{"id":672522,"date":"2026-09-07T05:42:19","date_gmt":"2026-09-07T05:42:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/672522\/"},"modified":"2026-09-07T05:42:19","modified_gmt":"2026-09-07T05:42:19","slug":"leningrad-na-westerplatte-co-faktycznie-laczylo-gdansk-z-tym-miastem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/672522\/","title":{"rendered":"Leningrad na Westerplatte. Co faktycznie \u0142\u0105czy\u0142o Gda\u0144sk z tym miastem?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Kino<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

1 wrze\u015bnia, w\u00a087. rocznic\u0119 wybuchu II wojny \u015bwiatowej i\u00a0niemieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119, Aleksandra Dulkiewicz w\u00a0przem\u00f3wieniu na Westerplatte<\/a> przywo\u0142a\u0142a blokad\u0119 Leningradu. Takie nawi\u0105zanie w\u00a0tym symbolicznym dniu mog\u0142o zaskoczy\u0107 wielu s\u0142uchaczy. Powojenne zwi\u0105zki Leningradu z\u00a0Gda\u0144skiem s\u0105 jednak d\u0142u\u017csze i\u00a0bardziej z\u0142o\u017cone, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

dawne kino w centrum miasta
\n 81%<\/p>\n

bloki mieszkalne na Przymorzu
\n 12%<\/p>\n

w\u0119ze\u0142 drogowy i aleja
\n 5%<\/p>\n

wydarzenia i wsp\u00f3\u0142praca kulturalna
\n 2%<\/p>\n

Prezydent Gda\u0144ska na Westerplatte m\u00f3wi\u0142a o\u00a0cierpieniu ludno\u015bci cywilnej podczas blokady Leningradu. Niemieckie obl\u0119\u017cenie, przy jednoczesnej obecno\u015bci wojsk fi\u0144skich na p\u00f3\u0142noc od miasta, trwa\u0142o blisko<\/a> dwa i\u00a0p\u00f3\u0142 roku i\u00a0doprowadzi\u0142o do \u015bmierci setek tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w – przede wszystkim z\u00a0g\u0142odu, zimna i\u00a0chor\u00f3b, ale tak\u017ce w\u00a0wyniku bombardowa\u0144 i\u00a0ostrza\u0142u.<\/p>\n

Nawi\u0105zanie do blokady Leningradu podczas uroczysto\u015bci 1 wrze\u015bnia niemal natychmiast spotka\u0142o<\/a> si\u0119 z\u00a0krytyk\u0105 jako niestosowne ze wzgl\u0119du na miejsce i\u00a0okoliczno\u015bci wyst\u0105pienia.<\/p>\n

Niezale\u017cnie od oceny tych s\u0142\u00f3w warto przypomnie\u0107, \u017ce powojenny Gda\u0144sk przez dziesi\u0119ciolecia utrzymywa\u0142 z\u00a0Leningradem bardzo bliskie relacje.<\/p>\n


\n \"87.
\n 87. rocznica wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Mocne przem\u00f3wienia prezydenta i premiera
\n<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Pocz\u0105tki wsp\u00f3\u0142pracy Gda\u0144ska z\u00a0Leningradem<\/p>\n

Pierwsze oficjalne kontakty Gda\u0144ska z\u00a0Leningradem, czyli dzisiejszym Petersburgiem, nawi\u0105zano pod koniec lat 50., a\u00a0od 1961 r. datowano oficjalne partnerstwo obu miast.<\/p>\n

Co ciekawe, pocz\u0105tkowo planowano, \u017ce partnerem radzieckiej metropolii zostanie Szczecin. Ostatecznie jednak Leningrad nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z\u00a0Gda\u0144skiem, a\u00a0stolicy Pomorza Zachodniego przypad\u0142a Ryga.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142praca obejmowa\u0142a przedsi\u0119biorstwa gospodarki morskiej, uczelnie, instytuty badawcze, organizacje m\u0142odzie\u017cowe oraz \u015brodowiska sportowe i\u00a0kulturalne. Miasto nad New\u0105 uhonorowano tak\u017ce odznak\u0105 „Zas\u0142u\u017conym Ziemi Gda\u0144skiej”.<\/p>\n


\n WI\u0118CEJ NA TEN TEMAT
\n Dawne gazety – Historia Tr\u00f3jmiasta
\n <\/a><\/p>\n

Wi\u0119cej artyku\u0142\u00f3w
\n (472)<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Porozumienie na wielu p\u0142aszczyznach<\/p>\n

W efekcie tego partnerstwa wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y ze sob\u0105 redakcje „G\u0142osu Wybrze\u017ca” i\u00a0„Leningradzkiej Prawdy”, a\u00a0tak\u017ce „Wieczoru Wybrze\u017ca” i\u00a0dziennika „Wieczernyj Leningrad”.<\/p>\n

W 1976 r. umow\u0119 o\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy podpisa\u0142y r\u00f3wnie\u017c Teatr Wybrze\u017ce i\u00a0leningradzki Teatr im. Lensowieta. W\u00a0tym samym roku gda\u0144ski Zarz\u0105d Wojew\u00f3dzki Towarzystwa Przyja\u017ani Polsko-Radzieckiej i\u00a0Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Gda\u0144ska wyda\u0142y ksi\u0105\u017ck\u0119 „Leningrad”.<\/p>\n

Ponadto w\u00a0okresie PRL organizowano Dni Leningradu w\u00a0Gda\u0144sku oraz Dni Gda\u0144ska w\u00a0Leningradzie. Towarzyszy\u0142y im wizyty delegacji partyjnych, koncerty, wystawy, sympozja oraz spotkania w\u00a0zak\u0142adach pracy i\u00a0szko\u0142ach. <\/p>\n

Charakterystycznym elementem wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142y „rejsy przyja\u017ani” do Leningradu. Szczeg\u00f3lnie intensywny by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem 1967 r. – odby\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas co najmniej dziewi\u0119\u0107 takich wypraw, w\u00a0kt\u00f3rych \u0142\u0105cznie uczestniczy\u0142o ponad tysi\u0105c os\u00f3b.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Informacja<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Kino Leningrad w\u00a0\u015brodku odbudowanego G\u0142\u00f3wnego Miasta<\/p>\n

Nazwa „Leningrad” pojawi\u0142a si\u0119 w\u00a0Gda\u0144sku jeszcze przed oficjalnym nawi\u0105zaniem wsp\u00f3\u0142pracy obu miast. 3 listopada 1953 r. przy ul. D\u0142ugiej\"Mapka\"\/<\/a> otwarto najwi\u0119ksze w\u00f3wczas kino na Wybrze\u017cu. Uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142 pokaz radzieckiego filmu „Admira\u0142 Uszakow”.<\/p>\n

Historia wyboru nazwy kina nie jest ca\u0142kowicie jasna. Wiele wsp\u00f3\u0142czesnych \u017ar\u00f3de\u0142 wspomina o\u00a0plebiscycie przeprowadzonym przez „G\u0142os Wybrze\u017ca”. Zachowane numery \u00f3wczesnej prasy wskazuj\u0105 jednak, \u017ce latem 1953 r. do zg\u0142aszania propozycji nazwy zach\u0119ca\u0142y „Dziennik Ba\u0142tycki” oraz Okr\u0119gowy Zarz\u0105d Kin.<\/p>\n

W pa\u017adzierniku poinformowano o\u00a0rozstrzygni\u0119ciu konkursu. Komisja zdecydowa\u0142a o\u00a0nadaniu nazwy „Leningrad”, wskazuj\u0105c na planowane otwarcie kina w\u00a0Miesi\u0105cu Pog\u0142\u0119bienia Przyja\u017ani Polsko-Radzieckiej oraz zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 rocznic\u0119 rewolucji pa\u017adziernikowej.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Nieistniej\u0105ca<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Przez wiele lat by\u0142o to najwi\u0119ksze kino w\u00a0Tr\u00f3jmie\u015bcie. Widownia na parterze i\u00a0balkonie mie\u015bci\u0142a ponad tysi\u0105c os\u00f3b. Odbywa\u0142y si\u0119 tu wa\u017cne premiery filmowe, spotkania z\u00a0tw\u00f3rcami i\u00a0pokazy Festiwalu Polskich Film\u00f3w Fabularnych<\/a>.<\/p>\n

W 1993 r. kino przemianowano na Neptun<\/a>. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142o 31 maja 2015 r. pokazem „Do widzenia, do jutra”. P\u00f3\u017aniej budynek cz\u0119\u015bciowo rozebrano, zachowuj\u0105c fasady od ul. D\u0142ugiej i\u00a0Piwnej. W\u00a0jego miejscu funkcjonuje obecnie hotel Hampton by Hilton.<\/p>\n

KINO Najnowsze premiery kinowe
\n <\/a> <\/p>\n

wi\u0119cej <\/a><\/p>\n


\n \"Ponad
\n Ponad 10 lat od ostatniego seansu w kinie Neptun
\n<\/a><\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Aleja<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Aleja Leningradzka w\u00a0Gda\u0144sku i\u00a0ulica Gda\u0144ska w\u00a0Leningradzie<\/p>\n

Innym przejawem wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142o wzajemne nadawanie nazw ulic. W\u00a01964 r. „Gda\u0144sk\u0105” nazwano lokaln\u0105 drog\u0119 w\u00a0leningradzkiej dzielnicy Wyborskiej. Ulica Gda\u0144ska istnieje tam do dzisiaj, a\u00a0w jej s\u0105siedztwie spotkamy m.in. Drezde\u0144sk\u0105 i\u00a0Manchestersk\u0105.<\/p>\n

Gda\u0144sk odwzajemni\u0142 ten gest ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej, ale zrobi\u0142 to w\u00a0znacznie bardziej okaza\u0142y spos\u00f3b. Alej\u0105 Leningradzk\u0105 nazwano istniej\u0105c\u0105 ju\u017c arteri\u0119, kt\u00f3ra na prze\u0142omie lat 50. i\u00a060. przej\u0119\u0142a ruch z\u00a0ul. D\u0142ugiej i\u00a0D\u0142ugiego Targu<\/a>. Dzi\u015b jest to Podwale Przedmiejskie\"Mapka\"\/<\/a>.<\/p>\n

W latach 70. na skrzy\u017cowaniu Alei Leningradzkiej z\u00a0ul. Okopow\u0105 powsta\u0142 trzypoziomowy w\u0119ze\u0142 drogowy\"Mapka\"\/<\/a>, okre\u015blany mianem W\u0119z\u0142a Leningradzkiego. Po 1989 r. funkcjonowa\u0142 pod nazw\u0105 W\u0119ze\u0142 Okopowa, a\u00a0od 2004 r. nosi nazw\u0119 W\u0119z\u0142a Unii Europejskiej.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Ulica<\/p>\n

<\/a><\/p>\n


\n \"Budowniczy
\n Budowniczy estakady na Okopowej: miasto nie ma na ni\u0105 pomys\u0142u
\n<\/a><\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Tzw.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Bloki leningradzkie sprowadzone drog\u0105 morsk\u0105<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142praca obejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c budownictwo mieszkaniowe. Przy ul. Ko\u0142obrzeskiej\"Mapka\"\/<\/a> na Przymorzu Wielkim do dzi\u015b stoj\u0105 trzy tzw. bloki leningradzkie. Budynki zaprojektowano w\u00a0Leningradzie, a\u00a0prefabrykaty wyprodukowa\u0142 kombinat w\u00a0dzielnicy Awtowo.<\/p>\n

Gotowe elementy, d\u017awigi i\u00a0rusztowania sprowadzono drog\u0105 morsk\u0105 do Gda\u0144ska. Przy wznoszeniu blok\u00f3w pracowa\u0142y wsp\u00f3lne ekipy polskie i\u00a0radzieckie. Pierwsi lokatorzy wprowadzili si\u0119 do blok\u00f3w w\u00a0lutym 1972 r.<\/p>\n

\u00d3wczesna propaganda przedstawia\u0142a bloki jako dar Leningradu dla gda\u0144skich stoczniowc\u00f3w. W\u00a0rzeczywisto\u015bci strona polska pokry\u0142a ok. 60 proc. koszt\u00f3w ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Informacja<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Nazwy Leningrad i\u00a0Gda\u0144sk na morzach i\u00a0oceanach<\/p>\n

Zwi\u0105zki obu miast znalaz\u0142y odzwierciedlenie r\u00f3wnie\u017c w\u00a0nazwach statk\u00f3w. 21 sierpnia 1965 r. w\u00a0Leningradzie zwodowano radziecki zbiornikowiec „Gda\u0144sk”.<\/p>\n

Zaledwie trzy dni p\u00f3\u017aniej w\u00a0porcie gda\u0144skim uroczy\u015bcie podniesiono bander\u0119 na drobnicowcu „Leningrad”, \u015bwi\u0119tuj\u0105c jego wej\u015bcie do floty Polskich Linii Oceanicznych. Statek zbudowano w\u00a0gdy\u0144skiej Stoczni im. Komuny Paryskiej.<\/p>\n

W 1969 r. w\u00a0Stoczni Gda\u0144skiej im. Lenina powsta\u0142 trawler-przetw\u00f3rnia o\u00a0tej samej nazwie. By\u0142a to 400. jednostka zwodowana przez SG dla ZSRR.<\/p>\n

\n <\/p>\n

\"Przet\u0142umaczona<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142praca zerwana dopiero w\u00a02022 r.<\/p>\n

Kontakty obu miast przetrwa\u0142y przemiany ustrojowe oraz zmian\u0119 nazwy Leningradu na Petersburg w\u00a01991 r. W\u00a01997 r. Rada Miasta Gda\u0144ska i\u00a0Zgromadzenie Ustawodawcze Petersburga podpisa\u0142y porozumienie o\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n

W 2011 r., z\u00a0okazji 50-lecia partnerstwa obu miast, na Uniwersytecie Gda\u0144skim zorganizowano dwudniow\u0105 konferencj\u0119 „Gda\u0144sk i\u00a0Sankt Petersburg. Socjologiczne portrety miast partnerskich”. Jej pomys\u0142odawc\u0105 by\u0142 prezydent Gda\u0144ska Pawe\u0142 Adamowicz<\/a>, a\u00a0w spotkaniu uczestniczyli naukowcy z\u00a0Gda\u0144ska i\u00a0Petersburga. Rok p\u00f3\u017aniej w\u00a0Petersburgu odby\u0142a si\u0119 druga edycja tej konferencji.<\/p>\n

Dopiero 3 marca 2022 r., po rozpocz\u0119ciu przez Rosj\u0119 pe\u0142nowymiarowej inwazji na Ukrain\u0119, gda\u0144scy radni jednog\u0142o\u015bnie zdecydowali o\u00a0zerwaniu wsp\u00f3\u0142pracy instytucjonalnej z\u00a0Petersburgiem i\u00a0Kr\u00f3lewcem. Gda\u0144sk nadal jednak figuruje w\u00a0jednym z\u00a0wykaz\u00f3w miast partnerskich dost\u0119pnych na oficjalnej stronie Petersburga. Nie ma go natomiast w\u00a0zestawieniu publikowanym przez tamtejszy Komitet ds. Stosunk\u00f3w Zewn\u0119trznych.<\/p>\n


\n \"Koniec
\n Koniec partnerstwa z rosyjskimi miastami
\n<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Przy opracowaniu artyku\u0142u korzysta\u0142em z\u00a0informacji zawartych w\u00a0Gedanopedii – Encyklopedii Gda\u0144ska, skan\u00f3w gazet w\u00a0Ba\u0142tyckiej Bibliotece Cyfrowej oraz publikacji Micha\u0142a Sempo\u0142owicza „Kontakty Komitetu Wojew\u00f3dzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w\u00a0Gda\u0144sku i\u00a0Komitetu Obwodowego Komunistycznej Partii Zwi\u0105zku Radzieckiego w\u00a0Leningradzie w\u00a0latach 60. XX w.”, zamieszczonej w\u00a0tomie I\u00a0„Historia – Archiwa – Gda\u0144sk”, wydanym przez Archiwum Pa\u0144stwowe w\u00a0Gda\u0144sku i\u00a0Uniwersytet Gda\u0144ski<\/a> w\u00a02018 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"1 wrze\u015bnia, w\u00a087. rocznic\u0119 wybuchu II wojny \u015bwiatowej i\u00a0niemieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119, Aleksandra Dulkiewicz w\u00a0przem\u00f3wieniu na Westerplatte przywo\u0142a\u0142a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":672523,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[130429,130432,10180,106462,57228,130436,34978,130443,130419,11092,5766,1048,1064,130440,130422,130431,3375,48729,130430,130442,13418,130418,130423,130441,7469,4618,295,22962,52083,8456,42,73663,38,40,39,41,81849,1005,3689,4616,97521,10187,6008,87,20922,63010,1063,130438,130437,2307,130426,30121,130428,130427,4000,415,29275,55602,130433,130434,130435,130425,130424,892,62953,4830,130420,130439,130421,101906,5076],"class_list":["post-672522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-admiral-uszakow","tag-aleja-leningradzka","tag-aleksandra-dulkiewicz","tag-archiwum-panstwowe-w-gdansku","tag-artus","tag-awtowo","tag-blokada","tag-cierpi","tag-dygresja","tag-dzien","tag-festiwal-polskich-filmow-fabularnych","tag-gdansk","tag-gdynia","tag-gedanopedia","tag-glos-wybrzeza","tag-hampton-by-hilton","tag-ii-wojna-swiatowa","tag-kolobrzeska","tag-komitet-wojewodzki-pzpr","tag-komunistyczna-partia-zwiazku-radzieckiego","tag-krolewiec","tag-leningrad","tag-leningradzka-prawda","tag-michal-sempolowicz","tag-napasc","tag-neptun","tag-niemcy","tag-obchod","tag-okopowa","tag-petersburg","tag-pl","tag-podwale-przedmiejskie","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-polskie-linie-oceaniczne","tag-prezydent","tag-prl","tag-przemowienie","tag-przymorze-wielkie","tag-rada-miasta-gdanska","tag-rocznica","tag-rosja","tag-ryga","tag-sluchacz","tag-sopot","tag-stocznia-gdanska-im-lenina","tag-stocznia-im-komuny-paryskiej","tag-szczecin","tag-teatr-im-lensowieta","tag-teatr-wybrzeze","tag-towarzystwo-przyjaciol-gdanska","tag-towarzystwo-przyjazni-polsko-radzieckiej","tag-trojmiasto","tag-ukraina","tag-uniwersytet-gdanski","tag-westerplatte","tag-wezel-leningradzki","tag-wezel-okopowa","tag-wezel-unii-europejskiej","tag-wieczernyj-leningrad","tag-wieczor-wybrzeza","tag-wojna","tag-wojna-swiatowa","tag-wybuch","tag-zachodnie-pomorze","tag-zgromadzenie-ustawodawcze-petersburga","tag-ziemia-gdanska","tag-zsrr","tag-zwiazek"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=672522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672522\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/672523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=672522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=672522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=672522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}