{"id":671698,"date":"2026-09-06T18:43:23","date_gmt":"2026-09-06T18:43:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/671698\/"},"modified":"2026-09-06T18:43:23","modified_gmt":"2026-09-06T18:43:23","slug":"falszywe-narracje-zalewaja-media-spolecznosciowe-91-proc-polakow-uwierzylo-w-przynajmniej-jednego-fake-newsa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/671698\/","title":{"rendered":"Fa\u0142szywe narracje zalewaj\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe. 91 proc. Polak\u00f3w uwierzy\u0142o w przynajmniej jednego fake newsa"},"content":{"rendered":"

77 proc. Polak\u00f3w zetkn\u0119\u0142o si\u0119 z fa\u0142szyw\u0105 informacj\u0105, trzech na czterech uwa\u017ca dezinformacj\u0119 za powa\u017cny problem, a blisko po\u0142owa postrzega operacje wp\u0142ywu jako zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa kraju por\u00f3wnywalne z atakiem zbrojnym \u2013 wynika z najnowszego raportu \u201eDezinformacja oczami Polak\u00f3w 2026\u201d opublikowanego przez Fundacj\u0119 Digital Poland. Z kolei z badania Eurobarometru przeprowadzonego w 2025 roku wynika, \u017ce 66 proc. mieszka\u0144c\u00f3w Unii Europejskiej deklarowa\u0142o, \u017ce w ci\u0105gu poprzedniego tygodnia przynajmniej czasami zetkn\u0119\u0142o si\u0119 z dezinformacj\u0105 lub fake newsami.<\/p>\n

\u2013 \u017byjemy w epoce dezinformacji, a wi\u0119c fake news\u00f3w, wszelakiego rodzaju deepfake\u2019\u00f3w i malinformacji. Malinformacja to informacja, kt\u00f3ra zawiera prawdziwe elementy, ale co\u015b si\u0119 w niej nie zgadza, na przyk\u0142ad data, autor, cel przekazania \u2013 m\u00f3wi dla agencji Newseria Anna Jupowicz-Ginalska, profesor na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n

Jak podkre\u015bla, zar\u00f3wno media, jak i odbiorcy powinni przywi\u0105zywa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do wiarygodno\u015bci tre\u015bci. T\u0142umaczy, \u017ce ze strony nadawc\u00f3w fact-checking nie powinien si\u0119 ogranicza\u0107 tylko np. do por\u00f3wnywania \u017ar\u00f3de\u0142 i potwierdzania odredakcyjnych informacji. Odpowiedzialno\u015b\u0107 za przekaz to te\u017c wychwytywanie malinformacji w wypowiedziach ekspert\u00f3w czy go\u015bci zapraszanych do studia.<\/p>\n

Anna Jupowicz-Ginalska, prof. UW zauwa\u017ca, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 nadawc\u00f3w dba o wiarygodno\u015b\u0107 prezentowanych tre\u015bci. Najcz\u0119stszym \u017ar\u00f3d\u0142em fa\u0142szywych narracji s\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe. Wskazuje je 66 proc. badanych, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z fake newsami. Dwa lata wcze\u015bniej by\u0142o to 55 proc. (raport Fundacji Digital Poland).<\/p>\n

\u2013 Social media to zarzewie fake news\u00f3w, przestrze\u0144 do ich rozprzestrzeniania, powielania, dzielenia si\u0119 nimi. Sprawdzajmy, nie wierzmy we wszystko, co m\u00f3wi\u0105 nam fejki, co nam przesy\u0142aj\u0105 i udost\u0119pniaj\u0105 znajomi czy co pojawia si\u0119 na przyk\u0142ad w r\u00f3\u017cnego rodzaju forach dyskusyjnych \u2013 radzi ekspertka.<\/p>\n

Raport Fundacji Digital Poland pokazuje, \u017ce jednym z mechanizm\u00f3w sprzyjaj\u0105cych rozprzestrzenianiu fa\u0142szywych informacji jest wywo\u0142ywanie silnych emocji odbiorc\u00f3w. 57 proc. badanych uwa\u017ca, \u017ce algorytmy w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych cz\u0119\u015bciej pokazuj\u0105 tre\u015bci wywo\u0142uj\u0105ce z\u0142o\u015b\u0107, oburzenie czy strach. Mimo tej \u015bwiadomo\u015bci co pi\u0105ta osoba czasem udost\u0119pnia lub komentuje wiadomo\u015bci pod wp\u0142ywem silnych emocji.<\/p>\n

Najmocniej przebijaj\u0105 si\u0119 fake newsy z obszaru energetyki, zdrowia, polityki i klimatu oraz technologii. Najpopularniejsze fa\u0142szywe narracje uznawane za prawdziwe dotycz\u0105 tego, \u017ce samochody elektryczne zapalaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c spalinowe (54 proc.), \u017cywno\u015b\u0107 modyfikowana genetycznie szkodzi (52 proc.), zast\u0119powanie p\u0142atno\u015bci got\u00f3wkowych kartami s\u0142u\u017cy inwigilacji i blokowaniu kont za pogl\u0105dy polityczne (48 proc.).<\/p>\n

Odr\u00f3\u017cnienie fake news\u00f3w od prawdziwych informacji sprawia problem: 91 proc. badanych uzna\u0142o za prawdziw\u0105 minimum jedn\u0105 z przedstawionych im fa\u0142szywych informacji. Zdaniem autor\u00f3w raportu niepokoj\u0105ca jest silna reprezentacja grupy mocno przesi\u0105kni\u0119tej fake newsami: 19 proc. pytanych uzna\u0142o za prawdziw\u0105 co najmniej po\u0142ow\u0119 przedstawionych fa\u0142szywych narracji, a 11 proc. niemal wszystkie. Podatno\u015b\u0107 na fa\u0142szywe narracje nie ogranicza si\u0119 do jednego obszaru, ale do wielu jednocze\u015bnie.<\/p>\n

Z badania Eurobarometru wynika natomiast, \u017ce ponad 60 proc. mieszka\u0144c\u00f3w Unii Europejskiej uwa\u017ca, \u017ce umie identyfikowa\u0107 fa\u0142szywe tre\u015bci, z kt\u00f3rymi si\u0119 stykaj\u0105. Niemal co trzecia osoba nie ma pewno\u015bci, czy potrafi\u0142aby dostrzec manipulacj\u0119.<\/p>\n

70 proc. Polak\u00f3w deklaruje, \u017ce sprawdza informacje, najcz\u0119\u015bciej w wyszukiwarkach internetowych (41 proc.) i og\u00f3lnopolskich portalach (33 proc.), ale tylko 13 proc. wykorzystuje do tego specjalistyczne serwisy fact-checkingowe (raport Fundacji Digital Poland).<\/p>\n

\u2013 Wa\u017cna jest edukacja medialna, zar\u00f3wno nakierowana na fact-checking, jak i w og\u00f3le na \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, co na nas czyha w internecie. By\u0107 mo\u017ce wiemy powierzchownie, co to s\u0105 farmy trolli i dlaczego akurat tak si\u0119 zaktywizowa\u0142y od czas\u00f3w problem\u00f3w na granicy z Bia\u0142orusi\u0105, a szczeg\u00f3lnie od czas\u00f3w wojny w Ukrainie, ale bez edukacji medialnej, bez wiedzy, jak w rzeczywisto\u015bci stosowa\u0107 okre\u015blone narz\u0119dzia i gdzie ich szuka\u0107, daleko nie zajedziemy. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy mediami a \u015brodowiskiem edukacyjnym (szkolnym i uniwersyteckim), tworzenie czy budowanie spo\u0142ecze\u0144stwa prawdziwie obywatelskiego i nastawionego na przyjmowanie m\u0105drej wiedzy to jest pierwszy wa\u017cny krok w walce z wojn\u0105 hybrydow\u0105 \u2013 m\u00f3wi Anna Jupowicz-Ginalska, prof. UW.<\/p>\n

M\u00f3wi: Anna Jupowicz-Ginalska, profesor na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii z Uniwersytetu Warszawskiego<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: newseria.pl<\/p>\n

\n
\n \"Ustaw
\n <\/a>
\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"77 proc. Polak\u00f3w zetkn\u0119\u0142o si\u0119 z fa\u0142szyw\u0105 informacj\u0105, trzech na czterech uwa\u017ca dezinformacj\u0119 za powa\u017cny problem, a blisko…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":671699,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51612],"tags":[2363,100,130280,130281,2671,1081,130282,17391,1158,130283,42,38,40,39,41],"class_list":["post-671698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lublin","tag-cyberbezpieczenstwo","tag-dezinformacja","tag-digital-poland","tag-fact-checking","tag-fake-news","tag-lublin","tag-malinformacja","tag-manipulacja","tag-media","tag-media-cyfrowe","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117225575116089585","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/671698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=671698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/671698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/671699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=671698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=671698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=671698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}