{"id":67412,"date":"2025-10-25T07:06:16","date_gmt":"2025-10-25T07:06:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/67412\/"},"modified":"2025-10-25T07:06:16","modified_gmt":"2025-10-25T07:06:16","slug":"2060-chiron-i-formujace-sie-pierscienie-pierwsza-taka-obserwacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/67412\/","title":{"rendered":"2060 Chiron i formuj\u0105ce si\u0119 pier\u015bcienie. Pierwsza taka obserwacja"},"content":{"rendered":"<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Pier\u015bcienie kojarzymy przede wszystkim z <a href=\"https:\/\/geekweek.interia.pl\/marki-i-produkty-saturn,gsbi,2938\" target=\"_self\" rel=\"nofollow noopener\">Saturnem<\/a>. Co nie powinno dziwi\u0107, bo s\u0105 one bardzo dobrze widoczne. W rzeczywisto\u015bci takie struktury maj\u0105 wszystkie zewn\u0119trzne planety w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym i nie tylko. Zaobserwowano je tak\u017ce na mniejszych obiektach. Jak powstaj\u0105? Astronomowie obserwuj\u0105 to pierwszy raz i sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe dzi\u0119ki planetoidzie 2060 Chiron.<\/p>\n<p>Planetoida 2060 Chiron formuje w\u0142asne pier\u015bcienie<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">2060 Chiron to planetoida z grupy centaur\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 odkryto w 1977 r. Ju\u017c wcze\u015bniej zidentyfikowano tam kom\u0119, kt\u00f3r\u0105 kojarzymy z komet. Astronomowie przeanalizowali dane zebrane w 2023 r. przez brazylijskie Obserwatorium Pico dos Dias i zauwa\u017cyli tam cztery formuj\u0105ce si\u0119 pier\u015bcienie.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Dla astronom\u00f3w jest to niezwyk\u0142a gratka, gdy\u017c mog\u0105 obserwowa\u0107 proces powstawania takich struktur w pobli\u017cu obiektu w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. 2060 Chiron ma cztery formuj\u0105ce si\u0119 pier\u015bcienie. Naukowcy wyliczyli, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 one w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 273, 325, 438 i 1400 kilometr\u00f3w od \u015brodka planetoidy, kt\u00f3rej rozmiary to oko\u0142o 200 kilometr\u00f3w.<\/p>\n<blockquote role=\"blockquote\" class=\"quote ids-quote ids-quote--nosurface--short--medium\"><p>To ewoluuj\u0105cy system, kt\u00f3ry pomo\u017ce nam zrozumie\u0107 mechanizmy dynamiczne rz\u0105dz\u0105ce powstawaniem pier\u015bcieni i satelit\u00f3w wok\u00f3\u0142 ma\u0142ych cia\u0142, co mo\u017ce mie\u0107 potencjalne implikacje dla r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w dynamiki dysk\u00f3w we wszech\u015bwiecie\u00a0powiedzia\u0142 agencji Reutera astronom Braga Ribas z Federalnego Uniwersytetu Technologicznego w Paranie i Mi\u0119dzyinstytucjonalnego Laboratorium e-Astronomii w Brazylii.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Nie by\u0142oby w tym nic ekscytuj\u0105cego, gdyby nie fakt, \u017ce pier\u015bcienie planetoidy znajduj\u0105 si\u0119 dopiero na etapie formowania. Obserwacje z 2023 r. por\u00f3wnano z danymi z lat 2022, 2018 oraz 2011 i zauwa\u017cono, \u017ce struktury sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z lodu oraz ska\u0142 przechodz\u0105 dynamiczne zmiany.<\/p>\n<p>Obiekt z pier\u015bcieniami znajduje si\u0119 mi\u0119dzy Saturnem a Uranem<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">2060 Chiron to planetoida, kt\u00f3ra okr\u0105\u017ca S\u0142o\u0144ce w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 13,7 jednostki astronomicznej (jedna z nich to \u015brednia odleg\u0142o\u015b\u0107 Ziemi od naszej gwiazdy). To plasuje j\u0105 na orbicie mi\u0119dzy Saturnem a Uranem. By\u0142 to pierwszy zidentyfikowany obiekt z grupy centaur\u00f3w, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w obszarze pomi\u0119dzy <a href=\"https:\/\/geekweek.interia.pl\/nauka\/news-pas-planetoid-ukladu-slonecznego-zanika-co-to-znaczy-dla-zie,nId,22425396\" target=\"_self\" rel=\"nofollow noopener\">pasem planetoid<\/a> a <a href=\"https:\/\/geekweek.interia.pl\/marki-i-produkty-pas-kuipera,gsbi,3626\" target=\"_self\" rel=\"nofollow noopener\">pasem Kuipera<\/a>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Z czasem okaza\u0142o, \u017ce obiekt wykazuje cechy typowe dla komet okresowych i st\u0105d ma te\u017c inn\u0105 nazw\u0119 &#8211; 95P\/Chiron. Pier\u015bcienie zidentyfikowano ju\u017c w danych zebranych w zesz\u0142ej dekadzie. By\u0142o to du\u017ce odkrycie, bo wcze\u015bniej takie struktury uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 tylko w pobli\u017cu trzech innych ma\u0142ych obiekt\u00f3w. S\u0105 nimi <a href=\"https:\/\/geekweek.interia.pl\/geekextra\/news-odkryto-pierwsza-planete-karlowata-z-pierscieniem,nId,2451666\" target=\"_self\" rel=\"nofollow noopener\">planeta kar\u0142owata Haumea<\/a> oraz <a href=\"https:\/\/geekweek.interia.pl\/kosmos\/news-naukowcy-odkryli-nowego-mini-saturna-w-ukladzie-slonecznym,nId,6589927\" target=\"_self\" rel=\"nofollow noopener\">Quaoar<\/a> i 10199 Chariklo.<\/p>\n<p>Rewolucyjny implant. Przywraca zdolno\u015b\u0107 czytania niewidomym\u00a9 2025 Associated Press<\/p>\n<p><a class=\"ids-undecorated-link source ids-page-info--source__link\" href=\"https:\/\/www.interia.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" type=\"image\" attachmentident=\"0009A60QQ5I2TYF7\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"\" title=\"\" height=\"24px\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1761306854_307_0009A60QQ5I2TYF7-C202-F4.webp.webp\"\/><\/a><\/p>\n<p>Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n<p>Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pier\u015bcienie kojarzymy przede wszystkim z Saturnem. Co nie powinno dziwi\u0107, bo s\u0105 one bardzo dobrze widoczne. W rzeczywisto\u015bci&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":67413,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-67412","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115433543049617416","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}