Lista zmartwie\u0144 chi\u0144skich przedsi\u0119biorc\u00f3w jest d\u0142uga. Otwieraj\u0105 j\u0105 k\u0142opoty gospodarcze Pa\u0144stwa \u015arodka, kt\u00f3re nigdy w pe\u0142ni nie podnios\u0142o si\u0119 po pandemii. Nastroje konsument\u00f3w s\u0105 w najlepszym razie umiarkowane, panuje nadprodukcja i bezwzgl\u0119dna konkurencja. Sprzeda\u017c detaliczna si\u0119 skurczy\u0142a. Liczba przynosz\u0105cych straty przedsi\u0119biorstw przemys\u0142owych utrzymuje si\u0119 na rekordowo wysokim poziomie.<\/p>\n
Teraz lista si\u0119 wyd\u0142u\u017ca. W miar\u0119 pogarszania si\u0119 perspektyw gospodarczych chi\u0144skie s\u0142u\u017cby bior\u0105 pod lup\u0119 biznesow\u0105 elit\u0119. Liczba oficjalnych dochodze\u0144 prowadzonych wobec szef\u00f3w sp\u00f3\u0142ek gwa\u0142townie ro\u015bnie. Podobnie jest z orzeczeniami s\u0105dowymi ograniczaj\u0105cymi ich swobod\u0119 podr\u00f3\u017cowania po kraju. Do tego narastaj\u0105ca w tym roku presja ze strony w\u0142adz doprowadzi\u0142a do serii samob\u00f3jstw w\u015br\u00f3d przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n
W 2018 r. Chiny stworzy\u0142y system funkcjonuj\u0105cy r\u00f3wnolegle do normalnych dzia\u0142a\u0144 policyjnych. Mia\u0142 obejmowa\u0107 g\u0142\u00f3wnie cz\u0142onk\u00f3w partii komunistycznej i urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych. By\u0142 elementem walki z korupcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 Xi Jinping rozpocz\u0105\u0142 pi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej jako najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Chin. Obecnie na baczno\u015bci musz\u0105 mie\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ci, kt\u00f3rzy s\u0105 motorem nap\u0119dowym gospodarczego sukcesu Chin. \u2014 Jest o wiele wi\u0119cej przypadk\u00f3w, o kt\u00f3rych nikt nie wie \u2014 m\u00f3wi anonimowo jeden z chi\u0144skich prawnik\u00f3w w rozmowie z „The Economist”.<\/p>\n
Zatrzymania nie wymagaj\u0105 zgody s\u0105du. Zatrzymanym odmawia si\u0119 standardowych us\u0142ug prawnik\u00f3w. Zmiany wprowadzone w czerwcu pozwalaj\u0105 funkcjonariuszom przetrzymywa\u0107 ludzi nawet przez osiem miesi\u0119cy. Je\u015bli pojawi si\u0119 podejrzenie pope\u0142nienia nowego przest\u0119pstwa, mog\u0105 „zresetowa\u0107 zegar” i bez ko\u0144ca ich przes\u0142uchiwa\u0107. Cele zazwyczaj nie maj\u0105 okien, \u015bwiat\u0142a s\u0105 zawsze w\u0142\u0105czone, a zatrzymani s\u0105 cz\u0119sto nadzorowani przez ca\u0142\u0105 dob\u0119, nawet podczas korzystania z toalety.<\/p>\n
Plaga aresztowa\u0144<\/p>\n
\nSzefowie sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych znikaj\u0105 w tym roku w zastraszaj\u0105cym tempie. W dokumentach gie\u0142dowych”The Economist” naliczy\u0142 do ko\u0144ca wrze\u015bnia 39 takich przypadk\u00f3w, czyli \u015brednio jeden tygodniowo. To ju\u017c przekracza rekordow\u0105 liczb\u0119 z zesz\u0142ego roku. Ale jest tylko cz\u0119\u015bci\u0105 szerszego obrazu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b obj\u0119tych liuzhi pracuje dla sp\u00f3\u0142ek nienotowanych na gie\u0142dzie, kt\u00f3re nie maj\u0105 obowi\u0105zku wyja\u015bniania inwestorom, dlaczego znikn\u0119li ich dyrektorzy generalni.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Wed\u0142ug o\u015bwiadcze\u0144 Centralnej Komisji Kontroli Dyscyplinarnej (CCDI), organu partyjnego uprawnionego do przeprowadzania takich dzia\u0142a\u0144, w 2024 r. \u0142\u0105czna liczba zatrzyma\u0144, obejmuj\u0105ca zar\u00f3wno urz\u0119dnik\u00f3w, jak i przedsi\u0119biorc\u00f3w, wzros\u0142a o prawie 50 proc., do ok. 38 tys. CCDI poinformowa\u0142a, \u017ce w zesz\u0142ym roku podj\u0119\u0142a r\u00f3\u017cne dzia\u0142ania dyscyplinarne (w tym liuzhi) wobec ponad 60 tys. os\u00f3b z sektora farmaceutycznego i 17 tys. z sektora finansowego.<\/p>\n
Zatrzymanie tak wielu szef\u00f3w mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 m.in. dzia\u0142aniami represyjnymi Xi Jinpinga, kt\u00f3rych dokonuje pod p\u0142aszczykiem walki z korupcj\u0105. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w firmy konsultingowej Gavekal Dragonomics liczba zg\u0142oszonych spraw osi\u0105gnie w tym roku rekordowy poziom 1 mln.<\/p>\n
Kiedy urz\u0119dnik staje si\u0119 przedmiotem dochodzenia, ca\u0142a jego sie\u0107 biznesowa mo\u017ce zosta\u0107 poddana kontroli, co prowadzi do gwa\u0142townego wzrostu liczby spraw dotycz\u0105cych przedsi\u0119biorstw. Zhu Jiangnan z Uniwersytetu w Hongkongu zauwa\u017ca, \u017ce niekt\u00f3re bran\u017ce b\u0119d\u0105ce przedmiotem coraz bardziej intensywnych dochodze\u0144 antykorupcyjnych, takie jak IT i technologie ekologiczne, s\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane z samorz\u0105dami lokalnymi poprzez zam\u00f3wienia publiczne i kontrakty. To sprawia, \u017ce kierownictwo firm z tych obszar\u00f3w jest nara\u017cone na wi\u0119ksze ryzyko.<\/p>\n
Czarna lista kredytowa<\/p>\n
Do wzrostu liczby zatrzyma\u0144 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przyczynia\u0107 si\u0119 spowolnienie wzrostu gospodarczego. Samorz\u0105dy lokalne maj\u0105 niewiele got\u00f3wki, cz\u0119sto maj\u0105 ogromne d\u0142ugi.<\/p>\n
Niekt\u00f3re dochodzenia CCDI okre\u015blane s\u0105 jako „po\u0142owy g\u0142\u0119binowe”. Chodzi o to, \u017ce kierownictwo jest zatrzymywane na podstawie nieprzekonuj\u0105cych dowod\u00f3w. W\u0142adze maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce trudne warunki liuzhi doprowadz\u0105 do przyznania si\u0119 do pope\u0142nienia przest\u0119pstwa lub oskar\u017cenia innej zamo\u017cnej osoby. \u015aledczy mog\u0105 nast\u0119pnie przej\u0105\u0107 maj\u0105tek tej osoby (i jej firmy).<\/p>\n
Spo\u015br\u00f3d 39 dyrektor\u00f3w sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych zatrzymanych w tym roku ponad po\u0142ow\u0119 uj\u0119to przez departamenty CCDI w miejscach oddalonych od siedzib ich firm. Chi\u0144ski prawnik specjalizuj\u0105cy si\u0119 w takich sprawach twierdzi anonimowo, \u017ce to oznacza, \u017ce jeden samorz\u0105d lokalny „po\u0142awia” w jurysdykcji innego w poszukiwaniu funduszy.<\/p>\n
Inn\u0105 przyczyn\u0105 niepokoju szef\u00f3w jest czarna lista kredytowa, do kt\u00f3rej niedawno dodano nazwiska cz\u0119\u015bci chi\u0144skich potentat\u00f3w. Tamtejsze prawo upad\u0142o\u015bciowe wci\u0105\u017c jest niedopracowane, a s\u0105dy cz\u0119sto si\u0119gaj\u0105 po szybkie rozwi\u0105zania, by wywrze\u0107 presj\u0119 na d\u0142u\u017cnik\u00f3w i zmusi\u0107 ich do sp\u0142aty zobowi\u0105za\u0144. Jedn\u0105 z metod jest dodanie ich nazwisk do publicznej listy \u2014 bycie na niej oznacza zakaz „wysokich wydatk\u00f3w”. Takie osoby nie mog\u0105 ju\u017c mi\u0119dzy innymi lata\u0107 samolotami, je\u017adzi\u0107 szybkimi poci\u0105gami ani zatrzymywa\u0107 si\u0119 w luksusowych hotelach.<\/p>\n
\nTa lista kredytowa mog\u0142a pierwotnie mie\u0107 na celu zmuszenie ludzi do sp\u0142aty niewielkich d\u0142ug\u00f3w, ale w ostatnich latach przedsi\u0119biorcy zostali na ni\u0105 wpisani, poniewa\u017c ich biznesy borykaj\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami. Z danych s\u0105dowych wynika, \u017ce do ko\u0144ca wrze\u015bnia br. wpisano na list\u0119 oko\u0142o 200 tys. os\u00f3b, w por\u00f3wnaniu z ok. 17,4 tys. w ca\u0142ym 2019 r., przed za\u0142amaniem gospodarczym spowodowanym pandemi\u0105. Ok. 46 proc. tegorocznych wpis\u00f3w na czarn\u0105 list\u0119 wynika\u0142o ze spor\u00f3w umownych, co wskazuje, \u017ce to dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza doprowadzi\u0142a do wydania orzecze\u0144 s\u0105dowych.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Obawa przed trafieniem na list\u0119 jest realna i mo\u017ce sk\u0142ania\u0107 firmy do podejmowania mniejszego ryzyka. Jest to zatem kolejny „niebezpieczny hamulec dla nastroj\u00f3w biznesowych” \u2014 twierdzi Lizzi Lee z Centrum Analiz Chi\u0144skich think tanku Asia Society Policy Institute. W czasach, gdy gospodarce bardzo brakuje dynamiki, „obecny system wysy\u0142a sygna\u0142, \u017ce je\u015bli poniesiesz pora\u017ck\u0119, nie tylko stracisz sw\u00f3j biznes, ale mo\u017cesz straci\u0107 podstawow\u0105 zdolno\u015b\u0107 do funkcjonowania” \u2014 twierdzi.<\/p>\n
Mroczna atmosfera i samob\u00f3jstwa<\/p>\n
Rz\u0105d centralny pr\u00f3bowa\u0142 poprawi\u0107 warunki dla przedsi\u0119biorc\u00f3w. W lutym br. Xi spotka\u0142 si\u0119 z kilkoma szefami czo\u0142owych chi\u0144skich firm. Mia\u0142 to by\u0107 sygna\u0142 daj\u0105cy nadziej\u0119 na zmian\u0119 sytuacji. Wprowadzona zosta\u0142a nowa ustawa o „promocji sektora prywatnego”, aby pobudzi\u0107 wzrost gospodarczy.<\/p>\n
To jednak nie przekona\u0142o przedsi\u0119biorc\u00f3w. Atmosfera w \u015brodowisku biznesowym jest wci\u0105\u017c ponura. 28 wrze\u015bnia br. ujawniono, \u017ce Wang Jianlin, potentat nieruchomo\u015bciowy, kt\u00f3ry niegdy\u015b by\u0142 najbogatszym cz\u0142owiekiem w Chinach, zosta\u0142 wpisany na czarn\u0105 list\u0119 d\u0142u\u017cnik\u00f3w z powodu sporu kontraktowego. Zakaz ten zosta\u0142 zniesiony dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, ale wywo\u0142a\u0142 dyskusj\u0119 na temat tragicznej sytuacji, w jakiej znalaz\u0142y si\u0119 niekt\u00f3re czo\u0142owe postaci \u015bwiata biznesu. Aresztowanie Yu mia\u0142o podobny skutek. Skoro nawet wybitni naukowcy wojskowi mog\u0105 zosta\u0107 obj\u0119ci liuzhi, znaczy to, \u017ce nikt nie jest poza zasi\u0119giem agencji antykorupcyjnej.<\/p>\n
Od kwietnia do lipca co najmniej pi\u0119ciu prominentnych szef\u00f3w firm skoczy\u0142o z wysokich budynk\u00f3w. Te tragiczne wydarzenia wywo\u0142a\u0142y burzliw\u0105 publiczn\u0105 dyskusj\u0119 na temat ci\u0119\u017caru, jaki nak\u0142adany jest na przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n
Szczeg\u00f3lnym szokiem by\u0142o samob\u00f3jstwo Wanga Linpenga. Za\u0142o\u017cyciel odnosz\u0105cej sukcesy sieci dom\u00f3w towarowych Wang by\u0142 niegdy\u015b najbogatszym cz\u0142owiekiem w swojej rodzinnej prowincji Hubei. W kwietniu br. zosta\u0142 umieszczony w liuzhi. Pod koniec lipca br. odzyska\u0142 wolno\u015b\u0107, ale pozosta\u0142 na li\u015bcie obserwacyjnej. \u2014 Jego samob\u00f3jstwo, kilka dni po zwolnieniu, jest jednym z nielicznych przypadk\u00f3w, kt\u00f3re „wyp\u0142yn\u0119\u0142y na powierzchni\u0119”, m\u00f3wi anonimowo wspomniany wcze\u015bniej prawnik w rozmowie z „The Economist”. \u2014 Jest o wiele wi\u0119cej przypadk\u00f3w, o kt\u00f3rych nikt nie wie.<\/p>\n
\u00a9 The Economist Newspaper Limited, Londyn, 8 pa\u017adziernika 2025 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lista zmartwie\u0144 chi\u0144skich przedsi\u0119biorc\u00f3w jest d\u0142uga. Otwieraj\u0105 j\u0105 k\u0142opoty gospodarcze Pa\u0144stwa \u015arodka, kt\u00f3re nigdy w pe\u0142ni nie podnios\u0142o…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":69281,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,85,27,34,35,17415,5465,28,31,48,25,46,14598,4887,40,41,1666,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-69280","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-chiny","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-magazyn13","16":"tag-magazyny_premium","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pandemia_covid_19","23":"tag-perso_tst1","24":"tag-polish","25":"tag-polski","26":"tag-przestepstwo","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115440451915927521","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69280"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69280\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}