{"id":69129,"date":"2025-10-26T10:38:09","date_gmt":"2025-10-26T10:38:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/69129\/"},"modified":"2025-10-26T10:38:09","modified_gmt":"2025-10-26T10:38:09","slug":"bliski-sojusznik-czy-pionek-putina-ekspert-viktor-orban-potraktowany-brutalnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/69129\/","title":{"rendered":"Bliski sojusznik czy pionek Putina? Ekspert: Viktor Orban potraktowany brutalnie"},"content":{"rendered":"

Relacje W\u0119gier z Rosj\u0105 od lat stanowi\u0105 przedmiot uwagi i analiz w Europie. Podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw Unii Europejskiej ograniczy\u0142a kontakty z Moskw\u0105 po rosyjskiej agresji na Ukrain\u0119, rz\u0105d Viktora Orbana utrzymuje dialog z Kremlem. W ostatnim czasie temat ten powr\u00f3ci\u0142 na pierwsze strony gazet w zwi\u0105zku z planowanym, lecz ostatecznie odwo\u0142anym szczytem pokojowym w Budapeszcie<\/a> w kt\u00f3rym udzia\u0142 mieli wzi\u0105\u0107 Donald Trump i W\u0142adimir Putin.<\/p>\n

Piotr Gruszka: Jakie relacje panuj\u0105 mi\u0119dzy Viktorem Orbanem a W\u0142adimirem Putinem. Spotykaj\u0105 si\u0119 przecie\u017c do\u015b\u0107 regularnie. Czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o jakiej\u015b osobistej, politycznej przyja\u017ani mi\u0119dzy nimi, czy to raczej czysta kalkulacja?<\/p>\n

Andrzej Sadecki: Nie powiedzia\u0142bym, \u017ce to przyja\u017a\u0144. Dost\u0119pne informacje i przecieki z w\u0119gierskich medi\u00f3w sugeruj\u0105, \u017ce relacje Orbana z Kremlem s\u0105 raczej asymetryczne. Rosjanie cz\u0119sto traktuj\u0105 Orbana w spos\u00f3b do\u015b\u0107 brutalny w negocjacjach, a on sam nie ma tam pozycji r\u00f3wnorz\u0119dnego partnera.<\/p>\n

Dobrym przyk\u0142adem jest pierwsze spotkanie Orbana z Putinem po pe\u0142noskalowej inwazji Rosji na Ukrain\u0119. W czasie konferencji prasowej premier W\u0119gier zachowywa\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowo nerwowo \u2014 co by\u0142o zauwa\u017calne, zw\u0142aszcza \u017ce m\u00f3wimy o polityku z ogromnym do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3ry od trzydziestu lat dominuje na w\u0119gierskiej scenie politycznej.<\/p>\n

To pokazuje, \u017ce relacja Orbana z Putinem nie jest relacj\u0105 partnersk\u0105, a raczej wynika z politycznego uzale\u017cnienia. W\u0119gry s\u0105 dzi\u015b mocno zwi\u0105zane z Rosj\u0105 i wygl\u0105da na to, \u017ce albo nie chc\u0105, albo ju\u017c nie mog\u0105 si\u0119 z tej zale\u017cno\u015bci wypl\u0105ta\u0107.<\/p>\n

W jakich dziedzinach W\u0119gry s\u0105 dzi\u015b uzale\u017cnione od Rosji? Czy chodzi g\u0142\u00f3wnie o gaz i rop\u0119?<\/p>\n

Tak, chodzi przede wszystkim o energetyk\u0119. W\u0119gry s\u0105 w du\u017cym stopniu uzale\u017cnione od Rosji w\u0142a\u015bnie w tej sferze \u2014 wi\u0119kszo\u015b\u0107 importu ropy i gazu pochodzi z Rosji. Dodatkowo istnieje zale\u017cno\u015b\u0107 w energetyce j\u0105drowej. W\u0119gry realizuj\u0105 projekt rozbudowy elektrowni atomowej Paks, w ramach kt\u00f3rego maj\u0105 powsta\u0107 dwa nowe bloki.<\/p>\n

Cho\u0107 g\u0142\u00f3wny etap budowy jeszcze si\u0119 nie rozpocz\u0105\u0142 \u2014 z powodu op\u00f3\u017anie\u0144 i r\u00f3\u017cnych problem\u00f3w \u2014 rz\u0105d w Budapeszcie wci\u0105\u017c utrzymuje zaanga\u017cowanie w ten projekt. Co wa\u017cne, jest to jedyne pa\u0144stwo Unii Europejskiej, kt\u00f3re buduje elektrowni\u0119 atomow\u0105 z udzia\u0142em Rosjan. Podobny projekt prowadzi\u0142a wcze\u015bniej Finlandia, ale po 2022 r. si\u0119 z niego wycofa\u0142a.<\/p>\n

W\u0119gry jednak nie tylko nie pr\u00f3buj\u0105 ograniczy\u0107 tej zale\u017cno\u015bci, ale wr\u0119cz j\u0105 utrzymuj\u0105 \u2014 mimo wojny w Ukrainie i mimo wsp\u00f3lnych decyzji Unii Europejskiej. A maj\u0105 dost\u0119p do alternatyw do innych \u017ar\u00f3de\u0142 surowc\u00f3w. To pokazuje, \u017ce dla rz\u0105du Viktora Orbana utrzymanie wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105 w energetyce jest celem samym w sobie.<\/p>\n

Opr\u00f3cz tego istnieje r\u00f3wnie\u017c wymiar polityczny tej zale\u017cno\u015bci. Orban w\u0142o\u017cy\u0142 ogromny kapita\u0142 polityczny w relacje z Rosj\u0105, a jego zaplecze \u2014 zw\u0142aszcza to oligarchiczno-biznesowe \u2014 czerpie z tego korzy\u015bci. Na przyk\u0142ad minister obrony Krist\u00f3f Szalay-Bobrovniczky przed obj\u0119ciem obecnej funkcji produkowa\u0142 w sp\u00f3\u0142ce z Rosjanami wagony kolejowe. W efekcie ostatnie pi\u0119tna\u015bcie lat jego rz\u0105d\u00f3w to czas systematycznego zacie\u015bniania relacji w wielu obszarach, z kt\u00f3rych energetyka jest najwa\u017cniejszym, ale nie jedynym.<\/p>\n

Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce w relacjach Orbana z Ze\u0142enskim wieje ch\u0142odem. Jak premier W\u0119gier traktuje prezydenta Ukrainy \u2014 jako konkurenta, przeciwnika, a mo\u017ce wr\u0119cz wroga?<\/p>\n

To rzeczywi\u015bcie dobre pytanie. My\u015bl\u0119, \u017ce najtrafniej by\u0142oby okre\u015bli\u0107 Ukrain\u0119 jako rywala \u2014 pa\u0144stwo, z kt\u00f3rym W\u0119gry maj\u0105 z\u0142e relacje. Te napi\u0119cia trwa\u0142y ju\u017c wcze\u015bniej, g\u0142\u00f3wnie z powodu kwestii mniejszo\u015bci w\u0119gierskiej w obwodzie zakarpackim. Ukraina wprowadza\u0142a tam ograniczenia dotycz\u0105ce nauczania j\u0119zyka w\u0119gierskiego, cho\u0107 p\u00f3\u017aniej \u2014 w 2023 r., przy okazji rozpocz\u0119cia negocjacji akcesyjnych z Uni\u0105 Europejsk\u0105 \u2014 si\u0119 z nich wycofa\u0142a.<\/p>\n

Z drugiej strony, z perspektywy Ukrainy W\u0119gry by\u0142y i s\u0105 krajem, kt\u00f3ry utrzymuje bliskie kontakty z Rosj\u0105, co po rosyjskiej inwazji w 2022 r. sta\u0142o si\u0119 powa\u017cnym problemem. Dzi\u015b g\u0142\u00f3wnym punktem sporu nie jest ju\u017c kwestia mniejszo\u015bci, lecz geopolityczny wyb\u00f3r W\u0119gier \u2014 to, \u017ce Budapeszt blokuje rozmowy akcesyjne Ukrainy z Uni\u0105 Europejsk\u0105 i prowadzi polityk\u0119, kt\u00f3ra jest korzystna z punktu widzenia Kremla.<\/p>\n

W\u0119gry wzywaj\u0105 do zako\u0144czenia wsparcia militarnego dla Ukrainy, sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 sankcjom wobec Rosji i staraj\u0105 si\u0119 przekonywa\u0107 Zach\u00f3d do „normalizacji” relacji z Moskw\u0105. To oczywi\u015bcie dzia\u0142a na niekorzy\u015b\u0107 Ukrainy.<\/p>\n

Jak kwestia Ukrainy wygl\u0105da w polityce wewn\u0119trznej W\u0119gier?<\/p>\n

Jest bardzo instrumentalizowana przez w\u0142adze. Orban oskar\u017ca g\u0142\u00f3wnego lidera opozycji, P\u00e9tera Magyara, o bycie politykiem proukrai\u0144skim, a nawet \u2014 w spos\u00f3b absurdalny \u2014 o powi\u0105zania z Kijowem. Cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci sam Magyar nie prowadzi szczeg\u00f3lnie proukrai\u0144skiej narracji, w propagandzie rz\u0105dowej przedstawiany jest jako zagro\u017cenie dla „narodowej suwerenno\u015bci” W\u0119gier.<\/p>\n

Czy spo\u0142ecze\u0144stwo rzeczywi\u015bcie podziela zdanie Orbana o potrzebie bliskich relacji z Rosj\u0105? <\/p>\n

To bardzo ciekawe zjawisko, bo cho\u0107 w regionie Europy \u015arodkowej s\u0105 pa\u0144stwa, w kt\u00f3rych nastroje prorosyjskie s\u0105 silne \u2014 na przyk\u0142ad S\u0142owacja czy Bu\u0142garia \u2014 to W\u0119gry do nich nie nale\u017c\u0105. W\u0119grzy jako spo\u0142ecze\u0144stwo nigdy nie byli szczeg\u00f3lnie prorosyjscy.<\/p>\n

W narodowej pami\u0119ci wci\u0105\u017c \u017cywe s\u0105 wydarzenia z 1956 r., gdy Zwi\u0105zek Sowiecki brutalnie st\u0142umi\u0142 rewolucj\u0119 w\u0119giersk\u0105<\/a>, a tak\u017ce „wyzwalania” W\u0119gier przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 pod koniec II wojny \u015bwiatowej. To pozostawi\u0142o trwa\u0142y \u015blad i raczej dystans wobec Moskwy.<\/p>\n

Natomiast Viktor Orban przez lata konsekwentnie budowa\u0142 narracj\u0119, kt\u00f3ra usprawiedliwia potrzeb\u0119 bliskiej wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105 i jednocze\u015bnie krytykuje Bruksel\u0119. I cho\u0107 nie wynika to z prorosyjskich sympatii spo\u0142ecznych, to wielu W\u0119gr\u00f3w zosta\u0142o przekonanych przez t\u0119 narracj\u0119.<\/p>\n

Orban kontroluje wi\u0119kszo\u015b\u0107 medi\u00f3w, jest dominuj\u0105c\u0105 postaci\u0105 w polityce od pi\u0119tnastu lat, i cz\u0119\u015b\u0107 jego elektoratu po prostu ufa, \u017ce „skoro premier uwa\u017ca to za s\u0142uszne, to co\u015b w tym musi by\u0107”. Ale nie jest to wynik prorosyjskiego nastawienia spo\u0142ecze\u0144stwa \u2014 raczej efekt skutecznej propagandy i lojalno\u015bci wobec lidera.<\/p>\n

A jakie jest nastawienie W\u0119gr\u00f3w wobec Ukrai\u0144c\u00f3w? Czy spo\u0142ecze\u0144stwo jest pro-, czy raczej antyukrai\u0144skie?<\/p>\n

Na W\u0119grzech nie ma wielu imigrant\u00f3w czy uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy, wi\u0119c kontakt mi\u0119dzy obiema spo\u0142eczno\u015bciami jest ograniczony. W zwi\u0105zku z tym trudno m\u00f3wi\u0107 o silnych emocjach \u2014 nie ma ani entuzjazmu wobec Ukrainy, ani otwartej niech\u0119ci.<\/p>\n

Jednak w ostatnich miesi\u0105cach kampania antyukrai\u0144ska prowadzona przez rz\u0105d i prorz\u0105dowe media na pewno mia\u0142a wp\u0142yw na opini\u0119 publiczn\u0105. W tej narracji Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski i Ukraina s\u0105 przedstawiani w negatywnym \u015bwietle, co w pewnym stopniu zmienia nastawienie spo\u0142eczne.<\/p>\n

Nie mo\u017cna jednak powiedzie\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 W\u0119gr\u00f3w jest dzi\u015b wrogo nastawiona do Ukrai\u0144c\u00f3w. To raczej efekt d\u0142ugotrwa\u0142ego przekazu politycznego ni\u017c autentyczna wrogo\u015b\u0107.<\/p>\n

Kilka dni temu W\u0119gry znalaz\u0142y si\u0119 na ustach ca\u0142ego \u015bwiata, gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce w Budapeszcie dojdzie do spotkania W\u0142adimira Putina i Donalda Trumpa. Ostatecznie nic jednak z tego nie wysz\u0142o. Orban mo\u017ce si\u0119 jednak przedstawia\u0107, jako m\u0105\u017c opatrzno\u015bciowy. <\/p>\n

To w du\u017cej mierze wynik bliskich relacji Viktora Orbana zar\u00f3wno z W\u0142adimirem Putinem, jak i Donaldem Trumpem. W\u0119gry od dawna zabiega\u0142y o rol\u0119 mediatora i sam Orban wielokrotnie proponowa\u0142, by jego kraj by\u0142 miejscem negocjacji pokojowych \u2014 najlepiej rosyjsko-ukrai\u0144skich.<\/p>\n

\"Viktor<\/p>\n

Viktor Orban i Donald Trump (pa\u017adziernik 2025 r.)YOAN VALAT \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

W praktyce jednak Budapeszt raczej nie m\u00f3g\u0142by by\u0107 miejscem rzeczywistych rozm\u00f3w mi\u0119dzy Kijowem a Moskw\u0105, bo z punktu widzenia Ukrainy nie jest to partner neutralny. Mimo to dla Orbana sam fakt organizacji takiego wydarzenia to ogromny sukces polityczny.<\/p>\n

Pozwala mu to umacnia\u0107 wizerunek „or\u0119downika pokoju” \u2014 cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci jego propozycje bli\u017csze s\u0105 pokojowi na warunkach rosyjskich, czyli z ust\u0119pstwami ze strony Ukrainy i ograniczeniem zachodniego wsparcia dla Kijowa.<\/p>\n

W kraju Orban z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 ten sukces politycznie zdyskontowa\u0107. Za kilka miesi\u0119cy odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory, a jego partia w ostatnich latach straci\u0142a popularno\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie z powodu problem\u00f3w gospodarczych. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 pokazania si\u0119 u boku \u015bwiatowych przyw\u00f3dc\u00f3w to wi\u0119c dla Orbana szansa na odbudowanie poparcia i wzmocnienie pozycji przed kampani\u0105 wyborcz\u0105.<\/p>\n

Orban przymila si\u0119 do Putina, ale z drugiej strony jest w\u0142a\u015bciwie w ci\u0105g\u0142ym konflikcie z UE. Czy w\u0142adze w Budapeszcie chcia\u0142yby wyst\u0105pi\u0107 z UE lub z NATO?<\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119, by istnia\u0142a na W\u0119grzech realna tendencja do opuszczenia NATO czy Unii Europejskiej. Dla W\u0119gr\u00f3w cz\u0142onkostwo w Unii oznacza dost\u0119p do funduszy i wy\u017cszy poziom dobrobytu, a NATO \u2014 gwarancje bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Paradoksalnie to w\u0142a\u015bnie fakt, \u017ce W\u0119gry s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tych struktur, pozwala im prowadzi\u0107 obecn\u0105 polityk\u0119 \u2014 tak\u0105, kt\u00f3ra z jednej strony formalnie mie\u015bci si\u0119 w ramach Zachodu, ale z drugiej umo\u017cliwia promowanie rosyjskich interes\u00f3w wewn\u0105trz tych organizacji.<\/p>\n

Budapeszt potrafi wykorzysta\u0107 swoje cz\u0142onkostwo do rozgrywania r\u00f3\u017cnych kwestii. Przyk\u0142adem by\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142a blokada akcesji Szwecji i Finlandii do NATO czy op\u00f3\u017anianie unijnych decyzji w sprawie sankcji wobec Rosji. Ostatecznie W\u0119gry nie zablokowa\u0142y tych proces\u00f3w, ale wielokrotnie pr\u00f3bowa\u0142y co\u015b na nich ugra\u0107.<\/p>\n

Dlatego nawet mimo antybrukselskiej retoryki, Orban nie planuje wyj\u015bcia z Unii czy NATO. Jego strategia polega na odgrywaniu roli renegata w tych organizacjach i wyci\u0105ganiu korzy\u015bci od partner\u00f3w zewn\u0119trznych, w tym Rosji. Nie patrz\u0105c na koszty dla swoich sojusznik\u00f3w i d\u0142ugofalowo, tak\u017ce dla samych W\u0119gier.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Relacje W\u0119gier z Rosj\u0105 od lat stanowi\u0105 przedmiot uwagi i analiz w Europie. Podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw Unii…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":69130,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,44,27,34,35,28,31,48,25,46,164,4887,40,41,87,47,80,29,30,415,71,2669,2670,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-69129","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-onet_data","21":"tag-perso_tst1","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-ukraina","30":"tag-usa","31":"tag-viktor_orban","32":"tag-wegry","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-wladimir_putin","35":"tag-world","36":"tag-world-news","37":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115440039049305299","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}