{"id":7204,"date":"2025-09-21T00:42:19","date_gmt":"2025-09-21T00:42:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/7204\/"},"modified":"2025-09-21T00:42:19","modified_gmt":"2025-09-21T00:42:19","slug":"ciemne-oblicze-usa-tego-nie-da-sie-zapomniec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/7204\/","title":{"rendered":"Ciemne oblicze USA. „Tego nie da si\u0119 zapomnie\u0107”"},"content":{"rendered":"

Dla wielu os\u00f3b podr\u00f3\u017c do Stan\u00f3w Zjednoczonych to spe\u0142nienie najwi\u0119kszych marze\u0144. Tak by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w moim przypadku \u2014 przez lata pragn\u0119\u0142am zobaczy\u0107 Nowy Jork, Los Angeles, San Francisco i dziesi\u0105tki innych miejsc, kt\u00f3re zna\u0142am jedynie z film\u00f3w, ksi\u0105\u017cek i opowie\u015bci znajomych. Ka\u017cdy, kto wraca\u0142 z USA, m\u00f3wi\u0142 o niezwyk\u0142ej atmosferze i energii tamtejszych miast \u2014 uczuciu, kt\u00f3rego trudno do\u015bwiadczy\u0107 gdziekolwiek indziej. W ko\u0144cu i mnie uda\u0142o si\u0119 zobaczy\u0107 te miejsca. Opisywanego przez moich bliskich uczucia do\u015bwiadczy\u0142am w San Francisco i obieca\u0142am sobie, \u017ce jeszcze tam wr\u00f3c\u0119. Jednak za t\u0105 idealizowan\u0105 wizj\u0105 kryje si\u0119 inna, znacznie mroczniejsza rzeczywisto\u015b\u0107. Przecie\u017c Stany Zjednoczone maj\u0105 te\u017c swoje problemy, a jednym z wi\u0119kszych jest bezdomno\u015b\u0107 oraz uzale\u017cnienie od fentanylu.<\/p>\n

Nowy Jork<\/p>\n

Pierwszy raz zetkn\u0119\u0142am si\u0119 z problemem bezdomno\u015b\u0107 oraz uzale\u017cnienie od fentanylu na Times Square w Nowym Jorku. W\u015br\u00f3d ogromnych neon\u00f3w, turyst\u00f3w robi\u0105cych selfie i d\u017awi\u0119k\u00f3w miasta, zobaczy\u0142am ludzi wygl\u0105daj\u0105cych na ca\u0142kowicie odci\u0119tych od \u015bwiata. Szczeg\u00f3lnie zapami\u0119ta\u0142am m\u0142od\u0105 kobiet\u0119 \u2014 siedzia\u0142a na schodach przed jednym ze sklep\u00f3w z pami\u0105tkami. W\u0142osy mia\u0142a t\u0142uste, na twarzy rozmazany makija\u017c, oczy zupe\u0142nie nieobecne. Na dodatek by\u0142a praktycznie naga. Wielu ludzi jej w og\u00f3le nie zauwa\u017ca\u0142o, jakby nie istnia\u0142a. Przechodzili obok niej, szturchaj\u0105c j\u0105 swoimi torbami czy przepychaj\u0105c si\u0119 w g\u0142\u0105b Times Square. Jednak ona nie reagowa\u0142a, mia\u0142a g\u0142ow\u0119 zwieszon\u0105 mi\u0119dzy nogami. Takich os\u00f3b by\u0142o wi\u0119cej.<\/p>\n

Podczas podr\u00f3\u017cy autobusem turystycznym przez r\u00f3\u017cne dzielnice Nowego Jorku widzia\u0142am bezdomnych \u015bpi\u0105cych na \u0142awkach w parkach, na progach hoteli i przy wej\u015bciach do sklep\u00f3w. Wiele os\u00f3b mia\u0142o przy sobie ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek \u2014 jedn\u0105, poniszczon\u0105 torb\u0119. Obraz, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie utkwi\u0142 mi w pami\u0119ci, to m\u0119\u017cczyzna \u015bpi\u0105cy przewieszony przez rower.<\/p>\n

Z danych Departamentu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wynika, \u017ce w 2024 r. w USA by\u0142o ponad 770 tys. os\u00f3b bez dachu nad g\u0142ow\u0105, co stanowi wzrost o 18 proc. w por\u00f3wnaniu do roku poprzedniego. To najwy\u017csza liczba bezdomnych os\u00f3b od 2007 r., gdy zacz\u0119to publikowa\u0107 tego rodzaju dane. Wed\u0142ug w\u0142adz przyczyni\u0142 si\u0119 do tego nap\u0142yw imigrant\u00f3w, rosn\u0105ce koszty mieszkaniowe i kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe. Najwi\u0119cej os\u00f3b w kryzysie bezdomno\u015bci w 2024 r. by\u0142o w stanach Kalifornia (187 tys.) i Nowy Jork (158 tys.).<\/p>\n

\u2014 Od lat 80. XX w. w USA obserwuje si\u0119 spadek liczby tanich mieszka\u0144. W wielu metropoliach, takich jak Nowy Jork, Los Angeles czy San Francisco, minimalna pensja nie wystarcza na wynaj\u0119cie nawet kawalerki, je\u015bli nie chce si\u0119 przekroczy\u0107 30 proc. dochodu. Dodatkowo inwestycje deweloperskie wypieraj\u0105 osoby o ni\u017cszych dochodach z centr\u00f3w miast. Dla przyk\u0142adu, w Nowym Jorku wiele os\u00f3b, nawet po uko\u0144czeniu studi\u00f3w i pracuj\u0105c np. na Manhattanie, przed\u0142u\u017ca „studenckie \u017cycie” i wynajmuje mieszkanie z kilkoma znajomymi. Takie rozwi\u0105zanie pozwala lepiej zarz\u0105dza\u0107 bud\u017cetem domowym \u2014 przyznaje Kamil Turecki, dziennikarz Onetu i amerykanista.<\/p>\n

\n

Wzrost nier\u00f3wno\u015bci ekonomicznych sprawia, \u017ce coraz wi\u0119cej os\u00f3b \u017cyje na granicy bezdomno\u015bci. Jedna nieprzewidziana sytuacja \u2014 utrata pracy, choroba czy rozw\u00f3d \u2014 mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce kto\u015b trafi na ulic\u0119, je\u015bli nie ma oszcz\u0119dno\u015bci ani wsparcia spo\u0142ecznego. W USA s\u0105dy mog\u0105 zas\u0105dza\u0107 wielomilionowe odszkodowania, co potrafi finansowo zrujnowa\u0107 jedn\u0105 ze stron. Dodatkowo, bez odpowiednio wysokiego ubezpieczenia zdrowotnego ka\u017cda choroba lub uszczerbek na zdrowiu mo\u017ce powodowa\u0107 powa\u017cne problemy finansowe<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 dodaje.<\/p>\n

Amerykanista podkre\u015bla tak\u017ce, \u017ce wielu bezdomnych zmaga si\u0119 z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak schizofrenia czy depresja, lub z uzale\u017cnieniami. \u2014 Brakuje jednak systemowego wsparcia, a dost\u0119p do leczenia jest ograniczony i kosztowny \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n

Los Angeles<\/p>\n

W tym roku ponownie polecia\u0142am na urlop do USA i odwiedzi\u0142am m.in. Kaliforni\u0119 i Nevad\u0119. Pierwszym miastem, kt\u00f3re zobaczy\u0142am, by\u0142o Los Angeles, i musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce pocz\u0105tkowo prze\u017cy\u0142am niema\u0142y szok. Dlaczego? Ot\u00f3\u017c przed wyjazdem ogl\u0105da\u0142am wiele film\u00f3w i zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re przedstawia\u0142y bezdomnych, mi\u0119dzy innymi przy Alei Gwiazd, a kiedy ja odwiedzi\u0142am to w miejsce, nie spotka\u0142am ani jednego bezdomnego. Pierwszych bezdomnych zaobserwowa\u0142am dopiero przy pla\u017cy Santa Monica.<\/p>\n

Byli oni obecni te\u017c na trasie z Santa Monica do Venice Beach. Nie by\u0142y to jednak du\u017ce skupiska, a pojedyncze przypadki.<\/p>\n

\"Bezdomni<\/p>\n

Bezdomni w Los AngelesNatalia Jasi\u0144ska \/ Materia\u0142y w\u0142asne<\/p>\n

Wi\u0119ksze grupy spotka\u0142am ju\u017c na miejscu. Wzd\u0142u\u017c promenady rozstawione by\u0142o kilka namiot\u00f3w, wida\u0107 by\u0142o ludzi grzebi\u0105cych w \u015bmieciach lub \u015bpi\u0105cych na betonie. By\u0142y te\u017c osoby pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych substancji. Jednak i w tym przypadku skala nie by\u0142a tak du\u017ca, jak na nagraniach sprzed kilku miesi\u0119cy z tego samego miejsca.<\/p>\n

\n

By\u0142o to dla mnie surrealistyczne prze\u017cycie. To by\u0142a moja pierwsza wizyta w USA i po raz pierwszy mog\u0142am na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107 realny problem, z kt\u00f3rym zmaga si\u0119 ten kraj. Nie ma co ukrywa\u0107 \u2014 jest to bardzo przykre do\u015bwiadczenie i mam nadziej\u0119, \u017ce nigdy czego\u015b takiego nie do\u015bwiadcz\u0119<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 m\u00f3wi jedna z moich towarzyszek podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n

\u2014 Na Venice Beach panuje \u015bwietny klimat \u2014 pi\u0119kna pla\u017ca, jest miejsce dla os\u00f3b je\u017cd\u017c\u0105cych na deskorolce i innych sportowc\u00f3w. Jednak podczas chodzenia od sklepu do sklepu wci\u0105\u017c widzisz na chodnikach \u015bpi\u0105cych ludzi ubranych w brudne ubrania. To naprawd\u0119 dziwne uczucie, a te obrazy daj\u0105 do my\u015blenia \u2014 dodaje.<\/p>\n

\"Bezdomni<\/p>\n

Bezdomni na Venice BeachNatalia Jasi\u0144ska \/ Materia\u0142y w\u0142asne<\/p>\n

Podczas wizyty w tym miejscu spotka\u0142am si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z jedn\u0105 niemi\u0142\u0105 sytuacj\u0105. Kiedy przechodzi\u0142am obok jednej z kawiarni, siedzia\u0142 tam bezdomny, kt\u00f3ry zachowywa\u0142 si\u0119 tak, jakby by\u0142 pod wp\u0142ywem jakich\u015b substancji \u2014 ci\u0105gle co\u015b do siebie m\u00f3wi\u0142, drapa\u0142 si\u0119 po ca\u0142ym ciele i robi\u0142 dziwne miny. Nagle wyci\u0105gn\u0105\u0142 z kieszeni jaki\u015b przedmiot i rzuci\u0142 we mnie. Na szcz\u0119\u015bcie upad\u0142 kilka centymetr\u00f3w od mojej nogi. By\u0142a to fiolka z czym\u015b w \u015brodku. By\u0142am w szoku. Jednak nic nie powiedzia\u0142a ani nie zrobi\u0142am, tylko posz\u0142am dalej.<\/p>\n

Jak podkre\u015bla Kamil Turecki pandemia COVID-19 by\u0142a z pewno\u015bci\u0105 katalizatorem istniej\u0105cych wcze\u015bniej problem\u00f3w: kryzysu mieszkaniowego, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych, niedofinansowania us\u0142ug socjalnych i zdrowia publicznego. \u2014 Przyspieszy\u0142a proces, kt\u00f3ry dzi\u015b sprawia, \u017ce coraz wi\u0119cej Amerykan\u00f3w \u017cyje bez stabilnego miejsca zamieszkania. W wielu przypadkach by\u0142 to punkt zwrotny, po kt\u00f3rym osoby z grup ryzyka nie by\u0142y w stanie wr\u00f3ci\u0107 do normalnego \u017cycia \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n

\"Obozowisko<\/p>\n

Obozowisko na Venice BeachNatalia Jasi\u0144ska \/ Materia\u0142y w\u0142asne<\/p>\n

\u2014 Podobnie jak na ca\u0142ym \u015bwiecie, tak i w USA podczas pandemii miliony ludzi straci\u0142y prac\u0119. Szczeg\u00f3lnie dotkn\u0119\u0142a ona osoby pracuj\u0105ce w bran\u017cach us\u0142ugowych \u2014 turystyce, gastronomii i handlu. Wiele Amerykan\u00f3w \u017cy\u0142o do tamtej pory od wyp\u0142aty do wyp\u0142aty, a brak poduszki finansowej sprawi\u0142, \u017ce nie byli w stanie op\u0142aca\u0107 bie\u017c\u0105cych rachunk\u00f3w. Jednak nie tylko pandemia przyczynia\u0142a si\u0119 do drastycznych zmian w \u017cyciu wielu ludzi, ale tak\u017ce kryzys finansowy z 2008 r. W\u00f3wczas oszcz\u0119dno\u015bci wielu Amerykan\u00f3w wyparowa\u0142y. Wizja wygodnego \u017cycia jako przedstawicieli klasy \u015bredniej si\u0119 rozmy\u0142a. Niekt\u00f3rzy sprzedaj\u0105 domy, bo nie s\u0105 w stanie ich utrzyma\u0107, przesiadaj\u0105 si\u0119 do kamper\u00f3w i ruszaj\u0105 w drog\u0119 w poszukiwaniu dorywczej pracy. Proces ten opisa\u0142a m.in. Jessica Bruder w ksi\u0105\u017cce „Nomadland” \u2014 doda\u0142.<\/p>\n

Podczas pobytu na Venice Beach mia\u0142am okazj\u0119 porozmawia\u0107 z jednym z bezdomnych. \u2014 Nigdy nam si\u0119 nie przelewa\u0142o z \u017con\u0105, ale jako\u015b wi\u0105zali\u015bmy koniec z ko\u0144cem. Jednak kiedy Harper zachorowa\u0142a na raka, wszystko si\u0119 posypa\u0142o. Nie mia\u0142a ubezpieczenia zdrowotnego, z reszt\u0105, jak i ja, a leczenie by\u0142o kosztowne, wi\u0119c d\u0142ugi ros\u0142y. Kiedy zmar\u0142a, za\u0142ama\u0142em si\u0119 i zacz\u0105\u0142em pi\u0107, i tak oto jestem, tu gdzie jestem \u2014 powiedzia\u0142 George.<\/p>\n

Las Vegas<\/p>\n

Kolejnym punktem mojego tegorocznego wyjazdu by\u0142o Las Vegas. Pewnego wieczoru wybra\u0142am si\u0119 na Fremont Street Experience, gdzie odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty na \u017cywo, mo\u017cna zobaczy\u0107 ulicznych artyst\u00f3w, a wok\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 wiele kasyn i bar\u00f3w. W\u015br\u00f3d licznych turyst\u00f3w i bawi\u0105cych si\u0119 os\u00f3b mo\u017cna tam by\u0142o zaobserwowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wielu bezdomnych oraz osoby pod wp\u0142ywem fentanylu.<\/p>\n

\n

Leki opioidowe przez wiele lat by\u0142y reklamowane jako „bezpieczne” i „nieuzale\u017cniaj\u0105ce” \u015brodki przeciwb\u00f3lowe. P\u00f3\u017aniej z uwagi na reakcje w\u0142adz ludzie przerzucali si\u0119 na ta\u0144sz\u0105 heroin\u0119. Od 2015 r. pojawi\u0142 si\u0119 fentanyl produkowany g\u0142\u00f3wnie w chi\u0144skich i meksyka\u0144skich laboratoriach (dodawany czasem bez wiedzy odbiorc\u00f3w do r\u00f3\u017cnych narkotyk\u00f3w, poniewa\u017c silnie uzale\u017cnia), przemycany nast\u0119pnie do USA<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 powiedzia\u0142 Kamil Turecki, dziennikarz Onetu i amerykanista.<\/p>\n

Obraz, kt\u00f3ry zobaczy\u0142am na Fremont Street Experience w Las Vegas, na d\u0142ugo pozostanie w mojej pami\u0119ci. W\u015br\u00f3d migaj\u0105cych neon\u00f3w i gwaru turyst\u00f3w mo\u017cna by\u0142o dostrzec bezdomnych \u2014 niekt\u00f3rzy siedzieli na w\u00f3zkach inwalidzkich. Mieli na sobie brudne, porozdzierane ubrania. Inni spali tu\u017c obok bar\u00f3w, a jeszcze inni stali w\u015br\u00f3d t\u0142umu. Byli pochyleni do przodu, twarze mieli blade, pozbawione wyrazu.<\/p>\n

San Francisco<\/p>\n

Tak\u017ce San Francisco, znana na ca\u0142ym \u015bwiecie metropolia, miejsce, gdzie dokona\u0142a si\u0119 rewolucja technologiczna i obyczajowa, ma drugie oblicze. Podczas spaceru po Market Street w pewnym momencie postanowili\u015bmy znale\u017a\u0107 jeden ze sklep\u00f3w. Nawigacja nakaza\u0142a nam skr\u0119ci\u0107 w jedn\u0105 z bocznych ulic i od razu poczuli\u015bmy, \u017ce co\u015b si\u0119 zmienia. Na ulicach zacz\u0119li\u015bmy zauwa\u017ca\u0107 le\u017c\u0105cych bezdomnych, kt\u00f3rych jeszcze kilka chwil wcze\u015bniej nie widzieli\u015bmy.<\/p>\n

Zdecydowali\u015bmy wi\u0119c zawr\u00f3ci\u0107 i zapyta\u0107 jedn\u0105 z napotkanych os\u00f3b pracuj\u0105cych w punktach informacji, czy to w\u0142a\u015bciwa droga.<\/p>\n

\n

Nie, nie, nie. Tam nie chce i\u015b\u0107. To nie jest miejsce dla turyst\u00f3w. Jest tam niebezpiecznie<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 us\u0142yszeli\u015bmy.<\/p>\n

Dzielnica Tenderloin uchodzi za jedno z bardziej niebezpiecznych miejsc w mie\u015bcie. To g\u0142\u00f3wnie tam dochodzi do napa\u015bci, kradzie\u017cy, rozboj\u00f3w oraz wykrocze\u0144 zwi\u0105zanych z narkotykami. To tam mieszka sporo bezdomnych i os\u00f3b uzale\u017cnionych.<\/p>\n

\u2014 Szyli\u015bmy w grupie sze\u015bciu os\u00f3b. By\u0142em jedynym m\u0119\u017cczyzn\u0105 i szczerze m\u00f3wi\u0105c, ba\u0142em si\u0119, czu\u0142em niepok\u00f3j. Nie znam \u017cadnych technik walki ani samoobrony \u2014 podkre\u015bla jeden z moich znajomych. \u2014 Pochodz\u0119 z ma\u0142ego miasta i u nas nie ma takiego problemu, wi\u0119c nie jest to dla mnie codzienno\u015bci\u0105. Takie osoby mog\u0105 by\u0107 nieprzewidywalne. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dziesz na nie zwraca\u0107 uwagi, to nic ci nie zrobi\u0105, jednak rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie inna \u2014 dodaje.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c, siedz\u0105c w jednej z restauracji przy Washington Square Park, byli\u015bmy \u015bwiadkami dziwnej sytuacji. W pewnym momencie na \u015brodek skrzy\u017cowania wyszed\u0142 m\u0119\u017cczyzna pod wp\u0142ywem narkotyk\u00f3w i zacz\u0105\u0142 chodzi\u0107 w k\u00f3\u0142ko, ci\u0105gle co\u015b krzycz\u0105c.<\/p>\n

\u2014 W USA prowadzone s\u0105 r\u00f3\u017cne kampanie informacyjne i edukacyjne jak np. „One Pill Can Kill”, ostrzegaj\u0105ce przed fa\u0142szywymi tabletkami zawieraj\u0105cymi fentanyl. Poza tym jest coraz wi\u0119kszy dost\u0119p do lek\u00f3w odwracaj\u0105cych dzia\u0142anie opioid\u00f3w. Poza tym finansowanie leczenia uzale\u017cnie\u0144 (Substance Abuse and Mental Health Services Administration, czyli SAMHSA) oraz walka z przemytem fentanylu \u2014 to w\u0142a\u015bnie dlatego administracja Donalda Trumpa w ostatnim czasie atakuje statki przemytnik\u00f3w na otwartych wodach \u2014 m\u00f3wi Kamil Turecki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dla wielu os\u00f3b podr\u00f3\u017c do Stan\u00f3w Zjednoczonych to spe\u0142nienie najwi\u0119kszych marze\u0144. Tak by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w moim przypadku \u2014…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7205,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[210,3135,32,33,3136,27,34,35,28,31,910,48,25,46,40,41,47,80,209,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":["post-7204","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-aktualnosci","tag-bezdomnosc_bezdomni","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-fentanyl","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-narkotyki_narkomania_handel_narkotykami","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-screening_general","tag-swiat","tag-tblmini_tst1","tag-top-stories","tag-topstories","tag-usa","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7204"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7204\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}