{"id":70748,"date":"2025-10-27T12:32:08","date_gmt":"2025-10-27T12:32:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/70748\/"},"modified":"2025-10-27T12:32:08","modified_gmt":"2025-10-27T12:32:08","slug":"gigantyczny-krater-odkryty-w-chinach-to-bylo-potezne-uderzenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/70748\/","title":{"rendered":"Gigantyczny krater odkryty w Chinach. To by\u0142o pot\u0119\u017cne uderzenie"},"content":{"rendered":"<p>Najnowsze badania wskazuj\u0105, \u017ce w\u00a0okolicach miasta Zhaoqing na po\u0142udniu Chin znajduje si\u0119 wyra\u017any krater powsta\u0142y w\u00a0wyniku uderzenia planetoidy. To pierwszy potwierdzony \u015blad takiego zderzenia w\u00a0tej cz\u0119\u015bci kraju i\u00a0pi\u0105ty w\u00a0ca\u0142ych Chinach. Formacja ma ok. 900 m\u00a0\u015brednicy i\u00a0kszta\u0142t nieznacznie nachylonej niecki.<\/p>\n<p>Autorzy pracy opublikowanej 15 pa\u017adziernika w\u00a0periodyku &#8222;Matter and Radiation at Extremes&#8221; oceniaj\u0105, \u017ce krater powsta\u0142 po tym, jak obiekt o\u00a0\u015brednicy ok. 30 metr\u00f3w wszed\u0142 w\u00a0ziemsk\u0105 atmosfer\u0119, przetrwa\u0142 lot przez ni\u0105 i\u00a0z\u00a0pe\u0142nym impetem uderzy\u0142 w\u00a0powierzchni\u0119 planety. Wed\u0142ug wst\u0119pnych bada\u0144, do zderzenia mog\u0142o doj\u015b\u0107 mniej wi\u0119cej 10 tys. lat temu, w\u00a0okresie dynamicznych zmian w\u00a0\u015brodowisku i\u00a0rozwoju spo\u0142eczno\u015bci ludzkich.<\/p>\n<p>Jeden z\u00a0autor\u00f3w badania Chen Ming z\u00a0Centre for High Pressure Science and Technology Advanced Research wyja\u015bnia, \u017ce uwolniona w\u00a0zderzeniu energia odpowiada ok. 600 tys. tonom TNT. Wed\u0142ug badaczy oznacza to si\u0142\u0119 por\u00f3wnywaln\u0105 do 40 bomb zrzuconych na Hiroszim\u0119 i\u00a0potencjalnie znacz\u0105ce zmiany okolicznego krajobrazu i\u00a0znajduj\u0105cych si\u0119 w\u00a0nim ekosystem\u00f3w.<\/p>\n<p>Naukowcy potwierdzili kosmiczne pochodzeni krateru poprzez analiz\u0119 kwarcu z\u00a0miejsca uderzenia. W\u00a0pr\u00f3bkach wykryto charakterystyczne deformacje krystalicznej struktury szkliwa, kt\u00f3re powstaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie przy skrajnych ci\u015bnieniach i\u00a0temperaturach generowanych wy\u0142\u0105cznie podczas uderzenia planetoidy.<\/p>\n<p>Co ciekawe, krater odkryto w\u00a0klimacie tropikalnym, kt\u00f3ry przecie\u017c sprzyja szybkiemu chemicznemu wietrzeniu ska\u0142. Obfite opady (ponad 150 cm rocznie) i\u00a0lu\u017ana, zwietrza\u0142a kraw\u0119d\u017a krateru przyspieszaj\u0105 erozj\u0119. Czynniki te utrudniaj\u0105 precyzyjne datowanie momentu uderzenia, dlatego potrzebne s\u0105 kolejne analizy, w\u00a0tym datowania izotopowe.<\/p>\n<p>Do tej pory wszystkie  cztery potwierdzone kratery w\u00a0Chinach znajdowa\u0142y si\u0119 na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie kraju. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce podobne struktury mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce na po\u0142udniu czy na Wy\u017cynie Tybeta\u0144skiej, co otwiera drog\u0119 do dalszych odkry\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najnowsze badania wskazuj\u0105, \u017ce w\u00a0okolicach miasta Zhaoqing na po\u0142udniu Chin znajduje si\u0119 wyra\u017any krater powsta\u0142y w\u00a0wyniku uderzenia planetoidy.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":70749,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-70748","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115446149626084162","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70748"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70748\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}