Idea zmiany czasu, polegaj\u0105ca na przesuwaniu wskaz\u00f3wek zegara o godzin\u0119 do przodu wiosn\u0105 i cofni\u0119ciu ich jesieni\u0105, mia\u0142a na celu lepsze wykorzystanie \u015bwiat\u0142a dziennego. W Polsce kolejna zmiana czasu nast\u0105pi\u0142a w nocy z 25 na 26 pa\u017adziernika, kiedy to o godz. 3. cofni\u0119to zegarki na godz. 2., zyskuj\u0105c dodatkow\u0105 godzin\u0119 snu. Jednak coraz wi\u0119cej kraj\u00f3w rezygnuje z tego zwyczaju.<\/p>\n
Kt\u00f3re kraje zrezygnowa\u0142y ze zmiany czasu? <\/p>\n
Jakie s\u0105 zdrowotne konsekwencje zmiany czasu? <\/p>\n
Kiedy w Polsce zmieniono czas w 2025 roku? <\/p>\n
Jak zmiana czasu wp\u0142ywa na bezpiecze\u0144stwo na drogach? <\/p>\n
Jak wynika z analizy Pew Research Center z 2023 r., jeszcze dekad\u0119 temu po\u0142owa pa\u0144stw na \u015bwiecie stosowa\u0142a zmian\u0119 czasu. Dzi\u015b pozosta\u0142a przy niej tylko jedna trzecia. Praktyka ta wci\u0105\u017c obowi\u0105zuje w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Europy, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii oraz w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach Ameryki \u0141aci\u0144skiej i Karaib\u00f3w. Z kolei ca\u0142a Azja i wi\u0119kszo\u015b\u0107 Afryki ju\u017c dawno z niej zrezygnowa\u0142y.<\/p>\n
W ostatnich 10 latach do grona pa\u0144stw, kt\u00f3re postanowi\u0142y zrezygnowa\u0107 z przesuwania wskaz\u00f3wek, do\u0142\u0105czy\u0142y m.in. Rosja, Turcja, Urugwaj, Namibia i wi\u0119kszo\u015b\u0107 Meksyku. W Europie temat zmiany czasu r\u00f3wnie\u017c budzi kontrowersje \u2013 w 2018 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a zako\u0144czenie tej praktyki, jednak brak porozumienia w Radzie Europejskiej wstrzyma\u0142 wdro\u017cenie reformy.<\/p>\n
Zdrowie na szali \u2013 co m\u00f3wi\u0105 eksperci?<\/p>\n
Krytycy zmiany czasu wskazuj\u0105 na jej negatywne skutki zdrowotne. Prof. Jagdish Khubchandani z New Mexico State University podkre\u015bla, \u017ce badania wykazuj\u0105 zwi\u0105zek mi\u0119dzy zmian\u0105 czasu a problemami zdrowotnymi, takimi jak zaburzenia snu, zawa\u0142y serca, a nawet depresja.<\/p>\n
„Zak\u0142\u00f3cenia rytm\u00f3w oko\u0142odobowych mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie organizmu, w tym na regulacj\u0119 hormon\u00f3w odpowiedzialnych za stres, sen, g\u0142\u00f3d czy poziom cukru we krwi” \u2013 t\u0142umaczy Khubchandani. Jak dodaje, dodatkowe \u015bwiat\u0142o wieczorem wynikaj\u0105ce z przesuni\u0119cia czasu mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 zasypianie, a tym samym wp\u0142yn\u0105\u0107 na og\u00f3lne samopoczucie.<\/p>\n
Badania potwierdzaj\u0105 te obawy. W\u0142oscy naukowcy w 2018 r. zauwa\u017cyli wzrost liczby zawa\u0142\u00f3w serca o 4-29 proc. po wiosennej zmianie czasu. Z kolei badacze z Finlandii w 2016 r. stwierdzili, \u017ce liczba hospitalizacji z powodu udar\u00f3w niedokrwiennych wzrasta o 8 proc. w pierwszych dw\u00f3ch dniach po zmianie czasu. Niepokoj\u0105ce s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105ce na zwi\u0119kszone ryzyko epizod\u00f3w depresyjnych po przestawieniu zegar\u00f3w.<\/p>\n
Zmiana czasu a bezpiecze\u0144stwo<\/p>\n
Zmiana czasu wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce z istotnymi konsekwencjami dla bezpiecze\u0144stwa. Badania przeprowadzone w Hiszpanii w 2018 roku wykaza\u0142y, \u017ce liczba \u015bmiertelnych wypadk\u00f3w drogowych wzrasta o 30 proc. w dniu przestawienia zegar\u00f3w na czas letni. Nawet cofni\u0119cie czasu jesieni\u0105 skutkowa\u0142o wzrostem liczby wypadk\u00f3w o 16 proc.<\/p>\n
Podobne wnioski p\u0142yn\u0105 z raportu naukowc\u00f3w z Mayo Clinic w USA z 2021 r. W tygodniu po zmianie czasu na letni liczba incydent\u00f3w zwi\u0105zanych z bezpiecze\u0144stwem wzrasta\u0142a o niemal 19 proc. Autorzy badania wskazuj\u0105 na skr\u00f3cenie czasu snu jako g\u0142\u00f3wny czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na te statystyki.<\/p>\n
Ekonomia i ekologia \u2013 czy warto przestawia\u0107 zegarki?<\/p>\n
Jednym z pierwotnych argument\u00f3w za wprowadzeniem zmiany czasu by\u0142a oszcz\u0119dno\u015b\u0107 energii. Idea ta si\u0119ga XVIII w., kiedy Benjamin Franklin zasugerowa\u0142 przesuni\u0119cie harmonogramu snu, by zaoszcz\u0119dzi\u0107 na \u015bwiecach. Niemcy jako pierwsi wprowadzili zmian\u0119 czasu na letni podczas I wojny \u015bwiatowej, by zmniejszy\u0107 zu\u017cycie energii.<\/p>\n
Jednak wsp\u00f3\u0142czesne badania podwa\u017caj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 tego argumentu. Niekt\u00f3re raporty wskazuj\u0105 na zaledwie 0,5-procentow\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107 energii, podczas gdy inne sugeruj\u0105 wr\u0119cz wzrost jej zu\u017cycia.<\/p>\n
Cho\u0107 zmiana czasu ma coraz wi\u0119cej przeciwnik\u00f3w, jej przysz\u0142o\u015b\u0107 wci\u0105\u017c jest niepewna. Nawet w Stanach Zjednoczonych, gdzie w grudniu 2024 r. Donald Trump zapowiedzia\u0142 ch\u0119\u0107 zako\u0144czenia tej praktyki, temat pozostaje kontrowersyjny. W marcu 2025 roku prezydent USA stwierdzi\u0142, \u017ce decyzja w tej sprawie to „kwestia 50 na 50”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Idea zmiany czasu, polegaj\u0105ca na przesuwaniu wskaz\u00f3wek zegara o godzin\u0119 do przodu wiosn\u0105 i cofni\u0119ciu ich jesieni\u0105, mia\u0142a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":69899,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,48,25,46,4887,42,38,40,39,41,47,29,30,26],"class_list":{"0":"post-69898","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-perso_tst1","21":"tag-pl","22":"tag-poland","23":"tag-polish","24":"tag-polska","25":"tag-polski","26":"tag-screening_general","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115442441646461410","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69898\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}