u0107 \u015bwietn\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105 i\u00a0tak dalej, ale kto ma za to zap\u0142aci\u0107? Mo\u017cna powiedzie\u0107 &#8222;wyemitujemy wi\u0119cej d\u0142ugu, po\u017cyczymy z\u00a0przysz\u0142o\u015bci&#8221;. Takie rozwi\u0105zanie dzia\u0142a przez kilka lat, ale p\u00f3\u017aniej system mo\u017ce si\u0119 za\u0142ama\u0107. Model, w\u00a0kt\u00f3rym ludzie przechodz\u0105 na emerytur\u0119 w\u00a0wieku 60\u201365 lat, b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 pa\u0144stwa dobrobytu, jest dzi\u015b po prostu nierealny. Osoba urodzona w\u00a02000\u00a0r. mo\u017ce dzi\u015b do\u017cy\u0107 100\u00a0lat. Zaczyna pracowa\u0107 w\u00a0wieku 22\u201323 lat, ko\u0144czy w\u00a0wieku 62\u201363, czyli pracuje 40\u00a0lat. Czterdzie\u015bci lat pracy, \u017ceby utrzyma\u0107 100\u00a0lat \u017cycia \u2013 ten rachunek nie ma prawa si\u0119 bilansowa\u0107. Ludzie musz\u0105 pracowa\u0107 d\u0142u\u017cej. Wiemy jednak, co si\u0119 wydarzy\u0142o we Francji, kiedy prezydent Macron pr\u00f3bowa\u0142 podnie\u015b\u0107 wiek emerytalny.<\/p>\n<p>Ca\u0142y model pa\u0144stwa dobrobytu wymaga przemy\u015blenia. Europa mo\u017ce zrobi\u0107 wiele, aby sta\u0107 si\u0119 lepszym miejscem. Jednym z\u00a0koniecznych krok\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie reforma tego systemu oraz zmiana mentalno\u015bci. Ludzie musz\u0105 przesta\u0107 we wszystkim polega\u0107 na pa\u0144stwie. Powinni\u015bmy te\u017c lepiej edukowa\u0107 naszych polityk\u00f3w.<\/p>\n<p>Z\u00a0tym jednak wi\u0105\u017ce si\u0119 kolejna kwestia \u2013 imigracja, a\u00a0tak\u017ce niska dzietno\u015b\u0107, przez kt\u00f3r\u0105 pa\u0144stwo dobrobytu potrzebuje imigrant\u00f3w, aby m\u00f3c si\u0119 utrzyma\u0107. Jednocze\u015bnie to w\u0142a\u015bnie rozbudowane systemy socjalne przyci\u0105gaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przybysz\u00f3w. Czy w\u00a0tej sytuacji imigracja mo\u017ce by\u0107 trwa\u0142ym rozwi\u0105zaniem dla Europy pozwalaj\u0105cym na utrzymanie jej system\u00f3w, nawet je\u015bli ograniczymy wydatki socjalne? Jak dot\u0105d nasze pa\u0144stwa nie znalaz\u0142y \u017cadnego rozwi\u0105zania na spadek dzietno\u015bci.<\/p>\n<p>Nie s\u0105dz\u0119, \u017cebym ja ani ktokolwiek inny potrafi\u0142 rozwi\u0105za\u0107 ten problem. Im bardziej rozwija si\u0119 gospodarka, tym ni\u017cszy jest poziom dzietno\u015bci. W\u00a0Japonii od lat \u0142ami\u0105 sobie nad tym g\u0142ow\u0119. W\u00a0USA naturalny przyrost ludno\u015bci wynosi obecnie ok. 0,15 proc. rocznie. Moim zdaniem pytanie nie brzmi: &#8222;czy imigracja jest trwa\u0142ym rozwi\u0105zaniem?&#8221; gdy\u017c nie widz\u0119 \u017cadnego innego. Nale\u017cy raczej zapyta\u0107: jak prowadzi\u0107 polityk\u0119 migracyjn\u0105, aby przynosi\u0142a Europie korzy\u015bci gospodarcze i\u00a0aby przybysze nie byli postrzegani jako osoby, kt\u00f3re jedynie korzystaj\u0105 z\u00a0systemu socjalnego, nie wnosz\u0105c nic w\u00a0zamian?<\/p>\n<p>Coraz wi\u0119cej europejskich pa\u0144stw zwraca si\u0119 w\u00a0stron\u0119 rozwi\u0105za\u0144 stosowanych od dawna w\u00a0Singapurze. Jego w\u0142adze zdecydowa\u0142y, \u017ce mo\u017cna sprowadza\u0107 ludzi na podstawie wiz pracowniczych, pozwalaj\u0105c im pozosta\u0107 na okre\u015blony czas, bez otwierania drogi obywatelstwa. Nie widz\u0119 innego rozwi\u0105zania. Dzietno\u015b\u0107 jest niska w\u00a0ca\u0142ej Europie. <\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.money.pl\/finanse\/euro-a-sprawa-polska-czy-wspolna-waluta-ue-zwiekszylaby-nasze-bezpieczenstwo-opinia-7270990611544256a.html\" class=\"teaser-inline\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/NjIxMjE3YQsoGjtZakhsHmtCbwMsEWJIPFp3SGoCfFJ5AGIMLF8rGCwIIkQiQTsaKA89RDVfYQs5EWIcdBwqAzoIIQs8HCsHKx0p.jpeg\" loading=\"lazy\" class=\"wp-media-image cropped\" alt=\"Euro a sprawa polska. Czy wsp\u00f3lna waluta UE zwi\u0119kszy\u0142aby nasze bezpiecze\u0144stwo? [OPINIA]\"\/><\/p>\n<p>Euro a sprawa polska. Czy wsp\u00f3lna waluta UE zwi\u0119kszy\u0142aby nasze bezpiecze\u0144stwo? [OPINIA]<\/p>\n<p><\/a> <\/p>\n<p>Ale imigracja to r\u00f3wnie\u017c wyzwania. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce w\u00a0Unii Europejskiej s\u0105 silne nastroje antyimigranckie, co ma swoje odzwierciedlenie tak\u017ce w\u00a0polityce.<\/p>\n<p>Dlatego wa\u017cna jest integracja imigrant\u00f3w i\u00a0zapewnienie, \u017ce w\u00a0jaki\u015b spos\u00f3b stan\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, je\u015bli ju\u017c zdecydujemy, \u017ce maj\u0105 zosta\u0107 na sta\u0142e. Moim zdaniem Francja nie poradzi\u0142a sobie z\u00a0tym najlepiej. Saint-Denis, na p\u00f3\u0142noc od Pary\u017ca, przypomina getto. Bezrobocie si\u0119ga tam 25\u00a0proc., mieszka\u0144cy s\u0105 sfrustrowani, dochodzi do bunt\u00f3w i\u00a0podpale\u0144 samochod\u00f3w. Bez imigracji Europa nie ruszy do przodu, ale trzeba to zrobi\u0107 m\u0105drze. Decydenci zaczynaj\u0105 to powoli rozumie\u0107. Nikt nie chce imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy dopuszczaj\u0105 si\u0119 przest\u0119pstw i\u00a0wykorzystuj\u0105 system opieki spo\u0142ecznej, nie wnosz\u0105c nic w\u00a0zamian. Imigracja jest jednak nieuchronna. Politycy, kt\u00f3rzy przekonuj\u0105, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 bez niej obej\u015b\u0107, po prostu nie wiedz\u0105, o\u00a0czym m\u00f3wi\u0105. Bez nap\u0142ywu pracownik\u00f3w nasz system socjalny mo\u017ce si\u0119 za\u0142ama\u0107.<\/p>\n<p>Rozmawiali\u015bmy o\u00a0kilku wyzwaniach stoj\u0105cych przed Europ\u0105: rozwoju technologicznym, konkurencyjno\u015bci, imigracji i\u00a0dzietno\u015bci. Kt\u00f3re z\u00a0nich uwa\u017ca Pan za najpowa\u017cniejsze?<\/p>\n<p>M\u00f3wi\u0105c o\u00a0wzro\u015bcie gospodarczym, ekonomi\u015bci bardzo cz\u0119sto pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 poj\u0119ciem &#8222;w\u0105skich garde\u0142&#8221;. Zastanawiaj\u0105 si\u0119, co hamuje gospodarki i\u00a0ogranicza ich dynamik\u0119. Kiedy patrz\u0119 na Europ\u0119, dostrzegam wiele barier, kt\u00f3re z\u00a0osobna wydaj\u0105 si\u0119 niewielkie, ale razem mog\u0105 mie\u0107 du\u017ce znaczenie.<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsze jest dla mnie otoczenie biznesowe, czyli instytucje \u2013 za badania nad nimi Daron Acemo\u011flu otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla. Nazwa\u0142bym je otoczeniem instytucjonalnym lub regulacyjnym. Je\u015bli je naprawimy, wiele si\u0119 zmieni, poniewa\u017c b\u0119dziemy mogli zwi\u0119kszy\u0107 wp\u0142ywy podatkowe i\u00a0dzi\u0119ki nim finansowa\u0107 pa\u0144stwo dobrobytu, cho\u0107 nie s\u0105dz\u0119, aby w\u00a0obecnym kszta\u0142cie mog\u0142o ono funkcjonowa\u0107 jeszcze d\u0142ugo. <\/p>\n<blockquote><p>Drug\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3ra zdefiniuje przysz\u0142o\u015b\u0107 Europy, b\u0119dzie jej dalsza integracja. Wiele os\u00f3b s\u0105dzi\u0142o, \u017ce kiedy powstanie euro, waluta ta zast\u0105pi dolara ameryka\u0144skiego. To marzenie chyba ju\u017c znikn\u0119\u0142o. Moim zdaniem problemem euro nie by\u0142 jednak kryzys z\u00a0lat 2012\u20132013. Europejski Bank Centralny jest najstabilniejszym bankiem centralnym, jaki znam. Wiem, \u017ce inflacja w\u00a0strefie euro nie utrzyma si\u0119 d\u0142ugo powy\u017cej 2\u00a0proc. Mo\u017ce przekroczy\u0107 ten poziom przej\u015bciowo, ale EBC zrobi wszystko, aby ponownie j\u0105 obni\u017cy\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p>Prawdziwy problem Europy polega na tym, \u017ce jej rynki finansowe s\u0105 bardzo rozproszone i\u00a0niewielkie. Euro nigdy nie stanie si\u0119 walut\u0105 rezerwow\u0105 na miar\u0119 dolara. Kiedy m\u00f3wimy o\u00a0walucie rezerwowej, musimy spojrze\u0107 na bilans p\u0142atniczy. Obejmuje on rachunek obrot\u00f3w bie\u017c\u0105cych, na kt\u00f3rym rejestruje si\u0119 transakcje dotycz\u0105ce towar\u00f3w i\u00a0us\u0142ug, oraz rachunek finansowy, pokazuj\u0105cy przep\u0142ywy kapita\u0142u.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto zapominamy, \u017ce nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o\u00a0handel. Sprzedaj\u0119 komu\u015b towary, a\u00a0otrzymane pieni\u0105dze inwestuj\u0119 w\u00a0aktywa \u2014 i\u00a0to nale\u017cy ju\u017c do rachunku finansowego. Waluta rezerwowa musi oferowa\u0107 atrakcyjne mo\u017cliwo\u015bci inwestowania. Europejskie gie\u0142dy i\u00a0rynki obligacji s\u0105 niewielkie w\u00a0por\u00f3wnaniu z\u00a0Nasdaqiem czy gie\u0142d\u0105 nowojorsk\u0105. Jako trader i\u00a0inwestor nigdy nie postrzega\u0142em Europy jako atrakcyjnego rynku. Zreszt\u0105 sami Europejczycy \u2013 o\u00a0czym powsta\u0142o wiele artyku\u0142\u00f3w \u2013 inwestuj\u0105 w\u00a0Stanach Zjednoczonych, poniewa\u017c nie uwa\u017caj\u0105 w\u0142asnych rynk\u00f3w za wystarczaj\u0105co rozwini\u0119te i\u00a0atrakcyjne.<\/p>\n<p>Kolejnym powa\u017cnym wyzwaniem jest finansowanie, kt\u00f3re odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 we wzro\u015bcie gospodarczym. Przy rozdrobnionych, niewielkich gie\u0142dach w\u00a0ca\u0142ej Europie nie b\u0119dziemy w\u00a0stanie w\u00a0pe\u0142ni wykorzysta\u0107 atut\u00f3w wynikaj\u0105cych z\u00a0posiadania jednej z\u00a0najstabilniejszych walut na \u015bwiecie. To nast\u0119pny priorytet.<\/p>\n<p>M\u00f3wi\u0142em o\u00a0funduszach emerytalnych i\u00a0venture capital, rozmawiali\u015bmy te\u017c o\u00a0pa\u0144stwie dobrobytu. Takich kwestii jest wiele. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c kszta\u0142cenie urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych. Mo\u017ce to brzmie\u0107 nieco zabawnie, ale ma ogromne znaczenie. Je\u015bli nie rozumie si\u0119 reali\u00f3w biznesu, kto\u015b mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 je wyja\u015bni\u0107, lecz takie t\u0142umaczenia nigdy nie b\u0119d\u0105 w\u00a0pe\u0142ni przekonuj\u0105ce. Zupe\u0142nie inaczej jest, gdy samemu pr\u00f3bowa\u0142o si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119 lub sprzeda\u0107 w\u0142asny biznes i\u00a0osobi\u015bcie do\u015bwiadczy\u0142o wszystkich zwi\u0105zanych z\u00a0tym problem\u00f3w.<\/p>\n<p>Szkoda, \u017ce tak niewielu europejskich polityk\u00f3w i\u00a0decydent\u00f3w podejmuje nauk\u0119 w\u00a0szko\u0142ach biznesu. Nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o\u00a0samo zdobywanie wiedzy, ale o\u00a0interakcje z\u00a0lud\u017ami biznesu i\u00a0sie\u0107 relacji, kt\u00f3ra mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 bardzo u\u017cyteczna. Niestety nie istnieje jedno rozwi\u0105zanie dla wszystkich tych problem\u00f3w.<\/p>\n<p>Ilian Mihov to bu\u0142garski ekonomista, profesor ekonomii w\u00a0INSEAD i\u00a0kierownik katedry transformacji gospodarczej i\u00a0biznesowej im. Rausing\u00f3w. W\u00a0latach 2013\u20132023 by\u0142 dziekanem INSEAD, najd\u0142u\u017cej urz\u0119duj\u0105cym w\u00a0historii tej uczelni. Specjalizuje si\u0119 w\u00a0makroekonomii, polityce pieni\u0119\u017cnej i\u00a0fiskalnej oraz wzro\u015bcie gospodarczym.  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawdziwe dziennikarstwo. Niezale\u017cna redakcja. ZA DARMO. Europa ma \u015bwietnych ludzi i\u00a0firmy. Problemem s\u0105 politycy, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 biznesu&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":670645,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":["post-670644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-naglowki","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-news","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117222826754396390","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=670644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/670645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=670644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=670644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=670644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}