{"id":699440,"date":"2026-09-19T05:45:15","date_gmt":"2026-09-19T05:45:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/699440\/"},"modified":"2026-09-19T05:45:15","modified_gmt":"2026-09-19T05:45:15","slug":"wroclaw-wielka-wyspa-to-zielone-pluca-miasta-nie-brak-tu-atrakcji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/699440\/","title":{"rendered":"Wroc\u0142aw. Wielka Wyspa to zielone p\u0142uca miasta. Nie brak tu atrakcji"},"content":{"rendered":"<p>        Jej wysoko\u015b\u0107 Hala Stulecia<\/p>\n<p>\n        Gmach wzniesiony przez s\u0142ynnego architekta Maksa Berga do dzisiaj uchodzi za architektoniczny majstersztyk i jedn\u0105 z najcenniejszych pere\u0142 modernizmu w naszej cz\u0119\u015bci Europy. Berg podj\u0105\u0142 si\u0119 zadania zaprojektowania hali, kt\u00f3ra w 1913 r. mia\u0142a ugo\u015bci\u0107 wielk\u0105, zorganizowan\u0105 na wz\u00f3r dzisiejszych Expo Wystaw\u0119 Stulecia u\u015bwietniaj\u0105c\u0105 rocznic\u0119 wydania odezwy do narodu przez cesarza Fryderyka Wilhelma III. Wraz z hal\u0105 powsta\u0142 kompleks rekreacyjno-wystawowy obejmuj\u0105cy m.in. zaprojektowane przez innego znanego wroc\u0142awskiego architekta Hansa Poelziga pergol\u0119, staw oraz Pawilon Czterech Kopu\u0142, dzisiaj funkcjonuj\u0105cy jako Muzeum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 oddzia\u0142 Muzeum Narodowego we Wroc\u0142awiu.\n    <\/p>\n<p>\n        Cho\u0107 wszystkie te obiekty w 2006 r. trafi\u0142y na list\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO, to nadal t\u0119tni\u0105 \u017cyciem i s\u0105 miejscem organizacji licznych wydarze\u0144 sportowych, koncert\u00f3w, kongres\u00f3w i oczywi\u015bcie wystaw. To tak\u017ce tutaj kilkana\u015bcie lat temu powsta\u0142a czynna od maja do pa\u017adziernika fontanna multimedialna, kt\u00f3ra na swoje wieczorne pokazy przyci\u0105ga regularnie t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w. Kompleks Hali Stulecia kusi te\u017c znakomit\u0105 gastronomi\u0105. Restauracja Tarasowa, serwuj\u0105ca dania oparte na starych, lokalnych przepisach, ale z wyra\u017anym, wsp\u00f3\u0142czesnym twistem, zosta\u0142a w zesz\u0142ym roku po raz pierwszy wyr\u00f3\u017cniona rekomendacj\u0105 przewodnika <a href=\"https:\/\/www.newsweek.pl\/biznes\/restauracje-z-gwiazdka-micheline-wcale-nie-szukaja-egzotycznych-skladnikow-kupuja\/bf7n9kg\" id=\"364e1c02-74e4-4138-905a-4f7e595650a1\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Michelina<\/a>.\n    <\/p>\n<p>                    <img width=\"610\" height=\"407\" alt=\"Afrykarium \" title=\"Afrykarium \" class=\"image imgWithMetaData\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WLVk9kpTURBXy8xOTk3YjZiMTgxNDFiYTQ5OWQ5ZjhlYWM0Yzk2MDBmOS5qcGeRlQLNAmLNAZfCw94AAaEwAQ.jpeg\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>        Najstarsze zoo w Polsce<\/p>\n<p>\n        Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce lokalizacja kompleksu nie by\u0142a przypadkowa \u2013 \u00f3wczesne miejskie w\u0142adze wygospodarowa\u0142y t\u0119 spor\u0105 dzia\u0142k\u0119 w szczeg\u00f3lnym s\u0105siedztwie. Tu\u017c obok, dos\u0142ownie po drugiej stronie ulicy \u00f3wcze\u015bnie znanej jako Gr\u00fcneichener Weg, mie\u015bci\u0142 si\u0119 jeden z pierwszych w Europie ogrod\u00f3w zoologicznych (wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie najstarszy spo\u015br\u00f3d wszystkich funkcjonuj\u0105cych do dzisiaj na obecnych polskich ziemiach). Wroc\u0142awskie zoo otwarto w lipcu 1865 r., czyli a\u017c 48 lat przed otwarciem <a href=\"https:\/\/www.newsweek.pl\/psychologia\/olga-tokarczuk-i-robert-cialdini-na-re_mind-najwazniejsze-momenty-festiwalu\/2yppzv6\" id=\"ee60c596-74fa-474c-b6f5-54724502b83c\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Hali Stulecia<\/a>. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 z wielk\u0105 pomp\u0105, szczeg\u00f3lnie jak na XIX-wieczne realia \u2013 by\u0142y koncert orkiestry wojskowej, iluminacje \u015bwietlne, a nawet pokaz fajerwerk\u00f3w. W ogrodzie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 nie tylko doskonale znane w naszej cz\u0119\u015bci Europy wilki czy ptaki drapie\u017cne, lecz tak\u017ce sporo egzotycznych gatunk\u00f3w, m.in. afryka\u0144skie dzikie koty czy ma\u0142py \u2013 w sumie we wroc\u0142awskim zoo zgromadzono wtedy imponuj\u0105c\u0105 jak na te czasy liczb\u0119 oko\u0142o 450 osobnik\u00f3w reprezentuj\u0105cych 120 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w.\n    <\/p>\n<p>\n        Wstrz\u0105sem dla tutejszego kompleksu by\u0142a II wojna \u015bwiatowa \u2013 podczas ofensywy Armii Czerwonej zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwierz\u0105t zosta\u0142a zabita, a sam ogr\u00f3d kompletnie zrujnowany. Mimo to zoo wznowi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 stosunkowo szybko, bo ju\u017c w lipcu 1948 r., dzi\u0119ki uporowi nowych, polskich w\u0142adz. W kolejnych dekadach wroc\u0142awski ogr\u00f3d zacz\u0105\u0142 si\u0119 bardzo dynamicznie rozwija\u0107 \u2013 znacz\u0105co zwi\u0119kszy\u0142 swoj\u0105 powierzchni\u0119 (ponadtrzykrotnie wzgl\u0119dem rozmiaru pierwotnie zajmowanego terenu), a tak\u017ce zyska\u0142 ca\u0142\u0105 mas\u0119 nowych obiekt\u00f3w, w tym ultranowoczesne, otwarte w 2014 r. Afrykarium czy udost\u0119pnion\u0105 dla zwiedzaj\u0105cych nieco ponad dwa lata temu Lwiarni\u0119. Dzisiaj we wroc\u0142awskim zoo mo\u017cna nie tylko zobaczy\u0107 a\u017c 1100 gatunk\u00f3w zwierz\u0105t, lecz tak\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w pokazowym karmieniu, zr\u00f3\u017cnicowanych zaj\u0119ciach edukacyjnych lub wyszale\u0107 si\u0119 w parku linowym. Ogr\u00f3d zoologiczny od lat zalicza si\u0119 do najt\u0142umniej odwiedzanych atrakcji stolicy Dolnego \u015al\u0105ska, o czym \u015bwiadcz\u0105 twarde liczby \u2013 rocznie zagl\u0105da tutaj mi\u0119dzy 1,6 a nawet 1,8 mln go\u015bci.\n    <\/p>\n<p>        Unikalny kompleks<\/p>\n<p>\n        Znacznie mniej go\u015bci przybywa za to na znajduj\u0105cy si\u0119 zaledwie 10 minut jazdy rowerem st\u0105d Stadion Olimpijski. A szkoda, bo ten modernistyczny obiekt, cho\u0107 o wiele mniej popularny od wroc\u0142awskiego zoo, tak\u017ce uchodzi za unikalny w skali naszego kraju. Jego historia si\u0119ga lat 20. XX stulecia, czyli okresu bardzo dynamicznego rozwoju miejskiej infrastruktury. Za koncepcj\u0119 stworzenia funkcjonalnego i nowoczesnego jak na tamte czasy kompleksu sportowego na Wielkiej Wyspie odpowiada\u0142 Richard Konwiarz \u2013 urodzony w 1883 r. w K\u0119pnie ceniony architekt, kt\u00f3ry zdoby\u0142 uznanie dzi\u0119ki \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy ze wspominanym autorem Hali Stulecia \u2013 Maksem Bergiem. Budowa stadionu, pocz\u0105tkowo nazwanego oficjalnie Schlesierkampfbahn im Sportpark Leerbeutel, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1928 r. Ju\u017c zaledwie kilka lat p\u00f3\u017aniej, w latach 1935-1939, obiekt zosta\u0142 rozbudowany. W tym okresie wzniesiono m.in. nowe, bardziej pojemne trybuny (mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 nawet 50 tys. os\u00f3b), reprezentacyjn\u0105 bram\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 oraz jeden z najbardziej charakterystycznych do dzisiaj element\u00f3w ca\u0142ego kompleksu \u2013 40-metrow\u0105 wie\u017c\u0119 zegarow\u0105. Ta zreszt\u0105 przesz\u0142a w ostatnim czasie renowacj\u0119, maj\u0105c\u0105 na celu tak\u017ce odtworzenie historycznego znicza olimpijskiego. Czy to oznacza, \u017ce obiekt szykowany by\u0142 na igrzyska? Nic bardziej mylnego. Nazwa stadionu nawi\u0105zuje do zdobytego przez Konwiarza w 1932 r. br\u0105zowego medalu za realizacj\u0119 w\u0142a\u015bnie tej inwestycji w ramach Olimpijskiego Konkursu Sztuki i Literatury. To by\u0142 jeszcze okres, kiedy Mi\u0119dzynarodowy Komitet Olimpijski traktowa\u0142 architektur\u0119, malarstwo, rze\u017ab\u0119, muzyk\u0119 i literatur\u0119 jako pe\u0142noprawne dyscypliny olimpijskie, nagradzane na takich samych zasadach jak konkurencje sportowe.\n    <\/p>\n<p>        Wzorcowe osiedle<\/p>\n<p>\n        Jednak wbrew pozorom Stadion Olimpijski i <a href=\"https:\/\/www.newsweek.pl\/trendy-i-inspiracje\/podroze\/hala-stulecia-to-symbol-wroclawia-a-takze-powiklanych-losow-europy\/y6bjgcy\" id=\"8249db9b-bcad-44e4-9fa5-6d452a90c402\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Hala Stulecia<\/a> nie s\u0105 jedynymi przyk\u0142adami wybitnej architektury na Wielkiej Wyspie. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce wystarczy zaledwie kilkuminutowy spacer od tego drugiego obiektu, by zobaczy\u0107 kompleks do dzisiaj uznawany za wzorcowe osiedle mieszkaniowe. Chodzi oczywi\u015bcie o WuWA \u2013 skr\u00f3t od niemieckiego Wohnung und Werkraum Ausstellung, czyli Wystawa Mieszkania i Miejsca Pracy. Wydarzenie zorganizowane latem 1929 r. przez \u015bl\u0105ski oddzia\u0142 Deutscher Werkbund, wp\u0142ywowej organizacji zrzeszaj\u0105cej niemieckich architekt\u00f3w, projektant\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w, zapisa\u0142o si\u0119 w historii nie tylko Wroc\u0142awia. Na potrzeby wystawy wzniesiono tutaj kilkadziesi\u0105t budynk\u00f3w mieszkalnych, kt\u00f3re mia\u0142y stanowi\u0107 fundament i wzorzec dla przysz\u0142ego budownictwa miejskiego w ca\u0142ym kraju.\n    <\/p>\n<p>\n        <a href=\"https:\/\/www.newsweek.pl\/biznes\/krakow-wspiera-biznes-kluczem-jest-roznorodnosc\/xtne254\" id=\"07ab86b7-5a92-496d-8a24-2f409c9282b9\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Projekty idealnie wpisywa\u0142y si\u0119 w ide\u0119 nowego budownictwa<\/a> (niem. Neues Bauen), czyli nurtu odrzucaj\u0105cego ozdoby i ornamenty na rzecz prostoty, funkcjonalno\u015bci oraz racjonalnego wykorzystania dost\u0119pnej przestrzeni. Z tego powodu stworzone przez dzia\u0142aczy Werkbundu we Wroc\u0142awiu budynki by\u0142y foremnymi, geometrycznymi bry\u0142ami wyposa\u017conymi w du\u017ce, zapewniaj\u0105ce znakomite do\u015bwietlenie okna oraz p\u0142askie dachy. Z kolei wn\u0119trza dom\u00f3w zaprojektowano jako otwarte przestrzenie z minimalnymi dekoracjami, za to z funkcjonalnymi uk\u0142adami pomieszcze\u0144 i innymi praktycznymi rozwi\u0105zaniami. Pokazano te\u017c, jak powinno wygl\u0105da\u0107 otoczenie budynk\u00f3w, na czele z zielonymi ogr\u00f3dkami przydomowymi oraz publicznymi skwerkami s\u0142u\u017c\u0105cymi do rekreacji mieszka\u0144c\u00f3w.\n    <\/p>\n<p>\n        Przede wszystkim jednak za\u0142o\u017cenie mia\u0142o stanowi\u0107 remedium na \u00f3wczesne problemy mieszkaniowe \u2013 dynamicznie rozwijaj\u0105ca si\u0119 w tym okresie niemiecka gospodarka sta\u0142a si\u0119 katalizatorem dla procesu szybkiej urbanizacji du\u017cych, przemys\u0142owych miast, w kt\u00f3rych nie nad\u0105\u017cano za budow\u0105 nowych lokali. Architekci zrzeszeni w Werkbundzie chcieli pokaza\u0107, jak przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii mo\u017cna szybko budowa\u0107 tanie i funkcjonalne domy. W sumie, po zaledwie kilku miesi\u0105cach budowy, uko\u0144czono 103 ma\u0142e mieszkania i 29 wi\u0119kszych, z pe\u0142nym, wzorcowym wyposa\u017ceniem. Kompleks przetrwa\u0142 w niemal niezmienionej formie do dzisiaj, a budynki WuWA mo\u017cna wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie podziwia\u0107 od zewn\u0105trz. A wycieczk\u0119 najlepiej rozpocz\u0105\u0107 od fili\u017canki kawy w charakterystycznym, okr\u0105g\u0142ym pawilonie przy ulicy Tramwajowej, gdzie mie\u015bci si\u0119 klimatyczna WuWA Caf\u00e9. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jej wysoko\u015b\u0107 Hala Stulecia Gmach wzniesiony przez s\u0142ynnego architekta Maksa Berga do dzisiaj uchodzi za architektoniczny majstersztyk i&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":699441,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51607],"tags":[11145,16927,42,38,40,39,41,7682,1853],"class_list":["post-699440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-wroclaw","tag-architektura","tag-ogrod","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-przyroda","tag-wroclaw"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/699440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=699440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/699440\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/699441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=699440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=699440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=699440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}