{"id":71835,"date":"2025-10-28T06:47:09","date_gmt":"2025-10-28T06:47:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/71835\/"},"modified":"2025-10-28T06:47:09","modified_gmt":"2025-10-28T06:47:09","slug":"bedzie-prezydentem-do-osiagniecia-prawie-stu-lat-paul-biya-wybrany-na-osma-kadencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/71835\/","title":{"rendered":"B\u0119dzie prezydentem do osi\u0105gni\u0119cia prawie stu lat. Paul Biya wybrany na \u00f3sm\u0105 kadencj\u0119"},"content":{"rendered":"<p data-section=\"detail-body\">Og\u0142oszeniu wynik\u00f3w towarzyszy\u0142y napi\u0119cia i starcia uliczne. W Douali zgin\u0119\u0142y co najmniej cztery osoby, a opozycja donosi\u0142a tak\u017ce o strza\u0142ach w pobli\u017cu domu Tchiromy w Garoui. W\u0142adze zaprzeczaj\u0105 nadu\u017cyciom wyborczym, podczas gdy opozycja wyniki odrzuca. W ostatnich dniach w cz\u0119\u015bci kraju odnotowano te\u017c zak\u0142\u00f3cenia w dost\u0119pie do internetu i zamykanie firm z obawy przed niepokojami. Frekwencja wynios\u0142a ok. 57,7 proc.<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Biya rz\u0105dzi Kamerunem od 1982 r. i od dekad utrzymuje \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0119 nad scen\u0105 polityczn\u0105. W 2008 r. doprowadzi\u0142 do zniesienia limitu kadencji prezydenckich, co umo\u017cliwi\u0142o mu start w kolejnych wyborach. Od tamtej pory regularnie wygrywa\u0142, zwykle przy sprzeciwie opozycji kwestionuj\u0105cej r\u00f3wne regu\u0142y gry.<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Tegoroczn\u0105 kampani\u0119 o\u017cywi\u0142 Issa Tchiroma Bakary, kt\u00f3ry w tym roku zerwa\u0142 z obozem w\u0142adzy. Zdo\u0142a\u0142 skupi\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie koalicj\u0119 partii opozycyjnych i organizacji obywatelskich oraz przyci\u0105ga\u0142 du\u017ce t\u0142umy podczas wiec\u00f3w, co dawa\u0142o jego zwolennikom nadziej\u0119 na prawdziwe wyzwanie dla urz\u0119duj\u0105cego prezydenta. Po og\u0142oszeniu oficjalnych wynik\u00f3w Tchiroma ich nie uzna\u0142.<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Wygrana 92-latka wpisuje si\u0119 w szerszy problem dysonansu pokoleniowego. Kamerun jest jednym z najm\u0142odszych demograficznie kraj\u00f3w \u015bwiata. Mediana wieku to oko\u0142o 18\u201319 lat, a udzia\u0142 os\u00f3b 65+ wynosi niespe\u0142na 3 proc. Krytycy zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce tak wielka r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy rz\u0105dz\u0105cymi a rz\u0105dzonymi ogranicza reprezentatywno\u015b\u0107 i utrudnia odpowied\u017a na potrzeby m\u0142odego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2014 od edukacji i pracy po cyfryzacj\u0119.<\/p>\n<p>            Czytaj tak\u017ce w BUSINESS INSIDER<\/p>\n<p>        Czy to dobrze, \u017ce tak s\u0119dziwy polityk pozostaje prezydentem?<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Odpowied\u017a wymaga rozdzielenia osoby od instytucji. Z jednej strony wiek mo\u017ce oznacza\u0107 do\u015bwiadczenie i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 przyw\u00f3dztwa, co w pa\u0144stwie z trwaj\u0105cymi napi\u0119ciami bywa postrzegane jako stabilizuj\u0105ce. Z drugiej tak d\u0142ugi sta\u017c sprzyja petryfikacji (chodzi o utrwalenie w okre\u015blonej formie niepodatnej na zmiany) uk\u0142adu w\u0142adzy, zaw\u0119\u017ceniu kr\u0119g\u00f3w decyzyjnych i s\u0142abni\u0119ciu mechanizm\u00f3w rozliczalno\u015bci.<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Ro\u015bnie wi\u0119c ryzyko rz\u0105d\u00f3w przez nieformalny dw\u00f3r i doradc\u00f3w, a nie przez w pe\u0142ni sprawczego prezydenta, co podnosi pytania o transparentno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 pa\u0144stwa. Na to nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 obawy o zdrowie i zdolno\u015b\u0107 do sprawowania funkcji przez pe\u0142n\u0105, siedmioletni\u0105 kadencj\u0119 \u2014 w kraju, w kt\u00f3rym publiczna debata o kondycji g\u0142owy pa\u0144stwa bywa ograniczana.<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Istotne jest te\u017c to, jak dzia\u0142aj\u0105 bezosobowe instytucje. Konstytucja przewiduje, \u017ce w razie opr\u00f3\u017cnienia urz\u0119du obowi\u0105zki g\u0142owy pa\u0144stwa przejmuje tymczasowo przewodnicz\u0105cy Senatu do czasu wybor\u00f3w, kt\u00f3rych termin wyznacza si\u0119 w ci\u0105gu 120 dni. Taki zapis zmniejsza ryzyko pr\u00f3\u017cni w\u0142adzy, ale nie zast\u0105pi otwartej konkurencji politycznej, niezale\u017cnych s\u0105d\u00f3w i wiarygodnych wybor\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"article_p\" data-section=\"detail-body\">Zwolennicy Biyi widz\u0105 w nim gwaranta ci\u0105g\u0142o\u015bci, przeciwnicy \u2014 hamulec modernizacji i demokracji. Po ponownym wyborze testem b\u0119dzie to, czy w\u0142adze uruchomi\u0105 inkluzyjny dialog polityczny, zapewni\u0105 wi\u0119ksz\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 procesu wyborczego i otworz\u0105 przestrze\u0144 dla m\u0142odszego pokolenia polityk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Og\u0142oszeniu wynik\u00f3w towarzyszy\u0142y napi\u0119cia i starcia uliczne. W Douali zgin\u0119\u0142y co najmniej cztery osoby, a opozycja donosi\u0142a tak\u017ce&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":71836,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-71835","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115450455239120384","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71835"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71835\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}