\nPo\u017c\u0105dane by\u0142oby jednak, aby\u00a0podej\u015bcie to\u00a0znalaz\u0142o zastosowanie nie\u00a0tylko w\u00a0stosunkach z\u00a0podmiotami zagranicznymi, ale\u00a0tak\u017ce w\u00a0dzia\u0142aniach w\u00a0obr\u0119bie naszego kraju, polegaj\u0105cych na\u00a0wspieraniu spo\u0142eczno\u015bci lokalnych.
\n<\/p>\n
\n3 lipca prezes zarz\u0105du KGHM Remigiusz Paszkiewicz i\u00a0Mieczys\u0142aw Struk, marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa pomorskiego, podpisali list intencyjny w\u00a0sprawie planowanej w\u00a0powiecie puckim budowy pierwszej w\u00a0Polsce kopalni polihalitu. Projekt „PUCK” to\u00a0inwestycja rz\u0119du 10 mld z\u0142 zwi\u0105zana z\u00a0wyst\u0119puj\u0105cymi w\u00a0rejonie Pucka z\u0142o\u017cami polihalitu. Dokument ten jest wst\u0119pem do\u00a0formalnej wsp\u00f3\u0142pracy maj\u0105cej u\u0142atwi\u0107 uzyskanie zg\u00f3d \u015brodowiskowych i\u00a0planistycznych wymaganych dla\u00a0budowy nowoczesnej kopalni, si\u0119gaj\u0105cej g\u0142\u0119boko\u015bci 800 m i\u00a0zatrudniaj\u0105cej oko\u0142o tysi\u0105ca pracownik\u00f3w.
\n<\/p>\n
\nUdokumentowane w\u00a0kategoriach C1 i\u00a0C2 bilansowe zasoby geologiczne rz\u0119du 535 mln ton, nawet po\u00a0odj\u0119ciu zasob\u00f3w nieprzemys\u0142owych i\u00a0strat eksploatacyjnych, powinny zapewni\u0107 blisko stuletnie wydobycie na\u00a0poziomie 4\u00a0mln ton surowca rocznie. Budowa i\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 kopalni b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y zapewnienia kadry i\u00a0rozwoju sieci transportowej. Dotychczasowe, zar\u00f3wno zagraniczne, jak i\u00a0polskie do\u015bwiadczenia z\u00a0okresu wielkich inwestycji PRL (Nowa Huta, LGOM, Be\u0142chat\u00f3w) wskazuj\u0105 na\u00a0szereg problem\u00f3w spo\u0142ecznych, zwi\u0105zanych z\u00a0nap\u0142ywem z\u00a0odleg\u0142ych region\u00f3w samotnych pracownik\u00f3w, oderwanych od\u00a0macierzystego \u015brodowiska. W\u00a0przypadku wielkich inwestycji PRL dziesi\u0105tki lat by\u0142y potrzebne do\u00a0wytworzenia nowych, zintegrowanych spo\u0142eczno\u015bci.
\n<\/p>\n
\nZnaczenie polihalitu trudno przeceni\u0107. Nawozy potasowe s\u0105 jednym z\u00a0filar\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa, a\u00a0obecna sytuacja geopolityczna wp\u0142ywa na\u00a0ograniczon\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 tego produktu z\u00a0Bia\u0142orusi i\u00a0Rosji. Kanada, kt\u00f3ra odpowiada za\u00a0ponad jedn\u0105 trzeci\u0105 globalnej produkcji, wydobywa 15 mln ton, ale\u00a0obj\u0119te sankcjami Rosja i\u00a0Bia\u0142oru\u015b wydobywaj\u0105 \u0142\u0105cznie 16 mln ton. Zasoby soli potasowych Rosji i\u00a0Bia\u0142orusi s\u0105 ponad dwukrotnie wi\u0119ksze ni\u017c\u00a0kanadyjskie i\u00a0stanowi\u0105 prawie po\u0142ow\u0119 zasob\u00f3w \u015bwiatowych. Jednak\u017ce nawet poprawa sytuacji geopolitycznej nie\u00a0powinna zagrozi\u0107 pozycji planowanej do\u00a0uruchomienia w\u00a0ci\u0105gu 12-14 lat pomorskiej kopalni, poniewa\u017c w\u00a0wy\u017cej wymienionych krajach produkowany jest chlorek potasu, a\u00a0polihalit to\u00a0uwodniony siarczan potasu, wapnia i\u00a0magnezu, kt\u00f3ry zawiera ok. 14 proc. K 2\u00a0O, 6\u00a0proc. MgO, 17 proc. CaO i\u00a0do 48 proc. SO3. Wszystkie te\u00a0pierwiastki s\u0105 bezcennymi dla\u00a0ro\u015blin makroelementami, w\u00a0dodatku pozbawionymi szkodliwego dla\u00a0warzyw i\u00a0owoc\u00f3w chloru. W\u00a0chwili obecnej monopolist\u0105 w\u00a0tej dziedzinie jest brytyjska kopalnia Boulby o\u00a0g\u0142\u0119boko\u015bci dochodz\u0105cej do\u00a01,4 km, w\u00a0kt\u00f3rej wydobycie polihalitu uruchomiono w\u00a02016 roku.
\n<\/p>\n
\nPlanowana kopalnia stanie si\u0119 powa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w lokalnego samorz\u0105du. To\u00a0nie tylko podatek od\u00a0nieruchomo\u015bci i\u00a0udzia\u0142 w\u00a0podatku PIT, ale\u00a0tak\u017ce 60 procent op\u0142aty eksploatacyjnej. Dodatkowo je\u017celi powo\u0142ano by\u00a0w\u00a0ramach KGHM sp\u00f3\u0142k\u0119 odpowiedzialn\u0105 za\u00a0eksploatacj\u0119 polihalitu z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0Pomorzu, to\u00a0jej podatek CIT zasili\u0142by bud\u017cet wojew\u00f3dztwa
\n<\/p>\n
\nW zwi\u0105zku z\u00a0tym, \u017ce\u00a0planowana kopalnia b\u0119dzie zlokalizowana na\u00a0Kaszubach, szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera problem ochrony integralno\u015bci spo\u0142ecznej i\u00a0warto\u015bci kulturowych tego regionu. Kaszubi to\u00a0ponad p\u00f3\u0142milionowa \u2013\u00a0zachodnios\u0142owia\u0144ska grupa etniczna wywodz\u0105ca si\u0119 z\u00a0dawnych plemion pomorskich, o\u00a0unikalnej kulturze, silnym poczuciu lokalnej dumy i\u00a0przywi\u0105zaniu do\u00a0tradycyjnych warto\u015bci.
\n<\/p>\n
\nEwentualny przyjazd tysi\u0119cy nowych mieszka\u0144c\u00f3w i\u00a0pr\u00f3ba zdalnego zarz\u0105dzania mog\u0105 doprowadzi\u0107 do\u00a0szeregu problem\u00f3w spo\u0142ecznych. Problemy takie mia\u0142y miejsce w\u00a0okresie II\u00a0RP w\u00a0latach dwudziestych. Nap\u0142yw urz\u0119dnik\u00f3w z\u00a0innych region\u00f3w Polski, nowe barakowe osiedla wojskowe i\u00a0zderzenie tradycyjnej i\u00a0katolickiej spo\u0142eczno\u015bci kaszubskiej ze\u00a0swobod\u0105 obyczajow\u0105 \u017co\u0142nierzy oraz\u00a0migracja ludno\u015bci do\u00a0rozbudowywanej Gdyni powodowa\u0142y lokalne napi\u0119cia. Apogeum konfliktu wi\u0105za\u0142o si\u0119 z\u00a0pr\u00f3b\u0105 komisarycznego narzucenia przez wojewod\u0119 pomorskiego burmistrza Gdyni, mimo \u017ce\u00a0by\u0142 nim Kaszuba Augustyn Krauze. Protesty doprowadzi\u0142y do\u00a0tego, \u017ce\u00a0w\u00a0grudniu 1926 roku po\u00a0wyborach samorz\u0105dowych nowi radni wybrali proponowanego komisarza na\u00a0burmistrza, a\u00a0dotychczasowy w\u00f3jt Jan Radtke zosta\u0142 wybrany jego zast\u0119pc\u0105.
\n<\/p>\n
\nR\u00f3\u017cnie uk\u0142ada\u0142y si\u0119 losy Kaszub\u00f3w w\u00a0II Rzeczpospolitej. Sztandarowym przyk\u0142adem jest posta\u0107 ksi\u0119dza J\u00f3zefa Wrycza, kaszubskiego bohatera narodowego, skazanego 28 stycznia roku 1919 na\u00a0\u015bmier\u0107 przez Niemc\u00f3w za\u00a0udzia\u0142 w\u00a0Organizacji Wojskowej Pomorza w\u00a0Che\u0142m\u017cy i\u00a0walk\u0119 o\u00a0to miasto. Uwolniony 24 lipca bra\u0142 udzia\u0142 w\u00a0Powstaniu Wielkopolskim, a\u00a010 lutego 1920 roku wyg\u0142osi\u0142 homili\u0119 w\u00a0trakcie mszy polowej b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 uroczystych za\u015blubin Polski z\u00a0Ba\u0142tykiem w\u00a0Pucku. Walczy\u0142 w\u00a0wojnie z\u00a0bolszewikami na\u00a0przedmo\u015bciu warszawskim i\u00a0bra\u0142 udzia\u0142 w\u00a0kontruderzeniu znad Wieprza.
\n<\/p>\n
\nOd 1928 roku by\u0142 wiceprezesem, a\u00a0nast\u0119pnie prezesem Zarz\u0105du Powiatowego Stronnictwa Narodowego w\u00a0Chojnicach. Pozostaj\u0105c w\u00a0opozycji wobec rz\u0105d\u00f3w sanacyjnych i\u00a0sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 obowi\u0105zkowemu nauczaniu dzieci Marszu Pierwszej Brygady, zorganizowa\u0142 w\u00a0roku 1933 strajk szkolny w\u00a0Wielu i\u00a0w\u00a0roku 1935 zosta\u0142 skazany na\u00a0kilka tygodni aresztu. Prokurator \u017c\u0105da\u0142 poddania ks. Wryczy badaniom psychiatrycznym, gdy\u017c nie\u00a0m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107, jak mo\u017cna walczy\u0107 z\u00a0J. Pi\u0142sudskim.
\n<\/p>\n
\nPo napa\u015bci Niemiec na\u00a0Polsk\u0119 na\u00a0pocz\u0105tku roku 1940 z\u00a0jego inicjatywy zosta\u0142a utworzona Wojskowa Organizacja Niepodleg\u0142o\u015bciowa o\u00a0charakterze narodowo-katolickim, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej wesz\u0142a w\u00a0sk\u0142ad Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Kaszubski”, przekszta\u0142conej w\u00a0roku 1941 w\u00a0Tajn\u0105 Organizacj\u0119 Wojskow\u0105 „Gryf Pomorski”. Organizacja ta\u00a0wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z\u00a0wywiadem AK w\u00a0sprawie rozpracowania poligonu Peenem\u00fcnde na\u00a0wyspie Uznam, gdzie testowano V1 i\u00a0V2.
\n<\/p>\n
\nW okresie PRL ksi\u0105dz J\u00f3zef Wrycza wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z\u00a0antykomunistyczn\u0105 konspiracj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 i\u00a0by\u0142 a\u017c\u00a0do\u00a0\u015bmierci w\u00a0roku 1961 inwigilowany przez UB.
\n<\/p>\n
\nKaszubi byli pierwszymi ofiarami zorganizowanych, masowych akcji eksterminacyjnych niemieckich okupant\u00f3w. Stanowili oni znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy ofiar tzw. Zbrodni Pomorskiej 1939. Byli te\u017c jedyn\u0105 grup\u0105 etniczn\u0105 w\u00a0Polsce, kt\u00f3ra rozwin\u0119\u0142a w\u0142asn\u0105 sie\u0107 organizacji konspiracyjnych w\u00a0czasie II\u00a0wojny \u015bwiatowej. Bez w\u0105tpienia ich dziedzictwo jest bezcenne dla\u00a0Polski.
\n<\/p>\n
\nW przypadku pomorskiej inwestycji KGHM koncepcja „Local Content” powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 wykszta\u0142cenie lokalnej kadry dla\u00a0nowej kopalni i\u00a0jej otoczenia. Jest na\u00a0to\u00a0ponad 10 lat. Kaszubi kultywuj\u0105 tradycje nie\u00a0tylko rybackie i\u00a0rolnicze, ale\u00a0r\u00f3wnie\u017c rzemie\u015blnicze, co\u00a0stanowi dobry punkt wyj\u015bcia do\u00a0przekwalifikowania si\u0119 do\u00a0pracy w\u00a0g\u00f3rnictwie i\u00a0gospodarce zwi\u0105zanej z\u00a0kopalni\u0105. Kopalnia to\u00a0nie tylko zak\u0142ad g\u00f3rniczy, ale\u00a0tak\u017ce szereg wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych zak\u0142ad\u00f3w mechanicznych, transportowych, logistycznych i\u00a0zaopatrzeniowych. Wykszta\u0142ceni mechanicy, elektrycy, spawacze, kierowcy i\u00a0operatorzy maszyn budowlanych maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia nie\u00a0tylko w\u00a0kopalni, ale\u00a0i\u00a0w szeregu zak\u0142ad\u00f3w jej otoczenia. Po\u017c\u0105dane by\u0142oby, aby\u00a0r\u00f3wnie\u017c kadra zarz\u0105dzaj\u0105ca kopalni\u0105, g\u00f3rnicy i\u00a0geolodzy byli lokalnego pochodzenia. Zapobieg\u0142oby to\u00a0problemom spo\u0142ecznym, zmniejszy\u0142oby potrzeb\u0119 rozbudowy nowych osiedli mieszkaniowych i\u00a0obci\u0105\u017cenie transportu osobowego.
\n<\/p>\n
\nPrzygotowanie takiej kadry mo\u017cna zrealizowa\u0107 na\u00a0przyk\u0142ad przez otwarcie technikum g\u00f3rniczo-mechanicznego, kierunku g\u00f3rniczo-mechanicznego na\u00a0Politechnice Gda\u0144skiej, ewentualnie ufundowanie przez KGHM stypendi\u00f3w u\u0142atwiaj\u0105cych lokalnej m\u0142odzie\u017cy studia geologiczno-g\u00f3rnicze na\u00a0polskich i\u00a0zagranicznych uczelniach.
\n<\/p>\n
\nWzorcowym przyk\u0142adem dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 tego typu jest umowa o\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy podpisana w\u00a0lutym 2023 roku przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 Polskie Elektrownie J\u0105drowe (PEJ) ze\u00a0Zwi\u0105zkiem Uczelni Fahrenheita (FarU), zrzeszaj\u0105cym Politechnik\u0119 Gda\u0144sk\u0105, Uniwersytet Gda\u0144ski oraz\u00a0Gda\u0144ski Uniwersytet Medyczny. W\u00a0umowie tej przewidziano wsp\u00f3lne kszta\u0142cenie kadr dla\u00a0przemys\u0142u j\u0105drowego. Przy tej okazji rektor Politechniki Gda\u0144skiej prof. dr hab. in\u017c. Krzysztof Wilde, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca FarU, podkre\u015bli\u0142, \u017ce\u00a0Politechnika Gda\u0144ska mia\u0142a ju\u017c w\u00f3wczas wieloletnie do\u015bwiadczenie w\u00a0kszta\u0142ceniu kadr dla\u00a0bran\u017cy j\u0105drowej. W\u00a0ramach wsp\u00f3\u0142pracy przewidziano, \u017ce\u00a0Polskie Elektrownie J\u0105drowe zaoferuj\u0105 p\u0142atne sta\u017ce w\u00a0sp\u00f3\u0142ce najlepszym absolwentom. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0w\u00a0momencie podpisania umowy PEJ by\u0142a sp\u00f3\u0142k\u0105 na\u00a0etapie inwestycyjnym w\u00a0przeciwie\u0144stwie do\u00a0KGHM, kt\u00f3ry jest pe\u0142ni dojrza\u0142ym przedsi\u0119biorstwem generuj\u0105cym wielomiliardowe dochody do\u00a0bud\u017cetu pa\u0144stwa.
\n<\/p>\n
\nReasumuj\u0105c, nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce\u00a0zachowanie wielowiekowej spu\u015bcizny ludno\u015bci kaszubskiej w\u00a0warunkach globalizacji wymaga przemy\u015blanych dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z\u00a0rozwojem edukacji. Koncepcja „Local Content” powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 nie\u00a0tylko ochron\u0119 polskiej gospodarki przed dominacj\u0105 zagranicznych partner\u00f3w, ale\u00a0tak\u017ce ochron\u0119 lokalnego rynku pracy. W\u00a0wojew\u00f3dztwie pomorskim istniej\u0105 zasoby ludzkie, kt\u00f3re przy w\u0142a\u015bciwym zorganizowaniu edukacji w\u00a0pe\u0142ni mog\u0105 zabezpieczy\u0107 realizacj\u0119 zar\u00f3wno programu energetyki j\u0105drowej, jak i\u00a0planowanej kopalni polihalitu. Dotyczy to\u00a0zw\u0142aszcza wykwalifikowanych kadr niezb\u0119dnych do\u00a0obs\u0142ugi tych obiekt\u00f3w po\u00a0okresie budowy. Ograniczy to\u00a0problemy spo\u0142eczne zwi\u0105zane z\u00a0migracj\u0105 (nawet wewn\u0105trzkrajow\u0105) i\u00a0zredukuje presj\u0119 mieszkaniow\u0105 w\u00a0rejonie tych inwestycji.
\n<\/p>\n
\nAndrzej Solecki
\n<\/p>\n
\n Czytaj te\u017c:
Polacy chc\u0105 reakcji rz\u0105du. Szef MAP: Decyzja o\u00a0powa\u017cnych skutkach dla\u00a0bud\u017cetu<\/a> Czytaj te\u017c:
Polski samoch\u00f3d elektryczny. Jest prze\u0142om ws. budowy fabryki<\/a>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Po\u017c\u0105dane by\u0142oby jednak, aby\u00a0podej\u015bcie to\u00a0znalaz\u0142o zastosowanie nie\u00a0tylko w\u00a0stosunkach z\u00a0podmiotami zagranicznymi, ale\u00a0tak\u017ce w\u00a0dzia\u0142aniach w\u00a0obr\u0119bie naszego kraju, polegaj\u0105cych na\u00a0wspieraniu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":673773,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[52220],"tags":[13851,98,3953,52221,49,50658,102,42,38,40,39,41,5296,99,2846],"class_list":["post-673772","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-kghm","tag-balczun","tag-dorzeczy","tag-kghm","tag-kghm-polska-miedz","tag-kraj","tag-local-content","tag-opinie","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-pomorze","tag-tusk","tag-tylko-na-dorzeczy-pl"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117231000292839356","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/673772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=673772"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/673772\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/673773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=673772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=673772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=673772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}