{"id":72026,"date":"2025-10-28T08:39:13","date_gmt":"2025-10-28T08:39:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/72026\/"},"modified":"2025-10-28T08:39:13","modified_gmt":"2025-10-28T08:39:13","slug":"jak-sie-mieszka-w-jednym-z-najniebezpieczniejszych-krajow-swiata-magda-od-14-lat-zyje-w-rpa-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/72026\/","title":{"rendered":"Jak si\u0119 mieszka w jednym z najniebezpieczniejszych kraj\u00f3w \u015bwiata? Magda od 14 lat \u017cyje w RPA"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Rozmowa z Magd\u0105 Osiejewicz, autork\u0105 instabloga magda_w_Rpa oraz ksi\u0105\u017cki &#8222;RPA. Bajka dla wybranych&#8221;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Magdalena Wojciechowska: Jak si\u0119 mieszka w RPA, czyli jednym z najniebezpieczniejszych kraj\u00f3w na \u015bwiecie?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Magda Osiejewicz: Pocz\u0105tkowo nie wyjecha\u0142am tam mieszka\u0107 tylko na sta\u017c. Kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jad\u0119 do RPA, to wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce to b\u0119dzie raczej przygoda na kilkana\u015bcie miesi\u0119cy. W Kapsztadzie bardzo mi si\u0119 jednak spodoba\u0142o, po sta\u017cu znalaz\u0142am prac\u0119, potem kolejn\u0105. Po kilku latach jak ju\u017c si\u0119 zadomowi\u0142am, pozna\u0142am m\u0119\u017ca. Adoptowali\u015bmy syna, mamy te\u017c psy. W tym roku mija mi 14 lat, odk\u0105d tu mieszkam.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak d\u0142ugo Magda mieszka w RPA?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Czy Magda mieszka w strze\u017conym osiedlu?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie s\u0105 zabezpieczenia w domach w RPA?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Czy edukacja w RPA jest darmowa?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">M\u00f3wimy o kraju, kt\u00f3ry jak ka\u017cdy ma swoje plusy i minusy. Je\u015bli spojrzymy na statystyki przest\u0119pczo\u015bci, to rzeczywi\u015bcie robi\u0105 wra\u017cenie. Jak si\u0119 mieszka? To bardzo zale\u017cy gdzie. Na pewno trzeba zachowywa\u0107 szczeg\u00f3lne \u015brodki ostro\u017cno\u015bci, ale cz\u0142owiek si\u0119 przyzwyczaja do nowych zasad.<\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W Johannesburgu po przyje\u017adzie rzuci\u0142y mi si\u0119 w oczy na przyk\u0142ad ogrodzenia pod napi\u0119ciem, ca\u0142e osiedla otoczone murami, z ochron\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To s\u0105 takie enklawy, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi cz\u0142owiek si\u0119 porusza \u2014 samochodem, od bramy osiedla do drugiej, gdzie jest na przyk\u0142ad centrum handlowe czy ulica z lokalami.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ju\u017c na samym pocz\u0105tku pobytu w RPA zwr\u00f3ci\u0142am uwag\u0119 na sprzeczno\u015bci. Z jednej strony s\u0142ysza\u0142am: &#8222;nie wolno nigdzie chodzi\u0107 na piechot\u0119&#8221;, &#8222;nie u\u017cywaj transportu publicznego&#8221;, &#8222;to niebezpieczne&#8221; \u2014 a z drugiej widzia\u0142am ludzi, kt\u00f3rzy wsz\u0119dzie chodz\u0105 czy je\u017cd\u017c\u0105 komunikacj\u0105 miejsk\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Prawda jest taka, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa po prostu nie ma innego wyj\u015bcia. Nie maj\u0105 w\u0142asnych samochod\u00f3w, nie maj\u0105 pieni\u0119dzy, wi\u0119c czym maj\u0105 doje\u017cd\u017ca\u0107? Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 populacji korzysta z transportu publicznego, bo zwyczajnie nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci. Z drugiej strony przez kilka lat sama z niego korzysta\u0142am i uwa\u017cam, \u017ce przestrogi os\u00f3b, kt\u00f3re przez status finansowy i w\u0142asne wybory nie maj\u0105 styczno\u015bci z rzeczywisto\u015bci\u0105 wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b w kraju, s\u0105 oparte na strachu i przesadzone.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ta przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy maj\u0105 pieni\u0105dze, a tymi, kt\u00f3rzy ich nie maj\u0105, jest ogromna. Przez to, \u017ce kraje europejskie takich r\u00f3\u017cnic nie maj\u0105, ci\u0119\u017cko Polakom czy innym Europejczykom zrozumie\u0107, o co z t\u0105 przest\u0119pczo\u015bci\u0105 chodzi.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Czyli \u2014 o co chodzi?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">RPA rzeczywi\u015bcie ma wysoki poziom przest\u0119pczo\u015bci. To jest fakt. Ale ta brutalna, bardzo cz\u0119sto koncentruje si\u0119 w konkretnych miejscach \u2014 w najniebezpieczniejszych dzielnicach.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/K-Lk9kpTURBXy80YzVlMTU5YjRjOWQ0Yzk5ZGQxMTcxYTRiYmFiNDA1Yy5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Johannesburg\" loading=\"lazy\" \/>Richard van der Spuy \/ Shutterstock<\/p>\n<p>Johannesburg<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To w\u0142a\u015bnie te dzielnice potrafi\u0105 &#8222;nabija\u0107&#8221; statystyki ca\u0142emu miastu, bo tam naprawd\u0119 co chwil\u0119 dochodzi do strzelanin gang\u00f3w i innych przest\u0119pstw. I to s\u0105 potworne historie, o kt\u00f3rych si\u0119 czyta w lokalnych mediach.<\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Na przyk\u0142ad dzieci id\u0105ce do szko\u0142y gin\u0105 przypadkiem w strzelaninie. To si\u0119 naprawd\u0119 dzieje.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Taka jest rzeczywisto\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w tych konkretnych dzielnic. Gangi s\u0105 tam bardzo aktywne, ale dzia\u0142aj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na swoim terenie. To oczywi\u015bcie nie znaczy, \u017ce wsz\u0119dzie indziej jest ca\u0142kowicie bezpiecznie, to jednak ten sam kraj \u2014 ale w por\u00f3wnaniu do tamtych miejsc mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o wzgl\u0119dnym bezpiecze\u0144stwie i w innych miejscach typ przest\u0119pczo\u015bci jest zupe\u0142nie inny.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Mieszka Pani na strze\u017conym osiedlu?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Nie. Mieszkam w Kapsztadzie w domu wolnostoj\u0105cym.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tylko w Johannesburgu mieszka\u0142am na strze\u017conym osiedlu. Ale trzeba powiedzie\u0107, \u017ce Johannesburg to bardzo specyficzne miasto. Tam wiele osiedli i budynk\u00f3w ma du\u017c\u0105 ochron\u0119, to jest do\u015b\u0107 powszechne. Cho\u0107 znam i ludzi, kt\u00f3rzy i tam z wyboru mieszkaj\u0105 w domach wolnostoj\u0105cych i nie czuj\u0105 si\u0119 specjalnie zagro\u017ceni. Znowu, wszystko zale\u017cy od dzielnicy.<\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Generalnie w RPA przyj\u0119\u0142o si\u0119 stosowa\u0107 zasad\u0119, \u017ce zabezpieczamy si\u0119 mniej wi\u0119cej tak, jak s\u0105siedzi.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Chodzi o to, \u017ceby nie wyr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 \u2014 \u017ceby dom czy mieszkanie nie wygl\u0105da\u0142y na du\u017co gorzej zabezpieczone ni\u017c inne. Bo je\u017celi kto\u015b &#8222;robi obczajk\u0119&#8221; i szuka \u0142atwego celu, to wiadomo, \u017ce wybierze ten, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 najmniej chroniony.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jak zabezpiecza si\u0119 dom?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W du\u017cych miastach wida\u0107 kraty w oknach, drzwi wej\u015bciowe cz\u0119sto maj\u0105 kraty do drzwi, s\u0105 ogrodzenia pod napi\u0119ciem. Ale to te\u017c nie jest tak, \u017ce te ostatnie to wszyscy maj\u0105. W Kapsztadzie, w mojej dzielnicy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 dom\u00f3w nie ma ogrodze\u0144 pod napi\u0119ciem. Mamy za to kraty w oknach, ale to powszechne, tak samo, jak standardowy system: alarm przeciww\u0142amaniowy i firma ochroniarska, kt\u00f3ra w razie czego przyje\u017cd\u017ca. Tylko to oczywi\u015bcie kosztuje, wi\u0119c takie zabezpieczenia wida\u0107 raczej w dzielnicach klasy \u015bredniej i wy\u017cej. Te \u015brodki prywatne dodatkowo zwi\u0119kszaj\u0105 bezpiecze\u0144stwo takich dzielnic i tak to si\u0119 kr\u0119ci.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"575\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/JKWk9kpTURBXy80MWIyMGYzNTg2MmE0N2ZjMTYyNGRlMWUyODQ4MGU4Ni5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Kapsztad\" loading=\"lazy\" \/>ALEXANDRE F FAGUNDES \/ Shutterstock<\/p>\n<p>Kapsztad<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Z kolei ludzie z ma\u0142ych miasteczek cz\u0119sto m\u00f3wi\u0105, \u017ce przest\u0119pczo\u015b\u0107 jest tam oportunistyczna \u2014 kto\u015b zostawi otwarte okno, kto\u015b inny to zauwa\u017cy i korzysta z okazji. Wi\u0119c takie ma\u0142e miejscowo\u015bci cz\u0119sto maj\u0105 klimat zbli\u017cony do tych najbezpieczniejszych, najbogatszych dzielnic w du\u017cych miastach.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">M\u00f3wienie o ca\u0142ym RPA w jakikolwiek jednolity spos\u00f3b to naprawd\u0119 du\u017ce uproszczenie. Ten kraj ma ogromne r\u00f3\u017cnice, je\u015bli chodzi o dochody i jest du\u017cy \u2014 warunki \u017cycia ludzi potrafi\u0105 by\u0107 ekstremalnie r\u00f3\u017cne.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Bardzo widoczny jest ten podzia\u0142 na biednych i bogatych? <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tak i bieda dalej ma kolor sk\u00f3ry, ze wzgl\u0119du na histori\u0119. Teraz ju\u017c jest czarnosk\u00f3ra elita, Koloredzi czy Azjaci z olbrzymimi pieni\u0119dzmi, ale na poziomie krajowym wida\u0107, \u017ce stan portfela jest wci\u0105\u017c zwi\u0105zany z histori\u0105. Kiedy\u015b uprzywilejowani biali dalej dzi\u015b dalej s\u0105 najbogatsi, a najbardziej dyskryminowani czarnosk\u00f3rzy najbiedniejsi, inne grupy s\u0105 po\u015brodku. Bo to, czego nie ma w og\u00f3lnej \u015bwiadomo\u015bci to to, \u017ce w RPA s\u0105 liczne grupy etniczne i <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/apartheid-czym-byla-ta-ideologia\/8r4fh8q\" id=\"af9430f3-0c1c-4986-b65f-8e747737d99a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">dyskryminacja apartheidowa mia\u0142a kilka poziom\u00f3w<\/a> i by\u0142a tym gorsza, im ciemniejszy kolor sk\u00f3ry mia\u0142a dana grupa.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">S\u0105 osoby, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 tu w ogromnym dobrobycie, i s\u0105 takie, kt\u00f3re naprawd\u0119 walcz\u0105 o przetrwanie. W zwi\u0105zku z tym trudno jest m\u00f3wi\u0107 o jakimkolwiek &#8222;\u015brednim poziomie \u017cycia&#8221; czy nawet o edukacji w og\u00f3lnym sensie, bo wiele os\u00f3b po prostu nie mia\u0142o szansy, \u017ceby zdoby\u0107 wykszta\u0142cenie \u2014 nie dlatego, \u017ce nie chcia\u0142y, tylko \u017ce nie mia\u0142y jak.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ale podstawowa edukacja jest darmowa?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Oczywi\u015bcie, przez ostatnie 30 lat, czyli od upadku apartheidu sporo si\u0119 zmieni\u0142o. Teoretycznie wszyscy maj\u0105 dost\u0119p do ka\u017cdego typu kszta\u0142cenia. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych grup zdobywa wy\u017csze wykszta\u0142cenie, ale RPA to kraj, w kt\u00f3rym studia s\u0105 p\u0142atne. I chocia\u017c istnieje wsparcie rz\u0105dowe, to w praktyce dla os\u00f3b pochodz\u0105cych z najbiedniejszych \u015brodowisk ta droga nadal jest bardzo trudna.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"883\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1_1k9kpTURBXy9jNjA3MmIxNWJlYTkzYWI4OGJiMjljMWU4NzQ4OGEwZC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Colored Beach Huts, Kapsztad,\" loading=\"lazy\" \/>NavinTar \/ Shutterstock<\/p>\n<p>Colored Beach Huts, Kapsztad,<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Je\u015bli w domu jest du\u017co dzieci, nie ma pieni\u0119dzy, dzieci s\u0105 niedo\u017cywione, nie maj\u0105 gdzie si\u0119 uczy\u0107 \u2014 to trudno oczekiwa\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 mia\u0142y \u015bwietne wyniki w szkole, czy nawet w og\u00f3le j\u0105 sko\u0144cz\u0105, a potem dostan\u0105 si\u0119 na studia. Problemem s\u0105 te\u017c nieobecni w \u017cyciu dzieci ojcowie, przemoc w domu czy u\u017cywki.<\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Gangi tylko czyhaj\u0105 na takie dzieci, kt\u00f3re nie maj\u0105 gdzie si\u0119 podzia\u0107 czy szukaj\u0105 lepszego \u017cycia, by zdoby\u0107 nowych cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Cz\u0119sto nawet sama my\u015bl o studiach w og\u00f3le nie pojawia si\u0119 w otoczeniu. Bo w \u015brodowisku najwi\u0119kszym sukcesem mo\u017ce by\u0107 np. to, \u017ce kto\u015b zrobi\u0142 matur\u0119 czy p\u00f3\u017aniej uko\u0144czy\u0142 jaki\u015b kurs zawodowy. I ta osoba \u2014 w por\u00f3wnaniu z innymi \u2014 ju\u017c ma stabilniejsze \u017cycie, ju\u017c ma doch\u00f3d, to jest szczyt marze\u0144. Oczywi\u015bcie nie ka\u017cdy musi ko\u0144czy\u0107 studia, a kursy zawodowe te\u017c mog\u0105 prowadzi\u0107 do stabilizacji, ale tu raczej chodzi o ten brak \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">A inni? Cz\u0119sto s\u0105 bezrobotni przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia, \u017cyj\u0105 z niskich \u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych czy chwytaj\u0105 si\u0119 jakich\u015b dorywczych zaj\u0119\u0107, je\u015bli w og\u00f3le co\u015b si\u0119 trafi. Wi\u0119c naprawd\u0119 bardzo trudno jest si\u0119 wybi\u0107, wyrwa\u0107 z tego kr\u0119gu biedy. To nie jest tylko kwestia ambicji \u2014 to s\u0105 ca\u0142e struktury, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 awans spo\u0142eczny.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Pozytywnym aspektem, o kt\u00f3rym ma\u0142o si\u0119 m\u00f3wi, jest jednak kreatywno\u015b\u0107 i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 biedniejszych Po\u0142udniowoafryka\u0144czyk\u00f3w. Otwieraj\u0105 ma\u0142e sklepiki tzw. spaza shops, zajmuj\u0105 si\u0119 sprzeda\u017c\u0105 detaliczn\u0105 czy sprzedawaniem swoich wyrob\u00f3w. Dla wielu to jest droga do stabilizacji, a dla niekt\u00f3rych nawet do wielkiego sukcesu finansowego. No ale to nie jest spos\u00f3b na szeroko zakrojone zmiany spo\u0142eczne, bo jest to kwestia osobowo\u015bci, ci\u0119\u017ckiej pracy i po prostu szcz\u0119\u015bcia jednostki. Masa os\u00f3b pracuje tu bardzo ci\u0119\u017cko, a dalej jest biednych ze wzgl\u0119du na brak mo\u017cliwo\u015bci zdobycia lepiej p\u0142atnych umiej\u0119tno\u015bci czy znalezienia lepszej pracy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">30 lat temu sko\u0144czy\u0142 si\u0119 apartheid. Czy razem z nim znikn\u0105\u0142 rasizm? <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W RPA wci\u0105\u017c obecny jest rasizm, cho\u0107 cz\u0119sto du\u017co bardziej &#8222;dyskretny&#8221;. Ale s\u0105 tak\u017ce sytuacje otwarte, jak cho\u0107by wyzywanie os\u00f3b czarnosk\u00f3rych, czy r\u00f3\u017cne historie np. jak ta, gdzie pr\u00f3bowano wyrzuci\u0107 czarnosk\u00f3rych ch\u0142opc\u00f3w z basenu. To s\u0105 sytuacje oczywi\u015bcie niezgodne z prawem, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 wr\u0119cz kuriozalne w dzisiejszych czasach, ale przede wszystkim s\u0105 po prostu smutne.<\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce w czasie apartheidu RPA to by\u0142o pa\u0144stwo policyjne, z ca\u0142ym systemem segregacji rasowej. Ludzie mieli by\u0107 od siebie oddzieleni.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zwi\u0105zki mi\u0119dzy osobami o r\u00f3\u017cnych kolorach sk\u00f3ry by\u0142y zabronione, nie mo\u017cna by\u0142o chodzi\u0107 do tych samych lokali, siada\u0107 na tych samych \u0142awkach, korzysta\u0107 z tych samych toalet. Wszystko by\u0142o podzielone, nawet przemieszczanie si\u0119 os\u00f3b innych ni\u017c bia\u0142a uprzywilejowana mniejszo\u015b\u0107 by\u0142o ograniczane.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"529\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/aDjk9kpTURBXy83NmFmMDYyNmY5YzNmMzMzN2VkYzRjZjVlY2UxYjI5My5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Johannesburg\" loading=\"lazy\" \/>Nataly Reinch \/ Shutterstock<\/p>\n<p>Johannesburg<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Niedawno czyta\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119, w kt\u00f3rej opisano sytuacj\u0119 nia\u0144 pracuj\u0105cych w tamtych czasach w jednej z ekskluzywnych dzielnic. Te kobiety opiekowa\u0142y si\u0119 dzie\u0107mi bia\u0142ych rodzin, chodzi\u0142y z nimi na d\u0142ugie spacery \u2014 ale nie mog\u0142y usi\u0105\u015b\u0107 na \u0142awkach, by odpocz\u0105\u0107, bo \u017cadna \u0142awka w okolicy nie by\u0142a dla czarnosk\u00f3rych. Siada\u0142y wi\u0119c na kamieniach, bo jakby usiad\u0142y na \u0142awce, grozi\u0142y im konsekwencje prawne.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zmiana jeszcze nie nast\u0105pi\u0142a?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To by\u0142 taki kraj. I wiadomo \u2014 zmiana systemu nie oznacza automatycznie zmiany mentalno\u015bci. Ludzie wychowywani w duchu wy\u017cszo\u015bci rasy bia\u0142ej nad innymi nie zmieniaj\u0105 si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Apartheid si\u0119 sko\u0144czy\u0142, ale wielu ludzi nie mia\u0142o (i nadal nie ma) zainteresowania, by przepracowa\u0107 to, czego byli uczeni przez ca\u0142e \u017cycie. Na pewno wida\u0107 tendencj\u0119, \u017ce im starsi, tym gorzej. Oczywi\u015bcie byli te\u017c biali, kt\u00f3rzy walczyli z apartheidem. To nie jest tak, \u017ce wszyscy go wspierali.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wiem, \u017ce s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: &#8222;Dajcie ju\u017c spok\u00f3j z tym apartheidem, to by\u0142o 30 lat temu&#8221;. Ale co to jest 30 lat? To przecie\u017c dopiero co. I przed apartheidem by\u0142 kolonializm, i wcze\u015bniej jeszcze inne formy opresji. To jest ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 dyskryminacji rasowej, to s\u0105 setki lat. Dla por\u00f3wnania teraz mamy dopiero pierwsze pokolenie, kt\u00f3re jest gotowe budowa\u0107 co\u015b nowego. Tzw. born free generation, czyli pokolenie os\u00f3b &#8222;urodzonych wolnymi&#8221;, czyli po zmianie systemowej, z grup uprzednio pokrzywdzonych historycznie ma dzi\u015b dopiero 30 lat.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Czyli te napi\u0119cia s\u0105 nadal wyczuwalne i widoczne w zachowaniu?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ca\u0142y ten dysfunkcyjny uk\u0142ad spo\u0142eczny zostawi\u0142 po sobie mn\u00f3stwo ran i napi\u0119\u0107 \u2014 tak\u017ce pomi\u0119dzy grupami, kt\u00f3re nie by\u0142y bia\u0142e, ale mia\u0142y inne do\u015bwiadczenia. Bo np. osoby okre\u015blane w klasyfikacjach re\u017cimowych jako &#8222;Koloredzi&#8221; i &#8222;Azjaci&#8221; by\u0142y w czasie apartheidu dyskryminowane, ale ekstremalna by\u0142a dyskryminacja i ograniczanie praw cz\u0142owieka os\u00f3b czarnosk\u00f3rych. I te r\u00f3\u017cnice sprawi\u0142y, \u017ce r\u00f3wnie\u017c pomi\u0119dzy tymi grupami powsta\u0142y napi\u0119cia.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pw4k9kpTURBXy80NzM2NGY1NzUxMTE5MGI3NzM0ODVmNzcwYjA3NTc1Yy5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Kapsztad\" loading=\"lazy\" \/>Deyan Denchev \/ Shutterstock<\/p>\n<p>Kapsztad<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dzi\u015b, istnieje og\u00f3lna kategoria &#8222;historycznie pokrzywdzonych&#8221; obywateli i funkcjonuje akcja afirmatywna. Jest zniuansowana, ale i tak czasem mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 komentarze typu: &#8222;A oni mieli lepiej ni\u017c my, a teraz znowu maj\u0105 \u0142atwiej.&#8221; Jest te\u017c kwestia rasizmu niekt\u00f3rych przedstawicieli tych &#8222;ja\u015bniejszych&#8221; grup wobec czarnosk\u00f3rych. To te\u017c jest pok\u0142osie apartheidu.<\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To nie s\u0105 komentarze, kt\u00f3re s\u0142yszy si\u0119 codziennie. No ale wyp\u0142ywaj\u0105 czasem, gdy kto\u015b wypije za du\u017co, gdy jest bardzo zdenerwowany, albo w prywatnych rozmowach z bliskimi osobami.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Trzeba naprawd\u0119 d\u0142ugo tu mieszka\u0107, s\u0142ucha\u0107, obserwowa\u0107 i mie\u0107 zr\u00f3\u017cnicowane grono znajomych i przyjaci\u00f3\u0142, \u017ceby zacz\u0105\u0107 wyczuwa\u0107 te wszystkie napi\u0119cia. To wszystko jest g\u0142\u0119boko osadzone w historii, emocjach i do\u015bwiadczeniach ludzi. Og\u00f3lnie jednak mimo ci\u0119\u017ckiej historii Po\u0142udniowoafryka\u0144czycy s\u0105 bardzo sympatyczni, niesamowicie pomocni i nastawieni na dogadywanie si\u0119 w przestrzeni publicznej.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Czy widzi pani zmian\u0119 w m\u0142odszym pokoleniu? <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce im m\u0142odsze pokolenia, tym mniej zwracaj\u0105 uwag\u0119 na pewne rzeczy, bo dorastaj\u0105 ju\u017c w coraz mniej podzielonym \u015brodowisku.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dzieci naprawd\u0119 nie widz\u0105 koloru sk\u00f3ry \u2014 dop\u00f3ki im si\u0119 tego nie poka\u017ce, nie nazwie, nie narzuci uprzedze\u0144. Dla nich to po prostu jedna z wielu cech wygl\u0105du, tak jak powinno by\u0107.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Oczywi\u015bcie \u2014 za rasizmem stoi ca\u0142a brutalna historia: stereotypy, pseudonauka, kolonializm, apartheid. To s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re trzeba przepracowa\u0107, trzeba &#8222;odrobi\u0107 t\u0119 lekcj\u0119&#8221;. Ale to jest co\u015b, co siedzi w g\u0142owach doros\u0142ych, nie dzieci.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tutaj w RPA du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywa sport \u2014 w szko\u0142ach jest naprawd\u0119 wa\u017cny. I wida\u0107, jak sport integruje dzieci. Trenuj\u0105 razem, graj\u0105 razem, tworz\u0105 dru\u017cyny i dzi\u0119ki temu te bariery si\u0119 zacieraj\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Coraz wi\u0119cej szk\u00f3\u0142 jest mocno zr\u00f3\u017cnicowanych etnicznie i j\u0119zykowo. Ale znowu \u2014 tu nie da si\u0119 oderwa\u0107 kwestii koloru sk\u00f3ry od kwestii pieni\u0119dzy. Bo przecie\u017c jak mo\u017ce by\u0107 bardziej zr\u00f3\u017cnicowana elitarna szko\u0142a, w kraju, w kt\u00f3rym edukacja kosztuje na ka\u017cdym szczeblu, je\u015bli nadal najwi\u0119cej pieni\u0119dzy maj\u0105 osoby bia\u0142e.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Oczywi\u015bcie coraz wi\u0119cej czarnosk\u00f3rych rodzin zdobywa wykszta\u0142cenie i pieni\u0105dze, coraz wi\u0119cej dzieci trafia do lepszych szk\u00f3\u0142. Niekt\u00f3re szko\u0142y maj\u0105 stypendia i przyjmuj\u0105 dzieci z mniej zamo\u017cnych rodzin. Ale nadal bywa tak, \u017ce elitarna szko\u0142a ma 90 proc. bia\u0142ych uczni\u00f3w, bo czarnosk\u00f3re rodziny po prostu jeszcze nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 dorobi\u0107.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ten proces trwa. Trzeba czasu.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">A sport \u0142\u0105czy?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tak. <a href=\"https:\/\/przegladsportowy.onet.pl\/rugby\/rpa-trzy-dekady-po-apartheidzie-przynajmniej-w-sporcie-panuje-jednosc\/l528j7f\" id=\"94a885f2-00c3-4d6f-a23b-ef0aaa112380\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Rugby jest niesamowitym przyk\u0142adem. RPA to teraz czterokrotny mistrz \u015bwiata<\/a>, Springboksi to duma narodowa \u2014 i kiedy graj\u0105, wszyscy s\u0105 razem w pubie, skacz\u0105, \u015bwi\u0119tuj\u0105, przytulaj\u0105 si\u0119. Podzia\u0142y nie maj\u0105 wtedy znaczenia. To naprawd\u0119 buduj\u0105ce. By\u0142o wiele takich moment\u00f3w, kiedy wszyscy m\u00f3wili, \u017ce kraj si\u0119 rozpadnie, \u017ce ju\u017c nic nie zosta\u0142o z wizji t\u0119czowego narodu Mandeli \u2014 ale w rzeczywisto\u015bci w obliczu tragedii czy wa\u017cnych wydarze\u0144, wida\u0107 tu jedno\u015b\u0107. Prawdziw\u0105, emocjonaln\u0105, wsp\u00f3lnotow\u0105. To s\u0105 oczywi\u015bcie chwile, ale bardzo wa\u017cne.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wa\u017cne te\u017c jest, \u017ce m\u0142odsze pokolenia coraz bardziej identyfikuj\u0105 si\u0119 najpierw jako Po\u0142udniowoafryka\u0144czycy \u2014 a dopiero potem, jako przynale\u017cni do jakiej\u015b kultury. Pami\u0119tam, jak zapyta\u0142am jedn\u0105 m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0119 w Dzie\u0144 Dziedzictwa, z kt\u00f3rej kultury pochodzi jej str\u00f3j. Odpowiedzia\u0142a, \u017ce jest &#8222;po\u0142udniowoafryka\u0144ski&#8221;. I dopiero gdy dopyta\u0142am, doda\u0142a, \u017ce konkretnie to z tej czy innej grupy. Ale pierwsza reakcja \u2014 po\u0142udniowoafryka\u0144ski. To by\u0142o bardzo symboliczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rozmowa z Magd\u0105 Osiejewicz, autork\u0105 instabloga magda_w_Rpa oraz ksi\u0105\u017cki &#8222;RPA. Bajka dla wybranych&#8221; Magdalena Wojciechowska: Jak si\u0119 mieszka&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":72027,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[3487,32,33,27,17745,17746,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,10421,40,41,15269,7550,47,196,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-72026","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-bieda","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-johannesburg","13":"tag-kapsztad","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-new_header","19":"tag-news","20":"tag-onet3","21":"tag-onet3d","22":"tag-onet3d_2i","23":"tag-phx","24":"tag-podroze_onet","25":"tag-polish","26":"tag-polski","27":"tag-rasizm","28":"tag-rpa_republika_poludniowej_afryki","29":"tag-screening_general","30":"tag-styl_zycia","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-wiadomosci","36":"tag-world","37":"tag-world-news","38":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115450895679527087","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72026\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}