\t\t\t\t\t\tKrakowski Urz\u0105d Stanu Cywilnego dokona\u0142 ju\u017c 16 wpis\u00f3w zagranicznych akt\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stwa par jednop\u0142ciowych do polskiego rejestru stanu cywilnego. Kolejne 22 post\u0119powania s\u0105 prowadzone. To wyra\u017ana zmiana w praktyce urz\u0119du, kt\u00f3ry jeszcze niedawno wskazywa\u0142, \u017ce przeszkod\u0105 w dokonywaniu transkrypcji s\u0105 niedostosowane formularze oraz pa\u0144stwowy system informatyczny.<\/p>\n
Od 23 sierpnia 2026 roku polskie urz\u0119dy stanu cywilnego korzystaj\u0105 z nowych wzor\u00f3w dokument\u00f3w. Wraz z nimi zaktualizowana zosta\u0142a Baza Us\u0142ug Stanu Cywilnego. System pozwala teraz prawid\u0142owo wpisa\u0107 dane dw\u00f3ch kobiet albo dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy zawarli ma\u0142\u017ce\u0144stwo za granic\u0105.<\/p>\n
Zmiana techniczna szybko przynios\u0142a konkretne skutki. Do 31 sierpnia kierownik krakowskiego USC dokona\u0142 16 wpis\u00f3w zagranicznych akt\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawartych przez osoby tej samej p\u0142ci.<\/p>\n
\u201eDotychczas z\u0142o\u017cone wnioski o transkrypcje zagranicznych akt\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stw zawartych przez osoby tej samej p\u0142ci s\u0105 procedowane w Urz\u0119dzie Stanu Cywilnego w Krakowie\u201d \u2013 informuje sekretarz miasta Antoni Fryczek.<\/p>\n
W toku pozostaj\u0105 22 post\u0119powania<\/p>\n
Obecnie w krakowskim USC prowadzone s\u0105 22 post\u0119powania dotycz\u0105ce przeniesienia zagranicznych akt\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stwa par jednop\u0142ciowych do polskiego rejestru. Jedna ze spraw zosta\u0142a zawieszona na wniosek stron. Pozosta\u0142e s\u0105 rozpatrywane przez kierownika urz\u0119du.<\/p>\n
Jeszcze do niedawna zasadnicz\u0105 przeszkod\u0105 pozostawa\u0142a konstrukcja polskich dokument\u00f3w. W formularzach znajdowa\u0142y si\u0119 sztywno okre\u015blone rubryki przeznaczone dla kobiety i m\u0119\u017cczyzny. Pr\u00f3ba wpisania danych dw\u00f3ch os\u00f3b tej samej p\u0142ci prowadzi\u0142aby wi\u0119c do sporz\u0105dzenia dokumentu, kt\u00f3ry nie odpowiada\u0142 tre\u015bci zagranicznego aktu.<\/p>\n
Nowe wzory rozwi\u0105zuj\u0105 ten problem. Przy danych ka\u017cdej z os\u00f3b, kt\u00f3re zawar\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwo, urz\u0105d mo\u017ce obecnie wybra\u0107 oznaczenie \u201em\u0119\u017cczyzna\u201d albo \u201ekobieta\u201d. Pozwala to wiernie przenie\u015b\u0107 informacje znajduj\u0105ce si\u0119 w zagranicznym dokumencie.<\/p>\n
Z prawnej pr\u00f3\u017cni do urz\u0119dowego rejestru<\/p>\n
Pierwszy taki wniosek wp\u0142yn\u0105\u0142 do krakowskiego USC 27 listopada 2025 roku. Do ko\u0144ca czerwca 2026 roku z\u0142o\u017cono ich 25. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 post\u0119powa\u0144 by\u0142a w\u00f3wczas zawieszana albo pozostawa\u0142a w toku w oczekiwaniu na dostosowanie dokument\u00f3w i systemu informatycznego.<\/p>\n
Jeszcze przed wej\u015bciem w \u017cycie nowych formularzy Krak\u00f3w zdecydowa\u0142 si\u0119 na jeden wpis. Urz\u0105d t\u0142umaczy\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce kierownik USC wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 wyj\u0105tkowo trudn\u0105 sytuacj\u0119 \u017cyciow\u0105 pary. Pozosta\u0142e osoby musia\u0142y czeka\u0107 na rozwi\u0105zanie problemu na poziomie og\u00f3lnopolskim.<\/p>\n
Aktualne dane pokazuj\u0105, \u017ce po usuni\u0119ciu bariery technicznej post\u0119powania ruszy\u0142y. Sam wpis nie jest przy tym zawarciem ma\u0142\u017ce\u0144stwa w Polsce. Urz\u0105d nie udziela \u015blubu, lecz przenosi do krajowego rejestru akt dokumentuj\u0105cy zwi\u0105zek, kt\u00f3ry zosta\u0142 ju\u017c legalnie zawarty za granic\u0105.<\/p>\n
Co w praktyce oznacza transkrypcja?<\/p>\n
Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu tre\u015bci zagranicznego dokumentu stanu cywilnego do polskiego rejestru. Po dokonaniu wpisu ma\u0142\u017conkowie mog\u0105 uzyska\u0107 polski odpis aktu i wykazywa\u0107 sw\u00f3j stan cywilny przed krajowymi urz\u0119dami.<\/p>\n
Ma to znaczenie w wielu codziennych sytuacjach \u2013 mi\u0119dzy innymi podczas post\u0119powa\u0144 administracyjnych, spraw spadkowych, zmiany nazwiska, korzystania ze \u015bwiadcze\u0144, za\u0142atwiania formalno\u015bci pobytowych czy potwierdzania relacji rodzinnej.<\/p>\n
Transkrypcja nie oznacza jednak, \u017ce Polska wprowadzi\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawierania ma\u0142\u017ce\u0144stw jednop\u0142ciowych. Polskie urz\u0119dy nadal nie mog\u0105 udzieli\u0107 takiego \u015blubu. Chodzi wy\u0142\u0105cznie o uznawanie \u2013 w okre\u015blonych sytuacjach \u2013 ma\u0142\u017ce\u0144stw legalnie zawartych w innych pa\u0144stwach Unii Europejskiej.<\/p>\n
Jak wygl\u0105da to prawnie?<\/p>\n
Podstaw\u0105 prze\u0142omu jest wyrok Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 roku w sprawie C-713\/23. TSUE uzna\u0142, \u017ce pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 uznania ma\u0142\u017ce\u0144stwa dw\u00f3ch swoich obywateli tej samej p\u0142ci, je\u017celi zosta\u0142o ono zgodnie z prawem zawarte w innym kraju UE, w kt\u00f3rym osoby te korzysta\u0142y ze swobody przemieszczania si\u0119 i pobytu.<\/p>\n
Trybuna\u0142 opar\u0142 rozstrzygni\u0119cie na prawie obywateli Unii do swobodnego przemieszczania si\u0119, prawie do poszanowania \u017cycia prywatnego i rodzinnego oraz zakazie dyskryminacji. Je\u017celi transkrypcja jest jedynym skutecznym sposobem uznania zagranicznego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, pa\u0144stwo powinno stosowa\u0107 t\u0119 procedur\u0119 jednakowo wobec par r\u00f3\u017cnop\u0142ciowych i jednop\u0142ciowych. TSUE podkre\u015bli\u0142 jednocze\u015bnie, \u017ce pa\u0144stwa nadal samodzielnie decyduj\u0105, czy umo\u017cliwiaj\u0105 zawieranie takich ma\u0142\u017ce\u0144stw na swoim terytorium. Wyrok TSUE w sprawie C-713\/23<\/a>.<\/p>\n Polska wykona\u0142a praktyczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 orzeczenia poprzez zmian\u0119 formularzy. Rozporz\u0105dzenie ministra cyfryzacji z 22 maja 2026 roku, opublikowane pod pozycj\u0105 667 Dziennika Ustaw, zmieni\u0142o sze\u015b\u0107 wzor\u00f3w dokument\u00f3w i wesz\u0142o w \u017cycie po trzymiesi\u0119cznym vacatio legis \u2013 23 sierpnia.\u00a0<\/p>\n W tle pozostaje jednak sp\u00f3r konstytucyjny. 28 lipca 2026 roku Trybuna\u0142 Konstytucyjny w sprawie U 2\/26 zakwestionowa\u0142 rozporz\u0105dzenie w zakresie dotycz\u0105cym zagranicznych zwi\u0105zk\u00f3w os\u00f3b tej samej p\u0142ci, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 18 Konstytucji. Rozstrzygni\u0119cie nie zosta\u0142o jednak opublikowane w Dzienniku Ustaw, natomiast rozporz\u0105dzenie ministra cyfryzacji wesz\u0142o w \u017cycie i jest stosowane przez cz\u0119\u015b\u0107 urz\u0119d\u00f3w.<\/p>\n Niezale\u017cnie od los\u00f3w samego rozporz\u0105dzenia pozostaje obowi\u0105zek wynikaj\u0105cy z prawa unijnego. TSUE wyra\u017anie wskaza\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bciwe przepisy traktat\u00f3w i Karty praw podstawowych mog\u0105 by\u0107 przywo\u0142ywane bezpo\u015brednio, a s\u0105dy powinny w razie potrzeby pomin\u0105\u0107 krajowe regulacje uniemo\u017cliwiaj\u0105ce ich skuteczne zastosowanie. Krakowski USC przyj\u0105\u0142 w\u0142a\u015bnie tak\u0105 praktyk\u0119: zagraniczne ma\u0142\u017ce\u0144stwa s\u0105 wpisywane do rejestru, a kolejne sprawy czekaj\u0105 na zako\u0144czenie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Krakowski Urz\u0105d Stanu Cywilnego dokona\u0142 ju\u017c 16 wpis\u00f3w zagranicznych akt\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stwa par jednop\u0142ciowych do polskiego rejestru stanu cywilnego.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":671669,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51606],"tags":[1304,42,38,40,39,41],"class_list":["post-671668","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-krakow","tag-krakow","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117225487279487141","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/671668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=671668"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/671668\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/671669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=671668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=671668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=671668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}